İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılmasının tek şartının, ABD ordusunun Boğaz'daki müdahalelerine son vermesi ve kıyı devletlerinin kendi kara suları üzerindeki egemenliğine saygı göstermesi olduğunu bildirirken, izinsiz geçmeye çalışan 2 gemiye müdahalede bulunulduğunu açıkladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir gemiye ateş açan İran'a karşı bu hafta üçüncü saldırı turunu başlattı.

ABD/İsrail-İran Savaşı öncesi Boğaz'dan günlük ortalama 130 gemi geçerken, bu sayı savaş sürecinde yüzde 90'dan fazla azalmıştı. ABD ile İran arasında 14 Haziran'da varılan mutabakat sonrası gemi geçişleri günlük ortalama 70'in üzerine çıkmıştı.

Ancak bölgede artan gerilim ve gemilere yönelik yeni saldırılar, toparlanma eğilimi gösteren Hürmüz Boğazı trafiğinin yeniden keskin şekilde yavaşlamasına yol açtı.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler'den edindiği verilere göre, Boğaz'dan dün yalnızca 14 ticari gemi geçiş yaptı. Bu gemiler arasında İran'dan yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan Humanity, 500 bin varil kirli petrol ürünleri yüklü Burg Star ve Kuveyt'ten 500 bin varil kirli petrol ürünleri yüklenen Capetan Andreas tankerleri yer alıyor.

Suudi Arabistan'dan Hindistan'a giden ve gübre yüklü olduğu tahmin edilen Minoan Courage gemisi de dün Boğaz'ı geçen gemiler arasında bulunuyor. Boğaz'dan dün geçiş yapan diğer gemilerin çoğunun boş olduğu tahmin ediliyor.

Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığının açıklanmasından önceki 11 Temmuz'da Boğaz'dan 24 ve 10 Temmuz'da 20 ticari geminin geçiş yaptığı görülüyor. ABD ile İran arasında varılan mutabakat sonrası en yoğun trafik 76 gemiyle 24 Haziran'da kaydedilmişti.

Küresel ticaretin stratejik geçiş noktası konumunda bulunan Hürmüz Boğazı'nda mutabakat sonrası özellikle petrol ticaretinde hızlanma görülmüştü. Ancak Boğaz'ın dün yeniden kapanmasının ardından ham petrol ticareti sadece İran petrolüyle sınırlı kaldı.

Sunucunun, İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin tutumu hakkındaki soruya "(Hürmüz) Boğaz'ı biz devralıyoruz. Onların (İran'ın) hiçbir şeyi yok." yanıtını verdi.

Trump, İran'ı "çok sert vurmaya" devam edeceklerini söyleyerek, "(Hürmüz) Boğazı elimizde tutacağız. Muhtemelen biz yöneteceğiz. Boğaz'ın gardiyanları olacağız." ifadelerini kullandı.

Hürmüz'ün "gardiyanlığı" karşılığında ödeme alacaklarını iddia eden Trump, "Uzun yıllar yaptığımızın aksine bunu hiçbir karşılık olmadan yapmamız beklenemez. Boğaz'ı 50 yıldan uzun süre koruduk ve karşılığında hiç para almadık. Tüm parayı onlar aldı." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, bu süreçte Hürmüz Boğazı'nı "boşuna koruduklarını" söyledi.

İran tarafıyla bir "anlaşmaları" olduğunu ve dün 11 saatlik görüşme yapıldığını dile getiren Trump, "Anlaşma tamamdı ama sonra bozdular. Hep bozuyorlar. Bu insanlarla 10 anlaşma yaptık." diye konuştu.

Trump, İran'ın kendisinden "hiçbir şey alamadığını" belirterek eski Başkan Barack Obama dahil önceki başkanları 47 yıldır "Tahran yönetiminin yaptıklarına izin vermekle" suçladı.

Seri, söz konusu hava saldırısının bölgedeki gerilimi azaltma sürecini sonlandırdığını iddia etti.

Saldırının karşılıksız kalmayacağını savunan Seri, Suudi Arabistan'ın bu eylemin sonuçlarına katlanması gerektiğini öne sürdü.

Yemen Savunma Bakanı Tahir el-Ukayli, kısa süre önce yaptığı açıklamada, İran uçaklarının ülke hava sahasını ihlal ettiğini belirterek, bu ihlallere askeri karşılık vereceklerini söylemişti.

Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani de Husilerin Uluslararası Kızılhaç Komitesine (ICRC) ait bir uçağı Sana Havalimanı'nda alıkoyduğunu, uçağın havalimanından ayrılmasına izin vermediğini ve pilot ile yardımcı pilotu alıkoyduğunu açıklamıştı.

Yemen'de Eylül 2014'ten bu yana İran destekli Husiler, başkent Sana ve bazı bölgelerin kontrolünü elinde bulunduruyor.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Koalisyon Güçleri ise Mart 2015'ten bu yana Aden merkezli uluslararası toplum tarafından kabul edilen Yemen hükümetine askeri destek sağlıyor.

Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, RTL kanalına yaptığı açıklamada, Fontainebleau'da olağan dışı yangınla karşı karşıya bulunduklarını, hükümet kaynaklarının yangını söndürmek için seferber edildiğini söyledi.

Sözcü Bregeon, yüksek sıcaklıklar ve yangın nedeniyle bazı kentlerde 14 Haziran'da yapılması planlanan festivallerin iptal edildiğini duyurdu.

Rüzgarın etkisiyle kısa sürede geniş alanlara yayılan yangın sonucu dünden bu yana yaklaşık 1000 hektar alan zarar gördü.

