LEYLA İLHAN- MUHABİR
İsrail’in Gazze’de başlattığı soykırım dünya genelinde yoğun tepkilere neden olurken Filistin’in bağımsızlık için verdiği mücadele batı sömürgesinden kurtulmak ve kendi özerkliklerini kazanmak için çabalayan Afrika ülkelerine örnek oldu. Ancak kimi Afrika ülkeleri Filistin’de yaşananlar hakkında sessiz kalmayı tercih etti. Afrika ülkelerinden biri olan Güney Afrika, Filistin için en çok mücadele eden Afrika ülkesi olarak öne çıktı.
AFRİKA NASIL TAVIR ALDI?
7 Ekim’den bu yana sık sık toplanan ancak Gazze için olumlu bir sonuca varılamayan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) Gazze’de ateşkes için çekimser oy kullanan Afrika ülkeleri Tunus, Gabon, Güney Sudan, Etiyopya ve Zambiya olurken, İsrail’e açıkça destek veren ülkeler ise Kenya ve Ruanda oldu. BMGK’de Güney Afrika, Nijerya, Çad ve Cezayir Gazze lehine oy verdi.
Afrika, Strateji ve Güvenlik alanlarında çalışan Akademisyen Murat Yiğit, Afrika ülkelerinin Filistin meselesinde gösterdiği tutumu Diriliş Postası’na değerlendirdi.
Filistin meselesinin, Cezayir ve Güney Afrika gibi sömürgecilik-soykırım-apartheid olgularının varoluşsal sorun kabul edildiği ülkeler haricinde birincil öneme sahip olmadığını söyleyen Yiğit, ilk önce buna dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.
FİLİSTİN ÖNCELİKLERİ DEĞİL
Filistin meselesinin Afrika ülkelerinde birincil bir sorun olmadığı için Afrika’nın kendi içinde bir kutuplaşmaya neden olmadığına dikkat çeken Yiğit, BMGK’de Gazze’de ateşkes için İsrail lehine çekimser kalan ülkelerin tavrının bağımlılıklardan kaynaklanan politik bir anlama sahip olduğunu vurguladı.
FİLİSTİN İÇİN ORTAK SES BEKLEMEK GERÇEKÇİ DEĞİL
Afrikalı devletlerin büyük çoğunluğunun, dekolonizasyondan beri ciddi bağımlılığı olan, özneliklerinin tartışmalı aktörler olduğuna dikkat çeken Yiğit, “Her ne kadar halkların hissiyatı Gazze'den yana olsa da Afrikalı devletlerden Filistin'e yönelik ortak bir sesle destek beklemek gerçekçi olmayacaktır” ifadelerini kullandı.
AFRİKA İNİSİYATİF ALAMIYOR
BMGK’de İsrail lehine oy kullanan Afrikalı devletlerin tamamının geleneksel olarak Batı yanlısı ve bağımlısı ülkeler olduğunu ifade eden Yiğit, “Mali, Nijer ve Burkina Faso gibi özerklik arayışındaki devletler bu süreçte ateşkese destek verdiler. Filistin meselesine yönelik duyarlılık dünyada görece daha özerk davranabilen ülkelerde gözlemleniyor. Afrika'da, Fransa, Suudi Arabistan ve ABD gibi ülkelerin nüfuzu altındaki toplumlar, doğal olarak kendi öncelikleriyle meşgul oluyorlar. Bu ülkelerin dış politikada bağımsız davranamadıkları, doğrudan kendilerini ilgilendirmeyen hususlarda inisiyatif alamadıkları unutulmamalı” dedi.
Afrika'nın Filistin konusundaki sessizliğinin kıtadaki bağımlılığın boyutlarını yeniden gösterdiğine dikkat çeken Yiğit, bu bağımlılığın aşılmasının tek yolunun Türkiye gibi aktörlerin Afrika’da daha fazla rol edinmeleri gerektiğini ve rekabete daha fazla dahil olmaları gerektiğini belirtti.