Yılın 7 ayında 140 ülke ve 9 serbest bölgeye geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 3,52'lik artışla 3 milyar 209 milyon 705 bin dolarlık dış satım yapan Sakarya, sektörel bazda en çok ihracatı yüzde 83,87 ile otomotivde gerçekleştirdi.

Toyota, TürkTraktör ve Otokar gibi firmaların üretim tesislerine ev sahipliği yapan kent, bu sektörde 2025 Ocak-Temmuz döneminde 2 milyar 628 milyon 931 bin dolarlık ihracatını yüzde 2,4 artırarak 2 milyar 691 milyon 996 bin dolara yükseltti. Kentten en çok ürün ihracatı yapılan ikinci sektör ise 91 milyon 759 bin dolarla demir ve demir dışı metaller oldu. Bunu, 61 milyon 384 bin dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 52 milyon 654 bin dolarla çelik, 48 milyon 816 bin dolarla makine ve aksamları takip etti.

Ocak-temmuz döneminde kentten en fazla ihracat 553 milyon 860 bin dolarla Fransa'ya gerçekleştirildi. Bu ülkeyi, 504 milyon 581 bin dolarla İspanya, 375 milyon 656 bin dolarla Polonya, 265 milyon 798 bin dolarla Birleşik Krallık ve 250 milyon 824 bin dolarla İtalya izledi.

"Temmuzda 25 ana sektörün 17'sinde ihracatımızı artırma başarısı gösterdik"

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası (SATSO) Yönetim Kurulu Başkanı Akgün Altuğ, yaptığı yazılı açıklamada, kentin, temmuzda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,1 artışla 556 milyon 471 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini bildirdi.

Altuğ, bu rakamın hem bu yılın en yüksek ikinci, hem de tüm zamanların en yüksek ikinci temmuz ayı ihracatı olduğunu belirterek, "Temmuzda 25 ana sektörün 17'sinde ihracatımızı geçen yılın aynı ayına kıyasla artırma başarısı gösterdik. Özellikle çelik, makine aksamları, otomotiv endüstrisi, elektrik ve elektronik ile fındık ve mamulleri sektörlerinde yüzdesel ve dolar bazlı artışlar dikkat çekti." ifadesini kullandı.

Geçen yılın aynı dönemi baz alındığında sıfır ihracat olan 13 noktaya dış satım yaptıklarını aktaran Altuğ, "İspanya, İtalya, Birleşik Krallık, Fransa ve İsveç'e ihracatımız hem yüzde hem de dolar bazında çok ciddi artışlar yaşadı. Temmuzda bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla toplam 66 noktaya ihracatımızı artırdık." değerlendirmesinde bulundu.

Altuğ, üretimle geçen ve ihracatla taçlanan bir ayı daha geride bıraktıklarına değinerek, şunları kaydetti:

"Dünya pazarlarında yaşanan daralmaların yanı sıra ticaretin, ticaret yollarının da çokça koz olarak kullanıldığı dönemdeyiz. Bu dönem maalesef ihracatçımız için rahat dönem değil. Kur, jeopolitik gerilimler, ülkemizin dünyadan bağımsız boğuştuğu enflasyon problemi sebebiyle etkilenen hammadde fiyatları sebebiyle ihracatçımız uzun vadeli anlaşmalar yapamıyor. Bununla birlikte, ticaret yollarında yaşanan gerilimli süreçler de ihracat teminatı vererek aldıkları finansmanların gerekliliklerini yerine getirmesi gereken ihracatçımız için de ciddi sorun teşkil ediyor."

Firmaların, üretimlerini sürdürülebilir zemine oturtmak, yeni teknolojileri üretim süreçlerine dahil etmek, dünyadaki ihtiyaçları yakalayıp buna uygun yatırım yapmakla meşgul olmasının yanı sıra yeniden gerilimi artan Rusya-Ukrayna Savaşı, Hürmüz Boğazı, Türk ürünlerine uygulanan ekstra vergiler gibi süreçlerle karşı karşıya kaldığına işaret eden Altuğ, bu durumun da enflasyon sorunuyla mücadele eden ihracatçıyı daha zor duruma düşürdüğünü anlattı.

Altuğ, kaybedilen rekabeti kazanmak adına, herkesten daha fazla çalışmaları gerektiğini kaydederek, "Sanayicimiz elindeki pazarları, istihdamı, üretim kabiliyetini kaybetmek istemiyor. Destekten çok fiyat rekabetçiliğini yeniden kazanarak ürettikleriyle rekabette var olmak istiyor." dedi.

Pazarın yüzde 84,4'ünü vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu. C segmenti otomobiller 276 bin 976 adetlik satışla yüzde 55,1, B segmenti otomobiller ise 145 bin 788 ile yüzde 29 pay aldı.

Gövde tiplerine göre değerlendirildiğinde, en çok tercih edilen otomobiller yüzde 65,5 pay ve 329 bin 443 satışla SUV modeller oldu. Onu yüzde 20,3 pay ve 102 bin 253 satışla sedan, yüzde 13,8 pay ve 69 bin 137 satışla hatchback (H/B) otomobiller takip etti.

