Son Dakika

Kosova bağımsız değil! (2)

Kosova 11 sene önce sözde müttefiklerin desteğiyle tek taraflı kendi bağımsızlığını ilan ettiyse de ülkede bu dönem içerisinde olanlara bakacak olursak, genç ülkenin bağımsız olduğunu diyemeyiz.

Kosova bağımsız değil! (2)

Kendi hükümetini uluslaraası güçlerin müdahalesi olmadığında kuramayan bir ülkeye bağımsız denilebilir mi?

Kosova ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi amacıyla 2011'de Avrupa Birliği arabuluculuğunda diyalog süreci başlatılmışsa da bu görüşmeler birçok defa kesintiye uğradı.

Kosova'nın Kuzey Mitrovitsa şehrinde 16 Ocak 2018'de uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybeden Kosovalı Sırp siyasetçi Oliver İvanovic'in (64) öldürülmesi geçen yıla damga vurdu. O tarihlerde Brüksel'de yapılması planlanan Kosova-Sırbistan toplantısı, Sırp tarafının çekilmesiyle iptal edildi.

KARADAĞ’A 8 BİN 200 HEKTAR VERİLDİ

2015 yılında dönemin Kosova Dışişleri Bakanı Hashim tarafından imzalanan ve Karadağ’a 8 bin 200 hektar toprak vermesini sağlayan anlaşma ve yolsuzlukla mücadelede ilerleme kaydedilirse Kosova’ya vize verileceği söz verilmişse de bu yerine getirilmedi. Karadağ-Kosova sınırının revize edilmesine ilişkin anlaşmanın Kosova Meclisi’nde onaylanması da gerginliğe neden olmuştu. 21 Mart 2018'deki anlaşma, Kosova Meclisi’nde oturumun dört kere karşı çıkılmasına rağmen, muhalefet partilerin gaz atmalarına karşın, bütün çalışmaların kesilmesine rağmen yine de onaylandı. Kosova Başbakanı Ramush Haradinaj, muhalefetteyken anlaşmanın Meclis’ten geçmemesi için ellerinden geleni yapacaklarını açıklarken, iktidara gelince uluslararası güçlerin baskısıyla bu anlaşmanın Meclis’ten geçmesini sağlayan kişi oldu. Kosova’ya bu anlaşmayı onayladığı takdirde “vize muafiyeti” verileceğini AB tarafından taahhüt edilmesine karşın, oyalama taktiği ile verilen sözler yine tutulmadı.

MARKO DJURİÇ’İN SINIR DIŞI EDİLMESİ

Geçen yıl yaşanan bir diğer gerginlik ise üst düzey Sırp yetkililerin izin verilmemesine rağmen Kosova'ya girmesi oldu. Sırbistan Hükümeti Kosova Ofisi Direktörü Marko Djuric, 26 Mart 2018'de Kuzey Mitrovitsa'daki Sırp buluşmasına katılmak üzere ülkeye izinsiz girdi. Kosova polisince gözaltına alınan ve başkent Priştine'ye getirilen Djuric, ardından sınır dışı edildi.

Eylül başında Kosova ve Sırbistan cumhurbaşkanlarının Brüksel'de AB Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ile görüşmesi planlanıyordu; ancak planlanan üçlü görüşme Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in reddetmesi nedeniyle gerçekleşmedi. Vucic, uzlaşmaya çok uzak olduklarını belirterek, Kosova Cumhurbaşkanı Haşim Thaçi ile görüşmeye gerek olmadığını söyledi.

KOSOVA INTERPOL’E ÜYE OLAMADI   

Kosova'nın 20 Kasım 2018'de Birleşik Arap Emirlikleri'nde yapılan 87. Uluslararası Polis Teşkilatı (INTERPOL) Genel Kurulu Toplantısı'nda Sırbistan’ın girişimlerinden dolayı üyeliğe kabul edilmemesi iki ülke arasında krizin tırmanmasına sebep oldu.

Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan Kosovalı yetkililer şu ifadelere yer vermişti, "Sırbistan'ın vahşi kampanyasıyla bir kez daha Kosova'ya ve Kosova ile ilişkilerin normalleşmesi fikrine karşı olan karakterine tanıklık ettik. Kosova karşıtı oy, sadece suç ve suçlulara hizmet edecek."

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic ise Kosova'nın INTERPOL'e kabul edilmemesini sevincini yaşarken; bu kararı memnuniyetle karşıladıklarını dile getirerek, "Bu meydan okumak ya da inatlaşmak yerine rasyonel bir yaklaşım sergileyen küçük bir ülkenin başarısıdır" sözlerine yer vermişti.  Böylece kendi ülkesine sahip çıkamayan Kosovalı yetkililer ABD ve AB’nin sözde desteğiyle bile siyasi açıdan Sırbistan’a karşı bir kere daha yenilmiş oldu.

