Festivalde SAT ve SAS komandoları çeşitli senaryoları icra ederek, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının operasyonel kabiliyetini ortaya koydu.

Faaliyette, senaryo gereği Karadeniz'de sürüklenen serseri mayın, insansız deniz aracı (İDA) ve şüpheli cisimler, helikopterden denize atlayan personel tarafından etkisiz hale getirildi.

Diğer bir senaryoda da sahilde bir terörist tarafından kaçırılan rehine, SAT timinin ATAK botlarla düzenlediği baskınla kurtarıldı.

Gerçekleştirilen bir başka faaliyette, yüzen unsurlara örtülü taarruz ve limana sızma harekatı icra edildi. Su altından gelen taarruz dalgıçlar, gizlice limana sızarak, limandaki kritik su altı altyapılarını ve kabloları imha etti. Başarıyla gerçekleştirilen operasyonun ardından tim, karaya çıkarak Türk bayrağı açtı.

Son faaliyette gemiye çıkma ve gemiyi ele geçirme harekatına imza atıldı. Senaryo gereği terörist unsurlarca kaçırılan bir ticari gemi, komandoların operasyonuyla kurtarıldı.

"Disiplin şiarımız, görev aşkımız, bu ülkeye feda olsun canımız" anonsuyla tamamlanan gösteri izleyicilerden yoğun alkış aldı.

İhbar üzerine olay yerine itfaiye ve Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı ekipler sevk edildi.

Ekiplerin yangını kontrol altına almak için havadan ve karadan müdahalesi sürüyor.

Bolu'da çıkan orman yangını kontrol altına alındı

Bolu'da çıkan orman yangını karadan müdahaleyle kontrol altına alındı.

Merkez ilçeye bağlı Ağaççılar köyü mevkisinde yerleşim alanına yakın ormanlık bölgede henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye ve Orman Bölge Müdürlüğü arazözleri sevk edildi.

Karadan müdahaleyle alevleri kontrol altına alan ekiplerin bölgedeki soğutma çalışmaları sürüyor.

Valilik açıklaması

Bolu Valiliğinden yapılan açıklamada, saat 14.06'da orman yangını çıktığı ihbarı üzerine ekiplerce derhal müdahale başlatıldığı belirtildi.

Yangına Bolu AFAD, Orman Bölge Müdürlüğü Bolu Şefliği, Bolu İtfaiyesi ile İl Jandarma Komutanlığından toplam 89 personel ve 17 araçla müdahale edildiği aktarılan açıklamada, "Yangının çevresi ekiplerimiz tarafından kontrol altına alınarak güvenlik tedbirleri alınmış olup, çevrede ve yerleşim alanlarında risk teşkil edecek herhangi bir durum bulunmamaktadır." ifadelerine yer verildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede, Türkiye ile Japonya ilişkilerini, başta savunma sanayii, yatırım ve ticaret olmak üzere her alanda geliştirmek için gayret göstermeyi sürdüreceklerini belirtti.

İran ile ABD arasındaki çatışmaların çözümünün tek yolunun müzakereler olduğunu, Türkiye'nin kalıcı barış ve istikrar için diplomatik çabalara destek verdiğini ifade eden Erdoğan, Kumamoto'da geçen ay meydana gelen depremde hayatını kaybedenler için bir kez daha taziye dileklerini iletti.

Bozayı, vaşak, kurt, karaca, geyik ve tilki gibi çok sayıda yaban hayvanına da ev sahipliği yapan ormanlarda görev yapan personel, yangın gözetleme kulelerinden dürbünlerle çevreyi kontrol ediyor, belirli noktalarda devriye geziyor.

Ekipler ayrıca yol kenarları ve ormanlık alanlarda yangına neden olabilecek yanıcı maddelerin temizlenmesine yönelik çalışmalar yürütürken, fotokapan ve dron gibi teknolojik imkanlardan da yararlanıyor.

Erzurum Orman Bölge Müdürü Serkan Karakurt, AA muhabirine, orman yangınlarıyla mücadelede önleme, erken uyarı ve hızlı müdahaleyi esas aldıklarını söyledi.

Bölge müdürlüğünün 6 ili kapsadığını belirten Karakurt, 10 orman işletme müdürlüğü ve bir fidanlık müdürlüğüyle geniş bir coğrafyada hizmet verdiklerini ifade etti.

Bölgenin 655 bin hektarlık orman varlığına sahip olduğunu aktaran Karakurt, ormanların yangınların yanı sıra hastalık ve zararlılara ve usulsüz müdahalelere karşı da korunduğunu dile getirdi.

Yangınların çıkış nedenlerinin yaklaşık yüzde 90'ının insan kaynaklı olduğuna dikkati çeken Karakurt, ihmal ve tedbirsizliğin ciddi sonuçlara yol açabildiğini vurguladı.

Karakurt, denetim ve koruma faaliyetlerinde fotokapan ve dronlardan yararlandıklarını, gelişen teknolojileri de mevcut sistemlere entegre ettiklerini kaydetti.

"Yangının mevsimi artık yok diyoruz"

Karakurt, "İhmal, tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu maalesef ormanlarımızda yangınlarımızı görmekteyiz. Piknik ateşinin söndürülmeden bırakılması, çöplerden çıkan yangınlar, bahçe temizliği, anız yakılması, kaynak makinesi gibi kıvılcım çıkaran çalışmalar ve çoban ateşleri bunlara örnek olarak gösterilebilir. Aslında yangının mevsimi artık yok diyoruz, yüksek sıcaklık, düşük nem ve rüzgar yangının en kritik olduğu zamanlar diyoruz." dedi.

Orman Genel Müdürlüğünün yangınlarla mücadelede önleme, erken uyarı ve hızlı-etkin müdahale olmak üzere üç temel strateji izlediğini anlatan Karakurt, bu kapsamda 2026'nın ocak-temmuz döneminde 1071 orman köyünde yaklaşık 31 bin köylüye, 288 avcı, çoban ve arıcıya, 77 askeri personele, 343 okulda yaklaşık 9 bin öğrenci ve öğretmene eğitim verildiğini bildirdi.

Karakurt, nisan ayından kasım sonuna kadar yangın sezonu boyunca personelin hafta içi mesai sonrasında ve hafta sonlarında nöbet tuttuğunu belirterek, özel arazöz ekipleriyle 7 gün 24 saat hazır beklediklerini kaydetti.

"Dünyada ilk kez İHA'lardan faydalanıyoruz"

Yangınların önlenmesinde İHA'ların önemini vurgulayan Karakurt, şöyle devam etti:

"Görevlilerimiz kritik zamanlarda aynı zamanda ormanlarda devriye atarak dürbünle gözetleyerek yangın gözetleme kulelerimizden ormanlarımızı kontrol ederek dronlar vasıtasıyla olası orman yangınına sebebiyet verecek olumsuz durumların geçiyor.

Erken uyarı ve etkin müdahale için meteorolojik veriler doğrultusunda yangın riski olan yerlerde de ek tedbirler alıyoruz. Ülkemizde 2020 yılında orman yangınları ile mücadele kapsamında dünyada ilk kez İHA'lardan faydalanıyoruz. İHA'lardan orman yangınlarının erken tespitinde ve yangın yönetiminde çok büyük faydalar sağlıyoruz."

Yangınlara müdahalede 19 tam donanımlı arazöz, 56 ilk müdahale aracı, 5 greyder, bir treyler ve bir dozerin görev yaptığını anlatan Karakurt, "Yeşil Vatan' anlayışı ile hareket eden Orman Genel Müdürlüğümüz yalnızca yangınları söndürmeyi değil, yangınların hiç çıkmamasını hedeflemektedir. Bu hedefe ulaşmanın yolu ise toplumun her kesiminin duyarlılığından geçmektedir." şeklinde konuştu.