Böylece, otomobil ve hafif ticari araç satışları ocak-temmuz döneminde yüzde 10,72 azalarak 638 bin 965 oldu.

Otomobil ve hafif ticari araç pazarı temmuzda yüzde 25 daralırken, satış adetleri otomobilde yüzde 25,79, hafif ticaride yüzde 22,17 düştü.

Elektrikli otomobillerin payı yüzde 18,7 oldu

Ocak-temmuz döneminde benzinli otomobiller 208 bin 46 adet satışla pazarın yüzde 41,4'ünü oluşturdu. Benzinli otomobilleri 165 bin 924 adet ve yüzde 33 payla hibritler, 94 bin 46 adet ve yüzde 18,7 payla elektrikli otomobiller, 30 bin 790 adet ve yüzde 6,1 payla dizeller, 3 bin 906 adet ve yüzde 0,8 payla ise otogazlı otomobiller izledi.

Elektrikli otomobillerde 160 kilovat altındakilerin satışları yüzde 5,3 artarak yüzde 16,7 paya, 160 kilovat üstündekiler ise yüzde 57,8 azalarak yüzde 2 paya sahip oldu.

1400 cc altındaki otomobil satışları yüzde 26,9 azalarak pazarın yüzde 26,7'sini oluştururken, 1400-1600 cc aralığındakiler ise yüzde 13,5 azalarak yüzde 20,8 paya geriledi. 1600-2000 cc aralığındaki otomobil satışları yüzde 5,2 artarak yüzde 0,7 pay, 2000 cc üstü otomobil satışları da yüzde 20,8 düşüşle yüzde 0,2 pay aldı.

Otomatik şanzımanlı otomobiller 487 bin 175 adetle satışların yüzde 96,9'unu, manuel şanzımanlılar ise 15 bin 537 ile yüzde 3,1'ini oluşturdu.

Hafif ticari pazarında van gövde tipi araçlar yüzde 76,1 pay ve 103 bin 632 satışla ilk sırada yer alırken, kamyonetler yüzde 9,3 pay ve 12 bin 700 ile ikinci sırada konumlandı.

Sektörün önde gelen üreticilerinin yılın ikinci çeyreğine yönelik açıkladıkları finansal sonuçlar, krizin münferit olmaktan çıkıp tüm endüstriyi sarsan kronik bir boyuta ulaştığını ortaya koydu.

Almanya ve Avrupa Birliği (AB) genelinde belirsizliğini koruyan siyasi çerçeve nedeniyle içten yanmalı motorlara uzun süre bağımlı kalan Alman üreticiler, dönüşüm sürecinin getirdiği zorluklarla mücadele ediyor.

Alman otomotiv üreticileri, yüksek üretim maliyetleri ve daralan kar marjlarının yanı sıra ABD’nin gümrük tarifeleri, Orta Doğu’daki krizler ve yükselen enerji fiyatlarının baskısını da bilançolarında doğrudan hissediyor.

Ekonominin bel kemiğinde istihdam kan kaybediyor

Otomotiv sanayisi, Almanya'da toplam katma değerin yüzde 5'ini, istihdamın ise yüzde 3'ünü oluşturarak gelir açısından ülkenin en büyük sanayi sektörü konumunda bulunuyor.

Sanayide çalışanların yaklaşık yüzde 14'ünü barındıran ve 2025'te toplam ihracatın yüzde 16,2'sine denk gelen 280 milyar avroluk dış satıma imza atan sektörde kan kaybı verilere de yansıyor. Tedarikçiler hariç yaklaşık 725 bin kişinin istihdam edildiği Alman otomotiv endüstrisinde, istihdam oranı bir önceki yıla göre yüzde 6,2 azaldı.

Alman mühendisliğinin ve küresel gücünün temel direklerinden olan bu sektördeki kötü gidişat, ekonomik sınırları da aşıyor.

Ülkenin küresel simgeleri olan Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW’nin içine düştüğü bu durum, yalnızca binlerce çalışanın geçim kaynağını ve ülke ekonomisini sarsmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal huzuru, kırılgan siyasi dengeleri etkileyerek aşırı sağcı hareketleri de besliyor.

Radikal küçülme planları devrede

Derinleşen kriz, lüks segment dahil olmak üzere üreticileri radikal önlemler almaya zorluyor. Sektörün geleceğine yönelik tartışmaların odağında araç başına düşen yüksek işçilik maliyetleri yer alıyor.

Yönetim danışmanlığı şirketi Oliver Wyman’ın analizine göre, Almanya'da bir otomobilin üretimindeki ortalama işçilik maliyeti 3 bin 307 doları bulurken bu rakam Çin'de 597 dolar, Meksika'da ise 305 dolar seviyesinde seyrediyor. Çinli üreticilerin gelişmiş üretim hatları sayesinde bir aracı çok daha az iş gücü saatiyle banttan indirebilmesi, aradaki maliyet uçurumu derinleştiriyor. Bu tablo, üreticilerin yeni yatırımlarını Doğu Avrupa ve Meksika gibi bölgelere kaydırmasına yol açıyor.

