2024’te yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırmaya göre, yaşlı bireylerde yaralanmaya neden olan düşmeler, aynı yaş grubunda farklı fiziksel yaralanmalar yaşayanlara kıyasla bir yıl içinde demans gelişme riskini daha yüksek hale getiriyor.
ABD’de yapılan çalışmada, düşmelerin doğrudan demansa yol açtığı kanıtlanmasa da, bu kazaların Alzheimer ve diğer demans türlerine giden beyin bozulmalarının erken bir işareti olabileceği vurgulandı.
Brigham and Women’s Hospital’dan Dr. Alexander Ordoobadi ve ekibi makalelerinde, “Düşmeler, gelecekte demans riskini haber veren bir işaret olabilir. Bu nedenle, yaralanmalı düşme yaşayan yaşlı bireylerde bilişsel taramaların uygulanması önemlidir” ifadelerine yer verdi.
Araştırmacılar, ABD’de Medicare verilerini inceleyerek 2014–2015 yılları arasında travmatik yaralanma nedeniyle sağlık hizmeti alan 65 yaş üstü 2,4 milyon hastayı analiz etti. Daha önce demans teşhisi konmuş kişiler hariç tutuldu. Sonuçlara göre, düşme nedeniyle yaralanan yaşlıların bir yıl içinde demans tanısı alma olasılığı, diğer yaralanmaları yaşayanlara göre %20’den fazla arttı.
Dikkat çekici bir bulgu ise, tanıların özellikle düşmeden sonraki ilk 1–2 hafta içinde hızla artmasıydı.
Brigham and Women’s Hospital’dan epidemiyolog Molly Jarman, “Düşme ve demans arasındaki ilişki çift yönlü olabilir. Bilişsel bozulmalar düşme riskini artırırken, düşmelerin yarattığı travma da demansın ilerlemesini hızlandırabilir” dedi.
Bilim insanları, düşmelerin her zaman demansa işaret etmeyebileceğini, benzer belirtilerin başka tedavi edilebilir durumlarla da ilişkili olabileceğini hatırlatıyor. Ancak araştırma, erken müdahale için önemli bir fırsata işaret ediyor.
Jarman, “Eğer düşmelerin demansın erken habercisi olduğunu kanıtlayabilirsek, diğer öncü belirtileri de saptayıp erken müdahale edebiliriz. Bu da yaşlı yetişkinlerde bilişsel sağlığın yönetiminde büyük bir fark yaratır” diye ekledi.