"Ormanlarımızı kendi eviniz gibi koruyun"

Gençlere seslenen Karakurt, şunları kaydetti:

"Bir ağacın yetişmesi onlarca, yüzlerce yıl sürüyor. Ancak dikkatsizlik sonucu birkaç dakikada maalesef yok olabiliyor. Lütfen ormanlarımızı kendi eviniz gibi koruyun. Küçük bir dikkatsizlik büyük kayıplara yol açabilir. Küçük bir duyarlılık ise binlerce hektar ormanın ve sayısız canlının hayatını kurtarabilir. 'Yeşil Vatan' hepimizin ortak mirasıdır, bu mirası korumak da hepimizin ortak görevidir."

Karakurt, 2026'da alınan tedbirler ve vatandaşların duyarlılığı sayesinde Kars'ta temmuz ayının yangınsız geçirildiğini sözlerine ekledi.

Kentteki barajlar 11 Mayıs'ta yüzde 72,05'le yılın en yüksek doluluk seviyesine ulaşırken doluluk oranı 19 Ağustos itibarıyla yüzde 48,13 kaydedildi.

Doluluk oranı, Elmalı'da yüzde 78,42, Ömerli'de yüzde 68,9, Darlık'ta yüzde 66,24, Alibey'de yüzde 47,1, Terkos'ta yüzde 41,14, Büyükçekmece'de yüzde 34,04, Istrancalar'da yüzde 34,3, Sazlıdere'de yüzde 27,19, Kazandere'de yüzde 20,87, Pabuçdere'de yüzde 14,45 olarak ölçüldü.

Kente su sağlayan baraj ve göletler 868 milyon 683 bin metreküp biriktirme hacmine sahipken su miktarı bugün itibarıyla 420,56 milyon metreküp olarak belirlendi.

Barajlar dışında kente su sağlayan Melen ve Yeşilçay'dan da bu yıl 492,7 milyon metreküp su alındı.

Meteoroloji uzmanından tasarruf uyarısı

İstanbul Aydın Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi ve Meteoroloji Mühendisi Güven Özdemir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kentteki barajlar yüzde 100 dolu olsa bile kentin 1 yıllık su tüketimine yetmediğini söyledi.

Özdemir, İstanbul'un barajlar dışında Melen ve Yeşilçay'dan da su aldığını, bunun kente faydasının oldukça büyük olduğunu belirterek, "Bugünlerde barajlardaki doluluk oranı yüzde 48'lere kadar geriledi. Önümüzdeki günlerde hava sıcaklığı 24-25 Ağustos'a kadar bu şekilde devam ederse su seviyesi daha da azalacaktır. Sıcaklık ve kuvvetli rüzgarla birlikte buharlaşma da fazla olacaktır. Bundan dolayı su birikimindeki veya barajlardaki doluluk seviyesi azalacaktır." değerlendirmesini yaptı.

Eylül ayından itibaren yağışlarla birlikte barajlardaki su miktarının artmasının önemli olduğunu dile getiren Özdemir, 31 Ağustos'a kadar aralıklı da olsa yağmur yağma ihtimali bulunduğuna işaret etti.

Özdemir, bu yağışın 20-30 milimetrelik olması gerektiğine dikkati çekerek, "Barajlarımızdaki su seviyesi havalar bu şekilde giderse daha da düşecektir. Oran yüzde 20'lere kadar düştüğü zaman 'ortalama kritik döneme' giriyoruz demektir. O yüzden su tasarrufu önemli. Bütün vatandaşlarımızın, kuruluşlarımızın ve herkesin buna dikkat etmesi lazım." diye konuştu.

Her yıl yağış oranlarının daha da azaldığını vurgulayan Özdemir, "Havaların çok sıcak gitmesi, İstanbul üzerinde ısı adalarının oluşması, yüksek basıncın bulunduğumuz bölgede sürekli kalması barajlardaki su seviyesini maalesef hızlı bir şekilde düşürüyor. Hepimizin el birliğiyle tasarrufa önem vermemiz gerekiyor." değerlendirmesini yaptı.

Özdemir, bazı Avrupa ülkelerinde bahçelerin hortumla sulanmasının yasaklandığını, yeşil çimlerin sarıya dönmesine neden olan tasarrufların uygulandığını aktardı.

İstanbul'da özellikle yol kenarlarında bulunan çimlerin belediyeler tarafından otomatik fıskiyelerle sulandığını anlatan Özdemir, şunları söyledi:

"Çimlerin olduğu alanlar belediyeler tarafından sulanıyor ama maalesef yarısı çimleri, yarısı caddeleri suluyor. Buna hiç dikkat etmiyoruz. Bazıları bozuk, bakım yapmıyorlar. İsraf büyük. Belediyelerin arızalı fıskiyeleri düzeltmesinde ve yeşil alanları daha az sulamasında fayda var. Ayrıca eğer şebeke suyu kullanıyorlarsa bu kötü çünkü devamlı su çekecektir. Tabii ki bu suyun tasarrufu çimlerin sulanmasından daha önemli. Güneş doğmadan veya güneş batımından sonra belli bir miktar sulanması yeterli. Saatlerce açık kalan bir sistem sıkıntılıdır."

"Ani yağışlar olursa sel olayları gündeme gelebilir"

Meteoroloji uzmanı Özdemir, eylül ayının yağışlı geçmesini beklediklerini dile getirdi.

Bu dönemde ne kadar yağış alınacağının henüz belli olmadığının altını çizen Özdemir, "Şu anda yerel yağışlar alacak gibi görünüyor. Ani yağışlar olursa sel olayları gündeme gelebilir. Şu an bir şey demek için erken çünkü henüz ağustosun ortasındayız. İleriye dönük detaylı öngörü yapmamız zor. Şu anda suyun minimum kullanılması gerekiyor." diye konuştu.

Balıkçılar, olta ve uzatma ağlarıyla avladıkları palamutları kentteki tezgahlarda satışa sunuyor.

Piraziz Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Hamdi Arslan, AA muhabirine, vatandaşların bu yıl bol miktarda palamut tüketmesini beklediklerini söyledi.

Palamut avının aralık ayına kadar devam edeceğini öngördüklerini belirten Arslan, balığın bol olması nedeniyle fiyatların da uygun seviyelerde seyredeceğini ifade etti.

Arslan, palamudun batı ve doğu olmak üzere farklı bölgelerde avlanabilmesinin balığın bolluğuna işaret ettiğini dile getirerek, farklı boyutlarda palamut avlandığını kaydetti.

Balıkların 100 ila 300 gram arasında değiştiğini aktaran Arslan, "Bu sene vatandaşımız bol ve ucuz palamut tüketecek." dedi.

Kent merkezinde balıkçılık yapan Ahmet Uçarkuş da sezonun bereketli geçmesini beklediklerini belirtti.

Fiyatların da ilerleyen dönemde düşmesini beklediklerine işaret eden Uçarkuş, vatandaşların bu sezon en çok palamut tüketeceğini ifade etti.

Bu kapsamda 13 Ağustos'ta yapılan toplantıda 105 dosyanın görüşüldüğü, mevzuata aykırı bulunan 87 dosya hakkında 32 milyon 683 bin 631 lira ceza uygulandığı aktarılan açıklamada, "Böylece 2026 yılının başından beri yaklaşık 26 bin başvurunun değerlendirilmesi sonucunda, tüketicileri aldatıcı ve mevzuata aykırı nitelikteki reklamlar ile haksız ticari uygulamalar nedeniyle toplam 218 milyon 478 bin 14 lira ceza verildi." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, söz konusu toplantıda tüketici yorumlarının yayınlanmaması konusunun da ele alındığı bildirildi.