Çin'in yükselişi dengeleri kalıcı olarak değiştirdi

Alman üreticiler küresel pazarda iki cepheli bir zorlukla karşı karşıya bulunuyor. Dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin’de yabancı markaların satışları hızla erirken Çinli üreticiler Avrupa pazarında büyük adımlarla ilerliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2025 yılında küresel elektrikli araç üretiminin yaklaşık yüzde 75'i Çin'de gerçekleştirildi. Çinli üreticiler, bir önceki yıla göre ihracatını ikiye katlayarak 2,5 milyondan fazla elektrikli aracı dünya pazarlarına gönderdi.

Çin, bir dönem Volkswagen satışlarının yüzde 37'sini oluşturacak kadar kazançlı bir adaydı. Ancak Çinli üreticiler, ortak girişimler sayesinde otomobil üretimini öğrendikten sonra dengeleri kendi lehlerine değiştirdi. Süreç içinde Çin kamu otomotiv şirketi BAIC Group, yüzde 9,98 hissesiyle Mercedes-Benz’in en büyük hissedarı konumuna geldi. BYD ve Geely Auto gibi Çinli firmalar elektrikli araç teknolojisinde hızla vites yükseltirken, Alman üreticiler cazip elektrikli modeller sunmakta gecikti. Bunun sonucunda, yılın ilk altı ayında Çin pazarındaki satışlar yıllık bazda Mercedes'te yüzde 28, Volkswagen'de yüzde 26 ve BMW'de yüzde 20 düşüş gösterdi.

Beş büyük Alman üreticide son durum

Alman otomotiv sektörünün en önemli aktörlerinden BMW, küresel ölçekte yaklaşık 154 bin kişiden oluşan iş gücünün yüzde 5’ine tekabül eden 8 bin idari ve AR-GE pozisyonunu 2027 sonuna kadar tasfiye edeceğini duyurdu. Şirketin ikinci çeyrek net karı ise yüzde 35 azalarak 1,2 milyar avroya geriledi.

Lüks spor otomobil markası Porsche, alınan tasarruf tedbirleri kapsamında Almanya'daki istihdamını 2035 yılına kadar 5 bin kişi azaltmayı, başka bir ifadeyle her 5 çalışandan 1’ini işten çıkarmayı planlıyor. Üreticinin küresel satışları, 2025'te yüzde 10 kayıpla 2020'den bu yana en düşük seviyeye indi.

İstihdam azaltma programının kapsamını iki katına çıkaran Volkswagen, 100 bin çalışanın işine son vermeyi ve Almanya'daki dört fabrikayı kapatmayı planladığını açıkladı. Benzer hacimde araç üreten Japon rakibi Toyota’dan yüzde 60 daha fazla çalışana sahip olan şirketin 2025 yılı faaliyet kâr marjı yüzde 2,8 gibi kritik bir seviyede kalmıştı.

Mercedes-Benz, 2027 yılına kadar 5 milyar avro tasarruf sağlamak amacıyla idari ve bilişim departmanlarından yaklaşık 5 bin 500 çalışanla yollarını gönüllü ayrılık formülüyle ayırdı. Çin pazarındaki sert rekabet sebebiyle 700 milyon avrodan fazla varlık silen şirketin çekirdek otomobil bölümünün faaliyet kârı yüzde 25 eriyerek 909 milyon avroya geriledi.

Daha önce 2029 yılı sonuna kadar idari ve AR-GE birimlerinden 7 bin 500 kişiyi işten çıkaracağını duyuran Audi'de ise krizin derinleşmesiyle fabrika kapatma senaryoları gündeme geldi. Üretim kapasitesi düşürülen Neckarsulm fabrikası, 2030 yılında kapatılması muhtemel tesisler listesine dahil edildi.

Yurt dışında üretim ve siyasi arayışlar

Alman otomotiv sanayisi üretim ağını uzun süredir küresel ölçekte organize ediyor. Günümüzde Alman markalı her 10 araçtan 7’sinden fazlası Almanya dışında üretiliyor. Bu durum pazarın olduğu yerde üretim yaparak lojistik maliyetlerini ve kur risklerini azaltmayı hedeflerken Almanya içindeki fabrikaların sadece marka imajına güvenmek yerine yüksek verimlilik odaklı çalışmasını zorunlu kılıyor. Alman Otomobilciler Birliği (VDA) verilerine göre, Almanya'da üretilen otomobil sayısı 2016 yılından bu yana yüzde 28 geriledi.

Kimya ve makineyle birlikte 19. yüzyıldan bu yana Alman mühendisliğinin üç temel direğinden biri olan otomotiv sektöründeki bu kötü gidişat, ekonomik sınırları aşıyor. Ülkenin küresel simgeleri olan Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW’nin içine düştüğü bu yapısal kriz, yalnızca binlerce çalışanın geçim kaynağını ve ülke ekonomisini sarsmakla kalmıyor, aynı zamanda Alman ulusal kimliğini, toplumsal huzuru ve kırılgan siyasi dengeleri de doğrudan etkiliyor.

Otomotiv sanayisindeki gerileme, Almanya'da aşırı sağcı siyasi hareketleri besleyerek toplumsal kırılganlığı artırıyor.

Sanayideki bu gerilemeye çözümler arayan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, geçen hafta bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, sektörel sorunları doğrudan Çin’e bağlayarak, Çin kaynaklı ithalat dalgasına karşı Avrupa’nın geri kalanıyla ortak hareket etme sözü verdi.

