İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında ifade veren Taner Gizlenci, Emre Altun ve Süleyman Abay’ın anlatımları, Merkez Hakem Kurulundaki klasman listeleri ve hakem atama sistemine ilişkin dikkat çekici iddiaları gündeme getirdi.
İfadelerde, sezon öncesinde açıklanan klasman listelerinin kısa süre içerisinde değiştirilmesi ve ilk listede yer alan çok sayıda hakem ile gözlemcinin ikinci listede çıkarılması dikkat çekti. Ayrıca 2022’de Tahkim Kurulunun iptal ettiği benzer bir işlemin 2024’te yeniden uygulandığı ve hakem atamalarında kullanılan Futbol Yönetim Sistemi’ne yönetim talimatıyla müdahale edildiği iddia edildi.
Üç isim de aynı hakem ve gözlemcilere dikkat çekti
Taner Gizlenci, 2015 yılında görev yaptığı bir karşılaşmanın ardından kendisine hakemlere düşük not verilmesi yönünde bir beklenti bulunduğunun aktarıldığını, kendisinin ise bunu kabul etmeyerek gördüğünü objektif biçimde raporlayacağını söylediğini anlattı.
Gizlenci, yıllar sonra liste dışı bırakılmasının bu olayla bağlantılı olabileceğini düşündüğünü ifade etti.
Emre Altun ise aktif hakem olduğu dönemde görev yaptığı bir müsabakanın ardından hakem heyetinin stadın çıkışının masa ve sandalyelerle kapatılması nedeniyle saatlerce içeride kaldığını anlattı. Altun, polis ve itfaiyenin müdahalesiyle güvenli biçimde çıkarıldıklarını belirtti. Yıllar sonra o dönemin bazı maçlarında görev yapan hakem ve gözlemcilerin topluca klasman dışına çıkarıldığını ileri sürdü.
Süleyman Abay da 2015 yılında yönettiği bir karşılaşmanın ardından kendisinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 20 hakem ve gözlemci hakkında “FETÖ üyeliği, tehdit, şantaj” gibi iddialarla suç duyurusunda bulunulduğunu söyledi. Abay, yapılan soruşturmada herhangi bir tespit yapılamaması üzerine takipsizlik kararı verildiğini belirtti.
2024’te liste dışında kalan isimlerin önemli bölümünün aynı dönemdeki maçlarda görev yapan kişilerden oluştuğunu ileri sürdü.
2022’de listeden çıkarıldılar, Tahkim geri döndürdü
Taner Gizlenci ile Süleyman Abay’ın ifadelerinde 8 Mart 2022 tarihi de öne çıktı. Her iki isim, Ferhat Gündoğdu’nun MHK Başkanlığı döneminde ligler devam ederken hakem ve gözlemci listelerinde değişikliğe gidildiğini ve kendilerinin görevden çıkarıldığını anlattı.
Gizlenci, Tahkim Kuruluna başvurduğunu ve 26 Mart 2022’de yapılan duruşmalı inceleme sonucunda haklı bulunarak yeniden gözlemci kadrosuna alındığını söyledi. Abay da Tahkim başvurusu sonucunda göreve iade edildiğini beyan etti. Her iki ifadede, söz konusu karardan kısa süre sonra Gündoğdu’nun görevinden ayrıldığı belirtildi.
2024’te yine aynı tablo
Taner Gizlenci, 2024-2025 sezonunda ilk açıklanan klasman listesinde adının bulunduğunu, 10 Ağustos 2024’te seminere katıldığını ve bir Süper Lig müsabakasında TV gözlemcisi olarak görevlendirildiğini anlattı. Gizlenci, 28 Ağustos’ta yayımlanan ikinci listede ise herhangi bir gerekçe açıklanmaksızın adının çıkarıldığını söyledi.
Yazılı başvurusuna yalnızca listelerin “MHK’nin sezon planlamasına uygun hazırlandığı” şeklinde genel bir yanıt verildiğini ifade etti.
Süleyman Abay da ilk listede yer aldığını ve seminere katıldığını, ancak sonradan açıklanan ikinci listeyle görevine son verildiğini belirtti. Tahkim Kuruluna yaptığı başvurunun bu kez 4’e karşı 3 oyla reddedildiğini ve süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıdığını söyledi.