Yangın nedeniyle Seine-et-Marne'nin Vaudoue kentinde 1000'den fazla kişi tahliye edildi, vilayetteki güney-doğu yüksek hızlı tren seferlerinde aksamalar yaşandı.

Seine-et-Marne Valiliği, iki yangın söndürme uçağı ile itfaiye ekiplerine havadan destek verildiğini, Cotes-d'Armor vilayetine bağlı Frehel'de de dün başlayan yangının henüz söndürülemediğini ancak kontrol altına alındığını duyurdu.

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France de sıcak hava dalgasının etkisi altındaki çoğunluğu ülkenin batı ve orta kesimlerinde bulunan 37 vilayet için kırmızı alarm verildiğini açıkladı.

Ülkede yıl başından bu yana 32 bin hektar alan yandı

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, Fontainebleau'daki yangın bölgesinin yakınlarında bulunan Noisy-sur-Ecole kentinde itfaiye ekipleriyle bir araya geldi.

Burada basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Bakan Nunez, Fransa'da bu yıl olağanüstü yoğunlukta yangınlar görüldüğünü söyledi.

Yüksek sıcaklıkların ve rüzgarın, yangınların hızla yayılmasında etkili olduğunu belirten Nunez, Fontainebleau'daki yangının kasten çıkarılmış olabileceği ihtimali üzerinde durduklarını ve olayla ilgili soruşturma başlatıldığını kaydetti.

Nunez, yıl başından bu yana ülke genelinde 32 bin hektar alanın kül olduğunu ve bu rakamın 2025'te bütün bir sezonda kaydedilen rakamı aştığını ifade etti.

SGBC'de 20 bilim insanı, 18 aylık çalışma kapsamında, beynin 200'den fazla kesitinde yaptıkları incelemeleri, manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramaları, mikroskobik anatomiyi 3 boyutlu yeniden yapılandırmayla harmanlayarak tek dijital atlasta birleştirdi.

Bu çalışmada cenin, çocuk ve yetişkin beyinlerden 500'den fazla doku birimi birleştirilerek dünyada insan beyin kökünün üç boyutlu, en detaylı atlasını çıkarıldı.

MRI taramalarından beynin tamamı ya da sinir hücrelerine kadar detaylı inceleme imkanı sunan bu dijital atlasla, 200'den fazla beyin hücresi kümesi ve sinir yolu incelenebiliyor.

Beyni omurgaya bağlayan, nefes alımını, kalp atışını, uyku, uyanıklık ve hareketlilik hallerini kontrol eden beyin kökünün incelenmesi, Alzheimer, Parkinson ve inme gibi hastalıkların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Araştırmanın bulguları, bilimsel çalışmaların yer aldığı "BioRxiv" sitesinde yayımlandı.

Filistin destekçisi bir grup, köprüye Filistin bayrağı ve "Doktor Husam'ı hemen serbest bırakın" yazılı pankart astı. City of London polisi, eylem nedeniyle köprüyü iki yönlü olarak trafiğe kapattı.

Eylemciler Londra'daki Waterloo tren istasyonunda da benzeri bir eylem yaptı. İstasyonun ikinci katına bayrak ve pankart asan eylemciler, Filistin'e ve Ebu Safiyye'ye destek sloganları attı. Bazı yolcular da eylemcilere destek verdi.

Aralık 2024'te Gazze Şeridi'nin kuzeyinde yer alan Kemal Advan Hastanesinin Hamas tarafından komuta merkezi olarak kullanıldığını iddia ederek buraya baskın düzenleyen ve Ebu Safiyye'yi alıkoyan İsrail ordusu, onun Hamas üyesi olduğundan şüphelenildiğini iddia etmişti.

İsrail Berşeva Bölge Mahkemesi, 28 Nisan'da Ebu Safiyye'nin "Yasa Dışı Muharipler Yasası" kapsamında, kendisine herhangi bir suçlama yöneltilmeksizin tutukluluk süresinin uzatılmasına karar vermişti.

Doktor Ebu Safiyye'nin avukatı Nasır Ebu Avde, AA muhabirine yaptığı açıklamada, müvekkilinin hapishanede zorlu koşullarda yaşadığını ve tıbbi ihmale maruz kaldığını ifade etmişti.

Ebu Avde, çeşitli kronik hastalıklardan muzdarip olan müvekkilinin, İsrail makamları tarafından 3 Haziran'dan itibaren güneydeki Nefha Hapishanesi'nde tek kişilik hücrede tecrit ettiğini belirtmişti.

İran'ın hiçbir zaman taahhütlerini ihlal etme konusunda öncü olmadığını savunan Bekayi, "Şüphesiz mutabakat bir kriz sürecine girmiştir. Bu anlaşma çerçevesinde sürekli olarak ihlallerde bulunan taraf ABD'dir." ifadelerini kullandı.

Bekayi, Umman'ın başkenti Maskat'ta Hürmüz Boğazı’ndan geçiş düzenlemeleri için Ummanlı heyetle bir araya geldiklerini ve bir mekanizma oluşturmaya çalıştıklarını ancak ABD'nin Umman üzerindeki baskısı nedeniyle bir sonuca ulaşamadıklarını söyledi.

Ulusal güvenliklerini ve toprak bütünlüklerini korumak için gerekli önlemleri alacaklarını belirten Bekayi, "Son günlerde yaşananların sorumluluğu ABD'dedir." dedi.

Bekayi ayrıca, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda gemilere refakat ettiği iddiasının, Washington yönetiminin bölgedeki güvenliği tehlikeye atmayı sürdürme niyetinde olduğunu gösterdiğini öne sürdü.

İlk seçenekte çocuklar için sosyal medya kısıtlamasının 13 yaş olarak belirlenmesi tavsiye edilen raporda 13 yaşın altındaki çocuklar için uygun ve düşük risk taşıdığı kanıtlanmış hizmetlerin kullanılmasına izin veren yasal düzenleme getirilmesi gerektiği belirtildi.