Satın alınan ürüne ilişkin tüketici yorumunun, somut bir gerekçe gösterilmeksizin şirket tarafından belirlenen kurallara aykırı olması sebebiyle internet sitesinde yayımlanmamasının, "haksız ticari uygulama" olarak değerlendirildiğine işaret edilen açıklamada, "Tüketici değerlendirmesinin, içeriğinde herhangi bir değişiklik yapılmadan başka bir değerlendirme kategorisi altında yayımlanması mümkün olmasına rağmen bu sorumluluğun tüketiciye yüklenerek yorumun reddedilmesi nedeniyle ilgili şirket hakkında 2 milyon 167 bin 412 lira ceza uygulanması kararlaştırıldı." bilgisi verildi.

"Sahte işletme ve adreslerle tüketicilerin yanıltıldığı belirlendi"

Açıklamada, bir başka dosya kapsamında da fiilen tek bir restoran bulunmasına rağmen çevrim içi yemek siparişi platformlarında çok sayıda farklı işletme adı ve sahte adres kullanıldığının tespit edildiği aktarıldı.

Bu uygulamayla, tüketiciler nezdinde birbirinden bağımsız çok sayıda işletmenin farklı adreslerde faaliyet gösterdiği yönünde izlenim oluşturulduğunun belirlendiği bildirilen açıklamada, üretici, ürün değerlendirmeleri ve siparişin gönderileceği adres konusunda tüketicilerin yanıltıldığı ve söz konusu uygulamanın haksız rekabete yol açtığı kaydedildi.

Açıklamada, ilgili iki şirket hakkında mevzuat kapsamında idari yaptırım uygulanmasına karar verildiği de ifade edildi.

Tüketicileri korumak için çalışmalar sürdürülecek

Kurulda görüşülen başka bir dosyada "çerez tatlısı" adıyla satışa sunulan bir ürünün ambalajında fındık, Antep fıstığı ve kayısı çekirdeği görsellerinin ön plana çıkarıldığı bildirilen açıklamada, ürünün içeriğinde yüzde 4 fındık, yüzde 3 Antep fıstığı ve yüzde 3 kayısı çekirdeği bulunmasına rağmen, ürünün yüzde 49,5 yer fıstığı içerdiği ve bu ürünün, ambalajdaki görsel sunumda yer almadığı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu gelişmeye ilişkin şunlar kaydedildi:

“Ürün içeriğinde çok daha düşük oranlarda bulunan bileşenlerin, ambalaj üzerindeki görseller ve ambalajın genel tasarımı aracılığıyla belirgin şekilde ön plana çıkarılmasına karşın üründe en yüksek oranda bulunan yer fıstığının görsel sunumda yer almamasının tüketicilerde ürünün içeriği ve bileşenlerin oranları hakkında gerçeği yansıtmayan bir algı oluşturabileceği değerlendirilmiştir. Bu nedenle ilgili uygulama mevzuata aykırı bulunarak para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Bakanlık, tüketicilerin ekonomik menfaatlerinin korunması, doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasının sağlanması ve adil rekabet ortamının güçlendirilmesi amacıyla yürüttüğü denetim ve yaptırım çalışmalarını aralıksız sürdürecektir.”

Analize göre, yaz döneminde İrlanda'dan Akdeniz'e kadar uzanan bir bölgede deniz sıcak hava dalgaları gözlemlendi ve bazı bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklıkları ortalamanın 6 derece üzerine kadar çıktı.

Bilim insanları, fosil yakıtların yol açtığı iklim değişikliğinin Akdeniz'de yaklaşık 2 derece, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası merkezli bölgede 1,4 derece ve Kelt bölgesinde 1,3 derecelik ısınmaya doğrudan neden olduğunu tespit etti.

Bu yıl Biskay Körfezi/İber kıyı bölgesinin yüzde 90'ı, Batı Akdeniz'in yüzde 80'i ve Doğu Akdeniz'in yüzde 70'i deniz sıcak hava dalgası koşulları yaşıyor. İklim değişikliği olmasaydı Biskay Körfezi ve Batı Akdeniz'de bu oranın yüzde 40, Doğu Akdeniz'de ise yüzde 9 seviyesinde olacağı belirlendi.

Doğa ve gıda sistemleri için risk

Aşırı okyanus sıcaklığı, mercanlar, süngerler ve makroalgler gibi habitat oluşturan türlerin kitlesel ölümüne yol açabiliyor ve bu durum, ekosistem genelinde zincirleme etkiler oluşturabiliyor.

Deniz sıcak hava dalgaları, kuşların ve memelilerinin nüfusunda da ciddi düşüşe neden olabiliyor.

Londra Imperial College Çevre Politikaları Merkezi İklim Bilimi Profesörü Friederike Otto, analize ilişkin değerlendirmesinde, denizlerin küresel ortalama sıcaklık artış hızını aşan şekilde ısındığını belirterek, "Bu durum, kara ve deniz yaşamı üzerinde doğrudan sonuçlara sebep oluyor. Fosil yakıtlardan uzaklaşmayı geciktirerek, birçok okyanus ekosistemini yok olmaya bir adım daha yaklaştırıyoruz." ifadesini kullandı.

İhbar üzerine olay yerine jandarma, AFAD ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Kazada 4 kişi öldü, 4'ü ağır 10 kişi yaralandı.

Yaralılar sağlık ekiplerince hastaneye kaldırıldı.

Türkiye, Portekiz, İtalya, Fransa, Brezilya, İngiltere, Polonya, Gürcistan, Yunanistan, İspanya, Macaristan, Çekya, ABD ve Çin'den dans sanatçılarının katılacağı festivalde, iki gün boyunca sahne performanslarının yanı sıra söyleşiler, atölye programları ve sosyal etkinlikler de yer alacak.

Festivalin Direktörlüğünü Zihni Tümer ve koordinatörlüğünü Esma Meydan üstlenirken, program danışmanlığını çağdaş dans alanındaki ulusal ve uluslararası çalışmalarıyla tanınan Deniz Alp, Özgür Adam ve Galip Emre yürütecek.

Smederevo yakınlarında dün gece çıkan orman yangınında 1 kişinin hayatını kaybettiğini açıklayan Vidovic, vatandaşlara özellikle otluk alanlarda daha dikkatli hareket etmeleri uyarısında bulundu.

Bu arada, 5 Ağustos'tan bu yana Deliblato Kumları bölgesinde devam eden orman yangınında 3 bin 500 hektardan fazla alanın yok olduğu bilgisi paylaşıldı.

Sırbistan'daki orman yangınlarının büyük bir kısmının kontrol altına alındığı ancak yüksek sıcaklık ve kuraklığa bağlı olarak yangın riskinin devam ettiği kaydedildi.

***

Yapay zeka yarışını yalnızca ChatGPT, Claude, DeepSeek ya da yeni geliştirilen modeller arasındaki rekabet üzerinden okumak, yaşanan dönüşümün büyük bölümünü gözden kaçırmak anlamına geliyor. Asıl mücadele, hangi modelin daha yetenekli olduğundan çok, geleceğin teknolojik düzenini kimin kuracağı, altyapısını kimin kontrol edeceği ve kurallarını kimin belirleyeceği üzerinde yoğunlaşıyor. Yapay zeka giderek devletlerin karar alma kapasitesini, ekonomik kaynakların dağılımını, savaşın icra biçimlerini ve kamusal hakikatin oluşumunu yeniden şekillendiren bir güç alanına dönüşüyor.

Bu dönüşümü teknopolitik düzenin yükselişi olarak okumak mümkün. Teknoloji artık siyaseti etkileyen araçlardan biri olmanın ötesine geçmiş durumda. Teknik kapasitenin kendisi doğrudan güç üretiyor. İleri düzey çiplere erişim, kritik minerallerin tedariki, kesintisiz enerji, büyük veri altyapıları, bulut sistemleri, temel yapay zeka modelleri ve robotik platformlar aynı stratejik mimarinin parçaları hâline geliyor. Bu alanların herhangi birinde oluşan yüksek bağımlılık, devletlerin ekonomik ve siyasal hareket alanını daraltabiliyor.

