Gastronomi denildiğinde çoğu zaman akla önce şefler, restoranlar, tabaklar ve sofralar gelir. Oysa mutfağın gerçek gücü, o mutfağın insanlarını aynı masa etrafında buluşturabilmekte. İşte Avrasya Gastronomi ve Aşçılar Federasyonu – AGAFED, tam da bu anlayışın üzerine kurulu bir yapı olarak dikkat çekiyor.
AGAFED kimdir?
2018 yılında İstanbul’da, şef Ahmet Karaman’ın kurucu başkanlığında kurulan AGAFED; Türk mutfağının araştırılması, geliştirilmesi, ulusal-uluslararası alanda tanıtılması ve aşçıların mesleki dayanışmasının güçlendirilmesini amaçlıyor. Federasyonun kendi tüzüğünde eğitim, sertifikasyon, mesleki hakların korunması, kamu kurumlarıyla ortak projeler, araştırma-geliştirme çalışmaları ve uluslararası yarışmalar gibi oldukça geniş bir çalışma alanı tanımlanıyor.
Ben AGAFED’i biraz da “mutfağın örgütlü hafızası” olarak görüyorum. Çünkü gastronomi, yemeği bir sanat eseri gibi kabul etmekle beraber ustayı, öğrenciyi, üreticiyi, tedarikçiyi, yöresel mutfağı, akademisyeni ve gastronomi girişimcisini aynı kültürün parçaları olarak görüyor.
AGAFED Başkanı “Ahmet Karaman”
AGAFED’in hikâyesini başkanı Ahmet Karaman’la birlikte düşünmek gerek.
Karaman, baba mesleği olan aşçılığa 1998 yılında İstanbul Ortaköy’deki Ziya Restoran’da başlıyor. Ardından Günay Restoran, Etiler Café de Paris ve Le Maison gibi işletmelerde mesleğin farklı kademelerinde çalıştıktan sonra, İstinyePark Gomongo, BTA Havalimanları yiyecek-içecek operasyonları ve Dream Grubu bünyesindeki Eat Stop, Kiva ve Delimonti gibi markalarda şeflik ve konsept çalışmalarında görev alıyor. 2016 yılında Avrasya Aşçılar Derneği başkanlığına seçilen Karaman, iki yıl sonra AGAFED’in kuruluşuna öncülük ediyor.
Bu kariyer çizgisinde dikkatimi çeken nokta, Karaman’ın mutfak pratiğinden sivil toplum alanına geçişi. Çünkü bir şefin mutfakta kendi tabağından sorumlu olması başka, yüzlerce meslektaşının ortak sorunlarını sahiplenmesi başka. AGAFED’in pandemi döneminde sektör çalışanlarına erzak kolileri ulaştırması, Elazığ ve Hatay depremleri sonrasında aşevleri kurulmasına katkı vermesi de bu anlayışın sosyal sorumluluk tarafını gösteriyor. Federasyon ayrıca iş mahkemelerinde bilirkişi görevi üstlenerek sektör çalışanları açısından “emsal ücret bildirimi” konusunda destek sunduğunu belirtiyor.
Federasyonun gücü, dernek ve üyelerinin çeşitliliğinde
AGAFED’in kuruluşunda yer alan dernekler
· İstanbul Aşçılar Derneği Başkanı Ahmet Karaman
· MAPAD, Marmara Profesyonel Aşçılar Derneği Başkanı Durmuş Yılmaz, lezzet kitchendesign photo food lezzet aşk İstanbul restaurant cheflife yemek, eğitmen şef.
· AVADER, Avrasya Aşçılar Derneği Başkanı Müslüm Tüken
· Çanakkale Aşçılar Derneği, Başkanı Hüseyin Çetin
· Trakya Turizm ve Gastronomi Derneği Dernek Başkanı Güner Şen
Zaman içinde eklenen dernekler
· GASTEDER Gastronomi Tedarikçileri Derneği Başkanı Fatma Boz
· AÇPAD Avrasya Çikolatacılar ve Pastacılar Derneği Başkanı Aycan Özcan
· Mezopotamya Gastronomi Kültür Turizm ve Sanat Derneği Başkanı Ali Geyik
· ELGASDER, Elazığ Gastronomi Kültür ve Turizm Derneği Başkanı Harun Seyran
“Elazığ Kadın Elinden Yöresel Yemek Yarışması” gibi kadın girişimcilerin desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilen projede ELGASDER proje ortağı olurken, Elazığ mutfağının tanıtımı konusunda İstanbul Akgün Otel gerçekleştirilen 103 yemeklik etkinlikte de Ahmet Karaman ve federasyondan çok sayıda gastronomi temsilcisinin bir araya geldiğini görüyoruz.
