Kırım Tatar Milli Medeniyet Merkezi Başkanı Nusret Cemilev, törende yaptığı konuşmada, 18 Mayıs 1944’te sürgün edilen Kırım Tatarlarının hiçbir zaman unutulmayacağını söyledi. Törenin ardından açıklamalarda bulunan Cemilev, o dönemde Kırım Yarımadası’nda yaşayan 191 binden fazla Kırım Tatarının vatanlarından sürgün edildiğini, 140 bini Özbekistan’a olmak üzere 151 bin Kırım Tatarının Orta Asya’ya sürüldüğünü hatırlattı. Savaş yıllarındaki ağır koşullara rağmen Özbek halkının kendilerine destek olduğunu belirten Cemilev, sürgün yıllarında ve günümüzde de Kırım Tatarlarına verdiği destekten dolayı Özbek halkı ve hükümetine teşekkür etti.
“KİMLİK, MİLLİ GELENEK VE GÖRENEKLERİ KORUYALIM”
Rusya’nın Kırım’ı yasa dışı ilhakıyla ilgili Özbekistan’da yaşayan Kırım Tatarları arasındaki görüş ayrılıklarına da değinen Cemilev, “Özbekistan’da yaşayan Kırım Tatar diasporası başkanı olarak, Kırım Tatarlarının kendi aralarında bölünmelerini istemiyorum. Kırım Tatarları kendileri için var olmaları ve bir olmaları lazım. Kimliklerini, milli gelenek ve göreneklerini korumaları gerekir” dedi.
“ÖLENLER VAGONLARDA BEKLETİLDİ”
Zulümden Özbekistan’a kaçan Ömer Süleymanov, 1940 yılında Bahçesaray’da doğduğunu, o dönemde babasının işgal altındaki Kırım’da Nazilere karşı gerilla savaşı verdiğini ve gizlice eve geldiği sırada yakalanarak kapı önünde asılarak öldürüldüğünü belirtti. Süleymanov, 18 Mayıs 1944’te çok kötü koşullarda hayvan vagonlarında açlık ve susuzluk içinde uzun bir yolculuğun ardından annesi ve kardeşleriyle Özbekistan’a sürgün edildiğini anlattı. Tuvalet ihtiyaçlarını bile vagonlarda gördüklerini, ölenlerin bir sonraki durağa kadar vagonlarda bekletildiğini veya seyir halindeki vagon kapısından nehirlere atıldığını dile getiren Süleymanov, trenin 5 dakikalığına durduğu çölün ortasındaki istasyonlarda su arayarak dört bir tarafa koşturduklarını söyledi.
Sovyetler Birliği, 1944’te 140 binden fazla Kırım Tatarını Özbekistan’a sürgüne göndermişti. Sovyetler Birliği’nin parçalanmasının ardından Özbekistan’a sürülen Kırım Tatarlarının büyük kısmı, öz vatanlarına dönmüştü. Özbekistan’da hala 30 binden fazla Kırım Tatarı yaşıyor.