Yeni düzenin üç yaklaşımı

Bu dönüşümün ayırt edici yönlerinden biri, teknik gücün önemli bölümünün özel şirketlerde yoğunlaşmasıdır. Geçmişte ileri teknoloji programlarının yönünü büyük ölçüde kamu yatırımları, savunma ihtiyaçları ve ulusal projeler belirlerken bugün veri, hesaplama gücü, model geliştirme kabiliyeti ve dijital altyapı üzerinde şirketlerin ağırlığı arttı. Böylece ekonomik güç, kamusal kararları ve uluslararası rekabeti etkileyen siyasal bir niteliğe kavuştu. Dolayısıyla devlet ile teknoloji şirketi arasındaki ilişkinin nasıl kurulacağı, çağımızın temel egemenlik sorularından biri haline geldi. Kamu otoritesinin şirket kapasitesine ihtiyacı; şirket kapasitesinin de hukuki sınır, demokratik denetim ve kamusal amaç içinde konumlandırılması meselesi ön plana çıkmaya başladı. Bu iki aks arasındaki gerilim ise siyasal düzen tasavvurları üzerinde belirleyici hale geldi.

Bu doğrultuda son dönemde yürütülen tartışmalarda öne çıkan "teknorealist" yaklaşım, söz konusu gerçeğin en sert tarafını görünür kılıyor. Uluslararası sistemin rekabetçi yapısını başlangıç noktası olarak kabul eden bu çizgi, yapay zekayı savunma, istihbarat, kamu yönetimi ve stratejik dayanıklılık için temel bir kuvvet çarpanı sayıyor. Bu perspektiften bakıldığında özellikle teknik kapasitesi zayıf bir devletin iyi niyetli ilkelerle egemenliğini koruyamayacağı yönündeki teşhisi göz ardı etmek mümkün değil. Bununla beraber kapasitenin mutlaklaştırılması, güvenlik adına hukuki sınırların aşınmasına ve teknoloji şirketlerinin kamusal kararlar üzerinde olağanüstü nüfuz kazanmasına zemin hazırlayabilir. Zira güç üretme yeteneği, her ne kadar stratejik bir kapasite kazandırsa da kendi başına adil bir düzen kuramaz.

Diğer taraftan "Teknopragmatizm" farklı bir kaygıdan hareket eder. Güçlü sistemlerin yüksek fayda kadar büyük riskler de üreteceğini kabul ederek test, kademeli kullanım, risk sınıflandırması ve güvenli tasarım ilkelerini öne çıkarır. Bu yaklaşım, güvenliği ürün tamamlandıktan sonra eklenen bir tedbir olmaktan çıkarıp tasarımın içine yerleştirmesi bakımından güçlüdür. Yine de toplum adına hangi riskin kabul edilebilir olduğuna karar veren çevrenin dar bir teknik elit hâline gelmesi ciddi bir meşruiyet sorunu doğurur. Mühendislik bilgisi vazgeçilmezdir ancak kamusal iradenin yerini bütünüyle alamaz.

"Teknohümanizm" ise tartışmanın ahlaki ufkunu genişletmektedir. İnsan onuru, özgürlük, ortak iyi, toplumsal adalet ve hakikat arayışı bu yaklaşımın merkezindedir. Yapay zekanın bireyi sürekli ölçülen, sınıflandırılan ve yönlendirilen bir nesneye çevirmesi; savaşın otomasyon yoluyla sıradanlaşması, insan muhakemesinin teknik sistemlere devredilmesi burada temel kaygılardır. Bu yaklaşım, gücün hangi amaçla ve kimin üzerinde kullanılacağını sorması bakımından vazgeçilmezdir. Bununla birlikte ahlaki itirazın kurumsal kapasite, teknik uzmanlık ve uygulanabilir politika araçlarıyla desteklenmesi gerekir. İlkesel üstünlük, sahadaki güç boşluğunu kendiliğinden doldurmaz.

Türkiye'nin teknopolitik egemenlik vizyonu

Türkiye'nin önündeki stratejik tercih, bu üç yaklaşım arasından bir kazanan belirlemenin ötesinde olmalı. Türkiye, güvenlik baskılarının yoğun olduğu bir bölgede yer alıyor. Ayrıca savunma sanayisinde önemli bir teknik birikime, gelişen kamu kapasitesine ve genç insan kaynağına sahip. Aynı zamanda çoğulculuk, adalet ve insan onuru etrafında şekillenen tarihi bir medeniyet tecrübesi taşıyor. Bu konum, Türkiye’ye kendine özgün bir sentez geliştirme imkânı veriyor. Fakat imkânın stratejiye dönüşmesi için sivil yapay zeka ekosisteminin derinleşmesi, veri yönetişiminin güçlendirilmesi ve kurumlar arasındaki standart farklılıklarının azaltılması gerekiyor.

Türkiye açısından ilk stratejik eşik veridir. Büyük miktarda veriye sahip olmak tek başına kapasite anlamına gelmez. Verinin kalitesi, hangi amaçla toplandığı, kurumlar arasında nasıl paylaşıldığı ve hatalı karar karşısında hangi düzeltme yolunun açık olduğu en az hesaplama gücü kadar belirleyicidir. Kamu kurumlarında kullanılan sistemlerin dayandığı veriler, etkilediği karar süreçleri ve sorumluluk zinciri açık biçimde tanımlanmadığında teknik başarı toplumsal güven üretemez. Türkiye'nin yüksek riskli kullanım alanlarını belirlemesi, uygulamaları risk seviyelerine göre sınıflandırması ve kamuda yapay zeka sistemlerini anlayabilecek, denetleyebilecek, gerektiğinde durdurabilecek uzman kadrolar yetiştirmesi bu yüzden öncelik taşıyor.

İkinci stratejik eşik kurumsal mimaridir. Her kullanım alanını tek merkezden yönetmek, sağlık, eğitim, güvenlik, adalet ve tarım gibi farklı sektörlerin kendine özgü ihtiyaçlarının yeterince gözetilmemesine yol açabilir. Tamamen dağınık bir yapı ise ortak standartların oluşmasını engeller. Daha işlevsel olan çözüm ise risk sınıflandırması, veri güvenliği, insan denetimi ve etik-hukuki ilkeler bakımından merkezî bir çerçeve kurarken uygulama yetkisini sektörel uzmanlığa bırakmaktır.

Kural koyucu, sistemi kullanan ve denetleyen kurumsal rollerin ayrılması da güven üretmenin şartları arasındadır. Bir kurumun aynı anda geliştirici, kullanıcı ve nihai denetçi olması, teknik hataların yanı sıra sorumluluk boşlukları yaratabilir. Yapay zeka yönetişiminin olgunluğu, sistemlerin ne kadar hızlı devreye alındığından çok, hata anında kimin hesap verdiği ve vatandaşın karara nasıl itiraz edebildiği üzerinden ölçülmelidir.

Dolayısıyla Türkiye için sürdürülebilir teknopolitik model üç sütun üzerine kurulabilir. İlk sütun, çipten enerjiye, veriden insan kaynağına uzanan alanlarda stratejik kapasite geliştirmektir. İkincisi, güvenliği tasarım aşamasında kuran; test, denetim, açıklanabilirlik ve kurumsal sorumluluk mekanizmalarını işleten bir yönetişim düzenidir. Üçüncüsü ise insan denetimini, itiraz hakkını, hukuku, ölçülülüğü ve kültürel çoğulculuğu koruyan toplumsal meşruiyettir.

