Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'den güvenlik uzmanları, askeri teknolojilerin tehlikeli boyutlara ulaşmasını engellemek için Soğuk Savaş yıllarına benzer bir denetim mekanizması önerdi. Brookings Enstitüsü ve Tsinghua Üniversitesi tarafından yıllardır süren ortak çalışmaların sonucunda hazırlanan rapor, otonom sistemlerin stratejik savunma kararlarından uzak tutulmasını amaçlıyor.
Nükleer Saldırılarda Kırmızı Çizgi Uzmanlar Melanie Sisson ve Tianjiao Jiang tarafından kaleme alınan metin, yapay zekanın kendi başına nükleer füze ateşleme emri vermesini kesinlikle yasaklıyor. Raporda yer alan uyarılar, düşman unsurların nükleer haberleşme ağlarına yapılacak bir siber saldırının kontrolünün yalnızca insanda olması gerektiğini savunuyor. Makinelerin bağımsız hareket ederek nükleer tesislere saldırmasının, taraflara düşünmek için sadece dakikalar bırakacağı ve bunun da küresel bir yıkıma yol açacağı belirtiliyor. Söz konusu girişim, geçmiş dönemde devlet başkanları seviyesinde varılan ve nükleer silahların bilgisayarlara bırakılmamasını öngören uzlaşmaya dayanıyor. Ancak bu kararın tam anlamıyla uygulanabilmesi için iki ülkenin öncelikle makinelere karşı insan kontrolünün sınırlarını net bir şekilde çizmesi gerekiyor.
Acil İletişim Hattı ve Karar Gecikmeleri Raporda öne çıkan bir diğer önemli detay ise, oluşabilecek teknik hataları veya yanlış hesaplamaları engellemek için Washington ile Pekin arasında özel bir acil iletişim hattı kurulması önerisi. Fakat bu sistemin sorunsuz çalışıp çalışmayacağı henüz bilinmiyor. Johns Hopkins Üniversitesinden Carla Freeman'a göre, Çin hükümetinin karar alma yapısında üst düzey yöneticilerden onay gelmeden alt kademelerin harekete geçmemesi, kriz anlarında günlerce sürebilecek ölümcül gecikmelere sebep olabilir. Ayrıca iki ülkenin askeri yönetim biçimleri arasında devasa farklılıklar bulunuyor. Çin yönetimi bu tür konuları doğrudan silah kontrol birimleriyle yönetirken, Amerika tarafında yapay zeka koordinasyonunu sağlayacak tek bir yetkili kurumun bulunmaması süreci daha da zorlaştırıyor.
Kritik Zirve Öncesinde Beklentiler Hazırlanan bu stratejik raporun zamanlaması da büyük bir önem taşıyor. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 24 Eylül 2026 tarihinde Washington'da bir araya gelecek. Bu dev zirvede iki ülkenin yapay zeka alanında yeni resmi görüşmelere başlaması bekleniyor. Amerika tarafının masaya getireceği en önemli konulardan birinin devlet destekli siber saldırılar olacağı ifade ediliyor. Batılı teknoloji şirketleri yapay zeka gelişiminin yavaşlatılmasını isterken, Çin bu taleplere teknolojik bir baskı girişimi olduğu gerekçesiyle şiddetle karşı çıkmıştı. Bu tartışmaların gölgesinde hazırlanan yeni güvenlik raporu, pazar rekabetini bir kenara bırakarak sadece nükleer kararların makinelerin eline geçmesini engellemeye odaklanıyor.
