ABD Hava Kuvvetleri, geleceğin hava savaşlarında F-35 ve F-22 pilotlarının yanında uçacak insansız savaş uçaklarının ilk iki prototipini teslim aldı. İş Birlikçi Savaş Uçağı (CCA) programı kapsamında geliştirilen YFQ-44A Fury ve YFQ-42A Vengeance, Nevada'daki Creech Hava Üssü'nde kapsamlı saha testlerine başlayacak. Bir F-35'in üçte biri fiyatına mal olması planlanan bu uçaklar, düşman hava savunmalarının en tehlikeli bölgelerine pilotlu uçakların yerine girmek üzere tasarlandı.
İlk CCA prototipleri nereye teslim edildi?
Uçaklar, Nevada'daki Creech Hava Üssü'nde bulunan Deneysel Operasyonlar Birimi'ne teslim edildi. Anduril Industries'in ürettiği YFQ-44A Fury ağustos ayında, General Atomics Aeronautical Systems'ın ürettiği YFQ-42A Vengeance ise 18 Eylül'de üsse ulaştı. Testler, Hava Muharebe Komutanlığı'nın denetiminde yürütülecek.
İnsansız uçaklar pilotlarla nasıl görev yapacak?
Hava Kuvvetleri personeli, yarı otonom uçakları hem tek başlarına hem de F-35 ve F-22 gibi beşinci nesil savaş uçaklarıyla birlikte karma formasyonlarda uçuracak. İnsansız uçaklar, pilotlu uçakların önünde ilerleyerek düşmana yaklaşacak ve topladıkları radar ile kızılötesi verilerini geride kalan komuta uçağına aktaracak. Üzerlerinde taşıyacakları AIM-120 AMRAAM havadan havaya füzeleri, pilotun komutuyla uzaktan ateşlenebilecek. Böylece pilotlu uçak, düşman radarlarına görünmeden savaşa katılabilecek. ABD Hava Kuvvetleri, uçakların otonom manevra yeteneğine rağmen silah kullanımında son kararın her zaman insanda olacağını vurguluyor.
YFQ-44A ve YFQ-42A'nın özellikleri neler?
Bir F-16'nın yaklaşık yarısı büyüklüğündeki insansız uçaklar, geleneksel savaş uçaklarına benzer uçuş özellikleriyle tasarlandı. Uçakların yaklaşık 15 bin 200 metre irtifaya çıkabilmesi, Mach 0,95 azami hıza ulaşabilmesi ve en az 1.300 kilometrelik muharebe yarıçapına sahip olması hedefleniyor.
Bir CCA ne kadara mal olacak?
Uçakların birim maliyetinin 30 milyon doların altında, yani bir F-35A'nın yaklaşık üçte biri düzeyinde olması planlanıyor. Bu düşük maliyet, "kayba tahammül edilebilir" uçak anlayışına dayanıyor: Bir CCA düşürülse bile hem pilot kaybı yaşanmıyor hem de kayıp, bir F-35'e göre çok daha düşük maliyetle telafi edilebiliyor.
Testlerde neler denenecek?
Creech'teki testlerde yalnızca uçuş kabiliyetleri değil, sahadaki lojistik de sınanacak. Uçakların dağınık ve hazırlıksız pistlerden nasıl kalkıp ineceği, yakıt ikmali ve mühimmat yüklemesinin en az kaç kişilik yer ekibiyle yapılabileceği incelenecek. Testlerin en kritik sorularından biri ise tek bir pilotun aynı anda kaç insansız uçağı yönetebileceği olacak.
ABD kaç insansız savaş uçağı almayı planlıyor?
ABD Hava Kuvvetleri, 2030'a kadar ilk parti olarak en az 150 CCA'yı envanterine katmayı planlıyor. Bu sayının 2032'ye kadar 500'e, nihai olarak ise 1.000'e ulaşması hedefleniyor. Otonom askerî platformlara yönelik yatırımlar dünya genelinde hızla artarken, NATO destekli bir şirket de iletişim kesintilerinde bile görev yapabilen İHA'lar için yerleşik yapay zekâ hedefleme teknolojisi geliştirdi.