Çin’deki araştırmacılar, dinozor yumurtalarını lazerle buharlaştırarak tarihlendirmede bir ilke imza attı. Mikro-lazer yöntemiyle yumurta kabuğundaki uranyum atomlarını serbest bırakan bilim insanları, uranyumun kurşuna dönüşüm hızını ölçerek yumurtaların yaklaşık 85 milyon yıl öncesine, yani Üst Kretase dönemine ait olduğunu ortaya çıkardı.
ÖNCEKİ YÖNTEMLERDEN DAHA KESİN
Bugüne kadar dinozor yumurtaları doğrudan değil, çevresindeki volkanik kayaçlar, kül tabakaları veya zirkon kristalleri üzerinden tarihlendiriliyordu. Ancak bu yöntem, yumurtaların gerçek yaşını tam olarak vermiyor, sadece bulunduğu tabakanın yaşını gösteriyordu. Yeni lazer yöntemi ise doğrudan yumurtaları ölçerek belirsizlikleri ortadan kaldırıyor.
ÇİN’İN DİNOZOR YUMURTASI CENNETİ
Tarihlendirilen yumurtalar, Çin’in Qinglongshan bölgesinde bulundu. Burası öyle zengin bir fosil yatağı ki, 3 binden fazla dinozor yumurtasının sergilendiği dev bir müzeye dönüştürülmüş durumda. Çeşitli kabuk yapıları ve yuvalama biçimleriyle dikkat çeken bu yumurtaların çoğu, henüz tam olarak tanımlanamayan Placoolithus tumiaolingensis türüne ait.
KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE BAĞLANTI
Araştırmacılar, Kretase döneminde yaşanan küresel soğuma, artan volkanik faaliyetler ve okyanuslardaki oksijen azalmasının dinozor çeşitliliğini ve yumurta yapısını etkilemiş olabileceğini düşünüyor. Qinglongshan’daki yumurtaların gözenekli yapısı da bu iklim değişikliklerine uyum sağlamak için gelişmiş olabilir.
BÜYÜK RESİM: DİNOZORLARIN SONU VE ÇEVRESEL DEĞİŞİMLER
Hubei Jeoloji Enstitüsü’nden paleontolog Bi Zhao, buluşun önemini şöyle açıklıyor:
“Bu başarı, dinozorların evrimi ve yok oluşunun yanı sıra, Geç Kretase’deki çevresel değişimleri anlamamızda da kritik rol oynuyor.”
Bu yeni teknik, yalnızca fosillerin yaşını değil, aynı zamanda milyonlarca yıl önceki iklim koşullarını, dinozor göçlerini ve yaşam tarzlarını da daha net bir şekilde ortaya koyacak.