Merz, Fransız üreticilerin de benzer sorunlarla karşılaştığına dikkati çekerek "Otomotiv endüstrisini yeniden istikrara kavuşturmak için her şeyi yapıyoruz. Şu anda burası Almanya’daki en zordaki sektör." ifadelerini kullandı.

Kanunda, otomobillere ilişkin özel tüketim vergisi (ÖTV) düzenlemesi öngören maddeler de yer aldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgiye göre, kanun, binek otomobiller ile esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtların vergilendirme sistemine asgari maktu vergi standardı getiriyor.

Kanunla, mevcut uygulamada, motor silindir hacmi, motor gücü, emisyon, menzil ve matrah gibi kriterlere göre nispi (oran bazlı) olarak vergilendirilen bu taşıtlar için yeni alt sınır mekanizması oluşturuldu.

Yeni sisteme göre, kapsama giren taşıtlar için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak ÖTV tutarının belirlenen asgari maktu vergi tutarının altında kalması durumunda, yalnızca asgari maktu vergi tutarı tahsil edilecek. Nispi vergi tutarının yüksek çıkması durumunda ise mevcut sistemdeki gibi oran üzerinden vergilendirmeye devam edilecek.

Bu uygulama binek otomobilleri kapsarken, yolcu veya yük taşımaya mahsus ticari araçlar ile motosikletlerin vergilendirilmesinde ise değişiklik yapılmadı.

Sınıflara göre belirlenen vergi tutarları ve muafiyetler

Düzenleme kapsamında binek otomobiller ve bu gruptaki diğer taşıtlar için asgari maktu vergi tutarı 100 bin lira olarak tespit edildi.

Üç ve dört tekerlekli motorlu araçlar ile ATV'lerin bir kısmını içeren (L) sınıfı taşıtlarda ise sadece elektrik motor gücü 4 kilovat ve üzerinde olanlar kapsama alındı. Bu araçlar için asgari maktu tutarı 30 bin lira olarak belirlendi.

Buna karşılık, (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kilovatın altında kalanlar, içten yanmalı motoru olanlar, iki tekerlekli motosikletler ve (T) sınıfındaki tarım-orman traktörleri ile bu sınıftaki ATV'ler, yeni uygulamadan muaf tutuldu.

Araç fiyatları ve vergi üzerinde doğrudan değişiklik olması öngörülmüyor

Halen satışı yapılan ve mevcut mevzuata göre hesaplanan nispi vergi tutarları, belirlenen maktu sınırların üzerinde kalıyor. Düzenlemeyle, mevcut araç fiyatları ve vergi üzerinde doğrudan değişiklik olması öngörülmüyor.

Kanunla Cumhurbaşkanına, belirlenen bu maktu tutarları veya yeniden değerleme oranıyla artırılmış tutarları, yasal kriterler çerçevesinde 10 katına kadar artırma ve sıfıra kadar indirme yetkisi verildi.

Düzenlemenin gerekçesi

Uygulama, düzenlemenin gerekçe hükümlerine göre, cari dönemde vergi artışı oluşturmak amacıyla değil, ilerleyen süreçte yaşanabilecek sektörel ve ticari değişimlere karşı idari kararların hızlı alınabilmesi için tasarlandı.

Uygulama, piyasadaki olası rekabet eşitsizliklerine ve fiyatlama yapısını bozucu gelişmelere karşı müdahale aracı olarak mevzuata eklendi.

Bu kapsamda, ayrılık programı Ekim 2026'da başlayacak ve 2027 yılı sonuna kadar devam edecek. Programla toplam çalışan sayısı 8 bin azaltılacak.

Dünya genelinde toplam 150 bin, Almanya'da yaklaşık 84 bin çalışanı bulunan BMW'de, doğrudan üretimde görev almayan yaklaşık 40 bin personele gönüllü ayrılık teklifi sunulacak.

Program, ağırlıklı olarak yönetim, AR-GE, planlama ve idari birimlerde çalışanları kapsayacak.

Çalışanlara ödenecek tazminat miktarı ise maaş ve kıdeme göre belirlenecek.

BMW, haziran ayında özellikle Çin pazarındaki talep daralması nedeniyle 2026 yılı satış ve kar beklentilerini aşağı yönlü revize etmişti. Alman üretici, ABD gümrük tarifeleri, artan maliyetler ve küresel rekabet baskısı nedeniyle tasarruf tedbirlerine yöneleceğini açıklamıştı.

Bu dönemde kaydı yapılan otomobillerin renklerine göre dağılımına bakıldığında en çok tercih edilen rengin "gri" olduğu görüldü.

Yılın 6 ayında 190 bin 529 gri otomobilin trafiğe kaydı yapıldı. Bunu 117 bin 4 ile beyaz, 54 bin 144 ile siyah, 44 bin 877 ile mavi, 25 bin 379 ile yeşil, 14 bin 634 ile kırmızı, 5 bin 988 ile kahverengi takip etti. Bu dönemde 1576 turuncu, 1370 sarı otomobilin de trafiğe kaydı gerçekleştirildi.

