Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.

İngiltere Irak Savaşı’nın hata olduğunu kabul etti

İngiltere Irak Savaşı’nın hata olduğunu kabul etti

İngiltere’de, Irak’ın işgalinin masaya yatırıldığı raporu hazırlayan Sir John Chilcot, İngiltere’nin ABD öcülüğündeki Irak istilasına “barışçıl seçenekler tükenmeden katıldığını” belirterek, “Irak politikası kusurlu istihbarat ve değerlendirmeler üzerine inşa edildi” dedi.


Soruşturmayı 2009-2011 yılları arasında yürüten emekli bürokrat Sir John Chilcot, 2 milyon 600 bin kelimelik raporunun önemli bulgularını basın toplantısıyla duyurdu.

İngiltere’nin ABD öncülüğündeki Irak istilasına “barışçıl seçenekler tükenmeden katıldığını” belirten Chilcot, “Askeri eylem o an için son şans değildi” ifadesini kullandı.
Irak’ın sahip olduğu iddia edilen kitle imha silahlarıyla ilgili Tony Blair başbakanlığındaki İngiliz hükümetinin değerlendirmelerinin yeterli gerekçeye sahip olmadığını ifade eden Chilcot, Saddam Hüseyin’in kimyasal ve biyolojik silah üretimine devam ettiğiyle ilgili istihbaratın sağlam dayanaktan yoksun olduğunu vurguladı.

Irak’a askeri müdahalenin doğuracağı sorunlara ilişkin uyarıların Blair tarafından dikkate alınmadığını belirten Chilcot, “Saddam Hüseyin sonrası Irak’la ilgili planlamalar yetersizdi. Hükümet, ilan ettiği hedeflerin hiçbirini gerçekleştiremedi” dedi.

885 bin kelimelik Shakespeare’ın toplu eserlerinin yaklaşık 3 katı hacmiyle de gündeme gelen 12 ciltlik rapor, çok sayıda tanıklık ve belge içeriyor. Ancak raporun herhangi bir yaptırım gücü bulunmuyor.

İngiltere’de Kasım 2009’da başlatılan “Chilcot soruşturmasında”, ülkenin 2003’teki Irak işgaline katılma kararının kilit isimlerinden eski Başbakan Blair başta olmak üzere çok sayıda politikacı, bürokrat, diplomat ve yetkili ifade verdi. Chilcot raporu, tamamlandıktan sonra “ulusal güvenlik kontrolünden” geçti ve bazı belgeler ile tanıklıklar hükümetin redaksiyonuna uğradı.

Son üç yıldır açıklanması beklenen rapor, Bush ile Blair arasında Irak’a ilişkin telefon görüşmelerinin dökümleri ile yazışmaların yayımlanmasına İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nın izin vermemesi nedeniyle ertelenmişti. Geçen yıl yaz aylarında ise bu belgelerin bir kısmının kamuoyuyla paylaşılacağı duyurulmuştu.

İngiltere Başbakanı David Cameron, yaptığı açıklamada, raporun 150 tanığın ifadesine dayanılarak ve gizli hükümet belgelerine erişilmesine daha önce örneği görülmemiş bir ölçüde verilen izinle hazırlandığını söyledi.

Soruşturmanın bağımsız olduğunu ifade eden Cameron, “Bakanlar bile raporu düne kadar görmemişti” diye konuştu.

Raporda askeri müdahale kararının alınmasına giden süreçte Blair’in danışma mekanizmalarını yeterince çalıştırmadığına dikkat çekildiğini anlatan Cameron, raporun “özellikle askeri harekat seçeneklerin Bakanlar Kurulu’nda gerektiği şekilde tartışılmadığı” tespitine işaret etti. “Zamanı geri çeviremeyiz” ifadesini kullanan Cameron, “Ancak gereken dersleri çıkartıp bundan sonra ona göre hareket edebiliriz” dedi.

Ana muhalefetteki İşçi Partisi’nin lideri Jeremy Corbyn de parlamentoda Chilcot Raporunu değerlendirerek, Irak’ın ABD ve İngiltere tarafından istilasını “sahte bahanelerle girişilmiş askeri saldırganlık” ve “sömürge tarzı işgal” olarak nitelendirdi.

İsim vermeden partisinin eski genel başkanı ve dönemin başbakanı Tony Blair’i de eleştiren Corbyn, Blair’in Irak’ın sahip olduğu iddia edilen kitle imha silahları konusunda parlamentoyu yanılttığını söyledi.

“Sorumluluğu alıyorum”

İngiltere’nin Irak istilasına katılma süreciyle ilgili raporun merkezinde yer alan eski Başbakan Tony Blair, yaklaşık 2 saat süren basın toplantısı düzenleyerek kendisini savundu.

“Irak’ta savaşa girme ve Saddam Hüseyin’i devirme kararı 10 yıllık başbakanlık süremde aldığım en zor, en önemli ve en acı karardı” diyen Blair, “Bu karar nedeniye bugün bütün sorumluluğu, herhangi bir istisna veya mazeret olmaksızın kabul ediyorum” diye konuştu.

Blair, “İstihbarat değerlendirmelerinin yanlış olduğu ortaya çıktı, müdahale sonrası ortam, düşünüldüğünden hasmane, uzun ve kanlı oldu” dedi.

“En büyük terörist Blair”

Irak harekatında hayatını kaybeden İngiliz askerlerinin bazılarının aileleri de Blair’in yargılanmasını istedi.

Ailelerin Chilcot Raporu’nun açıklanmasının ardından düzenlediği ortak basın toplantısında, harekat sırasında kardeşini kaybeden Sarah O’Connor adlı İngiliz vatandaşı “Dünyada bir tek terörist var ve dünyanın bunu bilmesi gerekiyor. Adı Tony Blair’dir, dünyanın en büyük teröristidir” dedi.

25 ailenin katıldığı basın toplantısında konuşan bir başka asker yakını Pauline Graham da, “Tony Blair cinayetle yargılanmalı. Artık bundan kaçamaz” ifadesini kullandı.

Etiketler