Yaz aylarının gelmesiyle birlikte hava sıcaklıkları artarken günlük yaşam alışkanlıklarımız ve beslenme düzenimiz de değişmeye başlar. Sıcak havaların etkisiyle iştah azalabilir, daha hafif yiyeceklere yönelim artabilir ve özellikle mevsim meyveleri sofralarda daha fazla yer almaya başlayabilir. Ancak bu dönemde yapılan bazı beslenme hataları; halsizlik, sıvı kaybı, kan şekeri dengesizlikleri ve istenmeyen kilo artışlarına neden olabilir.
Sıcak havalarda dikkat edilmesi gereken en önemli konuların başında yeterli sıvı tüketimi gelir. Vücut, artan sıcaklık nedeniyle terleme yoluyla kendini serinletmeye çalışırken önemli miktarda su ve mineral kaybeder. Bu nedenle gün boyunca susamayı beklemeden düzenli aralıklarla su içmek gerekir. Yetersiz su tüketimi; yorgunluk, baş ağrısı, dikkat dağınıklığı ve performans düşüklüğüne yol açabilir.
Yaz aylarının en sevilen besinleri kuşkusuz mevsim meyveleridir. Karpuz, kavun, kiraz, şeftali, kayısı, erik ve üzüm gibi meyveler; vitamin, mineral, lif ve antioksidan içerikleri sayesinde sağlıklı beslenmenin önemli bir parçasıdır. Ayrıca yüksek su içerikleri sayesinde günlük sıvı alımına destek olur ve sıcak günlerde ferahlatıcı bir alternatif sunarlar.
Ancak yaz aylarında sık yapılan hatalardan biri, meyvelerin tamamen masum olduğu düşüncesiyle kontrolsüz miktarlarda tüketilmesidir. Meyveler doğal şeker içerir ve sağlıklı olmalarına rağmen fazla miktarda tüketildiklerinde günlük enerji alımını artırabilirler. Özellikle karpuz, kavun, üzüm ve incir gibi meyveler büyük porsiyonlar halinde tüketildiğinde kan şekerinde hızlı yükselmelere neden olabilir.
Bu noktada porsiyon kontrolü büyük önem taşır. Bir porsiyon meyve yaklaşık olarak 2 ince dilim karpuz, 1 ince dilim kavun, 1 orta boy şeftali, 2 küçük kayısı, 2 küçük erik, 10-12 adet kiraz veya 15-20 adet üzüme karşılık gelir. Bir oturuşta yarım karpuz ya da büyük bir tabak üzüm tüketmek yerine meyveleri gün içine yayarak tüketmek çok daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
Özellikle diyabeti olan bireyler, insülin direnci bulunan kişiler ve kilo kontrolü sağlamaya çalışanlar yaz meyvelerini tüketirken daha dikkatli olmalıdır. Meyvenin yanında yoğurt, kefir, süt veya bir avuç çiğ kuruyemiş tercih edilmesi hem tokluk süresini uzatır hem de kan şekerinin daha dengeli seyretmesine yardımcı olur.
Yaz aylarında yapılan bir diğer hata ise ana öğünlerin yalnızca meyve ile geçiştirilmesidir. Özellikle sıcak havalarda iştahın azalması nedeniyle birçok kişi kahvaltı veya akşam yemeği yerine sadece meyve tüketebilmektedir. Ancak meyveler tek başlarına yeterli protein ve sağlıklı yağ içermezler. Bu nedenle kısa sürede yeniden acıkmaya neden olabilir ve gün içerisindeki besin tüketiminin artmasına yol açabilirler.
Beslenmenin yanı sıra gıda güvenliği de yaz aylarında önem kazanmaktadır. Artan sıcaklıklar besinlerin daha hızlı bozulmasına neden olur. Özellikle süt ve süt ürünleri, et ürünleri ve açıkta satılan yiyeceklerin tüketiminde dikkatli olunmalıdır. Meyve ve sebzeler tüketilmeden önce mutlaka bol su ile iyice yıkanmalıdır.
Yaz aylarında ağır ve yağlı yemekler yerine daha hafif öğünlerin tercih edilmesi sindirim sistemi açısından da fayda sağlar. Sebze yemekleri, salatalar, yoğurtlu tarifler, ayran, kefir ve mevsim sebzeleriyle hazırlanmış öğünler yaz döneminde iyi birer seçenek olabilir.
Sağlıklı beslenmenin temelinde denge yer alır. Yaz meyveleri bu mevsimin en değerli besinlerinden biridir ancak her sağlıklı besinde olduğu gibi tüketim miktarına dikkat edilmesi gerekir. Yeterli su tüketimi, dengeli öğünler ve kontrollü meyve tüketimi ile yaz aylarını daha enerjik, daha sağlıklı ve daha keyifli geçirmek mümkündür.
Sağlıklı ve mutlu bir yaz geçirmeniz dileğiyle…