İslam ceza hukukunda modern TCK’daki gibi “12–15 yaşta şu kadar, 15–18 yaşta bu kadar ceza indirimi” şeklinde rakamsal ve kademeli bir yaş indirimi sistemi yoktur.
Esas mesele cezanın ne kadar indirileceği değil, ceza ehliyetinin doğup doğmadığıdır.
Klasik İslam hukukunda çocuğun cezai sorumluluğu; akıl, temyiz ve bulûğ kavramları üzerinden değerlendirilir. Temyiz kudretine ulaşmış fakat henüz bulûğa ermemiş çocuk, yetişkinle aynı ceza sorumluluğuna tabi tutulmaz. Islah ve eğitime yönelik tedbirler ise ayrıca gündeme gelebilir.
TCK m.31 ise meseleyi somut yaş sınırlarıyla düzenler: 12 yaşından küçüklerin ceza sorumluluğu yoktur; 12–15 yaş arasında algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir; 15–18 yaş arasında ise ceza sorumluluğu bulunmakla birlikte kanuni indirim uygulanır.
İki sistem aynı değildir. Fakat ortak hukuk düşüncesi dikkat çekicidir:
Çocuk, küçük bir yetişkin değildir.
Ceza sorumluluğu yalnızca işlenen fiile değil, failin o fiili anlayabilecek ve davranışlarını yönlendirebilecek irade ve idrak kapasitesine de dayanır.
Gerçek adalet, herkese aynı cezayı vermek değil; kişinin kusur ve sorumluluk kapasitesini doğru ölçmektir.