Filistin Dışişleri Bakanı Varsen Ağabekyan, İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak genel seçimler öncesinde Filistinlilere yönelik saldırıların tırmanmasından endişe ettiğini söyledi. İstanbul’da düzenlenen 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı kapsamında Anadolu Ajansına konuşan Ağabekyan, “Hepimiz biliyoruz ki, İsrail seçimleri sırasında kanımız bir ‘kazanma biletine’ dönüşüyor.” dedi. Ağabekyan, Gazze Barış Planı’nın uygulanması için anlaşmayı ihlal eden tarafı hesap vermeye zorlayacak somut tedbirler alınması çağrısında bulundu.
Ağabekyan İsrail seçimleri hakkında ne dedi?
Ağabekyan, seçim dönemlerinde İsrail’de Filistinlilere yönelik sert politikaların oy kazanmanın aracı hâline geldiğini savundu. Ağabekyan, şunları söyledi:
“Hepimiz biliyoruz ki, İsrail seçimleri sırasında kanımız bir ‘kazanma biletine’ dönüşüyor. Filistinlilere kim daha fazla acı çektirirse İsrail seçimlerini o kazanıyor. Bu yüzden, önümüzdeki birkaç gün içinde durumun ciddi şekilde tırmanmamasını umuyoruz.”
Ağabekyan Gazze Barış Planı hakkında ne dedi?
Ağabekyan, Gazze Barış Planı’nın üzerinden bir yıl geçmesine rağmen sahada beklenen ilerlemenin sağlanamadığını belirtti. Ağabekyan, planı destekleyen ülkelerin yükümlülüklerine dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Artık, anlaşma şartlarını ihlal eden tarafın hesap vermesini sağlayacak şekilde, sahada sorumlulukları da beraberinde getiren tedbirlerin alınması gerekiyor. Aksi takdirde, durum olduğu gibi devam edecektir.”
Ağabekyan, sahada kararlılıkla uygulanan hesap verebilirlik ve izleme mekanizmaları kurulmadığı sürece ikinci yılda da pek bir gelişme yaşanmayacağını öngördü.
Ağabekyan’a göre Gazze’de durum ne?
Ağabekyan, Gazze’deki durumun hâlâ feci olduğunu, ateşkese rağmen ölümlerin ve yaralanmaların sürdüğünü, yeterli insani yardımın bölgeye ulaşmadığını söyledi. Ağabekyan, ateşkesin ilk yılına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“İsrail, Gazze Şeridi’nin yüzde 70'ini işgal etmiş durumda, insanlar ise şeridin, yaşanabilir olmaktan uzak, yüzde 30'luk bir kısmına sıkışmış vaziyette.”
Ağabekyan, yardım çalışmalarının tam kapsamlı yürütülmesi ve insani yardımın Gazze’ye hiçbir engel olmadan girmesi gerektiğini vurguladı.
Ağabekyan Batı Şeria için hangi uyarıda bulundu?
Ağabekyan, İsrail’in Gazze’deki eylemlerinin hesabını vermemesi hâlinde benzer bir tablonun Batı Şeria’da da yaşanabileceği uyarısında bulundu. Ağabekyan, “Eğer bu gerçekleşirse, o zaman söz konusu durumun Batı Şeria’ya taşınması hâlinde neler olabileceğini tahmin edebilirsiniz.” dedi.
Uluslararası toplumun yerleşim faaliyetlerine yönelik adımlarını geç de olsa olumlu bulduğunu belirten Ağabekyan, yerleşimcilere ve yerleşim yerlerine yönelik daha somut önlemler istedi. Ağabekyan, yerleşimlere sağlanan finansmanın durdurulmasına ve toprak gasbeden İsraillilere yaptırım uygulanmasına yardımcı olacak her adımın önemli olduğunu söyledi.
New York Bildirisi nedir?
New York Bildirisi, Filistin devletinin kurulmasına yönelik iki devletli çözüm yol haritasını ortaya koyan uluslararası bir metin. Ağabekyan’ın verdiği bilgiye göre bildiri 143 ülke tarafından destekleniyor. Ağabekyan, bildirinin ekonomiden eğitime, Gazze’deki savaştan müfredata kadar pek çok alanda atılması gereken adımları tanımladığını belirtti.
Ağabekyan, bu bildiri etrafında birleşilmesi hâlinde barışa giden yolda ilerlenebileceğini vurgulayarak, iki devletli çözüme inanan tarafların sahada somut adımlar atması gerektiğini söyledi.
İstanbul Arabuluculuk Konferansı nedir?
İstanbul Arabuluculuk Konferansları, Türkiye Dışişleri Bakanlığının çatışma çözümü ve arabuluculuk alanında düzenlediği uluslararası bir platform. Türkiye, 2012'den bu yana İstanbul Arabuluculuk Konferansları’nı düzenliyor. Konferansın bir önceki edisyonu Mart 2022'de Antalya Diplomasi Forumu öncesinde yapılmıştı.
Ağabekyan, konferansa ev sahipliği yaptığı için Türkiye’ye teşekkür ederek arabuluculuk ve diplomasinin çatışmaların çözümündeki en önemli araç olduğunu vurguladı. Ağabekyan, “Savaş çıkarmak kolaydır. Ancak nihayetinde barışı ve güvenliği getiren şey, masa etrafında oturmak ve uluslararası hukuku yeniden işlevsel kılmaktır.” dedi.
