1998’de ilk parçaları fırlatılan Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ), 2000 yılından bu yana 7/24 insanlı uçuşlara ev sahipliği yapıyor. ABD, Avrupa, Kanada, Japonya ve Rusya’nın ortak çalışmasıyla hayata geçirilen UUİ, bugüne kadar 4 binden fazla deney ve 4.400’den fazla bilimsel yayına katkı sağladı.
Ancak bu dev iş birliği projesi, 2030 yılında kontrollü şekilde yörüngeden çıkarılacak ve Pasifik Okyanusu’nun uzak bir bölgesine düşürülecek.
BİLİMSEL MİRASI DEVASA
İstasyonda yapılan araştırmalar; malzeme bilimi, biyoteknoloji, astronomi, Dünya gözlemleri ve tıp alanlarında önemli bulgular sundu. Kanser ilaçlarının kristalleşme süreçlerinden yapay retina geliştirilmesine, DNA’nın yörüngede dizilenmesine kadar birçok yenilik bu ortamda mümkün oldu.
UUİ’nin mikro yerçekimi ortamı, bilim insanlarına yeryüzünde tekrarlanması zor koşullarda deney yapma imkânı verdi.
2030 SONRASI İÇİN TİCARİ İSTASYONLAR
NASA ve uluslararası ortakları, UUİ’nin görevini devralacak özel sektör istasyonları için harekete geçti. 2021’de üç şirkete destek verildi, 2025’te ise ikinci faz için yeni teklif çağrısı yapıldı.
NASA, bu projelere 400 milyon doların üzerinde yatırım yaptı. Amaç, 2030’dan önce ticari istasyonları devreye almak ve NASA’nın bu istasyonlarda “müşteri” olarak hizmet almasını sağlamak.
SpaceX ve Boeing’in kargo ve insan taşımacılığındaki başarıları, ticari istasyon projelerine örnek oldu. Yeni istasyonlarda dört kişilik ekiplerin en az 30 gün süreyle yörüngede kalması hedefleniyor.
ÇİN’İN TİANGONG’U ÖNE ÇIKACAK
Bu süreçte Çin, üç kişilik Tiangong Uzay İstasyonu ile sürekli insanlı uçuşlarına devam edecek. UUİ’nin kapanması halinde Tiangong, dünyadaki en uzun soluklu aktif uzay istasyonu olacak.
GÖKYÜZÜNDE SON KEZ PARLAYACAK
2030’a kadar UUİ, yeryüzünden gözlemlenebilecek. Geceleri gökyüzünde parlak bir ışık noktası halinde süzülen istasyon, insanlığın ortak bir hayali nasıl gerçeğe dönüştürdüğünün en parlak simgelerinden biri olarak tarihe geçecek.