Raporda 13-18 yaşındaki gençler için kademeli koruma önlemlerinin uygulanması talep edildi.

İkinci seçenek olarak da raporda yaş sınırlaması yerine Dijital Hizmetler Yasası'na (DSA), hizmetlerin veya özelliklerin özel riskler barındırması durumunda belirli yaş gruplarına yönelik kısıtlanmaları zorunlu kılan bir düzenlemenin eklenmesi önerildi.

Öğrenciler için derslerde ve teneffüslerde 7. sınıfa kadar cep telefonlarının kişisel kullanımının yasaklanması istenen raporda 8. sınıftan itibaren de okulların öğrencilerle birlikte "bağlayıcı kullanım planları" oluşturmalarının zorunlu hale getirilmesi talep edildi.

Raporda gençlerin ve çocukların dijital alanda korunması konusunda sosyal medya platformlarının, velilerin, okulların ve devletin daha fazla sorumluluk alması gerektiği vurgulandı.

Çocukların dijital medya kullanımı ile fiziksel ve ruhsal sağlıkları arasında sıkı bir bağlantı bulunduğu uyarısında bulunulan raporda uzun süre ekran başında kalmanın ve hareket eksikliğinin uyku, konsantrasyon, görme yeteneği ve kilo gibi durumları olumsuz etkilediği belirtildi.

Yapılan ayrı bir araştırma, ülkede medya bağımlığının yüksek düzeyde olduğunu ortaya koydu. 10-17 yaşlarındakilerin yüzde 25'inin medya kullanımının sorunlu olduğuna işaret edilen araştırmada bu yaş grubundakilerin yüzde 4,7'sinin bağımlı olduğu kaydedildi.

Uzmanlardan destek

Alman Çocuk ve Ergen Psikiyatri Derneği (DGKJP) Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Eva Möhler, çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımına yönelik düzenleme önerilerini AA muhabirine değerlendirdi.

Möhler, uzman komisyonunun önerilerinin çocukların dijital dünyada korunması açısından önemli bir adım olduğunu belirterek, düzenlemenin gecikmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Raporu "temel olarak çok olumlu" değerlendirdiğini kaydeden Möhler, özellikle çocukların korunması, dijital yetkinlik kazanması ve toplumsal katılımı esas alan yaklaşımı desteklediklerini söyledi.

Möhler, "0 ile 2 yaş arasında ekran kullanımının yasak olması gerektiği, çocukların en az 3 yaşına kadar tamamen analog çocukluk geçirmesi ve okulların 7. sınıfa kadar akıllı telefondan arındırılması yönündeki önerileri çok olumlu karşılıyoruz." dedi.

Dijital ihmal de aile hukuku kapsamında değerlendirilmeli

Yeni düzenlemede aile hukukuna ilişkin önerileri de önemsediklerine dikkati çeken Möhler, çocukların saatlerce ekran başında bırakılmasının yalnızca ebeveyn tercihi olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.

Möhler, "Bir ilkokul öğrencisinin bütün öğleden sonrasını bilgisayar başında geçirmesi, aile hukuku açısından kabul edilemez olmalıdır. Dijital ihmalin de hukuken tanımlanması, toplumdaki standartları değiştirecektir. Aile hukuku kapsamında dijital ihmalin yani bir çocuğun gerçekten 8-9 saat boyunca medya tüketimine izin vermenin aile hukuku açısından yasal olarak yasak olduğu belirtilirse o zaman bir şeyler de değişecektir." ifadelerini kullandı.

Bunun ebeveyn davranışlarını zaman içinde değiştireceğini dile getiren Möhler, "Şiddetsiz çocuk yetiştirme hakkının yasalaşmasında olduğu gibi bu düzenleme de önce bir standart oluşturacak, ardından aileler buna uyum sağlayacaktır." dedi.

Sosyal medya, beyin gelişimini olumsuz etkiliyor

Sosyal medyanın tehlikesinin yalnızca içerikten kaynaklanmadığını belirten Möhler, ekran başında geçirilen sürenin çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimini doğrudan etkilediğini söyledi.

Çocukların hareket etmeye ihtiyaç duyduklarına dikkati çeken Möhler, ekran karşısında geçirilen uzun sürelerin beyin gelişimini olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Möhler, "Çocuk ne kadar küçükse medya tüketiminin etkisi de o kadar ağır oluyor. Konsantrasyon bozuklukları artıyor, duygu düzenleme yeteneği zayıflıyor ve dürtüsellik yükseliyor. Büyük ölçekli araştırmalar, bunun artık tartışmasız olduğunu gösteriyor." diye konuştu.

Sosyal medyanın genel medya kullanımına ek riskler oluşturduğuna işaret eden Möhler, çocukların siber zorbalık, cinsel taciz, uygunsuz içerikler ve sürekli sosyal karşılaştırmalarla karşı karşıya kaldıklarını söyledi.

Kız çocuklarında son yıllarda yeme bozukluklarının belirgin şekilde arttığına dikkati çeken Möhler, bunun sosyal medya kullanımındaki artışla aynı döneme denk geldiğini ifade etti.

Platformlar, bağımlılık oluşturacak şekilde tasarlanıyor

Möhler, sosyal medya platformlarının kullandığı algoritmaların çocukların mümkün olduğunca uzun süre çevrim içi kalmasını hedeflediğini dile getirdi.