· UGASDER, Uluslararası Gastronomi ve Tedarikçiler Dernek Başkan Ceyda Özdemirli. Federasyonun etkinliklerinde birlikte hareket eden başkanlar arasında bulunuyor. Özellikle uluslararası ilişkiler ve federasyon yönetimi açısından öne çıkan isimlerden. AGAFED Uluslararası İlişkiler Başkanı ve Federasyon Genel Sekreteri, Federasyon Milli Takım Direktörü, 12 farklı ülkenin gastronomi federasyonlarının Türkiye Başkanı.
Neredeyse tüm başkanlar federasyonun çeşitli organizasyonlarında aktif görev alıyor.
Mutfaktan festivale uzanan çalışmalar
AGAFED’in faaliyetlerine bakıldığında yarışmaların, festivallerin, workshopların ve yöresel mutfak çalışmalarının önemli bir yer tuttuğu görülüyor.
İSTCOOKFEST – İstanbul Aşçılar Festivali.
2025 yılında beşincisi düzenlenen festivalde workshoplar, paneller ve Anadolu mutfaklarını tanıtmayı amaçlayan Anadolu’dan Yemek Yarışması gerçekleştirildi.
Chocolate Cup.
2025 yılında altıncısı gerçekleştirilen organizasyon, federasyonun klasik aşçılık alanında, pastacılık ve çikolata alanında da uluslararası nitelikli organizasyonlar üretmeye çalıştığını gösteriyor.
Van Gurme Gastronomi Fuarı
AGAFED’in yerel gastronomiyle kurduğu bağ açısından önemli. Federasyona bağlı Mezopotamya Gastronomi Kültür Turizm ve Sanat Derneği proje ortağı olarak fuarda yer alırken, Dernek Başkanı Ali Geyik liderliğinde Van gastronomisinin tanıtımına yönelik etkinlikler gerçekleştirildi.
Ve Foodist İstanbul…
Gastronomi dünyasının son dönem önemli buluşmalarından biri olan Foodist İstanbul, 1–4 Eylül 2026 tarihlerinde TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Fuarın resmi programına göre Foodist Forum ve Show Kitchen bölümünde 25 oturum, 76 konuşmacı ve şef yer aldı.
Geleneksel Türk mutfağının ve tatlılarının modernizasyonundan coğrafi işaretli ürünlere, gıda güvenliğinden yapay zekâya, sürdürülebilir mutfaktan rejeneratif tarıma kadar birçok konu masaya yatırıldı.
Show Kitchen tarafında ise gastronominin daha sıcak, daha görünür yüzü vardı. “Gerçek Gıdanın Hikâyesi: İyi Yemek Mutfaktan önce Toprakta Başlar”, “Geleceğin Gıdaları”, “Yöresel Ürünlerimiz: Vişneli Yaprak Sarma”, “Zeytinyağlılar” ve “Down Şefler Mutfakta” gibi uygulamalar gerçekleştirildi.
Benim için Foodist’in özel anlarından biri ise “Türk Kruvasanı: Tereyağlı Simit” başlıklı Show Kitchen çalışmasıydı. Bu uygulamada ben de Sedat Aksu, Esra Yılmaz ve Gonca Elif Özbekar ile birlikte yer aldım.
Birlikte büyüyen mutfak
AGAFED’in hikâyesine baktığımda bir federasyonun faaliyet takviminin ne kadar dolu olduğunu görüyorum. Burada bir mesleğin örgütlenme çabası ve bir mutfağın hafızasını koruma gayreti var. Depremde aşevi kuran, pandemide meslektaşına erzak ulaştıran; yarışmada genç şefe kürsü açan, yöresel yemekleri İstanbul’a taşıyan, kadın girişimcilerin yanında duran ve uluslararası organizasyonların kapısını Türk şeflerine açmaya çalışan bir yapı var.
Ahmet Karaman’ın öncülüğünde AGAFED’in bu birlikteliğini daha geniş bir gastronomi hareketine dönüştürme çabasını görüyorum. Çünkü Türk mutfağının geleceği, aynı sofrada buluşan insanların ortak aklında şekillenecek.
Gastronomi biraz da güçlü bir birlik sofrası değil mi?