Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in güncel analizine göre Avrupa’da hızla büyüyen veri merkezi sektörü, enerji altyapısı üzerinde maliyet baskısı yaratıyor. Rapor, kıtadaki sunucu çiftliklerinin elektrik tüketiminin 2035'e kadar belirgin biçimde artacağını, bunun şebeke yatırımları ve arz-talep dengesizlikleri nedeniyle tüketici faturalarını yükseltebileceğini öngörüyor. Tahminler Moody’s’e aittir.
Veri merkezlerinin elektrik payı ne kadar artacak?
2025 verilerine göre büyük Avrupa pazarlarında veri merkezleri toplam elektrik talebinin ortalama yüzde 2,5'ini oluşturuyordu. Birleşik Krallık ve Fransa gibi pazarlarda devreye girecek tesislerin büyüklüğü nedeniyle bu oranın 2035'e kadar en az yüzde 5,7'ye çıkması bekleniyor. Hollanda’da payın yüzde 17'ye, İrlanda’da yüzde 30'a ulaşacağı tahmin ediliyor. İrlanda’da veri merkezlerinin toplam elektrik tüketimindeki payı 2015'te yüzde 5 iken 2025'te yüzde 23'e yükselmişti.
Şebeke operatörleri nasıl etkileniyor?
AB’nin veri merkezi kapasitesini beş ila yedi yıl içinde üç kattan fazla artırma hedefi, iletim hatlarında kapsamlı genişletme çalışmalarını zorunlu kılıyor. Brüksel, tesisleri Almanya, İrlanda, Fransa ve Hollanda gibi geleneksel merkezlerin dışına çıkararak İskandinavya ve Güney Avrupa’ya yaymak istiyor. Moody’s’e göre veri merkezi işletmecileri genellikle yalnızca şebeke bağlantı masraflarını karşılıyor; genel şebeke genişletme maliyetleri ise iletim operatörlerinin bilançosunda baskı yaratıyor.
Eski santral arazileri neden kullanılıyor?
Şebeke kapasitesindeki gecikmeleri aşmak için enerji şirketleri eski fosil yakıt santrali arazilerini veri merkezi projelerine tahsis ediyor. Mevcut yüksek voltajlı şebeke bağlantılarından yararlanan bu yöntem, Birleşik Krallık hükümetinin yapay zekâ büyüme bölgelerinde de uygulanıyor. İletim operatörleri ayrıca spekülatif ya da mükerrer başvuruları ayıklamak için geliştiricilerden ek finansal teminat istemeye başladı.
Hükümetler nasıl müdahale edebilir?
Artan maliyetlerin tüketiciye yansımasını önlemek için elektrik fiyat tavanları, ek vergiler ve bağlantı kısıtlamaları gibi adımlar bekleniyor. İrlanda Kamu Hizmetleri Düzenleme Komisyonu (CRU), 10 MVA ve üzeri şebeke bağlantısı isteyen tesislerin sahada ya da yakınında eşdeğer üretim/depolama kapasitesi kurmasını ve yıllık tüketimlerinin en az yüzde 80'ini ülkedeki ilave yenilenebilir kaynaklardan karşılamasını şart koşuyor. Moody’s benzer düzenlemelerin kıta genelinde yaygınlaşacağını öngörüyor.