"Platformlar, algoritmalarını bağımlılık oluşturacak şekilde tasarlıyor. Renkli uyarıcılar ve ödül sistemleri, çocuk beyninde dopamin salgılanmasını artırıyor ve bağımlılık davranışını güçlendiriyor." diyen Möhler, çocukların gerçek hayattaki sosyal ve sportif faaliyetler yerine dijital ödül mekanizmalarına yöneldiklerini ifade etti.

Medya bağımlılığı nedeniyle 3 yıl önce özel poliklinik açtıklarını belirten Möhler, artık "sosyal ağ kullanım bozukluğu"nun yeni uluslararası psikiyatrik tanı sınıflandırmalarında bağımsız bir hastalık olarak yer aldığını söyledi.

Alman Kızılhaçının (DRK) bu alandaki araştırmasına işaret eden Möhler, "Yaklaşık yüzde 5'lik kesim, artık tanı kriterlerini karşılıyor. Riskli kullanım ise bunun yaklaşık iki katı. Bu da yaklaşık 300 bin çocuk ve gence karşılık geliyor." dedi.

Okullar, akıllı telefondan arındırılmalı

Uzman komisyonunun okullarda akıllı telefon kullanımının yasaklanması önerisini de güçlü biçimde desteklediğini kaydeden Möhler, okulun, çocukların sosyal becerilerini geliştirdiği en önemli alanlardan olduğunu vurguladı.

"Eskiden çocuklar otobüs duraklarında birbirleriyle konuşurdu. Şimdi herkes ekranına bakıyor. Oysa bu plansız karşılaşmalar, çocukların iletişim kurmayı ve sosyal ilişkiler geliştirmeyi öğrendiği en önemli anlardır." diyen Möhler, özellikle tam gün eğitim veren ve spor ile sanatsal etkinliklerin yer aldığı, akıllı telefon kullanılmayan okul modelinin en doğru çözüm olacağını vurguladı.

Erken yaşta ekran kullanımı duygusal gelişimi de etkiliyor

Çocukların, duyguları yüz yüze iletişim yoluyla öğrendiklerini vurgulayan Möhler, küçük yaşta yoğun ekran kullanımının sosyal ve duygusal gelişimi de olumsuz etkilediğini söyledi.

Möhler, "Çocuklar, başkalarının yüz ifadelerini görerek duyguları tanımayı öğrenir. Eğer çocuk tabletine, anne de kendi telefonuna bakıyorsa bu karşılıklı etkileşim ortadan kalkıyor. Bunun sonucunda dil gelişimi, motor beceriler ve duygu düzenleme yeteneği zarar görüyor." dedi.

Yoğun medya kullanımının öfke patlamaları, kendine zarar verme davranışları ve intihar eğilimlerinde de artışla ilişkilendirildiğini belirten Möhler, beyin gelişiminin özellikle ilk 4-5 yaşta son derece hassas olduğuna dikkati çekti.

13 yaş sınırı doğru yönde atılmış bir adım

DGKJP'nin daha önce sosyal medya için 14 yaş sınırını önerdiğini anlatan Möhler, Aile Bakanlığının 13 yaş sınırını gündeme getirmesini olumlu değerlendirdi.

Möhler, platformların daha güvenli hale getirilmesi ve medya okuryazarlığının artırılmasının önemli olduğunu ancak bunun çocukların korunmasının yerine geçemeyeceğini belirterek, "Önce çocuğu korumak zorundayız. Platformların bir gün sorumluluk almasını bekleyemeyiz." ifadelerini kullandı.

Avrupa genelinde ortak düzenleme beklentisi

Bakanlığın düzenlemeyi Avrupa Birliği (AB) düzeyinde hayata geçirme hedefini de desteklediğini söyleyen Möhler, Brüksel'deki AB Dijital Paneli çalışmalarının benzer yönde ilerlediği izlenimini edindiğini anlattı.

Panel çalışmalarında çocuk ve gençlik örgütlerinin de görüşlerinin alındığını ifade eden Möhler, farklı kesimlerin uzlaşısıyla hazırlanacak Avrupa çapındaki bir düzenlemenin çok önemli olacağını söyledi.

Düzenlemenin yürürlüğe girebileceği tarihe ilişkin de Möhler, gecikmeye tahammül edilemeyeceğini vurguladı.

Möhler, "Ne kadar erken olursa o kadar iyi. Hazırlanan tavsiyelerin artık hızla hayata geçirilmesi gerekiyor çünkü boşa geçen her gün bir çocuk için sinir hücrelerinin ve becerilerinin kaybı anlamına geliyor. Artık şimdi harekete geçmeliyiz." diye konuştu.

Saldırıya tepki gösteren Cubur, "Burada, şu an kaçak yerleşim biriminin kurulduğu yerde doğdum, dünyayı burada tanıdım ve burada büyüdüm" dedi.

Söz konusu kaçak Yahudi yerleşim birimi, Ağustos 2025'te Havare köyündeki Filistinlilerin arazileri üzerinde kurulmuştu. Buradaki İsrailliler bölge halkına yönelik saldırılarını buradan organize ediyor.

Filistinli yaşlı adam, "Filistin topraklarını gasbeden bir İsrailli sürekli arazimize köpekler ve koyunlar getiriyor, çocuklara ve kadınlara saldırıyor. Artık huzur içinde yaşayamaz olduk." şeklinde konuştu.

İsrail ordusunun, Filistinlilerin topraklarını gasbeden bu İsraillilere koruma sağladığını belirten Cubur, "Onların topraklarımıza girmesini engellemeye çalışıyoruz ancak ordu gelip onları koruyor, bizi ise gözaltına alıp saatlerce alıkoyuyor. İsrail ordusu olmasaydı, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler topraklarımıza giremezdi." ifadelerini kullandı.

