Birçoğumuz hatalarımızla dalga geçmenin, kendimize gülebilmenin bir özgüven belirtisi ve sağlıklı bir başa çıkma mekanizması olduğuna inanırız. Ancak durum gerçekten böyle mi? Psikoloji dünyası, kişinin sürekli kendisine gülmesinin ne kadar sağlıklı olduğu konusunda uzun zamandır ikiye bölünmüş durumda. Konunun temeline inmek için ise 1990'larda yapılan çarpıcı bir araştırmaya dönmemiz gerekiyor.
Dışlanan Çocukların Ortak Noktası: Şaka Kaldıramamak
Psikologlar, 1990'lı yıllarda bazı çocukların okulda akranları tarafından neden dışlandığını anlamak için derinlemesine bir araştırma başlattı. Elde edilen bulgular, dışlanan çocukların genel olarak iki temel tipe ayrıldığını gösteriyordu: Bir kısmı saldırgan ve zorba eğilimler gösterirken, diğer kısmı ürkek ve tamamen boyun eğen bir yapıya sahipti. Birbirine tamamen zıt gibi görünen bu iki grubun aslında çok kritik bir ortak noktası vardı: Şaka kaldıramamak.
Şakayı 'Hakaret' Olarak Algılayanlar ve Gülüp Geçenler
Araştırmaya göre, dışlanan çocukların şakalara verdikleri tepkiler farklı olsa da algıları aynıydı. Zorba grup yapılan şakalara öfke patlamaları veya şiddetle karşılık verirken; ürkek grup derin bir incinmişlik hissiyle tamamen kendi kabuğuna çekiliyordu. Her iki grup da kendilerine yöneltilen mizahı, iyi niyetli bir takılmadan ziyade doğrudan bir "hakaret" olarak algılıyordu.
Bunun tam karşısında ise sosyal açıdan daha yetkin ve özgüvenli çocuklar yer alıyordu. Bu çocuklar kendilerine yapılan şakaları ya hiç umursamıyor ya da karşı tarafla birlikte gülüp geçmeyi başarabiliyordu.
Kendimize Gülmek Her Zaman Sağlıklı mı?
Uzmanlar, hayata karşı neşeli ve mizah dolu bir bakış açısına sahip olmanın insan ilişkileri, ruh sağlığı ve genel yaşam kalitesi açısından çok daha yararlı olduğu konusunda hemfikir. Erken yaşlarda kazanılan şaka kaldırabilme ve kendine gülebilme yetisi, yetişkinlikteki sosyal becerilerin temelini oluşturuyor.
Ancak madalyonun bir de diğer yüzü var. Son yıllarda psikologlar arasında giderek alevlenen tartışma, bu durumun dozajıyla ilgili. Kendimizle barışık olup ufak hatalarımıza gülmek olumlu bir özellik olsa da; kişinin sürekli kendini hedef alan, kendi değerini düşüren ve zayıflıklarını alay konusu yapan bir mizah anlayışını benimsemesinin, sanıldığının aksine her zaman iyi bir fikir olmayabileceği ve maskelenmiş bir özgüven eksikliğine işaret edebileceği vurgulanıyor.