Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.
Giriş Yap
Veya Kayıt Ol
Kayıt Ol

Milletin yargısı yolda

Yargıda reformist tutumun ilk paketi olan 1’inci yargı paketi, yasalaştığında yargıda neler değiştirecek?

İbrahim Seçkin Talaş
Milletin yargısı yolda

Mayıs 2019’da kamuoyuna duyurulan “Yargı Reformu Strateji Belgesi” kapsamında TBMM’ye sunulan 1’inci Yargı Paketi, yeni yasama yılının ilk mesaisi olarak dikkati çekiyor. Yargıda reformist tutumun ilk paketi olan 1’inci yargı paketi, yasalaştığında yargıda neler değiştirecek?

Türkiye, hak ve özgürlüklerin korunup geliştirilmesi adına daha önce işkence ve kötü muameleye karşı sıfır tolerans söylemiyle ileri sürülen iddiaların önüne geçmişti. Yargı Reformu Strateji Belgesi, işkence ve kötü muameleye karşı sıfır tolerans anlayışına atıfta bulunurken insan haklarının temelini oluşturan ifade özgürlüğünün geliştirilmesine yönelik adımlar yer alıyor.

Yargıda reformu oluşturan belgenin içerisinde tutuklanmanın cezalandırma hali olmadığına, ceza soruşturma ve kovuşturmaların etkinliğinin oluşabilmesi adına koruma tedbiri olduğuna değiniliyor. Ayrıca belgenin Türkiye’nin terörle mücadelesine katkı sağlayacak politikalar dikkate alınarak hazırlandığı söylenirken terörün demokratik toplumlarda hukukun ve özgürlüklerin başlıca düşmanı olduğuna vurgu yapıldı.

AB PERSPEKTİFİ

Avrupa Birliği (AB) perspektifi gözetilerek hazırlanan 3’üncü yargıda reform belgesinde Türkiye’nin AB’ye katılım sürecine olan bağlılığını yinelenirken AB’ye üyeliğin stratejik bir hedef olarak görüldüğü bilgisi yer alıyor. Bu kapsamda Avrupa hukukunun bir parçası olduğunun altı çiziliyor.

Hazırlık sürecinde fonksiyonel bir yaklaşımla tamamlanan belge, amaç, hedef/faaliyetler, ilgili kurum ve kuruluşların katkısıyla Türkiye’nin adalet alanında ülke içinde ve uluslararası mecralarda paydaşların görüşlerini dikkate alarak kamuoyuna duyurulmuştu. Yargı Reformu Strateji Belgesi, hâkim, savcı, avukat, yüksek mahkeme ve hukuk fakültelerinin yanı sıra Türkiye Barolar Birliği, gazeteci, yazar ve vatandaşların görüşleri doğrultusunda hazırlandı. Yargı Reformu Strateji Belgesi, 9 amaç, 63 hedef ve 256 faaliyetten oluşuyor.

YARGI PAKETİNDE AMAÇLARI

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 9 Mayıs 2019’da kamuoyuna duyurduğu “Yargı Reformu Strateji Belgesi” kapsamında TBMM’ye sunulan 1’inci Yargı Paketi, yeni yasama yılının ilk mesaisi olarak dikkati çekiyor. Yargıda reformist tutumun ilk paketi olan 1’inci yargı paketi, yasalaştığında yargıda neler değişecek?

İlk kez 2009, ikinci kez 2015 yılında hazırlanan, adalet sisteminde plana dayalı reform anlayışının ürünü olan 3’üncü Yargı Reformu Strateji Belgesi, yargıda yapılacak değişikliklerin ana omurgasını oluşturacak.

Toplumsal talepler doğrultusunda yargıda reform ihtiyacı hissedilirken Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin yasalaşmasını öngören paketin amaçlarını şunlar oluşturuyor:

• Hukuk üstünlüğünün güçlendirilmesi
• Hak ve özgürlüklerin korunup geliştirilmesi
• Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının güçlendirilmesi
• Sistemin şeffaflaştırılması
• Yargısal süreçlerin basitleştirilmesi
• Adalete erişimin kolaylaştırılması
• Savunma hakkının güçlendirilmesi ve makul sürede yargılama

YARGI PAKETİYLE NELER DEĞİŞECEK?

