Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.

Enerji devlerinin Avrupa kapısı Türkiye

Enerji devlerinin Avrupa kapısı Türkiye

Mega projeleri, ekonomik başarısı ve politik adımları ile gelişmekte olan ülkelere rol model olan Türkiye, doğalgaz rezervine sahip ülkelerin uğrak durağı oldu. Avrupa’ya gaz pazarlamak isteyen İran, diplomatik ilişkilerin durduğu İsrail ve petrol yanısıra doğalgaz pazarında da güç sahibi olmak isteyen Kuzey Irak Türkiye’nin kapısını çaldı. Türkiye, enerji dağıtımında küresel aktörlük rolünü üstlendi.

Rusya kapı dışarı

Petrol fiyatlarının düşüşü, yüksek enflasyon ve savunma harcamaları nedeniyle ekonomik küçülme yaşayan Rusya, Avrupa’ya gaz taşınması için Türkiye’nin kapısını çalan ilk ülke oldu. 2013 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Putin arasında imzalanan anlaşma ile dünyaya duyurulan Türk Akımı Projesi, Rusya’nın şartları yerine getirmemesi yüzünden rafa kaldırılmıştı. Türk Akımı Projesi ile Türkiye üzerinden yılda 63 milyar metreküp gaz taşımayı hedefleyen Rusya’nın planı suya düşmüş oldu. Enerji kaynaklarındaki fiyat düşüşleri nedeniyle 100 milyar doların üzerinde maddi kayıp yaşayan Rusya’ya anlaşmanın iptal sonrası Avrupa kapıları kapandı. Öte yandan Rusya’nın Asya’ya gaz pazarlamak için Çin ile yaptığı 400 milyar dolarlık proje anlaşması finans zorunu nedeniyle yapılamıyor.

İran Pazar arayışında

Almanya, İngiltere, ABD, Fransa, Çin ve Rusya’dan oluşan p5+1 ülkeleri ile uzun süren nükleer müzakereleri sonrası anlaşma sağlayan İran, ambargonun kalkması sonrası elindeki yüksek doğalgaz rezervini pazarlamak için güzergah arayışlarına başladı. Yılda Avrupa ve Asya’ya 8 milyar metreküp gaz taşımayı planlayan İran, Avrupa için Türkiye’yi, Asya içinse Pakistan’ı düşünüyor. İran Dışişleri Bakanlığı Ticaret ve Enerji Müzakereleri Direktörü Cevad Emin Mansur, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada, “Avrupa pazarından talep olması halinde, doğalgazın Türkiye üzerinden taşınması mümkün” ifadelerini kullanmıştı. İran ile Türkiye arasında görüşmelerin kısa sürede başlaması beklenirken, doğalgaz maliyetlerinin düşeceği öngörülüyor.

Irak’tan açık çek

Rusya ile savaş uçağının düşürülmesi sonrası oluşan politik gerginlikle doğalgaz tedariği konusunda farklı güzergahlar gündeme gelirken, yüksek doğalgaz rezervine sahip olan Kuzey Irak, 2 yıl içerisinde Türkiye’ye gaz akışının başlayacağını duyurdu. Avrupa pazarını da hedefleyen Kuzey Irak’ta Türkiye’nin 50 yıllık ihtiyacını karşılayacak doğalğazın bulunduğu kaydedilmişti. Uzmanlar, İran’ın ardından Kuzey Irak’ında doğalgaz dağıtımında söz sahibi olmasının Avrupa üzerinde Kuzey Akım-2 Projesi ile hakimiyet kurmak isteyen Putin Rusya’sını zor duruma düşüreceği ifade etti.

İsrail elimize düştü

Türkiye’nin Mavi Marmara saldırısı sonrası yaklaşık 5 yıldır diplomatik ilişkileri dondurduğu İsrail, Doğu Akdeniz’den çıkardığı doğalgazı Mısır’ la tahkimlik olması nedeniyle satamamasının ardından rotasını değiştirdi. Gazını pazarlamak için Türkiye’ye muhtaç oldu. Uzmanlar bu gelişmenin ardından İsrail’in gaz ticaretinde en çok kar edeceği güzergahın Türkiye olduğunu belirtti. Ülkenin 10 milyar metreküp gaz sağlama potansiyeli bulunurken, BOTAŞ’ın fiyat pazarlığında elinin güçleneceği kaydediliyor. Türkiye, istediği şartların yerine getirilmesi durumunda teklifin değerlendirileceğini açıklarken, İsrail’in rezervini pazarlaması için başka seçeneği kalmadı.

Alternatifsiz güzergah

Ekonomi uzmanı İbrahim Kahveci, Türkiye’nin enerji dağıtımındaki küresel aktörlük hedefi ve tekliflere yönelik çarpıcı açıklamalar yaptı. Türkiye’nin jeopolitik konumunun önemine vurgu yapan Kahveci, Rusya’nın özellikle Güney Avrupa’ya gaz pazarlamak için Türkiye’ye muhtaç olduğunu kaydederek şöyle konuştu: “Avrupa’ya 2. gaz koridorunun güzergahı Türkiye. İran’ın, Orta Asya’da bulunan Türkmenistan ve Özbekistan’ın, ayrıca Azerbaycan’ın doğalgazını toplayan Türkiye. Bunun dışında Kuzey Irak’ta büyük bir bölge olarak öne çıktı. Doğu ve Güney’deki doğalgazların tek geçiş güzergahı Türkiye. Rusya sadece Kuzey’den Avrupa’ya gaz satarsa, güneyden gelecek yeni boru hatlarıyla alternatif pazarlar oluşur. Rusya Pazar kaybeder. Putin Güney Akımı Projesi’ni Türk Akımı’na çevirerek stratejik bir hamle yaptı. Türkiye, Rusya’nın gazını alternatif köprü üzerinde bulunuyor.”

Güç kaybederler

Rusya’nın Türk Akımı Projesi’nin iptali ile büyük güç kaybettiğini vurgulayan Kahveci, “Rusya Avrupa pazarını kazanmazsa Türkiye üzerinden alternatif güzergahlar oluşacak. Rusya 1 yıl önceki Türkiye politikasına dönmek zorunda. Hem Rusya hem de Türkiye bir an önce iş birliğine gitmesi gerek. Rusya akıl tutulması oluşturacak şekilde Türkiye’ye saldırıyor. Rusya’nın çıkarı da Türkiye ile iş birliğine bağlı” dedi.

ABD oyun peşinde

Kahveci ayrıca, Türkiye’nin pazar çeşitliliği ile doğalgaz fiyatlamalarının belirlenmesinde etkili bir ülke olacağının altını çizerek sözlerini şöyle sonlandırdı: “Türkiye Güney’de büyük bir güç noktasına çıktığı için Suriye ve Rusya üzerinden sopa gösteriliyor. Türkiye enerji sektöründe küresel bir güç olma yolunda ilerliyor. ABD, Kuzey Irak’a olumlu yaklaşmazken, PYD terör örgütüne destek veriyor. Bunu sebebi ise Türkiye’nin bölgede enerji ağırlıklı bir güç olmasını istememesi”

Sabri İşbilen

Etiketler