2019’da Avustralya’daki ASKAP radyo teleskobuyla yapılan ilk gözlemlerde, bilim insanları daha önce hiç görülmemiş garip radyo çemberleri (ORC) keşfetti. Bu devasa ve neredeyse kusursuz dairesel yapılar yalnızca radyo dalga boylarında görülebiliyor; optik, kızılötesi veya X-ışınlarında ise tamamen görünmezler. Şimdiye dek yalnızca 10 aday tespit edildi.
YENİDEN GÖZLENDİ: ORC J0356–4216
Almanya’daki Ruhr Üniversitesi’nden bir ekip, bu çemberlerden ORC J0356–4216’yı mercek altına aldı. ASKAP ve Güney Afrika’daki MeerKAT radyo teleskoplarıyla yapılan incelemelerde, yapının aslında iki simetrik halkadan oluştuğu belirlendi. Toplam çapı yaklaşık 2,18 milyon ışık yılı olan bu halkalar, yüzde 20-30 oranında kutuplaşma gösteriyor ve manyetik alanları halkalara teğet biçimde yönlenmiş durumda.
KÖKENİNDE ŞOK DALGALARI MI VAR?
ORC’nin merkezinde bir galaksi bulunuyor. Araştırmacılara göre bu, oluşumlarının ipucunu veriyor. En olası açıklama; galakside geçmişte yaşanan büyük ölçekli bir olayın – yıldız patlamalarıyla oluşan gaz çıkışları, iki galaksinin çarpışması veya merkezdeki süper kütleli kara deliğin aktifleştiği bir dönem – uzaya yaydığı şok dalgaları olabilir.
Araştırmacılar, ORC J0356–4216’nın çift halkalı yapısı ve kutuplaşma özelliklerinin, büyük ihtimalle daha önceki kara delik faaliyetlerinin veya jet kaynaklı patlamaların kalıntıları olduğunu düşünüyor.