En çok Renault marka otomobil tercih edildi

Bu yılın ocak-haziran döneminde kaydı yapılan otomobillerin markalara göre dağılımına bakıldığında ise Renault öne çıktı.

Yılın ilk yarısında 15 bin 136 Renault marka otomobilin trafiğe kaydı gerçekleştirildi. Bunu 5 bin 248 ile Hyundai, 4 bin 908 ile Volkswagen ve 4 bin 791 ile Fiat izledi.

Ocak-haziran döneminde trafiğe kaydı yapılan araçların renklerine göre dağılımı şöyle:

- Ocak-haziran döneminde en çok kaydı yapılan 10 otomobil markası şunlar:

Bu süreçte Bursa'da fabrikaları bulunan üye firmalar OYAK Renault 161 bin 42, TOFAŞ 77 bin 449 ve Karsan 359 araç üretti.

Yılın ilk yarısında 238 bin 850 adet araç üretimiyle Bursa'nın Türkiye'nin toplam otomotiv üretimine katkısı yüzde 35,5 oldu. Bursa'da banttan indirilen günlük araç sayısı ortalaması ise 1319,6 olarak gerçekleşti.

Bu arada ocak-haziran döneminde Türkiye'nin genel otomotiv üretimine en fazla katkıyı 222 bin 109 araçla Ford Otosan sağladı. OYAK Renault'nun ikinci olduğu üretimde, Toyota 102 bin 185 adetle üçüncü sırada yer aldı.

Bursa, Türkiye'nin araç ihracatından yüzde 29 pay aldı

Türkiye'de 6 aylık süreçte üretilen araçlardan 469 bin 205'i ihraç edildi.

Otomotiv üretiminin üçte birinden fazlasının yapıldığı Bursa, dış satımda da önemli rol üstlendi. Ocak-haziran döneminde Bursa'dan kentteki üretimin yüzde 57'lik kısmına karşılık gelen 136 bin 65 araç, yurt dışına gönderildi.

Bursa'nın, Türkiye'nin toplam araç ihracatındaki payı ise yüzde 29 olarak kayıtlara geçti.

Yılın ilk yarısında yurt dışına Bursa'daki OYAK Renault 96 bin 322 ve TOFAŞ 39 bin 378 araç satışı yaptı.

Bu süreçte ülke genelinde en fazla araç ihracatını üretimde olduğu gibi 193 bin 276 adetle Ford Otosan yaptı. OYAK Renault'un ikinci olduğu ihracatta Toyota 66 bin 199, Hyundai Motor Türkiye 57 bin 559 aracı yurt dışına sattı.

Buna göre, geçen ay dünyada 2 milyon elektrikli araç satıldı. Satışlar yıllık bazda yüzde 7 artarken, önceki aya göre yüzde 11 büyüdü. Küresel elektrikli araç satışları yılın ilk yarısında ise yıllık bazda yüzde 2 artışla 9,6 milyona ulaştı.

Avrupa'da haziranda 530 binle rekor sayıda elektrikli araç satıldı. Bu satış hacmi aylık bazda yüzde 28, yıllık bazda ise yüzde 31 büyümeye karşılık geldi. Avrupa'da elektrikli araç satışlarındaki rekor artışta destekleyici yasal düzenlemeler ve Orta Doğu'daki savaş sonrası yükselen akaryakıt fiyatları etkili olmaya devam etti.

Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı Çin'de satışlar haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11 düşüşle 1 milyon oldu. Satışlar yılın ilk yarısında 4,9 milyonla geçen yılın aynı dönemindeki seviyenin yüzde 14 altında kaldı.

Öte yandan, Çinli elektrikli araç üreticilerinin hazirandaki ihracatı 500 binle yeniden rekor kırdı.

Kuzey Amerika'da hazirandaki elektrikli araç satışları ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13 azalarak 130 bin oldu. Bölgedeki satışlar yılın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 20 düşüşle 730 bin olarak hesaplandı.

Özellikle ABD'de elektrikli araçlara yönelik teşviklerin kaldırılması satışları baskılamaya devam ediyor.

Dünyanın geri kalanındaki elektrikli araç satışları ise haziranda yıllık bazda yüzde 98 artarak 300 bin oldu. Satışlar yılın ilk yarısında yüzde 91 büyümeyle 1,4 milyona yükseldi.

Bu dönemde 182 bin 492 benzinli, 145 bin 804 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 27 bin 485, otogazlı otomobil satış sayısı ise 3 bin 122 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 80 bin 709 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemlere sahip araçlar dahil edildiğinde yılın ilk altı ayında elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,5'lik pazar payıyla 81 bin 331 oldu. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak "elektrikli" sınıfında yer alıyor.)

Elektrikli araç satışlarında yüzde 5,3'lük düşüş

Ocak-haziran döneminde benzinli otomobil satışlarında yüzde 18,4, dizellerde yüzde 27,1, elektriklilerde yüzde 5,3 ve otogazlı otomobillerde yüzde 3,1 düşüş gerçekleşirken, bu dönemde hibrit otomobil satışları yüzde 6 arttı.

Uzmanlar, dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin küresel üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğunu belirtiyor.

