İran lideri Mücteba Hamaney, ABD'deki ara seçimlerin ardından Washington'ın Tahran'a yönelik yaklaşımında değişiklik beklenmediğini açıkladı. Hamaney, 4 Kasım'da yayımladığı yazılı mesajda, ABD'de siyasi kadroların ya da parti dengelerinin değişmesinin bu ülkenin "İran'a yönelik düşmanlığını" ortadan kaldırmayacağını savundu. Açıklama, 1979'daki ABD Büyükelçiliği baskınının yıl dönümüne denk gelen "Küresel Emperyalizme Karşı Ulusal Mücadele Günü" vesilesiyle yapıldı.
Hamaney ne dedi?
AA'nın aktardığına göre Hamaney, ABD'nin "İran milletini koşulsuz teslim almayı" hedeflediğini öne sürdü. Düşmana verilecek en küçük tavizin bile savaşta hayatını kaybedenlerin ve halkın fedakârlıklarını boşa çıkaracağını söyledi. Böyle bir adımın karşı tarafı yeni taleplere ve saldırılara cesaretlendireceğini de ekledi.
Hamaney, Washington'ın tutumunda değişiklik bekleyenlerin "derin yanılgı içinde" olduğunu belirtti.
Ara seçim sonuçlarına nasıl değindi?
Hamaney'in mesajında, ABD Başkanı Donald Trump'ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde yenilgi aldığına işaret edildi. İran lideri, bu sonucun ABD'nin İran'a karşı politikalarına etki etmeyeceğini vurguladı.
ABD'de ara seçimler 3 Kasım'da yapıldı. Kongre'de Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesi ve Senato'nun bir bölümü için oylama yapıldı. Kesin sonuçlar henüz resmî kaynaklarca netleşmediği için seçim sonuçlarına dair değerlendirme Hamaney'in ifadesiyle sınırlı tutuldu.
Hamaney savaş ve Hürmüz Boğazı için ne söyledi?
Hamaney, ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaşa da değindi. İran'ın bu süreçte Hürmüz Boğazı'nı kontrolüne aldığını ve bölgedeki Amerikan üslerini "imha ettiğini" savundu. Bu iddialar Hamaney'e aittir ve bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değildir.
İran lideri ayrıca olası yeni saldırılara karşı uyarıda bulundu. "Bu tür saldırılar tekrarlanırsa (İran'ın tepkisi) çok daha geniş boyutlara ulaşacaktır." dedi.
"Direniş cephesi" vurgusu neden dikkat çekti?
Hamaney mesajında İran'ın bölgede desteklediği ve "direniş cephesi" olarak adlandırdığı silahlı grupların duruşunu da övdü. Bu ifade, Tahran'ın bölgesel ittifak ağına verdiği önemi bir kez daha gösterdi.
Mücteba Hamaney kimdir?
Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından Uzmanlar Meclisi tarafından İran'ın yeni lideri seçildi. Trump, o dönemde bu seçimden memnun olmadığını açıklamıştı. Hamaney'in kamuoyu önüne sık çıkmaması da zaman zaman tartışma konusu oldu. Bu nedenle yazılı mesajlar, liderin başlıca iletişim yolu olmayı sürdürüyor.
Küresel Emperyalizme Karşı Ulusal Mücadele Günü nedir?
İran takvimine göre 13 Aban'a denk gelen 4 Kasım, ülkede resmî olarak "Küresel Emperyalizme Karşı Ulusal Mücadele Günü" diye anılıyor. Gün, 4 Kasım 1979'da bir grup öğrencinin Tahran'daki ABD Büyükelçiliği'ni basmasının yıl dönümü. Baskında 52 Amerikalı 444 gün rehin tutuldu. Olay, ABD-İran ilişkilerinde kırılma noktası oldu ve iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler bugüne kadar yeniden kurulmadı.
Her yıl bu günde İran'ın Tahran başta olmak üzere birçok kentinde ABD karşıtı gösteriler düzenleniyor. Yetkililer de bu vesileyle ABD politikalarını eleştiren açıklamalar yapıyor.
İran-ABD ilişkilerinde sırada ne var?
Hamaney'in mesajı, Tahran'ın savaş sonrasında da pazarlık yerine sert söylemi koruduğunu gösteriyor. ABD'den ise bu açıklamaya yönelik bir yanıt henüz gelmedi. Washington'ın ara seçim sonrası dış politika çizgisi, Kongre'deki güç dengesinin kesinleşmesiyle daha net görülecek.
