Amortisman, duran varlığın yıpranma payı olarak tanımlanır. İlgili dönemin kayıtlarında gider olarak gösterilen amortismanlarda, uygulama yöntemleri ve kriterlerine göre yapılan hesaplamalar her sene muhasebede düzenli olarak işlenir. Peki, Fevkalade Amortisman nedir, ne demek? Fevkalade Amortisman nasıl hesaplanır? İşte merak edilenler haberimizde.
FEVKALADE AMORTİSMAN NEDİR, NE DEMEK?
Amortisman, kelime anlamı olarak yıpranma payı demektir. İşletmelerde demirbaş eşyalar genellikle 1 yıldan daha fazla kullanılmakta ve bu süre içerisinde yıpranarak değer kaybetmektedir. Değer kaybı yaşanan bu durumlarda eşyaların kullanım süresi boyunca gider olarak yazılması gerekmektedir. Genel olarak amortisman usulüne tabi olup:
- Deprem, yangın, su basması gibi afetler neticesinde değerini tamamen veya kısmen kaybeden iktisadi kıymetler,
- Yapılan yeni icatlar dolayısıyla teknik verimleri ve kıymetten düşerek, tamamen veya kısmen kullanılmaz bir hale gelen iktisadi kıymetler;
- Cebri çalışmaya tabi tutuldukları için normalden fazla aşınma ve yıpranmaya maruz kalan; Menkul ve gayrimenkullerle haklara, mükelleflerin müracaatları üzerine ve ilgili Bakanlıkların mütalaası alınmak suretiyle, Maliye Bakanlığınca her işletme için işin mahiyetine göre ayrı ayrı belli edilen “Fevkalade ekonomik ve teknik amortisman nispetleri” uygulanır.
FEVKALADE AMORTİSMAN NASIL HESAPLANIR?
Hesaplama, belirlenen türdeki amortismana göre değişim göstermektedir. Aynı varlığın, farklı amortisman türüne göre hesaplanmasının sonuçları değişim göstermektedir. Örneğin; %18 KDV oranı hariç olmak üzere; net değeri 3000 TL olan bir varlığın, 5 yıllık ekonomik ömrü olduğunu varsayarak, bu varlığın hesaplamaları Normal ve Azalan Bakiyeler yöntemi ile hesaplanabilir.
Normal Amortisman Yöntemi: Bu yöntemde; Tutar/Varlığın ekonomik ömrü formülünü kullanarak, amortisman hesabını 3000/5= 600 olarak bulabiliriz. Ayrıca; Amortisman oranı=1/Varlığın ekonomik ömrü olduğundan, %20 amortisman oranını, ürününün net değeri üzerinden oranlayarak (3000 x %20= 600) da bulabilirsiniz.
Azalan Bakiyeler Yöntemi: Aynı değerler kullanılarak ilk 3 yıllık amortisman hesabı aşağıdaki gibi hesaplanabilmektedir:
- İlk Yıl: (3000/5) x 2 = 1200 TL
- İkinci Yıl: (3000 – 1200)/5 x 2= (1800/5) x 2 = 720 TL
- Üçüncü Yıl: (1800 – 720)/5 x 2= (1080/5) x 2 =432 TL olarak hesaplanmaktadır.