İsrail ordusu tarafından defalarca, bazen de elleri bağlı şekilde güneş altında alıkonulduğunu aktaran Cubur, bu saldırıların amacının kendisini toprağından çıkarmak olduğunu vurguladı.

Cubur, "Bana bu topraklardan gitmemi söylüyorlar ama onlara buranın benim toprağım olduğunu, on yıllar önce babamdan miras kaldığını ve mülkiyetimi kanıtlayan resmi belgelerim olduğunu söylüyorum. Bizleri sürgün etmek istiyorlar ama gitmeyeceğiz. Saldırılara rağmen topraklarımda kalacağım ve burada gömüleceğim." şeklinde konuştu.

“Toprağımıza bağlıyız”

"Nereye gidelim? Burası bizim toprağımız, burayı ektik, emek verdik ve tüm yüksek maliyetlere rağmen suluyoruz." diyen Cubur, arazisine zeytin, badem, kayısı ve erik ağaçları diktiğini anlattı.

Yaşlı adam, "Burayı asla terk etmeyeceğim, mezarımı kazıp içine gömüleceğim." dedi.

Köydeki günlük yaşam hakkında da bilgi veren Cubur, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin gece baskınlarından korktukları için aile fertlerinin sırayla nöbet tuttuklarını söyledi.

Bugün uğradığı saldırının ilk olmadığını belirten Cubur, daha önce de yüzüne biber gazı sıkıldığını ifade ederek şunları kaydetti:

"Burada kalacağız ve toprağı imar edeceğiz, burayı asla bırakmayacağız. Bu bir imtihandır ancak biz toprağımıza sımsıkı bağlıyız."

Bugün sosyal medya platformlarında paylaşılan bir video görüntüsünde, Filistin topraklarını gasbeden bir İsraillinin arazisinde bulunan Cubur'un yüzüne biber gazı sıktığı ve yaşlı adamın ailesinin çığlıkları arasında yere düştüğü görülüyor.

Köy ve mezralardan oluşan Mesafir Yatta bölgesi, Filistinlilerin varlığını hedef alan ve her geçen gün tırmanan İsrail ihlallerine sahne oluyor.

Bölge halkı, topraklarını terk etmeye zorlanmak amacıyla ordunun koruması altında neredeyse her gün bu kişilerin saldırılarına maruz kalıyor.

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım (Utanç) Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyeti'nin raporuna göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, 2026 yılının ilk yarısında Filistin topluluklarına saldırma, ev ve araçları ateşe verme, Filistinlilere ateş açma, topraklara el koyma ve kaçak yerleşim alanları kurma dahil olmak üzere 3 bin 488 saldırı gerçekleştirdi.

Filistin Hükümeti İletişim Merkezi verilerine göre, 8 Ekim 2023 ile 29 Haziran tarihleri arasında Batı Şeria'da İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırıları sonucu 1179 Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 13 bin kişi yaralandı ve 24 bin kişi gözaltına alındı.

Conwy Dağı'nda yerel saatle 16.00'da (TSİ 18.00) çıkan yangının ardından Snowdonia Ulusal Parkı'nda "Bilimsel Sit Alanı" olarak belirlenen Sychnant Geçidi'ni de içine alan bölgede "acil durum" ilan edildi.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Kuzey Galler İtfaiye ve Kurtarma Hizmetleri yetkilisi Jami Jennings, yangını kontrol altına alma ve bölge sakinlerine yönelik destek çalışmalarının sürdüğünü belirtti.

Yangının büyüklüğü ve zorluğu nedeniyle çalışmaların bir süre daha devam etmesinin beklendiğini kaydeden Jennings, yangından etkilenen bölgelere seyahat edilmemesini istedi.

Yol kapatma ve tahliye gibi acil durum uyarılarının takip edilmesi tavsiyesinde bulunan Jennings, "Dwygyfylchi ve Penmaenmawr ile yakınlarında yaşayanlar, camlarını ve kapılarını kapalı tutmalı, dumandan etkileniyorlarsa veya nefes alma zorluğu yaşıyorlarsa tıbbi destek istemelidir. Sürücüler, yolda gecikmeler olacağı bilinciyle hareket etmeli ve alternatif yolları tercih etmelidir." ifadelerini kullandı.

Jennings, rüzgarlı, sıcak ve kuru havalarda orman yangınlarının hızlı yayılacağına dikkati çekerek, söndürme çalışmalarında arazi sahiplerinin de önemli rol oynadığını vurguladı.

Kuzey Galler Polisinin tahliye planları yaptığını da belirten Jennings, tahliyesine karar verilenlerin polisin göstereceği noktalara gitmesi gerektiğinin altını çizdi.

Halkyn Dağı ve Braichmelyn'de ot yangınları sürüyor

Aynı bölgedeki Halkyn Dağı ve Braichmelyn'de de ot yangınları başladı.

Kuzey Galler İtfaiyesi, iki noktada yerel saatle 17.00 ve 18.30'da (TSİ 19.00 ve 20.30) çıkan yangınlara müdahalenin sürdüğünü açıkladı.

İngiltere'de Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığına bağlı Natural England adlı kuruluş, ülkede orman yangını riskinin "çok yüksek" seviyede olduğunu, 16 Temmuz'da da tüm ülkede bu seviyenin en ciddi seviyeye yükseltileceğini açıklamıştı.

Saldırılar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan Filistinliler, Gazze'nin orta kesimindeki derme çatma çadırlarda yaşamlarını sürdürmeye çalışıyor. İsrail'in sınır kapılarındaki kısıtlamaları ve yardım malzemelerinin yanı sıra barınma ekipmanları, konteyner (karavan), çadır, yakıt ve temel ihtiyaç malzemelerinin girişini engellemesi veya ciddi ölçüde sınırlandırması, mevcut insani krizi her geçen gün daha da derinleştiriyor.

