Dış Haberler
Emperyalist güçlerin, vekil savaşları aracılığıyla kaosa sürüklediği coğrafyalar, içinde bulundukları krizlerden çıkmak için arayış içinde. Özellikle son birkaç yıldır başlattığı diplomasi atağıyla tüm ülkelere “Kazan-kazan” anlayışıyla yaklaşan, eşit ve adil paylaşım vizyonuyla ikili ilişkiler kuran Türkiye, sözde süper güç olarak adlandırılan ülkelere alternatif olma yolunda.
Hem devlet hem STK olarak varız
Kızılay, TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı), (YTB) Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı) ve insani yardım konusunda dünyaya öncülük eden sivil toplum kuruluşları aracılığıyla mağdur ve mazlum coğrafyalara umut götüren ve özellikle Afrika ülkelerine yönelik akılcı politikalarıyla dikkat çeken Türkiye, Fransa ile sorun yaşayan sömürge ülkelerinin yeni adresi oldu.
Diplomasi atağı
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un zemin kaybettiği coğrafyada “Adil ve eşit paylaşım” sloganıyla, “Sömürgeci beyaz” algısını kıran Cumhurbaşkanı Erdoğan, özellikle son dönemde başlattığı diplomasi atağıyla göze çarpıyor. Ukrayna- Rusya krizinin çözümü için adeta liderler arası mekik dokuyan Erdoğan, sadece son 5 günde 14 liderle yüz yüze görüşerek mevkidaşları arasında öne çıktı.
Balkanlar’da otorite Erdoğan
Tarihi bağları ve kurduğu ikili ilişkilerle Balkanlar’da sadece Müslümanların değil Sırpların da sıcak baktığı Türkiye, özellikle Bosna-Hersek Federasyonu’nda yaşanan krizde de tarafların “Çözüm beklediği” odak olarak öne çıkıyor. Avrupa Birliği ve Rusya’nın “Ayrılıkçı hareketleri” desteklediği bir dönemde ayrılıkçıların başını çeken Sıpr lider Mirolad Dodik, sert açıklamalarına Cumhurbaşkanı Erdoğan’la yaptığı görüşmenin ardından son vermesiyle dikkat çekti. Sırp Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını ilan edeceğini söyleyen ve Sırp Ordusu’nun kurulacağına işaret eden açıklamalarıyla tepki çeken Dodik, Erdoğan’ın devreye girmesiyle geri adım attı. Dodik, Erdoğan’ın Bosnalı liderlerle yaptığı görüşmenin ardından Kasım ayında yaptığı açıklamada, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’a savaşın bir seçenek olmadığı sözünü verdim. Başkası istedi diye savaşa gitmeyiz. Savaşmayacağız ve barışı tehlikeye atmayacağız.” dedi. Dodik daha sonra yaptığı açıklamada “Ülkemizin geleceği Erdoğan’ın elinde” demiş ve Erdoğan’a minnettarlığını ifade etmişti.
Yemen dramını Türkiye bitirebilir
İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) vekalet savaşı yüzünden yeryüzünün gördüğü en şiddetli fakirliği yaşayan Yemen’de de inisiyatif alması bekleniyor. Diriliş Postası 24 Mart 2021’de “Yemen dramını Türkiye bitirebilir” başlığı ile yayımladığı haberde Yemenli gazeteci Saleh Al-Jabri’nin görüşlerine yer vermişti. Al-Jabri, Türkiye’nin gerek İran gerekse Suudi Arabistan üzerinde baskı kurabileceğini ve çatışma gruplarını, kuracağı bir çözüm masasına oturtabileceğini söylemişti. Aynı haberde görüşlerine yer verilen Afrika Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Mustafa Efe de Türkiye’nin tarihi misyonuna vurgu yapmış, “Yemen halkının Türkiye’nin çözüm noktasında aktif olmasını istediğini biliyoruz. Bütün bu tablo Türkiye’nin bölge halkının ihtiyaçlarına cevap verecek bir girişim başlatabilecek neredeyse tek ülke olduğunu ortaya koyuyor” ifadelerini kullanmıştı.
“Türkiye arabulucu olsun”
Öte yandan Sudan ve Mısır’la Nil Nehri’nin paylaşımı üzerinden gerilim yaşayan Etiyopya’da da çözümün adresi olarak Türkiye gösteriliyor. Hedaji Barajı’nın faaliyete geçmesiyle gerilen bölgede Türkiye’nin arabulucu rolü üstlenmesi bekleniyor. Türkiye’nin Etiyopya ile yakın temas halinde olduğu, Türkiye, Sudan’la yürütülen diplomatik temaslar ve Mısır’la devam eden normalleşme görüşmeleri dikkate alındığında, 3 ülkeyi de bir masa etrafında buluşturacak tek ülke olarak öne çıkıyor. Etiyopya Dışişleri Bakanı Demeke Mekonnen de Şubat 2021’de yaptığı açıklamada Türkiye’nin bölge ülkeleri üzerindeki etkisine dikkat çekmiş ve Türkiye’nin krizin çözümü için arabulucu olmasını teklif etmişti.
Dicko: Bize yardım edin
Türkiye’nin “Taraf” olmadan, herkese eşit mesafede yürüttüğü diplomasi trafiği içeride ve dışarıda rahatsızlık uyandırsa da içinde bulundukları krizlerden çıkmak isteyen ülkelerin gözünü Türkiye’ye çevirmesini sağladı. Fransa’nın kurduğu sömürge kapanından çıkmam için yoğun bir mücadele veren Mali’de, hükümet ve halk üzerinden oldukça etkili olan kanaat önderi İmam Mahmud Dicko, doğrudan Türkiye’den yardım istemesiyle Türkiye’nin krizlerde aldığı role vurgu yaptı. Şubat ayında yaptığı açıklamada, Türkiye’yi kardeş bir ülke olarak gördüklerini belirterek iki ülke toplumlarının birçok ortak bileşene sahip olduğunu söyeleyen İmam Dicko, Bizi Türkiye’den daha iyi kimsenin anlamayacağını düşünüyoruz zira aynı İslami çizgiyi paylaşıyoruz. Bugün sıkıntı içindeki Mali halkına mevcut koşullarda yardım edebilecek en iyi ülke Türkiye” ifadelerini kullanmıştı.
Türkiye diplomatik liderlik gösteriyor
Son olarak Antalya Diplomasi Forumu’na katılmak için Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki İsrail-Filisin meselesinin çözümü için Türkiye’yi adres gösterdi. “Türkiye, her zaman Filistin davasının yanında oldu” diyen Maliki, Türkiye, Ukrayna ve Rusları Türk topraklarında bir araya getirerek diplomatik liderlik gösterdi. Türkiye aynısını İsrail ve Filistin için de denemek istiyorsa, bunu başarmasını umarız” ifadelerini kullandı. Filistinliler olarak her zaman uluslararası bir barış konferansını savunduklarını belirten Maliki, “Şimdi, bu uluslararası barış konferansının nerede yapılacağına taraflar karar verecek. Genellikle taraflar, her iki taraf için de gerçekten dostane olan bir ülke seçerler. Türkiye bu rolü oynayabilir” ifadeleriyle çözümün adresi olarak Türkiye’yi gösterdi.