Yargıda reformun ilk ayağını oluşturan 39 maddelik kanun teklifinin kabul edilmesi halindeuzun tutukluluk süreleri son bulacak.

Kanun teklifinde istinaf mahkemelerinde kesinleşen, ifade özgürlüğü kapsamına temas eden suçlara yönelik Yargıtay yolu açılacak.

İnternet sitelerinde suça unsur oluşturan içeriklere yönelik sadece içeriğe erişim engellenecek. Sitelerse açık kalabilecek.

Kanun teklifiyle ceza sistemine iki yeni yargılama usulü getirilecek. Bu kapsamda seri yargılama usulü yargı sisteminde yerini alacak. Cumhuriyet Savcısı ve şüpheli arasında yapılabilecek anlaşmayla duruşmasız yargılama yapılmış olacak. Bu yargılama usulü yapılırken mağdur hakları gözetilecek.

Adli görüşme odaları ve çocuk izleme merkezleri devreye girecek. Amaç, çocukların mahkeme salonlarından uzak tutma, ruhsal ve çocuk gelişiminin olumsuz etkileyecek durumlardan korumak olacak.

Hukuk mesleklerine giriş sınavı getirilecek. Hukuk Fakültesi mezunları, hukuk mesleklerine giriş sınavında 70 puan aldığı takdirde mesleklerine başlayacak.

KHK ile kamu görevinden edilenler hakkında “yurtdışı yasağı” konulmamışsa, devam eden idari veya adli soruşturmaları ya da davaları yoksa pasaport verilebilecek. Haklarında takipsizlik ve beraat kararı verilenlerle cezası infaz edilenler ya da ertelenenler de pasaport alabilecek. Fakat pasaportun verilmesi için İçişleri Bakanlığı’nın onayı şart koşulacak.

YARGI REFORMU TAMAMLANDIĞINDA BİZİ NELER BEKLİYOR?

• Yeni bir İnsan Hakları Eylem Planı hazırlanacak.
• Hâkim ve savcılar ilk kez coğrafi teminata kavuşacak. Kıdem ve performans kriterleri çerçevesinde bir hâkim ya da savcının görev yeri kendi isteği dışında değiştirilmeyecek.
• İlk kez hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesi oluşturulacak.
• İhtisaslaşmada yeni bir dönem başlayacak. Hâkimler ceza ve hukuk hâkimi olarak ayrılıp ihtisaslaşma sağlanacak.
• Çevre, imar ve enerji gibi alanlarda özel mahkemeler kurulacak.
• Avukatların yeşil pasaport alabilmesini sağlayan yeni bir düzenleme yapılacak.
• Yargının iş yükünü azaltan, vatandaşın ve avukatların adli işlemlerini kolaylaştıran birçok tedbir alınacak. Bazı iş ve işlemler, dava konusu olmadan avukatlar aracılığıyla yapılacak.
• Hâkim ve savcılar hakkında disiplin kuralları yeniden yapılandırılacak. Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun disiplin kararlarına karşı yargı yolu genişletilecek.
• Adalet hizmetlerinde performans izleme merkezleri kurulacak. Adalet hizmetlerini etkin hale getirmek için hâkim ve savcıların performansı daha titiz bir şekilde takip edilecek.
• Tüketici uyuşmazlıkları gibi alanlarda arabulucuya başvuru dava şartı haline getirilecek.
• Suça sürüklenen çocuklara özgü kamu davasının açılmasının ertelenmesi modeli geliştirilecek.
• Cezada uzlaştırmanın kapsamı genişletilecek.
• Adliye bulunmayan ilçelerde ve büyük havalimanlarında video konferans yöntemiyle ifade alınmasını sağlayan SEGBİS sistemi kurulacak.
• Adli görüşme odalarının ülke genelinde yaygınlaştırılması sağlanacak.
• Savunmanın yargılamalara etkin katılımı sağlanacak.
• Adli yardım sistemi güçlendirilecek.
• Vatandaşların danışmanlık hizmeti alabilecekleri ofisler oluşturulacak.

Günün Manşetleri Günün Son Dakika Haberleri