Elektrikli otomobillerin payı yüzde 18,5 oldu

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-haziran döneminde yüzde 45,8 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 41,5'e geriledi. Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 7,7'den 6,2'ye gerilerken, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,7 olarak aynı kaldı.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 17,6'dan 18,5'e, hibritlerde ise yüzde 28,2'den 33,1'e yükseldi.

Elektrikli ve hibrit araçların payı yüzde 51,6'ya ulaştı

Elektrikli ve hibrit otomobiller birlikte değerlendirildiğinde, yılın ilk yarısında toplam pazarın yüzde 51,6'sını oluşturduğu, satışların 227 bin 135'e ulaştığı görüldü. Böylece Türkiye'de satılan otomobillerin yarısından fazlasını elektrikli ve hibrit araçlar oluşturdu.

Haziran ayında ise toplam 14 bin 978 elektrikli otomobil satıldı. Geçen yılın aynı dönemine göre elektrikli araç satışlarında yüzde 42 düşüş gerçekleşti. Bu otomobillerin haziran ayındaki pazar payı yüzde 17,8 olarak hesaplandı.

Aynı ayda 26 bin 782 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken, bu araçların pazar payı yüzde 31,9 olarak kayıtlara geçti.

Buna göre şirket, bu yılın ikinci çeyreğinde 451 bin 758 araç üretti.

Bu dönemde üretimi yıllık bazda yüzde 10,1 artan Tesla, geçen yılın aynı döneminde 410 bin 244 araç imal etti.

Şirketin ürettiği araç sayısı, bu yılın ikinci çeyreğinde ilk çeyreğe kıyasla da yüzde 10,6 arttı.

Tesla'nın 2026'nın ikinci çeyreğinde teslimatını gerçekleştirdiği araç sayısı da yıllık bazda yüzde 25 artarak 480 bin 126'ya ulaştı.

Şirket, 2025'in nisan-haziran döneminde 384 bin 122 araç teslim etti.

Tesla'nın bu yılın ikinci çeyreğinde teslim ettiği araç sayısı, ilk çeyreğe kıyasla da yüzde 34,1 artış kaydetti.

Elektrikli otomobil üreticisinin teslimat sayısı, 406 bin civarında olan piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Kasım 2025’e ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini açıkladı.

Buna göre kasım ayında 183 bin 172 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı.

YÜZDE 52,4'Ü OTOMOBİL

Trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 52,4’ünü otomobil, yüzde 29,9’unu motosiklet, yüzde 12,8’ini kamyonet oluşturdu.

Traktörlerin payı yüzde 2,1 olurken, kamyonların payı yüzde 1,6, minibüslerin yüzde 0,6, otobüslerin yüzde 0,4 ve özel amaçlı taşıtların yüzde 0,2 olarak kayıtlara geçti.

AYLIK BAZDA ARTIŞ, YILLIK BAZDA DÜŞÜŞ

Kasım ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre yüzde 2,6 arttı. Aylık bazda özel amaçlı taşıtlarda yüzde 209,6, kamyonette yüzde 14,8 ve otomobilde yüzde 9,6 artış yaşandı.

Buna karşılık motosiklette yüzde 10,9, minibüste yüzde 10,4 ve kamyonda yüzde 8,5 azalış görüldü.

Geçen yılın aynı ayına göre ise trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 3,1 azaldı.

Yıllık bazda özel amaçlı taşıtlarda yüzde 200, kamyonette yüzde 19,8 ve otomobilde yüzde 13,1 artış olurken; traktörde yüzde 35,4, motosiklette yüzde 25,4 ve minibüste yüzde 25,3 düşüş kaydedildi.

TRAFİKTEKİ ARAÇ SAYISI 33,3 MİLYONU GEÇTİ

Kasım ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı 33 milyon 371 bin 446 oldu.

Trafikteki taşıtların yüzde 51,6’sını otomobiller, yüzde 21,1’ini motosikletler ve yüzde 14,7’sini kamyonetler oluşturdu.

KASIMDA 897 BİN TAŞIT EL DEĞİŞTİRDİ

TÜİK verilerine göre kasım ayında 897 bin 877 adet taşıtın devri yapıldı.

Devri yapılan taşıtların yüzde 67,8’i otomobil, yüzde 14,9’u kamyonet ve yüzde 9,6’sı motosikletlerden oluştu.

KASIMDA 96 BİN OTOMOBİL TRAFİĞE ÇIKTI

Kasım ayında 96 bin 3 otomobilin trafiğe kaydı yapıldı. Bu otomobillerin yüzde 12’si Renault, yüzde 9,3’ü Volkswagen, yüzde 8,6’sı Toyota oldu.

Yerli otomobil TOGG, yüzde 4,5’lik payla ilk 10 marka arasında yer aldı.

Aralık ayının gelmesiyle birlikte otomobil markaları yeni fiyat listelerini yayımladı.

Yıl sonu kampanyalarının başlaması ve firmaların stok güncellemeleriyle birlikte Türkiye’de en ucuz sıfır otomobil modelleri listesi de yeniden şekillendi.

Araç sahibi olmak isteyenler, “Aralık 2025 sıfır araç fiyatları nasıl? En uygun otomobiller hangileri?” sorularına yanıt aramaya başladı.

