Eli Lilly’nin geliştirdiği ve henüz resmî onay almamış deneysel zayıflama ilacı retatrutid içerdiği öne sürülen yasa dışı ürünlerin kullanımı sonrasında iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) Yan Etki Bildirim Sistemi kayıtlarına yansıyan belgelere göre yetkisiz kanallardan temin edilen preparatlar ölümlere “şüpheli ürün” olarak kaydedildi. Bildirimler kesin bir neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor; ürünlerin içeriği bağımsız olarak doğrulanmadı.
Vakalarda neler yaşandı?
Temmuz’da FDA veri tabanına yapılan ilk bildirimde, obezite tanısı olan 41 yaşındaki bir kadının güvenilir olmayan bir kaynaktan temin ettiği maddeyi kullandıktan sonra kalp durması sonucu öldüğü aktarıldı. Eylül’de kuruma ulaşan ikinci bildirimde ise 49 yaşındaki bir hastanın, lisanslı bir hemşirenin tavsiyesi ve yönlendirmesiyle internetteki bir peptit satıcısından aldığı ürünü kullanmasının ardından şiddetli dehidrasyon, yetersiz beslenme ve kalp durmasıyla yaşamını yitirdiği belirtildi. Eli Lilly, her iki vakada kullanılan maddelerin şirketin yürüttüğü resmî klinik araştırmalarla hiçbir bağlantısı olmadığını açıkladı.
Şirketin laboratuvar incelemesi ne gösterdi?
Eli Lilly, yasa dışı pazardan topladığı numuneler üzerinde yaptığı teknik incelemelerde taklit ürünlerin yanlış dozajda etken madde içerdiğini, saf olmadığını ve yüksek oranda zararlı kirleticiler barındırdığını bildirdi. Bu bulgular şirketin kendi analizidir.
Retatrutid nedir, onay süreci nerede?
Retatrutid, resmî klinik denemelerde Faz 3 sonuçlarına göre tip 2 diyabet ve obezite hastalarında 80 haftada yüzde 18,8 düzeyinde kilo kaybı sağlamış ve yoğun ilgi uyandırmıştı. Eli Lilly ilacın ruhsat başvurusunu 2027'nin başında yapmayı planlıyor. Onay süreci tamamlanmadığı için internet üzerinden kontrolsüz bir kara borsa oluştuğu belirtiliyor.
Eli Lilly hangi hukuki adımları attı?
Şirket, yetkisiz satış yapan 14 binden fazla internet ilanını yetkili makamlara ilettiğini duyurdu. Ağustos’ta medikal spa merkezleri, internet satıcıları ve bileşik eczanelere yönelik 6 dava açan şirket, 8 Ekim’de American Peptides, LiveWell Peptides, Cenexa Labs, Medrein Health & Aesthetics ve Medshape Weight Loss Clinic adlı 5 kuruluşa daha dava açtı. Tıp uzmanları, laboratuvar kontrolünden geçmemiş enjekte edilebilir peptitlerin organ yetmezliği ve ölümcül ritim bozukluklarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
