Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.
Giriş Yap
Veya Kayıt Ol
Kayıt Ol

Barış Manço tek başına Türkiye’yi nasıl ayakta tuttu?

Türk musikisine asırlardır nereden bakarsak bakalım bir derya ile karşılaşıyoruz. Buhûrîzâde Mustafa Itrî, Abdülkadir Meragi, Zekai Dede Efendi, Tamburi Cemil Bey gibi çok büyük sanatçıların listesi uzar gider. Bu sanatçı deryasında özel bir isim var: Barış Manço.

Enes Kılıç
Barış Manço tek başına Türkiye’yi nasıl ayakta tuttu?

Biz Türkler, evlenirken de ayrılırken de müziği dost bilmişiz. Dostluktan olmalı zira müzik asla yalan söylemez. Mutlu haber sonrası arayıp haber verdiğiniz o ilk dost; mutsuzluğunuzda ise yanınızda yörenizde olmasını istediğiniz o kadim arkadaştır müzik.

Hal böyle olunca, yüzyıllardır gelişen Türk musikisi farklı alanlara farklı tarzlara yöneldi. Sanat müziği, halk müziği, Anadolu rock, arabesk-fantezi müziği, Türkçe Pop ve son 30 yıldır da Türkçe Rap olmak üzere birçok farklı tarzda eserler üretildi ve üretilmeye devam ediyor.

Buhûrîzâde Mustafa Itrî, Abdülkadir Meragi, Zekai Dede Efendi, Tamburi Cemil Bey gibi Türk musikisinin nadide eserlerini üretmiş üstadların listesine kimi zaman Münir Nurettin Selçuk adını altın harflerle yazdırırken kimi zaman Müzeyyen Senar, kimi zamansa Zeki Müren bu listede en yukarılara tırmanmayı başardı.

Ancak klasik Türk müziğinde ses güzelliği ve etkileyiciliğin yanına özellikle Cumhuriyet sonrası bir anlam eklenemedi. Ayrılık, aşk, hasret, gurbet gibi konular sıkça işlenirken Türk milletinin hassasiyet göstereceği konulara sanatçılar pek özen göstermedi.

Ardından Erol Büyükburç ile başlayan pop müzik furyası, bütün piyasayı altüst ederken şehirlerde yaşayan gençlerin de ilgisini çekmeyi başardı. Ülkede, “Klasik Türk müziği ve halk müziği miadını dolduruyor.” söylemleri dolaşıyordu.

Cumhuriyet sonrası birçok darbe gören Türkiye, askeri darbelerin yanı sıra Yeşilçam darbesini de göğüslerken arabesk müzik ülkede zirve yapıyordu. Ferdi Tayfur, Orhan Gencebay, Müslüm Gürses gibi isimlerin hem sinemayı hem de sahneleri ele geçirdiği dönemde arabesk müzik adeta klasik Türk müziğine darbe yapıyordu.

Anadolu Rock’ın yükselişi

Aynı dönemlere denk gelen Türkçe rock grupları ya da bir başka deyişle Anadolu rock grupları da kendi kitlesini oluşturuyordu.

Özellikle Erkin Koray, Cem Karaca ve Barış Manço’nun çok büyük ağırlık koyduğu bu yeni tür, ilk başlarda tepki çekse de zamanla alıcı bulmaya başladı. Sözlerinde, enstürmanlarında ve sanatçıların tavırlarındaki farklılık bu türü diğer türlerden ayırıyordu.

İlk albümlerini 1970’li yıllarda çıkaran bu efsane üçlünün her birinin kendine özgü bir tarzı vardı.

Erkin Koray’ın halk müziğini elektronik müzikle harmanlaması, Cem Karaca’nın siyasete ve iğnelemeye yakın üslübunun yanında Barış Manço’nun çocuklarla ve Türkiye’nin geleceğiyle ilgilenmesi bu ”farklı tarz” mevzusuna örnek teşkil ediyor.

Barış Manço ve hassasiyet

Türk müziği kaybettiği ve aradığı adamı 1970’li yılların ortasında buldu. Barış Manço sesiyle, duruşuyla, düşüncesiyle bir topluma nasıl hocalık yapılırsa öyle yaptı. Bunu şarkılarıyla, üslubuyla ve mensubu olduğu Türk milletine bir görüş kazandırmaya çalışmasıyla yaptı.

Şarkılarında ritmin yanına hem söyleyiş hem de yoğun anlam katan bu adam adeta darbelerle zihin bulanıklığı yaşayan Türk halkına, kimliğini iade etmiştir.

Bazı şarkılarını aklımıza getirelim:

Benden Öte Benden Ziyade: Dört kitaptan başlayalım istersen gel söze / Orda öyle bir isim var ki kuldan öte kuldan ziyade / Onu düşün ona sığın, o senden öte benden ziyade

Halil İbrahim Sofrası:

Sapa, kulba, kapağa itibar etme dostum
İçi boş tencerenin bu sofrada yeri yok
Para, pula, ihtişama aldanıp kanma dostum
İçi boş insanların bu dünyada yeri yok

Yaz Dostum: Yaz dostum / Yoksul görsen besle kaymak bal ile / Yaz dostum /  Garipleri giydir ipek şal ile / Yaz dostum / Öksüz görsen sar kanadın kolunu / Yaz dostum / Kimse göçmez bu dünyadan mal ile

Sadece bu üç şarkıda bile verilen mesajlar, Manço’nun bu ülkenin temiz insanlarını nasıl korumaya çalıştığının ve onlara nasıl bir hassasiyet kazandırdığının apaçık delili.

Son dönemde “rap savaşları” adıyla gündemi meşgul eden ve bu topraklara hiçbir şey katamayanların Barış Manço’dan ders almaları tavsiyesiyle.

Günün Manşetleri Günün Son Dakika Haberleri