Son Dakika

Osmanlı’da istimalet siyaseti

Osmanlı’da istimalet siyaseti

Uluslararası Fatih Sultan Mehmet Anadolu İmam Hatip Lisesi/Samet Koç

Osmanlı fethettiği Hristiyan beldelerde kalıcı kalmak için istimalet siyasetini takip etmiştir. Bu politikaya aynı zamanda gönül çekme, hoşgörü siyaseti de denmiştir. Hristiyan halkın can ve mal güvenliğini sağlamak amacıyla yapılmış ve dinen bir zorlama getirmeyerek yaşamaları sağlanmıştır. Bunun sonucunda halk Osmanlı’dan memnun kalmıştır. Bu işe Osman Bey zamanında başlanılmıştır. Bizans tekfurları ve halkıyla iyi ilişkiler kurulmaya çalışılmıştır. Bu siyaset Osmanlı’nın kuruluşunda önemli bir siyasettir. Bunun sayesinde Balkanlar’da fazla isyanlar çıkmamış, herkes refah içinde yaşamıştır. Ankara Savaşı’ndan sonra isyanlar hep Anadolu’da çıkmıştır. Balkanlar’da da isyan çıksa idi Osmanlı devleti yıkılabilirdi. İstimalet siyaseti ayrıca istimâlet hükmü, istimaletname veya istimalet kâğıdı gibi resmi yazılarla belgelenir. Ortaçağda gayrimüslim halk baskıcı feodal rejim yerine Osmanlı himayesini tercih ediyordu. Bu istimalet siyasetinin faydalarından biridir. Ayrıca Osmanlı’nın Balkanlarda ve Orta Avrupa’da kalabilme sebeplerinden biridir. Aynı zamanda Hristiyan gençlerin orduya katılması ve eğitilerek Osmanlı idaresine girmesine yardımcı olduğu hususu üzerinde durulur. Günümüzde bazı tarihçiler bu siyasetin halkı zor durumda bıraktığını ve zarar verdiğini düşünüyor. Oysaki Macar tarihçi Lajos Fekete Türk idaresinde Macaristan’da iktisadî hayatı anlatırken Osmanlı zamanında herkesin din ve ırk farkı gözetmeden iş sahibi olabileceğini söyler. Osmanlı’nın gelmesiyle Macaristan’ın zenginleştiğini söyler. Örnek vermek gerekirse Türk kasaplarla Hristiyan kasapların beraber çalıştığını ve halka karşı iyi bir muamele olduğunu belirtilir. İşte istimale Osmanlı’nın yüzyıllarca Balkanlar’da kalmasını sağlamıştır. İstimalet siyasetinin başka amaçları da vardır. Örneğin vergileri toplamak, merkezi otorite sağlamak için yapılmıştır. Balkanlar’da kalmasını sağlayan politikalardan biridir.

Yorumlar