Plastik brandalardan yapılan çadırlar gündüz saatlerinde adeta fırına dönüşürken, temiz içme suyuna erişimde yaşanan sıkıntılar, banyo yapacak su bulunamaması, çöplerin birikmesi ve kanalizasyon sisteminin büyük ölçüde kullanılamaz hale gelmesi kamplardaki yaşam koşullarını ağırlaştırıyor.

Sıcaklıkların artmasıyla birlikte sivrisinek, pire, fare, hamamböceği ve diğer haşerelerin çoğaldığı kamplarda özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar; deri hastalıkları, enfeksiyon, baş dönmesi, güneş çarpması ve aşırı yorgunluk gibi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalıyor.

Filistinliler, uluslararası topluma temiz su, güvenli barınma ve insani yardım çağrısında bulundu.

"Sıcaktan, sivrisineklerden, farelerden, böceklerden ve hamamböceklerinden çok çekiyoruz"

İsrail'in bombardımanlarından kaçmak için Gazze Şeridi'nin kuzeyinden orta kesimine göç eden ve buradaki Mısır Mülteci Kampı'nda yaşayan Ebu Muhammed el-Belbisi, yaşadıkları koşulların dayanılmaz hale geldiğini söyledi.

Çadırların yaz sıcağında yaşanamaz duruma geldiğini vurgulayan Belbisi, "Sıcaktan, sivrisineklerden, farelerden, böceklerden ve hamamböceklerinden çok çekiyoruz. Hayatımız sürekli tehdit altında." dedi.

Gün boyunca gölge bulabilmek için çadırın dışına çıkmak zorunda kaldıklarını dile getiren Belbisi, "Bir ağaç gölgesi bulabilirsek oraya sığınıyoruz. Çadırın içinde durmak mümkün değil. Ne vantilatör var ne buzdolabı. Çadırın içi ateş gibi." dedi.

Çadırın içinde nefes almak neredeyse imkansız

Yaşlı eşi, otizmli oğlu ve kızıyla aynı çadırda yaşam mücadelesi verdiğini belirten Belbisi, çadırların kullanılamayacak kadar yıprandığını ve sürekli bantlarla onarılmaya çalışıldığını ifade etti.

Gece saatlerinde hava serinlediğinde, temizlik için dahi zor buldukları suyu çadırın üzerine dökerek brandayı soğutmaya çalıştıklarını anlatan Belbisi, buna rağmen çadırın içinde nefes almanın neredeyse imkansız olduğunu vurguladı.

Sivrisineklerin, vücudunda yaralara neden olduğunu belirten Belbisi, bacaklarındaki döküntü ve enfeksiyonlara dikkati çekti.

"İnsanlığı seven herkese sesleniyoruz; bize su ulaştırsınlar"

Temiz suya ulaşmanın günlük yaşamın en büyük sorunlarından biri haline geldiğine işaret eden Belbisi, yüzlerini ve ellerini yıkamak için bile su bulmakta zorlandıklarını anlattı.

Uluslararası topluma çağrıda bulunan Belbisi, "İnsanlığı seven herkese sesleniyoruz; bize su ulaştırsınlar, temiz su sağlasınlar. Biz hangi suçu işledik de bu hale düştük? Bize merhamet edin, biz de insanız." diye konuştu.

Ne doğru düzgün çadır var ne de su, çocuklar haşereler içinde büyüyor

Gazze Şeridi'nin kuzeyinden göç eden Ummu Halil es-Saydavi de kamplardaki yaşam koşullarının her geçen gün ağırlaştığını söyledi.

Çadırların insani yaşam koşullarından çok uzak olduğunu vurgulayan Saydavi, ailelerin yeterli gıda, temiz su ve güvenli barınmaya erişemediğini ifade etti.

Kamp çevresinde biriken çöplerin fare, kurbağa, gelincik, hamamböceği ve yılan gibi hayvanların çadırlara kadar girmesine neden olduğunu aktaran Saydavi, kendi çadırında da bir yılan gördüğünü dile getirdi.

Aşırı sıcak nedeniyle gün boyunca çadırda kalamadıklarını söyleyen Saydavi, "Çadırların içinde yaşanmıyor. İçerisi ateş gibi. Bütün gün gölgede oturmaya çalışıyoruz ama güneş yükselince gölge de kalmıyor." dedi.

Su krizinin de giderek derinleştiğini belirten Saydavi, zaman zaman yalnızca haftanın belirli günlerinde tuzlu suya ulaşabildiklerini, temiz suyun ise neredeyse hiç bulunmadığını söyledi.

Çocukların pire ve böcek ısırıkları nedeniyle vücutlarında yaralar oluştuğunu belirten Saydavi, tedavi imkanlarının bulunmadığını ifade ederek, "Ne ilaç fayda ediyor ne de bu yaşam sürdürülebilir. Çocuklarımız rahat uyuyamıyor. Fareler yiyecekleri kemiriyor, haşereler her yeri sardı." diye konuştu.

Saydavi, ailelerin insan onuruna yakışır barınma koşullarına, temiz suya ve düzenli gıda yardımına acilen ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.

Gazze'de altyapı çöktü, insani kriz derinleşiyor

İsrail'in saldırıları nedeniyle Gazze'de su şebekeleri, kanalizasyon altyapısı, elektrik sistemleri ve sağlık tesislerinin büyük bölümü hasar gördü veya hizmet veremez hale geldi. Yakıt girişindeki kısıtlamalar nedeniyle su kuyuları ve arıtma tesisleri de çoğu zaman çalıştırılamıyor.

