Güney Kore Ulusal Müzesi Müdürü Yu Hong-jun, müzede sergilenen bir hat eserinin Japon sömürge döneminde işbirlikçi bir aktiviste ait olmasına rağmen bağımsızlık aktivistinin eseri olarak tanıtılması ve söz konusu eserin kendi özel koleksiyonuna ait olduğunun ortaya çıkması üzerine istifa edeceğini duyurdu. Eserin müzeden kaldırılmasının ardından yükselen eleştiriler müdürün görevden ayrılmasıyla sonuçlandı.
Hangi eser nasıl yanlış tanıtıldı?
Tartışmanın odağındaki eser, Japonya’nın Kore’yi sömürge olarak yönettiği 1910–1945 döneminde işgalci yönetimle iş birliği yaptığı belgelenen bir aktivist tarafından yazılmış hat sanatı çalışması. Müze, eseri Koreli bir bağımsızlık aktivistinin yapıtı olarak sergiye koydu; ne var ki etiket bilgisinin yanlış olduğu kısa sürede gün yüzüne çıktı. Bağımsızlık aktivistinin yakınlarının itirazı ve konu üzerine yürütülen araştırmalar, eserin gerçek sahibinin kim olduğunu kanıtladı.
Eserin müze müdürüyle bağlantısı neden tartışma yarattı?
Eserin, Müdür Yu Hong-jun’un özel koleksiyonuna ait olduğunun anlaşılması skandalı derinleştirdi. Müze, çalışmayı Yu’nun koleksiyonundan ödünç aldığını kabul etti; eserin doğruluğuna ilişkin değerlendirmenin de bizzat Yu tarafından yapıldığı aktarıldı. Böylece tartışma salt bir kürasyon hatasının ötesine geçerek müze müdürünün uzmanlığını ve kuruma güveni doğrudan sorgulayan bir boyut kazandı.
Müze ne zaman harekete geçti?
Yanlış bilgi içerdiği ortaya çıkan eser, eleştirilerin yoğunlaşmasının ardından müze tarafından sergiden kaldırıldı. Kaldırma kararı, Güney Kore’deki kültür ve sanat çevrelerinde olduğu kadar kamuoyunda da geniş yankı uyandırdı.
Yu Hong-jun neden istifa kararı aldı?
Tarihi bir eserin yanlış tanıtılmasının müzeye duyulan güveni sarstığı yönündeki eleştiriler üzerine Yu, yazılı bir açıklama yaptı. “Halkın müzeye duyduğu güven, benim kişisel hatam yüzünden bir anda yok oldu. Bu konudaki tüm eleştirilerin sorumluluğu bana aittir” diyen Yu, “müzenin itibarını yeniden kazandırmak” için görevden ayrılmaya karar verdiğini bildirdi.
Yu aynı açıklamada 15 aylık müdürlük görevinin hayatının en büyük onuru olduğunu belirterek müzenin uzun süredir hazırladığı “Bizim Sofra” (Uridŭl Bapsang) sergisinin bu tartışmanın gölgesinde kalmamasını umduğunu ifade etti. Hayal kırıklığına uğrayan vatandaşlardan, bağımsızlık aktivistinin yakınlarından ve müze çalışanlarından özür diledi.
Kore Ulusal Müzesi de açıklamasında “Yu’nun tüm sorumluluğunu üstlenerek istifa etme niyetini bildirdiğini” onayladı.
Parlamentoda nasıl bir süreç yaşandı?
Yu Hong-jun, istifa açıklamasından önce pazartesi günü milletvekillerinin huzurunda iki kez özür diledi. Kültür sektöründen isimler ve muhalefet siyasetçileri bu özrü yeterli bulmayarak istifasını istedi. Yoğunlaşan baskılar karşısında Yu, kamuoyuna yazılı açıklamasını yaparak görevi bırakma kararını resmen duyurdu.
Yu Hong-jun kimdir?
Güney Kore’nin önde gelen sanat tarihi isimlerinden biri olarak kabul edilen Yu Hong-jun, 2004–2008 yılları arasında Kültürel Miras İdaresi’nin başkanlığını yürüttü. Geçen yılın temmuz ayında ise Ulusal Müze müdürlüğü görevine getirildi. “Kültürel Mirasımı Keşfim” adlı çok satan kitap serisinin yazarı olan Yu, söz konusu kitapların Güney Kore’de geniş kitlelere ulaşmasıyla uzun yıllar boyunca kültürel miras bilincini yaygınlaştıran bir isim olarak tanındı.
Bu olay Güney Kore’de neden bu denli hassas yankı uyandırdı?
Güney Kore toplumunda Japon sömürge dönemi (1910–1945) ve bu dönemde işgalci yönetimle iş birliği yapan isimler, tarihsel açıdan son derece yüklü bir yer tutar. Bağımsızlık mücadelesi verenlerle Japon yönetimiyle uzlaşanlar arasındaki derin ayrım, bugün de kamuoyu gündeminde hassasiyetini koruyan bir mesele olmayı sürdürüyor. Bu arka planda, bir bağımsızlık sembolü olarak sunulan eserin gerçekte bir işbirlikçiye ait olduğunun anlaşılması, salt müzeciliği aşan toplumsal bir tartışmayı beraberinde getirdi.
