TÜRKPATENT verilerinden derlediği bilgilere göre, bu yılın ocak-haziran döneminde, Milli Teknoloji Hamlesi doğrultusunda hayata geçirilen çalışmalar ve Türkiye'de sınai mülkiyet ekosisteminin güçlenmesi, patent rakamlarında da belirgin bir artış olarak yansıdı.
Bu doğrultuda, 2026 yılının ilk altı ayında TÜRKPATENT'e yapılan yerli patent başvuruları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31 artarak, 3 bin 538'den 4 bin 641'e yükseldi. Yerli faydalı model başvuruları ise 2025'in aynı dönemine göre yüzde 23 artışla 1638'den 2 bin 21'e ulaştı.
TÜRKPATENT'e söz konusu dönemde, 76 bin 215 marka, 16 bin 567 yerli tasarım ve 173 coğrafi işaret başvurusu gerçekleştirildi. Yerli patent tescilleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 artarak 1726'ya, faydalı model tescilleri ise yüzde 53 artışla 1395'e yükseldi. Yılın ilk 6 ayında, 49 bin 694 yerli marka ve 11 bin 608 yerli tasarım ve 66 ulusal coğrafi işaret tescillendi. Söz konusu dönemde, 99 bin 617 yerli sınai mülkiyet hakkı başvurusu yapılırken 64 bin 489 yerli sınai mülkiyet hakkı tescil edildi.
Tescil almaya hak kazanan lezzetler
Türkiye'de tescillenen coğrafi işaretlere bakıldığında ise ocakta, Niğde geven balı, Seydişehir çileği, Hatay yoğurtlu kebap, Hatay mahulta çorbası, Hatay tepsi kebabı, Bilecik papaz yahnisi, Erzincan ekşisu doğal maden suyu, Nuzumla kilimi, Çorum şekerlemesi ve Çerkeş çiçek balı tescil aldı.
Hatay'ın sarma içi, kısırı, abugannuşu, haytalısı ve haydarisinin tescillendiği şubat ayında, Erzincan sütlacı, Palu tava, Ordu dağ çileği reçeli, Tekirdağ ramazan çöreği, Siirt pırtike çorbası, Sivas kellesi ve Haymana sucuğunun da tescili yapıldı.
Mart ayında Çorum su böreği, Afyon palize/Afyonkarahisar palize, Savaştepe kalemköy üzümü, Gaziantep leblebili kıtır helva, Kırklareli köftesi ve Ahmetbey köftesi coğrafi işaret tescili alırken "Türk Kahvesi" de Türkiye'de Geleneksel Ürün Adı olarak tescil almaya hak kazandı.
Çorum simidi, Karaman hacı lokuru, Erzincan geven balı, Çilimli gözlemesi, Trabzon fanilası, Kayseri purov mantısı, Kayseri pöç kebabı, Avşar üzümü, Cembeli tatlısı nisanda tescillenirken, Osmancık domates kavurması, Erzurum paça çorbası, Ordu çakıldak fındığı, İskilip su kabağı yemeği, İskilip tepsisi, Arapgir gelin kız helvası, İbradı enek pekmezi, Gaziantep-Antep yemenisi, Şemdinli balı, Hatay zahterli kahkesi mayısta tescil alan ürünler oldu.
Haziranda ise Kahta patlıcanlı ayran çorbası/Kahta balcanı dev çorbası, Antakya kerebici, Polatlı işkembe çorbası, Hatay keşşir dolması, Hatay adesiye yemeği, Safranbolu yazıköy üzüm sirkesi, Adıyaman tene helvası, Beytüşşebap sehleber kebabı, Gökova susamı, Çanakkale meşe balı, Hatay müşebbek tatlısı, Hatay arap kebabı, Eminönü balık ekmek, Zivzik narı, Bafra pirinci tescil almaya hak kazandı.
Türkiye'de 1881 coğrafi işaretli ürünün tescili yapıldı
Tescil edilen coğrafi işaretlerin bölgelere göre dağılımına bakıldığında, Karadeniz Bölgesi 369 coğrafi işareti tesciliyle ilk sırada yer aldı.
Karadeniz'i, 304 tescil ile İç Anadolu, 299 ile Güneydoğu Anadolu, 262 ile Ege, 238 ile Doğu Anadolu, 211 ile Akdeniz ve 198 ile Marmara bölgeleri izledi.
Böylece, Türkiye'de 1881 coğrafi işaretli ürünün tescili yapılmış oldu.
Avrupa Birliği'nde (AB) tescilli coğrafi işaretli ürün sayısı ise son dönemde Adana şalgamı ve Kayseri pastırmasının da eklenmesiyle 46 olmuştu.
Öte yandan, Isparta gülyağı, Delice doğal kaynak tuzu, Afyon kaymağı, Manisa sultani çekirdeksiz üzümü, Milas çekişke zeytini, Muğla çam balı, Antep-Gaziantep muskası ve Afyon-Afyonkarahisar manda yoğurdunun AB'de tescil süreci devam ediyor.