Rusya, üç yılı aşkın süredir Ukrayna’ya karşı geniş çaplı savaş yürütüyor. Kremlin cephede üstünlük sağlamaya çalışırken, savaşın doğası tamamen değişiyor. Modern çatışmalarda tank ve füzelerin yanında insansız hava araçları (İHA), ekonomik dayanıklılık ve bilgi üstünlüğü belirleyici unsurlar hâline geliyor. Tarihsel olarak Vietnam Savaşı'nda devasa bir askeri süper gücün, asimetrik direniş ve yıpratma stratejileri karşısında bataklığa sürüklenmesi ve savaşın faturasının cepheden çıkıp doğrudan iç siyasete sıçraması gibi, bugün de benzer bir tablo yaşanıyor. Vietnam'da konvansiyonel gücün yaşadığı o derin lojistik ve psikolojik çöküş, günümüzde modern dron teknolojisi ve küresel ekonomik ablukalarla doğrudan Rusya'nın iç hatlarında hissediliyor.
Ukrayna, uzun menzilli İHA’larla Rusya’nın iç kesimlerindeki stratejik hedefleri vurma politikasını son iki-üç gün içinde şiddetlendirerek sürdürdü. Ryazan, Tuapse ve Saratov gibi bölgelerdeki rafineri saldırılarına yenileri eklendi. Council on Foreign Relations'ın güncel raporlarına göre Ukrayna İHA'ları, son günlerde Nijnekamsk sanayi kentine düzenlediği saldırıda 13 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Bu tesis, Rusya'nın en büyük ve gelişmiş petrol rafinerilerinden birine ev sahipliği yapıyor.
Aynı zaman diliminde, Institute for the Study of War (ISW) analizlerinde de belirtildiği üzere, Krasnodar bölgesindeki İlski Petrol Rafinerisi ve işgal altındaki Kırım'da bulunan Hvardiiske Havaalanı hedef alındı; havaalanındaki yatay havacılık yakıt tankları başarılı bir şekilde imha edildi. Sınır hatlarındaki sivil ve altyapı bölgelerinde de tansiyon oldukça yüksek. Anadolu Ajansı'nın sahadan aktardığı bilgilere göre, Belgorod kentine yönelik son İHA saldırılarında 5 kişi yaşamını yitirdi.
İHA saldırıları, Rus hava savunma sistemlerinin ülke geneline daha da yayılmasına neden oldu. Moskova, cephe hattının yanı sıra başkent, enerji altyapısı ve kritik askeri tesisleri korumak için ilave savunma unsurları konuşlandırmak zorunda kaldı. ISW'nin güncel değerlendirmelerinde vurgulandığı gibi, Ukrayna'nın bu hamleleri Rus ordusunun geniş hava sahasını savunmakta ciddi açıklar verdiğini kanıtlıyor. Düşük maliyetli İHA’larla milyonlarca dolar değerindeki hedeflerin vurulabilmesi, Ukrayna’nın sahadaki en büyük asimetrik avantajı olmaya devam ediyor.
Savaşın ekonomik faturası da gün geçtikçe ağırlaşıyor. Rusya Maliye Bakanlığı verilerine göre 2025 bütçesinin yaklaşık üçte biri savunma ve güvenliğe ayrıldı. Artan askeri harcamalar bütçe üzerindeki baskıyı artırırken, Merkez Bankası enflasyonu kontrol altında tutabilmek için faiz oranlarını yüksek seviyelerde tutuyor. G7’nin petrol fiyat tavanı, yaptırımlar ve son günlerde Nijnekamsk ve İlski gibi kritik rafinerilere yönelik aralıksız süren saldırılar enerji sektörünü doğrudan yıpratıyor. Bazı dönemlerde hükümet iç piyasayı korumak amacıyla benzin ihracatına geçici kısıtlamalar getirdi.
Buna ek olarak, uluslararası finansal yaptırımlar dış ticareti zorlaştırmaya devam ediyor. Moskova yönetimi, yuan ve rupi gibi alternatif para birimlerine yönelse de, uzmanlar bunun yaptırımların ve artan savaş maliyetinin yıkıcı etkilerini tam olarak ortadan kaldırmadığını belirtiyor.
İç siyasette de savaşın siyasi maliyeti artıyor. İlya Yaşin, Vladimir Kara-Murza ve hapiste hayatını kaybeden Aleksey Navalni gibi isimlerin savaş karşıtı açıklamaları nedeniyle karşılaştıkları yargı süreçleri ile 2024 seçimlerinde Boris Nadejdin’in adaylığının engellenmesi, siyasi alandaki daralmanın somut örnekleri olmayı sürdürüyor. Siyasi figürlerin bu süreçleri muhalif bir kimlikle yönetme çabaları da sert tedbirlerle karşılık buluyor.
Karadeniz’de de savaşın dengesi Ukrayna lehine değişmeye devam ediyor. Ukrayna’nın deniz dronları Rus Karadeniz Filosu’nun hareket alanını kısıtlayarak onları Sivastopol'dan Novorossiysk’e çekilmeye zorlamıştı. Bölgedeki operasyonlar hız kesmeden sürüyor; ISW verilerine göre Ukrayna, son birkaç gün içinde Karadeniz'deki bir Rus petrol tankerini ve iki kuru yük gemisini vurarak denizde uyguladığı baskıyı daha da genişletti. Ticaret gemilerine yönelik bu güncel saldırılar, Karadeniz’i küresel ticaret açısından yüksek riskli bir bölgeye dönüştürme stratejisinin kesintisiz devam ettiğini gösteriyor.
Buna karşılık Rusya da uzun menzilli füzelerle altyapı hedeflerini vurarak cevap veriyor. Saha raporlarına göre Rusya, sadece bir gece içinde Ukrayna'ya karşı 120'nin üzerinde insansız hava aracı ve çeşitli seyir füzeleri fırlatarak yıkıcı operasyonlarına devam etti.
Bugün Kremlin aynı anda üç cephede mücadele ediyor: sahada askeri baskı, içeride ağırlaşan ekonomik maliyet ve ülke derinliklerine kadar ulaşan İHA saldırıları. Rusya ağır saldırılarını sürdürse de Ukrayna, gelişmiş dron teknolojisi ve stratejik hamleleriyle savaşı Rusya’nın içine taşımayı başardı. Bu durum, XXI. yüzyılda savaşların yalnızca siperlerde değil; ekonomi, teknoloji ve asimetrik bilgi alanlarında kazanılıp kaybedildiğinin en net göstergesidir.