X-sınıfı güneş patlamaları, Güneş’in üretebildiği en güçlü enerji patlamaları arasında yer alıyor. University of California Boulder’dan astronom Cole Tamburri, “Inouye Teleskobu’nun ilk kez bir X-sınıfı patlamayı yakaladığını” belirterek, gözlemin mükemmel koşullarda gerçekleştiğini söyledi.
Güneş’ten gelen bu tür patlamalar, Dünya’da saatler süren radyo iletişim kesintilerine yol açabiliyor. Bilim insanları Güneş’in davranışını değiştiremese de bu patlamaların nasıl oluştuğunu anlamak, daha iyi tahmin araçları geliştirmeyi mümkün kılabilir.
GÜNEŞ’İN EN KÜÇÜK AYRINTILARI GÖRÜNTÜLENDİ
Inouye, şimdiye kadar inşa edilmiş en güçlü güneş teleskoplarından biri olarak, 8 Ağustos’taki X1.3 sınıfı patlamayı olağanüstü bir çözünürlükte kaydetti. Teleskop, yalnızca 24 kilometrelik çözünürlük sınırında, çapı 21-48 kilometre arasındaki en küçük koronal döngüleri görüntülemeyi başardı.
Koronal döngüler, Güneş’in manyetik alan çizgilerini takip eden plazma iplikçikleridir ve genellikle büyük patlamaların hemen öncesinde ortaya çıkar. Bu döngüler, Güneş patlamalarının oluşum mekanizmalarını anlamak açısından kritik öneme sahip.
Daha önce teleskoplar yalnızca bu döngülerin büyük kümelerini görebiliyordu. Inouye ise ilk kez tekil döngüleri gözlemleyerek bilim insanlarına benzersiz bir fırsat sundu.
BİLİM DÜNYASI İÇİN YENİ BİR DÖNEM
Araştırmayı yürüten Tamburri, “Yıllardır yalnızca teoride konuştuğumuz ölçeklere artık doğrudan bakabiliyoruz. Bu, sadece boyutlarını değil; şekillerini, evrimlerini ve manyetik yeniden bağlanmanın gerçekleştiği noktaları da incelememize olanak sağlıyor” dedi.
Bilim insanları, bu gözlemlerin Güneş’in dinamiklerini çözmede ve Dünya’yı etkileyebilecek uzay havasını öngörmede tarihi bir adım olduğunu vurguluyor.