İşte Türkiye’de en uygun sıfır otomobil modelleri:

EN UCUZ SIFIR OTOMOBİLLER

Fiat Egea Sedan Easy 1.4 Fire 95 HP GSR – 1.099.900 TL

KIA Picanto 1.0L 63 PS AMT – 1.260.000 TL

Hyundai i10 1.2 MPI 79PS Jump – 1.165.000 TL

Citroen Elektrikli e-C3 – 1.375.000 TL

Opel Corsa 1.2 100 HP Benzin MT6 – 1.390.000 TL

Dacia Sandero Stepway TCe 90 Auto – 1.420.000 TL

Seat Ibiza 1.0 EcoTSI 115 PS DSG Style – 1.427.500 TL

BYD ATTO 2 – 1.529.000 TL

Renault Clio Evolution 1.0 TCe X-Tronic 90 hp – 1.536.000 TL

Nissan Juke 1.0 DIG-T 115PS 6MT Tekna – 1.549.000 TL

Suzuki Swift 1.2 MHEV CVT Life (Tek Renk) – 1.685.000 TL

Volkswagen Polo 1.0 80 PS Manuel Impression – 1.765.000 TL

SsangYong Tivoli Deluxe 1.5 Otomatik Benzinli – 1.780.000 TL

Ford Puma Titanium – 1.784.800 TL

Togg T10X V1 Standart Menzil – 1.862.000 TL

Peugeot E-208 GT 100kW – 1.922.000 TL

Toyota Corolla 1.5 Vision Plus Multidrive S – 1.750.000 TL

Verilere göre, AB ülkelerinde yeni otomobil satışları ekimde, 2024'ün aynı ayına göre yüzde 5,8 artarak 916 bin 609 adede çıktı.

Ekim ayında, birlik üyesi ülkelerde satılan yeni otomobillerin yüzde 34,5'i hibrit, yüzde 24,8'i benzinli, yüzde 18,9’u elektrikli, yüzde 10,5'i fişli (Plug-In) hibrit, yüzde 8,1'i dizel ve yüzde 3,3'ü de diğer yakıt türlerinde oldu.

Elektrikli otomobil satışları, ekimde yıllık bazda yüzde 38,6 artarak 173 bin 173'e ulaştı. Tam elektrikli, hibrit ve fişli hibrit modellerin toplam satışlardaki payı da yüzde 63,9'u buldu.

Yeni otomobil satışları, ekimde geçen yılın aynı dönemine göre Almanya'da yüzde 7,8, Fransa'da yüzde 2,9, İspanya'da yüzde 15,9 artarken, İtalya'da yüzde 0,5 geriledi.

Ocak-ekim döneminde ise toplam satışlar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,4 artarak 8 milyon 974 bin 26'ya çıktı.

Otomotiv üreticilerine göre ekim ayında AB'de en fazla yeni otomobil satışını 264 bin 69 araçla Volkswagen Grubu gerçekleştirdi.

Peugeot, Fiat, Citroen ve Opel gibi markaları bünyesinde barındıran Stellantis Grubu, 139 bin 709 satışla ikinci sırada yer aldı. Renault Grubu ise 103 bin 408 yeni otomobille üçüncü oldu.

HANGİ ARAÇLAR SATILIYOR?

Vatandaşların araçlarını artık yatırım olarak değil ihtiyaçtan dolayı aldığını belirten Yıldırım, "Çok şükür satış problemimiz yok. Araç piyasasında 500 bin ile 1 milyon arasında bulunan araçların satışı hızlı gerçekleşiyor. Yüksek segment araçlar biraz daha ağır satılıyor. Şu an da bütçeye göre araçlar satıyoruz. İhtiyacı olan araç alıyor. İhtiyacı olmayanlar araç bakmıyor. Vatandaşlar yıl olarak kasım ve aralık ayında araç alabilirler." ifadelerini kullandı.

"SIFIR ARAÇ KAMPANYALARI İKİNCİ ELE DE YANSIYOR"

Yıldırım sözlerine şöyle devam etti: "Sıfır araçlarda kampanyalar olduğu için ikinci el araçlara da yansıması oluyor. Kasım ve aralık ayı tam araç alma zamanıdır. Sıfır araçlarda kampanya olduğu zaman bu ikinci ele de yansıyor. İhtiyacı olan aracını alabilir. Eskiden vatandaş aracı yatırım amacıyla alıyordu fakat şimdi, ihtiyaçtan dolayı alıyorlar. Araç alacaklar her zaman kurumsal yerlerden alsınlar. Dışarıdan araç alan arkadaşlarımız, her türlü şeyle karşılaşabilir ama kurumsaldan aldığı zaman muhatap olduğu kişiler önemli oluyor. Yıl sonlarında araçlarda yüzde 5 civarında bir indirim oluyor. İşlerimiz çok şükür iyi. 2024-2025 yıllarında işlerimiz iyi geçti, 2026 yılında da iyi geçeceğini umuyorum"

Anlaşma Avrupa Birliği (AB) ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yapılan 27 ülkeyi kapsamayacak.

Karara Çin, Japonya, Meksika ve Güney Afrika dahil olmak üzere çok sayıda büyük otomobil ihracatçısı ülkeyi etkileyecek.