Bu sütunlar birbirinin alternatifi hâline geldiğinde yapı kırılganlaşır. Kapasite eksikliği bağımlılık, güvenli tasarım eksikliği sistematik hata, meşruiyet eksikliği ise güven erozyonu üretir. Türkiye açısından asıl mesele, bu üç alanı aynı stratejik mimari içinde bir araya getirebilmek.

Önümüzdeki dönemde ülkeler, başkalarının geliştirdiği modelleri kullananlar ile teknolojik düzenin kurallarını, standartlarını ve ahlaki sınırlarını şekillendirenler arasında ayrışacak. Türkiye’nin hedefi hazır teknolojileri uyarlayan çevresel bir pazar konumunun ötesine geçmek olmalıdır. Asıl stratejik eşik, kendi güvenlik ihtiyaçlarını gözeten, teknik kapasitesini büyüten ve insanı araçsallaştırmayan bir teknopolitik yaklaşımı kurumsallaştırabilmektir. Yeni küresel hiyerarşide yerimiz, sahip olduğumuz donanımlardan önce, teknolojiye hangi siyasal aklı ve hangi medeniyet tasavvurunu kazandırabildiğimizle belirlenecektir.

[Doç. Dr. Celal Erbay, Milli İstihbarat Akademisi]

[Baki Laleoğlu, Milli İstihbarat Akademisi]

*Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editoryal politikasını yansıtmayabilir.

İki ülke arasında 2004'te imzalanan ve halen yürürlükte olan Serbest Ticaret Anlaşması'nın sağladığı avantajlarla Türkiye, Tunus'un ithal ettiği birçok sanayi ürününde en büyük tedarikçi olarak öne çıkıyor.

AA muhabirinin Ticaret Bakanlığının Tunus ülke potansiyel ürün matrislerinden derlediği bilgilere göre, Tunus'un söz konusu ürün gruplarındaki ithalatında Türkiye'nin payı pamukta yüzde 35,6, makine ve mekanik cihazlarda yüzde 31,5, elektrikli makine ve cihazlarda yüzde 26,3, kauçuk ve kauçuktan eşyalarda yüzde 27 ve sentetik veya suni liflerle karıştırılmış pamuklu mensucatta ise yüzde 18,6 seviyesinde bulunuyor.

Hayvansal, bitkisel, katı ve sıvı yağlar ile bunların parçalanma ürünlerinde ise Türkiye'ye yüzde 0,4 gümrük vergisi uygulanmasına rağmen Türk şirketleri yüzde 79,7 payla bu alanda en büyük tedarikçi olmayı sürdürüyor.

Yılın 7 ayında Tunus'a ihracat yüzde 9,9 arttı

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin yılın 7 ayında Tunus'a gerçekleştirdiği ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,9 artarak 720 milyon 386 bin dolara ulaştı. Türkiye'nin söz konusu pazara ihracatı 2025'te de yüzde 13,7 artarak 1,2 milyar dolar seviyesine yaklaşmıştı.

İki ülke arasındaki güçlü ekonomik ilişkilerin etkisiyle Türkiye'nin Tunus'a ihracatı, temmuz ayında 10 sektörde geçen yılın aynı ayına göre artış gösterdi.

Temmuzda en yüksek artış yüzde 226 ile kuru meyve ve mamulleri sektöründe gerçekleşirken bu sektörü yüzde 87 ile çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri, yüzde 84,3 ile halı, yüzde 66,7 ile çelik ve yüzde 47,2 ile kimyevi maddeler ve mamulleri izledi.

Aynı dönemde fındık ve mamulleri ihracatı yüzde 34,8, iklimlendirme sanayisi yüzde 22,9, mobilya, kağıt ve orman ürünleri yüzde 14,4, demir ve demir dışı metaller yüzde 9,2 ve makine ve aksamları yüzde 7,8 arttı.

Yılın 7 ayında ise kuru meyve ve mamulleri ihracatı yüzde 83,8 artışla 2,5 milyon dolara, çelik ihracatı yüzde 40,8 artışla 108 milyon dolara, demir ve demir dışı metaller ihracatı yüzde 39,7 artışla 50,6 milyon dolara, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri ihracatı yüzde 38,3 artışla 11,4 milyon dolara ve fındık ve mamulleri ihracatı yüzde 15,4 artışla 2,6 milyon dolara yükseldi.

"Üçüncü ülkelere yönelik ihracat modelleri üzerinde de yoğun şekilde çalışmalarımızı sürdürmekteyiz"

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Tunus İş Konseyi Başkanı Banu Küçükel, AA muhabirine, Türkiye ile Tunus arasındaki ekonomik ilişkilerin son yıllarda istikrarlı bir şekilde güçlenmeye devam ettiğini ifade etti.

Yılbaşından bu yana kaydedilen yaklaşık yüzde 10'luk ihracat artışının, her iki ülkenin iş insanları arasındaki karşılıklı güvenin ve ekonomik tamamlayıcılığın önemli bir göstergesi olduğuna dikkati çeken Küçükel, kamu ve özel sektör temsilcileri arasında temasların artırılmasına, karşılıklı yatırım fırsatlarının tanıtılmasına ve firmalar arası işbirliklerinin geliştirilmesine öncelik verdiklerini dile getirdi.

Küçükel, yıl içinde sanayi, tekstil, otomotiv yan sanayi, kimya, yapı malzemeleri, enerji, lojistik ve tarım sanayisi alanlarında iş çevrelerini bir araya getiren temaslar gerçekleştirdiklerini belirterek, gelecek dönemde söz konusu temasların geliştirilmesine ilişkin, "Tunus'un Afrika pazarlarına açılan stratejik konumu ile Türkiye'nin üretim ve teknoloji kapasitesini bir araya getirecek ortak üretim ve üçüncü ülkelere yönelik ihracat modelleri üzerinde de yoğun şekilde çalışmalarımızı sürdürmekteyiz." diye konuştu.

"Daha yüksek katma değerli ürünlerin ihracatı hedeflerimiz arasında yer alıyor"

Küçükel, yılın 7 ayında görülen ihracat artış eğiliminin korunması halinde, yıl sonunda ihracatın geçen yılki seviyenin üzerine çıkmasını beklediklerini vurguladı.

Orta vadede hedeflerinin yalnızca ihracat rakamlarını artırmak değil, ticaretin niteliğini de geliştirmek olduğunu belirten Küçükel, "Daha yüksek katma değerli ürünlerin ihracatı, ortak sanayi yatırımları, teknoloji transferi ve üretim ortaklıklarının geliştirilmesi öncelikli hedeflerimiz arasında yer alıyor." şeklinde konuştu.

Küçükel, ayrıca Tunus'un Avrupa Birliği ve Afrika pazarlarına erişim avantajı ile Türkiye'nin güçlü sanayi altyapısını buluşturacak yeni iş modelleri oluşturulmasının, iki ülke arasındaki ticaret hacmini sürdürülebilir şekilde artırabileceğini ifade etti.

"Çelik sektöründe Türkiye'nin rekabetçi üretim kapasitesinin talep yaratmaya devam ettiğini söyleyebiliriz"

Küçükel, Türkiye'nin Tunus'a ihracatında kimyevi maddeler, tekstil ve çelik sektörlerinin öne çıkmasının, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin üretim ve sanayi boyutunu da ortaya koyduğunu dile getirdi.

