Son Dakika

Kosova bağımsız değil!(1)

Katalonya’dan önce yaşlı kıtanın en genç ülkesi olan Kosova, kendi ordusunu sınırlarının içerisinde sözde müttefiklerden izin almadan gönderemeyecek kadar bağımlıdır.

Kosova bağımsız değil!(1)

1389 yılında Osmanlı devletini hâkimiyetine giren Kosova huzur ve bütün halkalarla birlikte, eşit bir şekilde yaşadı. Ancak 1912-1913 Balkan savaşlarının ortaya çıkmasıyla ve Osmanlı devletinin oralardan çekilmek zorunda kalmasıyla birlikte Kosova tekrar Sırp faşistlerin hâkimiyetine girmiş oldu. Osmanlı Devleti Balkanlar’dan çekildikten sonra ise başlayan bağımsızlık mücadelesinin son “kazananı” Kosova oldu.

Sırbistan’dan ayrılarak 17 Şubat 2008’de tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Kosova, yaşlı kıta Avrupa’nın en genç ülkesi oldu. Bağımsızlığını ilan ettiği günden beri arzu edilen istikrarı bir türlü sağlayamayan ülke, halen yapısal problemlerle baş etmeye çalışıyor. Ülke içinde birlik ve beraberliğin bir türlü sağlanamaması sebebiyle istikrarsızlığın devam ettiği Kosova’da, yapılan seçimler sonucunda bağımsızlık yolunda destek gördüğü Batı’dan işaret almadan hükümet kurulamıyor, kendi sınırlarına sahip çıkması için izin alması gerekiyor.

MİLYONLARCA KİŞİ EVLERİNİ TERK ETTİ

1941 yılında Macaristan, Bulgaristan, Arnavutluk Almanya tarafından işgal edilince bu süreçte Kosova Yugoslavya’nın hâkimiyetinde kaldı. Yugoslavya’nın 1974 Anayasasıyla Kosova ve Voyvodina eyaletleri “özerk yönetim birimi” ve “özerk sosyo-politik topluluk” olarak kuruldu.

Yugoslavya’nın eski Başkanı Josip Broz Tito’nun ölmesiyle birlikte Arnavutlar’ın ve genel olarak Müslümanlar’ın durumu gittikçe kötüleşti. 1990lı yılların başında Yugoslavya dağılmaya başladı ve buna dayanamayan Sırp faşistler ayrılmak isteyen bütün ülkelere ve o zaman özerklik konumunu bile kaybeden Kosova’ya da savaş açtı. Bu dönemde Sırp ırkçılığından rahatsız olan Kosovalılar 90lı yılların sonunda Kosova Kurtuluş Ordusu’nu (UÇK) kurarak bağımsızlık yolunda önemli bir rol oynadı. UÇK ilk başta ABD tarafından terör örgütü olarak tanınıyordu. Kosova’nın Balkanlar’ın ikinci Bosna’sı olmasını engellemeye çalışan uluslararası güçler 15 Ocak 1999’da Reçak katliamından sonra diyalog yoluyla ikna edemediği Slobodan Miloşevç’e karşı savaş açtı. 1998-99 yılları arasında Sırbistan ile yapılan savaşta 10 binden fazla kişi öldürülerek 1 milyo- nun üzerinde evlerini terk etmeye zorunda kalmıştı.

SAVAŞ BİTTİ AMA SORUNLAR BİTMEDİ

1999 Haziran ayında bittiyse de Kosova’da Arnavutlar ve genel olarak Müslümanlar ile Sırplar arasında sorunlar bitmedi. 2004 Mart’ta, “Mart Ayaklanmaları” olarak adlandırılan olaylarda 11’i Arnavut, 8’i Sırp olmak üzere 19 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralanmıştı. Bunun ardından dönemin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Kofi Annan, 2005 yılında Kosova Özel Temsilcisi olarak görevlendirilen Martti Ahtisaari’nin 2007 yılında yayımladığı ve Kosova’nın bağımsız olması gerektiğini ifade ettiği raporu, Sırplar’ı ayağa kaldırdı. Sırplar, BM’nin bu raporuna itiraz etmeye çalışırken, en azından “Denetimli özerklik” olsun diyerek Kosova’nın bağımsızlığının ilan etmesini bütün gücüyle engellemeye çalıştı. Fakat Kosova, sözde müttefiklerin desteğiyle 17 Şubat 2008 yılında kendi bağımsızlığını ilan etti.

116 ÜLKE TANIYOR

Kosova’yı bugün 113’ü BM üyesi ülkeler olmak üzere toplam 116 ülke tanıyor. Kosova’nın BM’ye üye olabilmesi için 193 üyenin 3’te 2’si tarafından tanınması gerekiyor. Kosova ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi amacıyla 2011 yılında AB’nin arabuluculuğunda diyalog süreci başlatıldı. Ancak bu süreç, özellikle son iki yılın ilk aylarında yaşanan gerginlikler sebebiyle kesintiye uğradı. Öte yandan Sırbistan'ın uluslararası arenadaki en büyük destekçisi Rusya'nın engellemesi ile Kosova hala BM üyesi olamadı.

PEKİ KOSOVA GERÇEKTEN BAĞIMSIZ MI?

Kosova 2008 yılında bağımsızlığını ilan etmişti ancak ülkede yapılanlara bakacak olursak bütün dünya güçleri tarafından kontrol altında alınmaya çalışan AB’nin o zamanki en genç ülkesinin bağımsız bir ülke olmadığını görüyoruz. Kosova ile Sırbistan arasındaki sözde ilişkilerin normalleştirilmesi amacıyla 2011'de AB arabuluculuğunda diyalog süreci başlatıldı. Ancak bu görüşmelerden Kosova’nın lehine fazla olumlu sonuçların çıktığını söyleyemeyiz. Kosova’nın kuzeyi resmi olarak ülkenin sınırları içinde fakat AB ve ABD’nin izni olmadan Kosova’nın sözde yöneticileri bile gidemez. 26 Temmuz 2011, Mitrovica şehrinin Shipol'daki üssünde kalan Kosova polisinin Özel Operasyon Birimi ROSU'nun 50'den fazla memuru, sınır kontrol noktası almak için 31 numaralı kapıya gitme emri almıştı.

Ancak bu aksiyonda polisler ile Sırp çetnikleri arasında çıkan çatışmada bir polis şehit edilmişti. Kosova'da 2014 yılı en uzun kurumsal kriz için hatırlanıyor. 2014 yılı içerisinde ise olağanüstü genel seçimler olmuştu. Seçim sonuçlarından sonra kimse tek başına hükümet kuramayacağını sonucu ortaya çıkınca partiler hükümet kurma arayışında girmişti. Ancak bir türlü anlaşma sağlanamamıştı. Fakat ABD’nin baskısıyla, muhalefet en büyük partinin başkanını tehdit ederek bu anlaşmanın sağlanmasına vesile olmuştu. Kosova’da 1999 yılında savaş bitti, 2008’de ise tek taraflı bağımsızlığını ilan etti ancak hiçbir zaman tam anlamıyla bağımsız olmadı. Kosova, bugün bağımsızlığının 11. yılını kutluyor.

Yorumlar

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.