Google’ın Finlandiya’da yapay zeka altyapısı için kurmayı planladığı iki veri merkezinin sahalarında, zorunlu çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) tamamlanmadan yaklaşık 530 hektarlık ormanlık alan kesildi. Finlandiya İzin ve Denetim Dairesi (LVV), Google’ın Finlandiya’daki iştiraki Tuike Finland Oy’a Muhos ve Kajaani’deki sahalarda çevreyi etkileyen tüm çalışmaları en geç 23 Ekim 2026'ya kadar durdurma talimatı verdi. Google, kendi standartlarının gerisinde kaldığını kabul ederek özür diledi.
Google Finlandiya’da ne kadar ağaç kesti?
Kesimler iki ayrı sahada yapıldı. Muhos’ta yaklaşık 330 hektar, Kajaani’de ise 200 hektara yakın ormanlık alan, değerlendirmeler tamamlanmadan kesildi.
Kesilen ağaç sayısına ilişkin resmî bir veri bulunmuyor. Tahminlere göre planlanan veri merkezi sahalarından birinde yaklaşık 250 bin ağaç kesildi. Çevre uzmanları, Kajaani’ye bağlı Otanmäki’deki ikinci sahada da 150 bin ağacın kesildiğini tahmin ediyor. Bu da toplamı yaklaşık 400 bine çıkarıyor.
Finlandiya Google’a neden durdurma kararı verdi?
LVV, sahalarda yapılan çalışmaların ÇED sürecinin amacını boşa çıkardığını değerlendirdi. Kurumun çevre dairesi başkanı Tommi Muilu, söz konusu çalışmaların çevreyi değiştirdiğini ve ÇED sürecinin tespit edip değerlendirmesi gereken etkilere yol açtığını söyledi.
Kurum, 6 Ekim’de yayımladığı kararda şirketin çalışmaları derhâl ve en geç 23 Ekim’de durdurmasını istedi. Durdurma kararı, her iki projenin ÇED süreçleri tamamlanana kadar geçerli olacak. Tuike Finland’in karara uymaması hâlinde LVV, çevresel değerlendirme mevzuatı ya da diğer ilgili yasalar kapsamında idari yaptırım uygulamayı değerlendireceğini açıkladı.
Durdurma kararı hangi çalışmaları kapsıyor?
LVV’nin kararı, sahalardaki hazırlık niteliğindeki geniş bir iş yelpazesini kapsıyor:
- Ağaç kesimi ve üst toprak tabakasının kaldırılması
- Kazı, taş ocağı ve kırma işlemleri
- Toprak taşıma ve hendek açma
- Şantiye yolları ve depolama alanlarının inşası
Finlandiya Doğa Koruma Derneği, bu ölçekte kalıcı arazi dönüşümünden önce ÇED yapılması gerektiğini savundu. Derneğe göre süreç bitmeden yapılan büyük çaplı değişiklikler, alternatiflerin ve çevresel zararı azaltacak önlemlerin değerlendirilmesini kısıtlama riski taşıyor.
Google ne açıklama yaptı?
Google, başlangıçta ağaç kesimlerinin Finlandiya yasalarına uygun yapıldığını savunmuştu. Ancak tepkilerin artması üzerine şirketin Finlandiya Ülke Müdürü Antti Järvinen, şirketin kurallar çerçevesinde hareket ettiğini düşündüğünü belirterek özür diledi. Bir Google sözcüsü, endişeleri anladıklarını ve bu örnekte kendi yüksek standartlarının gerisinde kaldıklarını söyledi.
Şirket, LVV’nin kararlarına uyacağını açıkladı. Google ayrıca Muhos’ta su kalitesini korumak için çalıştığını ve 130 hektarlık bir alanda ağaçlandırma yapmayı planladığını bildirdi.
Ağaç kesimi yaban hayatını nasıl etkiledi?
Bölge halkı, ormanların yok edilmesinin yaban hayatını da etkilediğini öne sürüyor. Otanmäki’de yaşayan bazı sakinler, ormandaki hayvanların bölgeyi terk etmesiyle kurtların da aralarında bulunduğu yaban hayvanlarının köye geldiğini aktardı.
Google’ın Finlandiya yatırımı ne kadar?
Google, Finlandiya’da yapay zeka altyapısına büyük bir yatırım planlıyor. Durdurma kararı, şirketin Finlandiya’daki yapay zeka altyapısına 15 milyar dolar yatırım yapma taahhüdünden yaklaşık bir ay sonra geldi. Finlandiya Çevre ve İklim Bakanı Sari Multala, çevresel değerlendirme sorunları nedeniyle Google’ın projelerinin gecikmesinin beklendiğini söyledi.
Son durum
LVV’nin Google’a tanıdığı süre bugün, 23 Ekim’de doluyor. Şirket, 6 Ekim’de kararı aldıktan sonra Muhos ve Kajaani’deki hazırlık çalışmalarını durdurduğunu açıklamıştı. ÇED süreçlerinin ne zaman tamamlanacağı ve projelerin takvimine ilişkin gelişmeler bu sayfada güncellenecek.
