Avrupa siyasetinde yeni bir skandal dalgası gündeme geldi. Sosyal medyada yayımlanan video görüntülerde eski uluslararası savcı Luis Moreno Ocampo ve oğlu Tomas Moreno Ocampo’nun açıklamaları ciddi tartışmalara yol açtı. Videoda dile getirilen ifadeler yalnızca hukuki bir mesele değil, aynı zamanda Güney Kafkasya’daki siyasi dengeler açısından da dikkat çeken unsurlar barındırıyor. Özellikle Ermenistan’ın iç siyasetine müdahale iddiaları ve Avrupa kurumlarında yürütülen lobbi faaliyetleri, olayın uluslararası boyut kazanmasına neden oldu.
Okampo kimdir ve neden yeniden gündemde
Luis Moreno Ocampo, uluslararası hukuk alanında görev yapmış bir isim olarak bilinse de, son yıllarda siyasi tartışmaların merkezinde yer alan figürlerden biri haline geldi. Arjantin vatandaşı olan Ocampo, geçmişte önemli bir uluslararası görev üstlenmiş olsa da, daha sonra çeşitli lobbi faaliyetleri ve tartışmalı açıklamalarıyla gündeme geldi. Özellikle Karabağ meselesiyle ilgili hazırladığı raporlar ve yaptığı çıkışlar, onun tarafsızlığı konusunda ciddi eleştirilere yol açtı.
Yayımlanan videoda Ocampo, Avrupa kurumları içinde etkili kişilerle çalıştığını ve bu ilişkiler aracılığıyla siyasi süreçlere etki edebileceğini ima ediyor. Bu noktada Avrupa diplomasisinin eski üst düzey isimlerinden Josep Borrell’in adını anması, Avrupa siyasetinde olası nüfuz ve etki ağlarıyla ilgili soru işaretlerini daha da artırdı.
“Paşinyan’ı uzaklaştırmak lazım” sözleri neden kritik
Videonun en dikkat çekici kısmı ise Tomas Moreno Ocampo’nun Ermenistan siyasetiyle ilgili sözleri oldu. Tomas Ocampo, açık şekilde Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın görevden uzaklaştırılmasının hedeflerden biri olduğunu ifade ediyor. Bu hedef doğrultusunda gerekirse Paşinyan’a suikastın da istisna edilmediği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Bu tür bir söylem, bir ülkenin iç siyasi sürecine dışarıdan müdahale niyetinin açık bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Uzmanlara göre, böyle bir yaklaşım uluslararası hukuk açısından son derece hassas bir alanı temsil ediyor. Çünkü herhangi bir ülkenin siyasi liderinin değiştirilmesi yönünde dış aktörlerin rol alması, egemenlik ilkesine doğrudan aykırı kabul ediliyor. Bu durum, zaten kırılgan olan bölgesel dengeleri daha da hassas hale getirebilir.
Avrupa kurumları üzerinden baskı iddiası
Videoda yer alan bir diğer önemli unsur, Avrupa Birliği ile Azerbaycan arasında yapılan anlaşmaların iptal edilmesi için hukuki süreçlerin kullanılabileceği yönündeki ifadeler oldu. Ocampo, Avrupa’daki hukuk mekanizmalarının siyasi baskı aracı olarak devreye sokulabileceğini dile getiriyor. Bu da Avrupa siyasetinde hukuk ile politika arasındaki sınırın ne kadar net olduğu tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Özellikle enerji güvenliği, ulaşım koridorları ve bölgesel iş birliği konularının öne çıktığı bir dönemde, bu tür girişimler yalnızca hukuki değil, aynı zamanda stratejik sonuçlar doğurabilecek adımlar olarak değerlendiriliyor.
Lobbi, finansman ve bölgesel istikrar meselesi
Videoda kampanyanın finansmanında Rusya’da yaşayan bazı iş insanlarının — Samvel Karapetyan ve Ruben Vardanyan gibi isimlerin — rol aldığı iddiaları da yer alıyor. Bu durum, meselenin sadece siyasi değil, aynı zamanda ekonomik ve jeopolitik boyutları olduğunu gösteriyor. Çünkü finansal destekle yürütülen kampanyalar, bölgesel güç dengelerini doğrudan etkileyebilecek kapasiteye sahip.