Bu sektörlerde Türkiye'nin güçlü üretim kapasitesi ile Tunus'un Avrupa pazarlarına yakınlığı ve sanayi altyapısının önemli bir tamamlayıcılık oluşturduğuna dikkati çeken Küçükel, şunları kaydetti:

"Kimya sektöründe özellikle endüstriyel ham maddeler, plastik ürünleri, boya ve özel kimyasallar alanında büyüme potansiyeli bulunduğunu düşünüyoruz. Tekstil ve hazır giyim alanında Türkiye'nin kaliteli, hızlı ve esnek üretim kapasitesi önemli bir avantaj sağlarken Tunus'un Avrupa'ya yakınlığı ve mevcut sanayi ekosistemi iki ülke firmaları arasında üretim ve tedarik zinciri işbirlikleri açısından fırsatlar sunuyor. Çelik sektöründe ise inşaat, altyapı ve sanayi yatırımlarına bağlı olarak Türkiye'nin rekabetçi üretim kapasitesinin talep yaratmaya devam ettiğini söyleyebiliriz. Bunlara ilave olarak makine ve ekipman, otomotiv yan sanayi, elektrik-elektronik, yenilenebilir enerji ekipmanları, sağlık teknolojileri, tarım makineleri, gıda işleme teknolojileri ve savunma sanayisi gibi alanlarda da önemli işbirliği fırsatları görüyoruz."

Küçükel, son olarak, yüksek katma değerli sanayi ürünleri, dijital teknolojiler, yeşil dönüşüm çözümleri, enerji ekipmanları, medikal ürünler, tarım teknolojileri ve akıllı üretim sistemlerinde gelecek dönemde önemli büyüme potansiyeli gördüklerini de sözlerine ekledi.

Bu kapsamda, 8 ikinci kaptan, 8 ikinci mühendis, 2 mühendis, 1 kılavuz kaptan, 80 gemici, 72 yağcı, 2 büro personeli alınacak. Başvurular, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) üzerinden yapılacak.

Nihai listelerin belirlenmesinin ardından sözlü sınavla mülakat yeri, saati ve tarihi ayrıca duyurulacak.

Asıl ve yedek aday listeleri, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün internet sitesinden ilan edilecek, listedeki adaylara ayrıca yazılı tebligat yapılmayacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından 19 kişilik istihdam

Öte yandan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı da 19 sözleşmeli bilişim personeli istihdam edecek.

Adaylar başvurularını 31 Ağustos saat 23.59'a kadar, Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım ve Kariyer Kapısı (https://kariyerkapisi.gov.tr/isealim) adresi üzerinden elektronik ortamda yapabilecek.

Yapılacak sıralamaya göre ilan edilen boş pozisyon sayısının 10 katı kadar aday, Ankara'da gerçekleştirilecek sözlü sınava çağırılacak.

Sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylara ilişkin duyuru, Kariyer Kapısı ve Bakanlığın internet sitesinde ilan edilecek, adaylara ayrıca tebligat yapılmayacak.

Buna göre, temmuzda trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 19,4 azalarak 207 bin 508 oldu. Temmuzda kaydı silinen taşıt sayısı ise yüzde 14,3 artışla, 5 bin 358'den 6 bin 124'e yükseldi. Böylece trafikteki toplam taşıt sayısı, yılın 7 ayında 201 bin 384 artış gösterdi.

Temmuzda trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 48,1'ini motosiklet, yüzde 38'ini otomobil, yüzde 9,4'ünü kamyonet, yüzde 1,9'unu kamyon, yüzde 1,6'sını traktör, yüzde 0,6'sını minibüs, yüzde 0,3'ünü otobüs ve yüzde 0,1'ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Söz konusu ayda trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısında, bir önceki aya göre yüzde 6,6 artış gerçekleşti.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre otobüste yüzde 39,5, kamyonda yüzde 34,5, kamyonette yüzde 18,7, otomobilde yüzde 6,9, motosiklette yüzde 3,7 artarken özel amaçlı taşıtta yüzde 44,3, minibüste yüzde 4,8 ve traktörde yüzde 0,8 azalış gösterdi.

Temmuzda, geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 19,4 azaldı. Söz konusu dönemde trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı otobüste yüzde 33,5, kamyonda yüzde 13,6, minibüste yüzde 1,8 artarken özel amaçlı taşıtta yüzde 49,1, kamyonette yüzde 30,3, otomobilde yüzde 26, motosiklette yüzde 12,5 ve traktörde yüzde 0,6 geriledi.

Trafiğe kayıtlı araç sayısı temmuz sonu itibarıyla 34,7 milyonu geçti

Trafiğe kayıtlı araç sayısı, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,5 artarak, 32 milyon 618 bin 554'ten 34 milyon 746 bin 396'ya yükseldi.

Temmuz sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların yüzde 51,7'sini otomobil, yüzde 21,7'sini motosiklet, yüzde 14,4'ünü kamyonet, yüzde 6,7'sini traktör, yüzde 3'ünü kamyon, yüzde 1,6'sını minibüs, yüzde 0,6'sını otobüs ve yüzde 0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Devri yapılan araçlar

Devri yapılan toplam 907 bin 846 taşıtın yüzde 64,8'ini otomobil, yüzde 14,2'sini kamyonet, yüzde 13,7'sini motosiklet, yüzde 2,9'unu traktör, yüzde 2'sini kamyon, yüzde 1,7'sini minibüs, yüzde 0,5'ini otobüs ve yüzde 0,2'sini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Temmuzda trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 11,2'si Renault, yüzde 8,3'ü Fiat, yüzde 8,2'si Togg, yüzde 8'i Hyundai, yüzde 7,9'u Volkswagen, yüzde 6,8'i Toyota, yüzde 5,4'ü Skoda, yüzde 5,2'si Citroen, yüzde 4,7'si Peugeot, yüzde 3,9'u Mercedes-Benz, yüzde 3,5'i Opel, yüzde 3,2'si Nissan, yüzde 3,1'i BMW, yüzde 3,1'i Kia, yüzde 2,3'ü Volvo, yüzde 2'si Chery, yüzde 1,7'si Audi, yüzde 1,7'si Mini, yüzde 1,5'i Dacia, yüzde 1,2'si Jeep ve yüzde 6,8'i diğer markalardan oluştu.

Ocak-temmuzda geçen yılın aynı dönemine göre, trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 13,1 azalarak 1 milyon 170 bin 247 olurken trafikten kaydı silinen taşıt sayısı yüzde 21,2 artarak 35 bin 336 oldu. Böylece ocak-temmuz döneminde trafikteki toplam taşıt sayısında 1 milyon 134 bin 911 artış gerçekleşti.

Ocak-temmuz döneminde, trafiğe kaydı yapılan 534 bin 811 otomobilin yüzde 41'i benzin, yüzde 31,8'i hibrit, yüzde 18'i elektrikli, yüzde 8,1'i dizel ve yüzde 1,1'i LPG yakıtlı oldu.

Temmuz sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 959 bin 336 otomobilin ise yüzde 32,1'i dizel, yüzde 31'i benzin, yüzde 29,3'ü LPG, yüzde 4,9'u hibrit ve yüzde 2,6'sı elektrikli oldu. Otomobillerin yüzde 0,2'sinin ise yakıt türü bilinmiyor.

Ocak-temmuz döneminde, trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 31,8'i 1300 ve altı, yüzde 16,2'si 1401-1500, yüzde 14,5'i 1501-1600, yüzde 10,5'i 1301-1400, yüzde 8'i 1601-2000, yüzde 0,9'u 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahip bulunuyor.

Söz konusu dönemde, trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 41,6'sı gri, yüzde 25,7'si beyaz, yüzde 11,9'u siyah, yüzde 9,9'u mavi, yüzde 5,7'si yeşil, yüzde 3,2'si kırmızı, yüzde 1,3'ü kahverengi, yüzde 0,3'ü turuncu, yüzde 0,3'ü sarı ve yüzde 0,1'i diğer renkteki araçlardan oluştu.

