Eski Kömür Sahasında Yeni Tesis
Sullivan County’de, Terre Haute’un yaklaşık 32 kilometre güneybatısındaki eski Breed Kömür Santrali sahası projenin kurulum yeri olarak belirlendi. Mevcut altyapının yeniden kullanılmasıyla sıfırdan tesis kurma maliyetlerinin azaltılması hedefleniyor. Nihai yatırım kararı için fizibilite çalışmalarının 2029 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor.
Xe-100 Reaktörünün Teknik Özellikleri
Tesisin kalbinde X-energy tarafından tasarlanan 12 adet Xe-100 küçük modüler reaktör yer alacak. Dörderli üç grup halinde dizilen her bir reaktör, 80 megavat elektrik ve 200 megavat termal enerji üretiyor. Geleneksel santrallerin aksine soğutma için su yerine helyum gazı kullanan yüksek sıcaklıklı gaz soğutmalı reaktör teknolojisine sahip tesis, coğrafi koşullara bağlı olarak hava soğutmalı, su soğutmalı veya hibrit sistemleri destekleyen esnek bir mimariyle tasarlandı.
TRISO Yakıt Teknolojisi
Reaktörlerde uranyum taneciklerinin yüksek sıcaklığa dayanıklı çok katmanlı seramik malzemelerle kaplanmasıyla üretilen TRISO yakıtı kullanılıyor. Bu yapısal bariyerler, aşırı çalışma koşullarında dahi radyoaktif sızıntıları engelliyor; aktif soğutma ekipmanlarına ya da harici müdahaleye gerek kalmadan çekirdek erimesi riskini ortadan kaldırıyor.
Amazon’un 5 Gigavatlık Nükleer Hedefi
Üretilen elektrik bölgesel şebekeye verilecek; yapay zeka altyapılarını genişleten Amazon veri merkezlerinin enerji ihtiyacı uzun vadeli alım sözleşmesiyle karşılanacak. Indiana projesi, Amazon ve X-energy iş birliğiyle 2039'a kadar ABD şebekesine 5 gigavatın üzerinde nükleer kapasite kazandırma hedefinin ikinci ticari adımını temsil ediyor. İki şirket daha önce Washington eyaletinde Energy Northwest ortaklığıyla Cascade İleri Enerji Tesisi projesini duyurmuştu.
Amazon, Ekim 2024'te X-energy’nin 700 milyon dolarlık C-1 Serisi finansman turuna liderlik etmişti. Bu fon; reaktör tasarımı, lisans süreçleri ve Tennessee’deki Oak Ridge’de inşa edilmekte olan TRISO-X yakıt üretim tesisi için kullanılıyor. Nisan ayında hisse başına 23 dolardan halka arz olan X-energy Nasdaq’ta işlem görüyor. Indiana santrali, inşaat sürecinde 1.000'den fazla geçici, devreye alındıktan sonra ise 100'ü aşkın daimi teknik istihdam yaratması bekleniyor.
Texas Projesiyle Bağlantılı Riskler
Açıklanan takvim ve genişleme planları, X-energy’nin Texas’taki ilk projesinin seyrinden bağımsız değerlendirilemez. Dow Chemical tesisine enerji sağlamak amacıyla Seadrift sahasında kurulması planlanan dört Xe-100 reaktörünün inşaat ruhsatı, ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu’nun (NRC) nihai inceleme aşamasında bulunuyor. Proje sahasının atık ve su izinlerine ilişkin yasal süreçler devam ederken henüz temel atma aşamasına geçilmedi. Indiana tesisinin hayata geçirilmesi de düzenleyici onaylar ve 2029 yılına uzanan teknik değerlendirmelerin ardından kesinlik kazanacak.
