Suriye’nin teröre karşı zaferi ve yeniden inşa

Abone Ol

PKK, YPG, SDG ve diğer terör örgütleri Suriye Arap Cumhuriyetinin orduları tarafından bozguna uğratıldı. Terör grupları ezici şekilde yenilirken iç savaş resmi olarak son bulmak üzere. Terör örgütlerinin yuvası haline gelen ve halkın yerinden edildiği Suriye’nin Kuzeyi artık güven ve istikrar yuvasına dönüşmek için gün sayıyor. Ordunun tam anlamıyla bölgede istikrarı sağlamasıyla yurtlarından edilen milyonlar kuzeye yeniden dönebilecekler. Türkiye’de bulunan 3 milyonu aşkın Suriyeli göçmenin çoğunluğu YPG terör örgütünün işgal ettiği şehirlerde yaşıyordu. İç savaşın yıkıcı etkisiyle yerlerinden edilen milyonlar Türkiye, Irak, Ürdün ve Lübnan gibi ülkelerde canlarını emniyete aldılar. 2011-2026 dönemi içerisinde gerçekleşen olaylar silsilesi içerisinde Aralık 2024’te devrilen katil Esad rejimi ardından yıkılmış bir ülke bıraktı. Cumhurbaşkanı Şara’nın iktidara gelişiyle ülkenin yeniden yapılanma süreci başladı. Şehirlerde kesintisiz elektrik hizmeti ve yeni para biriminin tanıtımı ülkenin yıllardır maruz kaldığı yıkımı geriye döndürmenin ilk adımları oldu. Şam, Halep ve Humus gibi büyük şehirlerde molozların kaldırılması ve yol çalışmalarına başlanması halkın yeni iktidara yaklaşımını ciddi şekilde olumlu etkiledi. Hayatın normale dönmesi ve güvenliğin sağlanması devlet-toplum arasındaki güvenin tekrar güçlenmesine katkı sundu. Ancak Halep’te YPG, PKK terör örgütünün faaliyetleri ve halka karşı işlenen suçlar toplumda huzursuzluk oluşturuyordu. Bu nedenle Şam’daki birlikler hızla terör örgütlerini temizleme operasyonuna giriştiler.

Terör örgütlerinin tamamıyla temizlenmesinin ardından diğer önemli bir mesele öne çıkıyor. İç savaşın yıktığı ve uluslararası yaptırımların yok ettiği ekonomik kalkınmayı yeniden işler hale getirmek. Ortalama ücretlerin kamuda 100-200 dolar özel sektörde 75-150 dolar olduğu ülkede tarım, sanayi, enerji ve ulaşım gibi birçok sektörün yeniden inşası gerekiyor. Yaptırımların kalkması sonrası ülke ihracat yapar konuma geçerken döviz gelir imkânı doğdu. Gümrük kapılarının hükümet tarafından tam kontrolüyle güçlenecek olan iktisadi gelişim kamu gelirlerinde artışı beraberinde getirebilir. Böylesi bir durum altyapıya daha fazla kaynak aktarılmasına katkı sunarken mültecilerin geri dönüşü hızlanabilir. Yurtdışından ülkeye gelecek olan mülteciler ülkenin yeniden inşasında büyük rol üstlenebilirler. Suriye’den göçün ardından gittikleri ülkelerde çalışma hayatına katılan ve birçok tecrübe edinen mülteciler ülkenin yeniden ekonomik olarak kalkınmasına ciddi katkı sunabilirler.

Uluslararası kuruluşlar Suriye’nin yeniden inşası için gereken finansmanın 200 milyar doların üzerinde olduğunu vurguluyorlar. Mevcut şartlar altında Suriye’de böylesi bir finansman ve kaynak bulunmuyor. Fakat Arap ülkeleri ve Türkiye’den gelebilecek yardım ve katkı ülkenin normalleşmesinde büyük rol oynayabilir. Uluslararası kuruluşlardan gelecek olan yardım, kredi ve direktiflerde ülkenin normalleşmesi ve yeniden global ekonomiye katılmasına yardımcı olabilir. Sonuç olarak Suriye ordusu yok etmek üzere olduğu terör örgütlerini temizlemesinin ardından ülkede sağlanacak istikrar ve güven yeniden inşaya büyük katkı sunacaktır. Bu alanda bölgesel aktörlerinde mevcut hükümete destek vermesi ve tecrübe paylaşımında bulunması yeniden inşa sürecini kolaylaştırabilir.