Savunma sanayisinden sivil uygulamalara kadar geniş kullanım alanına sahip yerli batarya ve enerji depolama sistemlerini geliştiren ASPİLSAN Enerji, etkinlik kapsamında milli teknoloji ekosisteminin paydaşlarıyla bir araya gelecek.

Ziyaretçiler, ASPİLSAN Enerji'nin geliştirdiği yüksek teknoloji ürünlerini yakından inceleyerek, şirketin uzman ekiplerinden ürün ve çözümlere ilişkin bilgi alabilecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ASPİLSAN Enerji Genel Müdürü Ahmet Turan Özdemir, Türkiye'nin kritik teknolojilerde kendi yetkinliklerini geliştirmesinin stratejik önem taşıdığını vurguladı.

TEKNOFEST'in gençlerin hayallerini teknolojiye dönüştürdüğünü ve ülkenin geleceğine yön veren önemli bir platform olduğuna dikkati çeken Özdemir, yalnızca ürün geliştiren bir şirket olmadıklarını, aynı zamanda Türkiye'nin enerji alanındaki milli yetkinliklerini güçlendiren bir teknoloji kuruluşu olduklarını belirtti.

"Milli yetkinlik hamlemizi her geçen gün daha da ileri taşıyoruz"

TEKNOFEST Mavi Vatan'ın deniz platformlarına yönelik milli teknolojilerin sergilendiği önemli bir organizasyon olduğunu vurgulayan Özdemir, şunları kaydetti:

“Yerli hücre üretiminden batarya sistemlerine, enerji depolama çözümlerinden savunma sanayisine yönelik kritik teknolojilere kadar geliştirdiğimiz her çözüm, Milli Teknoloji Hamlesi’nin en önemli yapı taşlarından biridir. Enerji teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltacak bilgi birikimini ülkemize kazandırırken, nitelikli insan kaynağımızla milli yetkinlik hamlemizi her geçen gün daha da ileri taşıyoruz. Geliştirdiğimiz çözümlerle yalnızca bugünün değil, geleceğin savunma ve enerji ihtiyaçlarına da cevap verecek altyapıyı oluşturuyoruz.”

Özdemir, ziyaretçileri milli teknoloji yolculuğunun bir parçası olmaya davet ederek, misafirleri B-2 numaralı stantta bekleyeceklerini ifade etti.

Parıldar, İstanbul'da ayçiçeği üretimini teşvik eden unsurların bulunduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bu sene yağışlarımız çok güzel gitti ve ürünlerimiz de çok bereketli. Ayçiçeğinin ekiliş tarihinden itibaren yani nisandan sonraki dönemden itibaren periyodik yağışları ayçiçeği bekler. Özellikle meyve dolum döneminde bu çok önemlidir. Haziran ve temmuz ayında aldığı yağışlar da verimi artıran yağışlar ayçiçeği açısından. Bu sene yağış rejimimiz çok uygun gitti. Dolayısıyla belki Cumhuriyet tarihinde Türkiye'mizde bitkisel üretimde rekor kıracağımız bir yıl içerisinde olacağız. Hem hububatta bu şekilde, buğdayda, arpada çok güzel verimler oldu hem de ayçiçeği ve kanolada çok güzel verimler oldu. İnşallah bundan sonraki dönemlerde de böyle devam eder."

İklim açısından İstanbul'un ayçiçeği üretimine uygun olduğunu dile getiren Parıldar, "Toplamda her sene İstanbul'da 210-220 bin dekar seviyesinde ayçiçeği ekilişimiz var ve ortalama 45 bin tonluk bir üretim hacmimiz, rekoltemiz söz konusu ki bu Marmara Bölgesi'nde hatırı sayılır seviyelere bizi çıkarıyor. Marmara'da 5'inci, Türkiye'de de 12'nci sıradayız üretim anlamında. 16 milyon insanın yaşadığı, kültürü, tarihi, turizmi, ata yadigarı İstanbul, geçmişiyle beraber aynı zamanda çok güzel bir tarımsal üretim merkezi." ifadelerini kullandı.

"210 bin dekar alanda yağlık ayçiçeği üretimi yapılıyor"

Parıldar, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın liderliğinde, çiftçinin alın teri, gayreti ve çabasıyla beraber il ve ilçe müdürlüklerindeki personelin özverili çalışmalarıyla üretim seviyesini artırarak devam edeceklerini vurgulayarak, İstanbul'da tarımın yapıldığını ve üretimin artarak devam edeceğini anlattı.

Suat Parıldar, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"İstanbul'da 743 bin dekar halihazırda işlenen tarım arazimiz var. Sayın bakanımızın liderliğinde 2024 yılında üretim planlamasına geçtik. Türkiye'nin tamamında artık bir plan dahilinde çiftçilerimizle üretim gerçekleştiriyoruz. İstanbul'umuzda da biz bu planı gerçekleştirdik. 6 üründe ve yem bitkisinde üretim planlamasını hayata geçirdik. Buğday, arpa, ayçiçeği, kanola, kuru fasulye, nohut ve yem bitkilerinde biz üretim planlamasını İstanbul'da uyguluyoruz."

İstanbul'daki 743 bin dekarın içerisinde 210 bin dekar alanda yağlık ayçiçeği üretiminin yapıldığını anlatan Parıldar, "297 bin dekara yakın kısmı buğday üretimi, 57 bin dekarlık kısmı arpa üretimi, 40 bin dekara yakın kısmı kanola üretimi, 60 bin dekara yakın kısmı da yem bitkileri üretimi. Yani yüzde 90'ını planlayarak biz üretimi gerçekleştiriyoruz." diye konuştu.

"Rekoltemizin ayçiçeğinde yüzde 20-25'ten fazla artacağını tahmin ediyoruz"

Parıldar, çiftçinin plana göre üretim yapması durumunda devlet desteğinin 2 katını aldığını belirterek, "Bu ne demek, mazotun tamamını, gübrenin de yüzde 50'sini biz çiftçimize destek olarak vermiş oluyoruz. Üretimi görüyorsunuz. O halde bu destekler üretim yapan, alın terini ortaya koyan, gecesini gündüzünü üretimle geçiren çiftçilerimizin de anasının ak sütü gibi helal olan destekler. Dolayısıyla biz şu sloganla devam ediyoruz, 'üretimin yüzyılında, üreticinin yüzyılında çiftçilerimizle beraber omuz omuza durmak yok üretime devam' diyoruz." ifadelerini kullandı.

İstanbul'da geçen sene ayçiçeğinde gerçekleşen rekoltenin 44 bin ton civarında olduğunu hatırlatan Parıldar, "Bu sene hasat dönemine yaklaşıyoruz, özellikle erken ekilişlerle beraber hasat da başlamak üzere. Hasatla beraber rekoltemizin ayçiçeğinde yüzde 20-25'ten fazla artacağını tahmin ediyoruz ama nihai rakamları hasadımız gerçekleştiğinde yine bir hasat şenliğinde paylaşacağız. Hububatta ise bu yüzde 20-25 gerçekleşti." şeklinde konuştu.

Parıldar, üretilen ayçiçeğinin iç pazarda satışlarının yapıldığını anlatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dolayısıyla biz de iç piyasada ihtiyacımızı karşılayacak üretim alanları ve üretim miktarlarını artırmaya çalışıyoruz. Ancak bunu yaparken ayçiçeği üretimini artıralım derken diğer taraftan bizim ihtiyacımız olan buğday üretim alanlarını da engellemeden yapmamız gerekiyor. Onun için üretim planlaması dediğimiz bir plan dahilinde, 'ihtiyacımız ne kadar, üretim potansiyelimiz ne kadar, eğer arz fazlamız var ise bu arz fazlasının değerlendirileceği alanlar mevcut mu' bunların hepsinin bir plan çerçevesinde organize edildiği, merkezde bakanlığımızın koordine ettiği, illerde de her il müdürlüğünün üretim planlaması komiteleriyle beraber bunu hayata geçirdikleri bir sistem."