Birleşmiş Milletler ve uluslararası yardım kuruluşları, Gazze'de özellikle yaz aylarında temiz su eksikliği, yetersiz hijyen ve aşırı kalabalık kampların salgın hastalık riskini artırdığı uyarısında bulunuyor. Kuruluşlar, insani yardım malzemeleri, çadır, konteyner, jeneratör, yakıt ve temel yaşam ekipmanlarının bölgeye ulaştırılması çağrılarını sürdürüyor.

Ancak İsrail'in sürdürdüğü saldırılar, abluka ve yardım girişlerine yönelik kısıtlamalar nedeniyle yüz binlerce Filistinli, kavurucu sıcak altında plastik çadırlarda yaşam mücadelesi vermeye devam ediyor.

İsraillilerin Mescid-i Aksa'nın avlusunda provokatif turlar düzenlediği ve doğu bölümünde Talmudik ayinler gerçekleştirdiği belirtilen açıklaamda, İsrail polisinin baskın boyunca söz konusu gruba yoğun güvenlik önlemleriyle eşlik ettiği ifade edildi.

Açıklamada, İsrail güçlerinin, Mescid-i Aksa'ya gelen Filistinlilerin girişlerini kimlik kontrolü ve çeşitli kısıtlamalarla zorlaştırdığı aktarıldı.

Filistinli gruplar ise işgal altındaki Doğu Kudüs'te yaşayan Filistinlilere Mescid-i Aksa'da daha yoğun şekilde bulunmaları çağrısında bulunarak, İsrail'in Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlallerine karşı nöbet tutulmasını istedi.

Kudüs İslami Vakıflar İdaresinin egemenliği ihlal ediliyor

Ürdün, 1994'te İsrail ile imzaladığı Vadi Araba Anlaşması uyarınca Kudüs'teki dini işlerden sorumlu ülke olarak kabul ediliyor.

2013'te Ürdün Kralı 2. Abdullah ile Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas arasında imzalanan anlaşmaya göre, Kudüs ve oradaki kutsal mekanların savunulması ve vesayet hakkı da Ürdün'e verildi.

Anlaşmaya göre Mescid-i Aksa, Ürdün Vakıflar, İslami İşler ve Mukaddesat Bakanlığına bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresinin himayesinde bulunuyor.

Daha önce Kudüs İslami Vakıflar İdaresinin izni dahilinde Mescid-i Aksa'yı ziyaret eden Yahudiler, 2003'ten bu yana Vakıflar İdaresinin egemenliğini ihlal eden İsrail'in tek taraflı kararı çerçevesinde polis eşliğinde Müslümanların kutsal mabedine giriyor.

İsrail makamlarının bu tek taraflı kararını tanımayan Kudüs İslami Vakıflar İdaresi, Müslümanların egemenliğini ihlal edici bu tür girişleri baskın olarak tanımlıyor.

Tel Aviv yönetimi, Mescid-i Aksa'da "sadece Müslümanların ibadet edebildiği diğer dinlerin mensuplarınınsa sadece ziyaret edebileceği" tarihi statükonun korunduğunu savunuyor.

Ancak fanatik Yahudilerin, İsrail polisi korumasında Harem-i Şerif'e düzenledikleri baskınlarda dua etmeleri ve dini ritüelleri yerine getirmeleri sıkça kameralara yansıyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusu sabaha karşı Sur kentine bağlı Mecdel Zun beldesinde çok sayıda evi patlayıcılarla havaya uçurdu.

İsrail askerlerinin ayrıca Sur'un Mansuri beldesindeki evlere makineli tüfeklerle ateş açtığı belirtildi.

İsrail ordusunun Bint Cubeyl ilçe merkezinde de evleri havaya uçurmaya devam ettiği kaydedildi.

Lübnan'ın güneyine de saldırılar düzenlendi

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusuna ait topçu birlikleri, Nebatiye vilayetindeki Kefrtebnit beldesine 2 top mermisi attı.

İsrail'e ait bir insansız hava aracı (İHA) da güneydeki Cedide beldesinin kırsalını bombaladı. Saldırı sonucu bölgede büyük çaplı yangın çıktı.

Sur kentine bağlı Mansuri ile Buyut es-Seyyad beldeleri arasındaki bahçelik alana da İsrail'e ait bir İHA tarafından 2 ses bombası atıldı.

İsrail topçu birlikleri ayrıca Nebatiye vilayetindeki Doğu Zavtar beldesinin girişini topçu ateşiyle hedef alırken, saldırıya yoğun makineli tüfek atışları da eşlik etti.

⁠İsrail'in Lübnan'daki saldırıları ve ateşkes süreci

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 4 bin 322 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu. Mutabakat, Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesini içeriyor.

Öte yandan Washington'da İsrail ile Lübnan arasında yürütülen doğrudan müzakerelerin 5. tur görüşmelerinin ardından ise 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

Venezuela'nın ihracat gelirlerinin büyük bölümünün önce ABD Hazine Bakanlığına, daha sonra Rubio ve ekibinin belirlediği şartlar çerçevesinde Caracas yönetimine aktarıldığı iddia edildi.

Rubio'nun, Maduro'nun alıkonulmasının ardından geçici devlet başkanlığı rolünü üstlenen Delcy Rodriguez ile sık sık temas halinde olduğu belirtilirken, üst düzey hükümet atamaları, yaptırım muafiyetleri ve Venezuela'nın petrol sektörüne yönelik yabancı yatırımlarla ilgili görüşmelere de dahil olduğu kaydedildi.

Ne olmuştu?

