Senegal asıllı İsviçreli sanatçı Ousmane Dia'nın hazırladığı "Bir Zamanlar Gazze" (Il était une fois Gaza) sergisi, Senegal'in başkenti Dakar'daki Afrika Rönesans Anıtı'nda kapılarını açtı. Beş Filistinli sanatçının da eserlerinin yer aldığı sergi, yerinden edilme ve sürgün temalarını işliyor. Sergi 8 Ocak 2027'ye kadar ziyaret edilebilecek.
Bir Zamanlar Gazze sergisi nerede açıldı?
Sergi, Dakar'ın simge yapılarından Afrika Rönesans Anıtı'nda sanatseverlerle buluştu. Dakar'daki Mamelles tepelerinde yükselen yaklaşık 50 metrelik bronz anıt, 2010 yılında açılmıştı.
Dia'ya göre mekân seçimi bilinçli bir tercih. Sanatçı, anıtın bağımsızlık ve özgürlük fikrini temsil ettiğini, ayrıca Senegal'de en fazla ziyaretçi çeken yerlerden biri olduğunu vurguladı.
Sergide hangi eserler var?
Sergide heykel, resim, nakış, yerleştirme ve arşiv çalışmalarından oluşan çok sayıda eser bulunuyor. Öne çıkan çalışmalar şunlar:
"Masumların Anısına": Yılın her gününü temsil eden, kollarını havaya kaldırmış 365 çelik insan silueti. Aralarında çocuk siluetlerinin de bulunduğu eser, sivillerin yaşadığı çaresizliği simgeliyor.
"Demir Saygı Duruşu": Metal bir tabut, bir mikrofon ve boş sandalyelerden oluşan yerleştirme. Görev başında hayatını kaybeden gazetecilerin anısına hazırlandı.
"Filistin Oturumu": Filistin haritası üzerinde yükselen renkli sandalyelerle Filistin halkının dayanışmasını ve misafirperverliğini anlatıyor.
"Hafızanın Çığlığı": Sömürgecilik ve kölelik hafızasına gönderme yapan, 6 metrelik metal heykellerden oluşan seri.
Sergide hangi Filistinli sanatçılar yer alıyor?
Dia'nın öncülüğündeki sergiye Filistinli sanatçılar Maha Daya Issa, Mohammed Al-Hawajri, Raed Issa, Liza Madi ve Dina Al-Hawajri eserleriyle katkı verdi. Sergi böylece hem Afrikalı hem Filistinli sanatçıların bakışını aynı mekânda bir araya getiriyor.
Serginin küratörü kim?
Serginin küratörlüğünü, sanat felsefecisi ve Dakar Bienali'nin eski genel sekreteri Prof. Dr. Babacar Mbaye Diop üstlendi. Açılış törenine Mısır, Suudi Arabistan, Umman ve Filistin'in Dakar büyükelçileri ile davetliler ve basın mensupları katıldı.
Küratör Diop neden Senegalli yetkilileri eleştirdi?
Açılışta basın toplantısı düzenleyen Diop, serginin hem Gazze'ye dikkat çekmeyi hem de Filistin halkıyla dayanışmayı amaçladığını söyledi. Diop, projenin büyük emek ve maliyet gerektirmesine rağmen yeterli destek bulamadığını belirtti.
Senegalli yetkililere defalarca ulaşmalarına karşın yanıt alamadıklarını anlatan Diop, açılışta devleti temsil eden kimsenin bulunmadığını ifade etti. Diop, "Üzülerek gördük ki insanlar Filistin'i savunmaktan korkuyor" dedi.
Ousmane Dia sergiyi neden hazırladı?
AA muhabirine konuşan Dia, Gazze'de yaşananların vicdanında ağır bir yük oluşturduğunu ve sergiyi iki yılı aşkın bir çalışmayla tamamladığını anlattı. Sanatçı, sergiyi "sesi olmayanların sesi olmak" için açtığını söyledi.
Dia, Gazze'de yaşananları soykırım olarak nitelendirerek kınadı ve Filistin halkına direnişini sürdürme, haklarını koruma ve ilahi adalete güvenme çağrısında bulundu. Sanatçı, Filistinlilere her fırsatta yaptığı çağrıyı da yineleyerek "Lütfen bizi affedin" dedi.
Senegal'in Filistin politikası nasıl şekillendi?
Dia, Senegal devletinden Filistin konusunda tavrını net biçimde ortaya koymasını beklediklerini dile getirdi. Sanatçı, ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Léopold Sédar Senghor'un iki devletli çözüm için mücadele ettiğini hatırlattı.
Dia'ya göre Senghor'un ardından Abdou Diouf, Abdoulaye Wade ve Macky Sall dönemlerinde de Senegal, Birleşmiş Milletler'de Filistin halkının haklarını savundu. Sanatçı, mevcut Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye'nin de bu çizgiyi sürdüreceğine inandığını ve bunu umduğunu söyledi.
Sergi kapsamında hangi belgesel gösterilecek?
Sergide İsviçreli yönetmen Nicolas Wadimoff'un "Qui vit encore" (Kim hâlâ yaşıyor) adlı belgeseli de izleyiciyle buluşacak. Venedik Film Festivali'nde ödül alan belgesel, İsviçre'nin 2027 Oscar adayı olarak gösteriliyor.