SIRBİSTAN’A UYGULANAN GÜMRÜK VERGİSİ

Kosova Hükümeti, geçen yıl 21 Kasım’da Sırbistan ve Bosna Hersek’ten giren ürünlerine yüzde 100 vergi uygulama kararını almıştı. Ancak Kosova’nın bu kararı aldıktan sonra müttefik rolünü oynayan ABD ve Avrupa Birliği’nin birçok ülkesi Rusya ile aynı tarafta yer alarak kararın yanlış olduğunu ve sözde iki ülkenin ilişkilerine zarar vereceğini savundu. Kosova Hükümeti, geçtiğimiz ay gerçekleştirdiği bir toplantıda bazı şartların yerine getirilirse verginin askıya alınacağını açıklamıştı, ancak karar alınmışsa da yine bu vergi kaldırılmadı. Her açıdan “Güçlü ülkelere” bağımlı olan Kosova, ilk kez kendini göstermeye çalıştı.

Fakat hep başarısızlıklarla gündemde gelen Kosova Başbakanı Ramush Haradinaj’ın bu sefer kimin talimatıyla bilmeyerek, kendini kahramanca göstermeye çalıştığı hamlesi, ABD ve AB’nin engeline takıldı. Kosova Hükümeti’nin aldığı kararından sonra uyarılarda bulunan ABD ve AB son günlerde hükümetin karardan vazgeçmemesinden dolayı artık uyarılarını tehditlere dönüştürdü. 

Kosova Cumhurbaşkanı Haşim Taçi, Meclis Başkanı Kadri Veseli ve Başbakan Ramush Haradinaj ile toplantıda Büyükelçi Kosnett sadece iki yolun olduğunu, bunlardan ilkinin verginin kaldırılması ki bunun ABD’nin sonuna kadar Kosova’yı desteklediği anlamına geldiğini ve ikincisi ABD tarafından Kosova’ya hemen yaptırımların uygulanması ki bu da iki ülke arasında ilişkilerin ciddi zarar göreceği anlamına geldiğini net şekilde belirtti.

KOSOVA ORDUSUNUN KURULMASI

Kosova Güvenlik Gücünün (FSK) orduya dönüştürülmesini öngören yasa tasarılarının 14 Aralık 2018'de Meclis’te onaylanması da iki ülke ve NATO arasında yeni bir kriz doğurdu. Oylamada, FSK'nin işleyişi, hizmet şartları ve mevcut FSK Bakanlığı’nın Savunma Bakanlığı’na dönüştürülmesini düzenleyen üç yasa tasarısı kabul edildi.

Sırbistan, Kosova’da yeni bir ordu kurulması kararının 1998-1999 arasındaki bağımsızlık savaşını sona erdiren Birleşmiş Milletler kararına aykırı olduğunu savunuyor. 120 üyeli Kosova Meclisi’nde 107 oyla alınan karara sert tepki gösteren Sırbistan Başbakanı Ana Brnabic bu durum karşısında askeri bir operasyonla yanıt verebileceklerini ileri sürmüştü. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in danışmanlarından Nikola Selakoviç de Sırbistan güçlerinin Kosova’ya girerek ülkeyi ‘işgal edilmiş bölge’ ilan edebileceklerini söyledi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Kosova ordusunun kurulmasına yönelik alınan karardan üzüntü duyduklarını söyledi. Stoltenberg, “Bu dönüşümün zamanlamasının kötü olduğunu açık bir şekilde dile getirdik” ifadelerine yer vermişti.

Kosova Ordusu, ABD’nin Priştine Büyükelçiliği tarafından da teyit edildi. Büyükelçilik tarafından yapılan yazılı açıklamada, ABD’nin Kosova’nın orduya sahip olmasını desteklediği belirtildiyse de ordunun ilk başta “savunma” görevi olacağı kaydedildi.

Ayrıca Kosova’nın ordusu, KFOR’dan izin almadan Sırpların çoğunluk olarak yaşadığı ülkenin kuzeyine gidemeyecek.

Kosova’nın bağımsız olmadığını belirten bir unsur daha, geçen sene Kosova’nın Başbakanı Haradinaj ülkenin dış politikası tarafından yönetildiğini kabul etmişti.

Şimdi son olarak, size bir soru soralım; bu durumda olan bir ülkeye bağımsız diyebilir miyiz?

Yorumlar

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.