"Bunların artırılması bize büyük bir avantaj, büyük bir fayda sağlayacak"

Arnavutköy'de 40 yıldır ayçiçeği üretimi yapan çiftçi Tahsin Özdil, bu sene 650 dekar alanda ayçiçeği üretimi gerçekleştirdiğini belirterek, "Bu yıl geçen seneye, son 1-2 yıla göre oranla biraz daha şanslıyız. Ayçiçeği çıktıktan sonra 2-3 kez yağış aldık. Verim beklentimiz bir önceki yıllara göre bir farklılık bekliyoruz. Umutluyuz diyebilirim." dedi.

Özdil, ayçiçeğinin 3,5-4 aylık bir süreçte nakde dönebilen bir ürün olduğundan dolayı önemli olduğuna işaret ederek, "Devlet desteklerinden de yararlanıyoruz. Bizler için bunlar çok önemli. Onlar olmasa belki de şu anki şartlarda altından kalkamayabiliriz. Ama bu desteklerin de artırılması yönünde beklentimiz var. Bunların artırılması bize büyük bir avantaj, büyük bir fayda sağlayacak." diye konuştu.

Arnavutköy'de ayçiçeği üreticisi İhsan Erbay ise 20-30 yıldır tarımla uğraştığını ve bu yıl 150-200 dönümlük bir alanda üretim yaptığını belirterek, geçen yıla kıyasla bu yılın yaz yağışlarının da etkisiyle daha verimli geçtiğini ve beklentilerinin iyi yönde olduğunu anlattı.

Erbay, devletin mazot ve gübre desteği verdiğini anımsatarak, şunları kaydetti:

"Özellikle bu yıl yüzde 75 destekli ayçiçeği tohumu verdi Bakanlığımız, İstanbul İl Tarım Müdürlüğümüz. Biz de onları ektik. İnşallah iyi olacak. İyi verimler bekliyoruz. Tabii mazot ve gübreye ilişkin devletimiz destekleri daha da artırırsa biz de üretimi daha da artırırız ve daha güzel üretim yaparız. Tarım yapmak güzel, toprakla uğraşmak güzel bir şey."

Ayçiçeği üreticisi Murat Yavaş da bu yıl 300 dekar civarında bir alanda üretim yaptığını anlatarak, ayçiçeğinin yanı sıra buğday, kanola, yulaf üretimi de yaptıklarını dile getirdi.

Yavaş, yağmurlardan dolayı bu dönemin güzel geçtiğini ve verimi de iyi beklediklerini belirterek, "Tarlaların görüntüsü de güzel. Temmuz yağışlarından dolayı hem verim konusunda hem de çiçeklerin görüntüsü konusunda güzel gidiyor. Devlet desteklerinden yararlanıyoruz. Destekler olmasa zaten altından kalkamayız. Desteklerin artarak devam etmesini üretimimizi geliştirmemiz açısından talep ediyoruz." ifadelerini kullandı.

Bakan Uraloğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, elektronik haberleşme sektöründe faaliyet gösteren işletmeci sayısının 416'ya yükseldiğini dile getirerek, bu işletmecilere verilen yetkilendirme sayısının da 782 olarak gerçekleştiğini bildirdi.

Elektronik haberleşme sektöründeki işletmecilerin net satış gelirleri toplamının 179,7 milyar liraya, yatırımların toplam tutarının ise 263 milyar liraya yaklaştığına işaret eden Uraloğlu, sektörde yaşanan gelir artışının yatırımları da olumlu etkilediğini kaydetti.

Uraloğlu, Bakanlık olarak hizmetlerin ülkenin tamamında en üst kalitede alınabilmesi için büyük çaba harcadıklarını anlatarak, "Özellikle mobil hizmetlerin ülke çapında yaygınlığı ve abone sayısı artmaya devam ediyor. Mobil hizmetlerde abone sayısı 86 milyona, nüfusa göre mobil abone yaygınlığı ise yüzde 100,3'e yükseldi." dedi.

"5G hizmeti altyapısı güçlenerek yaygınlığı artıyor"

5G hizmeti altyapısının gün geçtikçe güçlendiğini ve yaygınlığının arttığını vurgulayan Uraloğlu, bu hizmete abone olanların sayısındaki artışın da sürdüğünü ifade etti.

Uraloğlu, Türkiye genelinde, 1 Nisan'dan itibaren 5G'nin mobil şebekelerde kullanılmaya başlandığını hatırlatarak, "Daha ilk günden 21 milyon abone bu teknolojiyle buluştu. Bugün ise bu sayı 44,5 milyon oldu. Yaklaşık 4 ayda ülkemiz nüfusunun yarısından fazlası 5G ile buluştu, başka bir ifadeyle her iki kişiden biri 5G abonesi oldu." diye konuştu.

5G'nin sadece bir teknoloji değil, Türkiye'nin ekonomisini, sanayisini, sağlığını, ulaşımını ve tarımını dönüştürecek bir çağın adı olduğunu anlatan Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"5G, 4,5G'ye kıyasla ultra düşük gecikme süreleri ve yoğun cihaz bağlantısı kapasitesiyle Türkiye'yi dijital dönüşümün merkezine taşıyacak. Ulaşımda tam otonom sürüş ve akıllı yol uygulamalarıyla, yol güvenliği artacak, trafik daha verimli yönetilecek. Sanayide akıllı fabrikalar, otonom robotlar ve anlık veri analiziyle üretim süreçleri optimize edilecek. Akıllı şehirlerde enerji yönetiminden otopark sistemlerine kadar her alanda yenilikçi çözümler hayat bulacak."

"Türkiye, Avrupa ülkelerine kıyasla mobil telefonla en fazla görüşme yapan ülke"

Uraloğlu, operatörlerin en uygun fiyata en iyi hizmeti sunma yarışının, abonelerin yararına olduğuna işaret ederek, "Rekabet ortamının ne kadar güçlü olduğu, taşınan numara sayılarına bakılarak da görülebilir. Yılın birinci çeyreğinde taşınan 3,5 milyon numarayla toplamda taşınan numara sayısı 218 milyon 239 bin 274'e ulaştı. Bunun 215 milyon 400 bin 185'i mobil, 2 milyon 839 bin 89'u sabit numaralarda gerçekleşti." diye konuştu.

Avrupa ülkeleri arasında aylık ortalama mobil konuşma süreleri bakımından Türkiye'nin, birinciliğini bu dönemde de koruduğunu vurgulayan Uraloğlu, yılın birinci çeyreğinde 439 dakika olan ortalama aylık mobil kullanım süresiyle Avrupa ülkelerine kıyasla mobil telefonla en fazla görüşme yapan ülkenin Türkiye olduğunu dile getirdi.

Bakan Uraloğlu, fiber altyapı konusunda da yatırımların sürdüğünü görmekten memnuniyet duyduğunu dile getirerek, toplam fiber altyapı uzunluğunun yılın ilk yarısında 365 bin kilometreye ulaştığını sözlerine ekledi.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye ve Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin havadan ve karadan müdahalesi sürüyor.

Merkez Seyhan ilçesindeki bazı cadde ve sokaklarda su birikintileri oluştu. Sürücülerin ilerlemekte zorlandığı yollarda trafik aksadı.

Su basan Fuzuli Caddesi'ndeki alt geçit de tek yönlü ulaşıma kapatıldı.

Yağışla etkili olan şiddetli rüzgarda merkez Sarıçam ilçesi Mehmet Akif Ersoy Mahallesi'nde iki katlı müstakil evin çatısı uçtu.

Çatının elektrik tellerine zarar vermesi nedeniyle enerji kesintisi yaşanan mahalleye ekip yönlendirildi.