Emre Altun ise ikinci listeyle birlikte 13 hakem ve 6 gözlemcinin liste dışında bırakıldığını beyan etti. Altun, bu değişiklik sırasında MHK Talimatnamesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını ve işlemin bu nedenle usulsüz olduğunu ileri sürdü.
Hakem atama sistemine müdahale iddiası
Emre Altun’un ifadesindeki dikkat çekici iddialardan biri de Futbol Yönetim Sistemi üzerinden yapılan hakem atamalarına müdahale edildiği yönündeki beyan oldu.
Altun, normal şartlarda hakem atamalarının hakem puanı, karşılaşmanın zorluk derecesi ve daha önce aynı takımların maçlarında görev yapıp yapmadığı gibi kriterler üzerinden sistem tarafından oluşturulduğunu anlattı.
Ancak bazı dönemlerde MHK ve federasyon yönetiminden gelen talepler doğrultusunda sistemde hakem değişiklikleri yaptırıldığını ileri sürdü. Altun, “Yapılan işlemlerin izi Futbol Yönetim Sistemi isimli programdan belirlenebilir.” şeklinde beyanda bulundu.
Bu kapsamda soruşturma açısından Futbol Yönetim Sistemi’nin log kayıtları, kullanıcı hareketleri, manuel atama ve değişiklik geçmişleri ile hangi kullanıcı tarafından hangi hakemin hangi maçtan çıkarılıp yerine kimin atandığının incelenmesi önem taşıyor.
“MHK 9 kişi olmalı, 7 kişiyle çalışıyor”
Altun ayrıca MHK Talimatnamesine göre kurulda 9 kişinin görev yapması gerektiğini, buna rağmen ifade verdiği tarihte kurulun 7 kişiyle çalıştığını beyan etti. Bu hususun da mevzuat ve kurul kararlarının geçerliliği yönünden incelenmesini istedi.
Süleyman Abay’ın ifadesinde Ahmet Şahin de yer aldı. Abay, hem 2022’de hem de 2024’te hazırlanan listelerde kendilerinin bulunmamasının arka planında Şahin’in olduğunu söyledi. Şahin’in seyahat programları ile kimlerle ve nerelere gittiğinin incelenmesi hâlinde hakemlik sistemindeki bazı ilişkilerin ortaya çıkarılabileceğini beyan etti.
Abay ayrıca Ferhat Gündoğdu ile kişisel bir husumetinin bulunmadığını belirterek, Gündoğdu’nun başka kişilerin yönlendirmesiyle hareket etmiş olabileceğini düşündüğünü söyledi.
Milyonluk maddi kayıp iddiası
Emre Altun, klasman dışında bırakılan hakem ve gözlemcilerin mesleki kaybın yanı sıra önemli miktarda maddi kayba da uğradığını anlattı.
Altun’un verdiği rakamlara göre üst klasman hakemlerinin sezonluk kazançları milyon liraları bulabilirken, UEFA görevlendirmeleri bulunan hakemlerin buna ilave olarak on binlerce avro gelir elde edebildiğini belirtti. Liste dışında bırakılan isimlerin bu gelirlerden de mahrum kaldığını söyledi.
Dosyada cevabı aranan kritik sorular
Üç ifade birlikte değerlendirildiğinde soruşturmanın önündeki başlıklar arasında 2022 ve 2024 klasman listelerinin hangi somut kriterlerle değiştirildiği, ilk ve ikinci listeler arasındaki farkların kimlerin talimatıyla oluşturulduğu ve belirli geçmiş maçlarda görev yapan isimlerin neden aynı dönemde liste dışına çıkarıldığı yer alıyor.
Ayrıca Futbol Yönetim Sistemi’nde manuel müdahale yapılıp yapılmadığı ve yapıldıysa kimlerin talimatıyla gerçekleştirildiğinin de araştırılması bekleniyor.
Özellikle sistem logları, MHK toplantı tutanakları, liste versiyonları, elektronik yazışmalar, Tahkim dosyaları ve soruşturma kapsamında ele geçirilen dijital materyallerin müşteki ve tanık anlatımlarıyla karşılaştırılması, dosyadaki iddiaların doğrulanması veya çürütülmesi açısından belirleyici olacak.