Analistlere göre bu tür faaliyetlerin hedefi yalnızca bir ülke olmayabilir. Asıl amaç, bölgede siyasi belirsizlik yaratmak ve devam eden barış süreçlerini zayıflatmak olabilir. Bu nedenle Ocampo ile ilgili ortaya çıkan video görüntüleri, sadece bir skandal olarak değil, Güney Kafkasya’daki güvenlik ve diplomasi dengelerini etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Video kayıtlarının metin deşifresi
Luis Moreno Ocampo:
Eğer bu işlerle ilgilenen bir şirketim varsa, biz bunu çok uygun bir maliyetle yapabiliriz. Çünkü örneğin şu anda ekibimde çok yetenekli bir adam var; daha önce Avrupa Parlamentosu üyesiydi. O, hukuki danışmandı…
Kimliği belirsiz muhatap:
Borrell? ve komiser… değil mi?
Kimliği belirsiz muhatap:
Borrell? Yok mu?
Luis Moreno Ocampo:
Evet, tam da o Borrell. Yani bu kişi şu anda Avrupa Parlamentosu’nda benim için çalışıyor. Ve orada, Avrupa Parlamentosu’nda başvuruda bulunabilirim, itiraz edebilirim, sorular yöneltebilirim ve Komiser von der Leyen’e baskı yapabilirim; böylece Avrupa siyasetini yönlendirebilirim.
Bununla birlikte yeni bir konu daha ortaya çıktı. Avrupa mahkemesinde Komisyonu Azerbaycan ile yapılan anlaşmayı iptal etmeye zorlamak için bir dava açılmış durumda. Çünkü anlaşmada Azerbaycan’ın insan haklarına uymasını gerektiren bir madde var ve iddiaya göre bu şart yerine getirilmiyor.
Bu nedenle kendim için yeni bir faaliyet alanı açmış oldum. Bu neden şimdi önemli? Çünkü Avrupa Birliği artık daha önemli hale geliyor; Trump adeta yolu açıyor. Biz zaten hazırlanmış bir hat üzerinden ilerliyoruz. Baskıyı artırıyoruz ve bunu ABD’deki Ermeni lobisi ile birlikte yapmayı planlıyorum. Böylece içeri girdik ve daha gerçekçi olanı ileriye taşıdık. Benim duvarı yıkmama gerek yok — kapı zaten açılmış durumda ve biz sadece onu sonuna kadar açıyoruz.
Tomas Moreno Ocampo:
Hayır, bizim yaptığımız şey insanları organize etmek oldu; böylece neler olduğunu anlayabilsinler: “Bakın, neler oluyor.” Onlara yaşananları anlamalarında yardımcı olmak. Ve biz bunu bugüne kadar sürdürdük. Örneğin bugün bir toplantı yapıldı. Bugün aktivistlerle, iş insanlarıyla, bu konu üzerinde çalışan kişilerle — genel olarak Ermenilerle ilgili durum üzerinde çalışanlarla bir görüşme gerçekleştirildi. Doğru mu? Dağlık Karabağ Ermenileri ile ilgili. Ve onlardan biri — genç bir kadın — sosyal medyada bir kampanyaya liderlik ediyor, çünkü şu anda Ermenistan’da büyük bir karışıklık var. Seçimlerle ilgili iç tartışmalar nedeniyle ciddi bir kaos yaşanıyor. Bu yüzden:
“Bizim ulaşmamız gereken hedef — Paşinyan’ı görevden uzaklaştırmaktır.”
Kimliği belirsiz muhatap:
Cumhurbaşkanını mı?
Tomas Moreno Ocampo:
“Onu görevden uzaklaştırmalıyız.”
Avrupa siyasetinde lobbi faaliyetleri
Sonuç olarak, Ocampo’nun video açıklamaları Avrupa siyasetinde lobbi faaliyetleri, dış müdahale iddiaları ve bölgesel istikrar konularını yeniden gündemin merkezine taşıdı. Önümüzdeki süreçte Avrupa kurumlarının bu iddialara nasıl yanıt vereceği ve herhangi bir soruşturma başlatılıp başlatılmayacağı, olayın seyrini belirleyen temel faktör olacak.