Venezuela'nın başkenti Caracas'ta 3 Ocak'ta patlama ve uçak sesleri duyulmuş, Venezuela yönetimi patlamaların ardından ABD'yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı büyük çaplı saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

Dönemin ABD Adalet Bakanı Pam Bondi, Maduro ve eşi Flores hakkında ABD'de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro'ya "uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD'ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma" suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Daha önce yabancı müdahalelerin ve gemilerin rotalarının izinsiz şekilde belirlenmesine karşı uyarıda bulunulduğu belirtilerek, birkaç saat önce bazı gemilerin bu uyarıları dikkate almadığı ve "yetkisiz rotalarda" ilerlemeye çalıştığı ifade edildi.

Uyarılara rağmen rotasını değiştirmeyen ve deniz güvenliğini tehlikeye attığı öne sürülen gemilerden birinin, Devrim Muhafızları Ordusu Donanması tarafından uyarı atışlarıyla durdurulduğu aktarılarak, "Bu olay sonucunda ve yasadışı yabancı müdahale nedeniyle ortaya çıkan bu istikrarsız güvenlik durumu sebebiyle, Hürmüz Boğazı ikinci bir duyuruya kadar kapatılacak." denildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı bölgesinde Amerikan müdahaleleri sona erene kadar hiçbir gemiye geçiş izni verilmeyeceği belirtilerek, "Amerikan-Siyonist düşmanın topraklarına girmesine izin veren ülkeler, bu müdahalenin sonuçlarından sorumlu tutulacaktır." ifadelerine yer verildi.

İran devlet televizyonu IRIB'e konuşan İran ordusu sözcüsü Tuğgeneral Mohammad Akraminia, ABD'nin stratejik öneme sahip su yolundan "yasadışı bir rota" oluşturmak için yaptığı müdahalenin bölgede güvensizliğe yol açtığını söyledi.

İran silahlı kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı'nda İran halkının haklarını "kararlı bir şekilde" savunacağını söyledi.

Akraminia ayrıca İran ordusunun "hedef listesini" sürekli güncellediğini söyledi.

Bu açıklamalar, İran'ın Körfez ülkelerindeki çeşitli ABD askeri üslerini ve tesislerini hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlemesinin ve ABD'nin de İran'ın güneyindeki radar, füze ve insansız hava aracı mevzilerini hedef alan üçüncü tur saldırılarını gerçekleştirmesinin ardından geldi.

ABD'nin saldırıları, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere ateş açmasının ve stratejik su yolunu ikinci bir duyuruya kadar kapatacağını açıklamasının ardından geldi; CENTCOM'a göre bir denizci kayıp.

Ulusal basındaki haberlere göre, fırtına nedeniyle gece ülkedeki 38 binden fazla hanede elektrik kesintisi yaşandı.

Enedis elektrik dağıtım şirketinin verilerine göre, Dordogne, Gironde ve Lot-et-Garonne vilayetlerinde yaklaşık 20 bin hanede elektrik kesintisi devam ediyor.

Bu kesintilerin çoğu fırtınada elektrik tellerinin üzerine düşen ağaç ve dallarının yol açtığı hasarlardan kaynaklandı.

Enedis, söz konusu hanelere bu hafta sonu yeniden elektrik verileceğini bildirdi.

Dordogne ve Gironde vilayetlerinde elektrik tellerinin kopması ve yıldırım düşmesi sonucu 20'den fazla yangın çıktı. Yangınlar, itfaiye erlerinin müdahalesi sonucu kontrol altına alındı.

Kaynak, Tahran-Washington arasındaki müzakerelerin, ABD mevcut tutumundan geri adım atmadığı sürece gerçekleşmeyeceğini ifade etti.

Söz konusu kaynak ayrıca, İsrail medyasında yer alan ve İran’ın ABD’den müzakere talep ettiği yönündeki haberleri yalanlayarak şunları kaydetti:

“ABD’nin geri adım attığının göstergesi, savaşın sonlandırılması amacıyla Lübnan çalışma grubunun kurulması, geri çekilmenin sağlanması, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş konusunun çözülmesi ve İran’ın petrol ihracatının normale dönmesi başta olmak üzere üzerinde mutabakata varılan diğer hususların uygulamaya konulmasıdır.”

Saldırıya uğrayan gemilerden birinin metanol taşıyan tanker olduğunu aktaran Slyusar, gemide görev yapan bir denizcinin de öldüğünü kaydetti.

Slyusar, gemilerde hasar meydana geldiğini ifade ederek, metanol sızıntısı riskinin bulunmadığı bilgisini paylaştı.

Saldırı esnasında 15'ten fazla İHA'nın imha edildiğini bildiren Slyusar, Taganrog şehri ile Azov ve Neklinovskiy bölgelerinin de saldırıya uğradığını açıkladı.

Taganrog Körfezi, Azak Denizi'nin kuzeydoğusunda, Rusya'nın Rostov bölgesi kıyılarında yer alıyor.

Görüşmede, Suudi Arabistan ile ABD arasındaki işbirliği ve bunun çeşitli alanlarda geliştirilmesine yönelik imkanlar masaya yatırıldı.

Bölgesel ve uluslararası gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunulan görüşmede, ABD ile İran arasında yürütülen müzakereler de değerlendirildi.

Görüşmede, bölgedeki deniz ulaşımı ve deniz ticaret yollarının güvenliğinin önemine vurgu yapılarak, bölgesel güvenlik ve istikrarın sağlanmasına katkı sunacak her türlü çabanın desteklenmesi gerektiği ifade edildi.

Bölgesel güvenlik için koordinasyon vurgusu

Suudi Arabistan resmi ajansı SPA'nın haberine göre Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Görüşmede, bölgedeki son gelişmeler ele alındı.

Taraflar, bölgede güvenlik ve istikrarın korunması amacıyla ortak koordinasyon ve istişare mekanizmalarının sürdürülmesinin önemine vurgu yaptı.