Düzenlemenin özellikle Japon üretimi araçlarda doğrudan fiyat artışına yol açması bekleniyor.

Yarından itibaren benzinliden hibrite ve elektrikliye kadar tüm segmentlerde 6 bin - 8 bin 500 dolar arası ek yükümlülükler devreye alınacak.

Buna göre birçok modelde fiyat artışları bekleniyor.

KARAR RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANDI

22 Eylül 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanan 10436 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile otomotiv ithalatında ek mali yükümlülük öngören yeni vergisel düzenlemeler hayata geçirilmişti.

60 GÜNLÜK GEÇİŞ SÜRECİ BİTİYOR

Bu düzenleme için tanınan 60 günlük geçiş süresi 21 Kasım Cuma günü sona eriyor.

Dolayısıyla 22 Kasım Cumartesi sabahından itibaren ithal araçlarda daha yüksek fiyatların geçerli olacağı belirtiliyor.

FİYATLAR ARTACAK

Yeni düzenleme, mevcut yüzde 10’luk taban gümrük vergisine ek olarak tüm araç segmentlerinde ilave mali yükümlülükler getiriyor.

Buna göre ithal araçlara yapılacak zam oranları şöyle:

Benzinli ve dizel otomobillere: Yüzde 25 veya en az 6 bin dolar

Hibrit (HEV-plug-in hariç) otomobillere: Yüzde 25 veya en az 6 bin dolar

Plug-in hibrit (PHEV) otomobillere: Yüzde 30 veya en az 7 bin dolar

Elektrikli otomobillere, yüzde 30 veya en az 8 bin 500 dolar

STA YAPILAN ÜLKELER

Türkiye’nin STA imzaladığı ülkeler şöyle sıralandı:

EFTA (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre), İsrail, Makedonya, Bosna Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan, Karadağ, Sırbistan, Şili, Morityus, Güney Kore, Malezya, Moldova, Faroe Adaları, Singapur, Kosova, Venezuela, Birleşik Krallık, BAE ve Katar.

YENİ UYGULANMANIN DETAYLARI

Vergi hesaplamasında araçların menşe ülkesi değil, üretim ve ithalatın yapıldığı ülke esas alınacak.

Elektrikli araçlarda, 7 bölgede en az 20 yetkili servis bulunması şartı bulunuyor.

Yeni vergi düzenlemesi benzinli ve dizel araçları, elektrikli araçlar karşısında daha avantajlı konumda getiriyor.

FİYATININ ARTMASI BEKLENEN JAPON MODELLERİ

Nissan X-Trail (e-POWER / e-4ORCE)

Subaru Forester e-BOXER

Subaru Crosstrek (XV)

Suzuki Jimny

Toyota RAV4 Hybrid

Honda Jazz e:HEV

Honda HR-V e:HEV

Hamburg Commercial Bank Baş İktisatçısı Cyrus de la Rubia, sektörde uzun süredir devam eden durgunluğun istihdam verilerine açık şekilde yansıdığını belirtti.

Alman otomobil üreticileri son dönemde ABD’nin yükselttiği gümrük vergileri, Çinli elektrikli araç üreticilerinin pazardaki payını hızla artırması ve çip üreticisi Nexperia’nın Hollanda hükümetiyle yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle çip tedarikinde ortaya çıkan sıkıntılar gibi bir dizi sorunla karşı karşıya bulunuyor.

Şüpheli kişilerin, sıfır araçları indirimli göstermek için satışları “rent a car ya da filo teslimi” gibi gösterdiği; bu yöntemin ise dolandırıcılık amacıyla kullanıldığı ifade ediliyor.

TÜKETİCİLER KAPORA VERMESİN
TÜKONFED Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, Ticaret Bakanlığının getirdiği 6 ay–6 bin kilometre düzenlemesiyle galerilerin sıfır araç satmasının engellendiğini hatırlattı. Araç kiralama şirketlerine bu sınırlamanın uygulanmadığını belirten Ağaoğlu, dolandırıcıların bu boşluğu suistimal edebildiğini söyledi.

Ağaoğlu, tüketicileri dikkatli olmaya çağırarak, “Soruşturma yapmadan hiç kimsenin hesabına para gönderilmemeli. Bu gibi durumlarda mağduriyet riski çok yüksek.” dedi.

SAVCILIĞA BAŞVURUN
Ağaoğlu, para gönderme hatası yapıldığında izlenecek tek yolun cumhuriyet savcılığına başvuru olduğunu belirtti. Şikâyet dilekçesine ödeme belgesinin eklenmesi gerektiğini vurgulayan Ağaoğlu, savcılığın banka kayıtlarına ve telefon bilgilerine ulaşarak faile erişebileceğini söyledi.

“Tüketiciler tanımadıkları kişilere para göndermesin, kişisel ve finansal bilgilerini paylaşmasın, okumadıkları belgeleri imzalamayın.” uyarısında bulundu.

MUTLAKA YAZILI SÖZLEŞME YAPILMALI
Ağaoğlu, kapora ödemesi yapılacaksa yazılı sözleşmenin zorunlu olduğunu ifade ederek, “Teslim şartları ve alınacak hizmet açıkça belirtilmeli. Yazılı sözleşme hukuken belge niteliği taşır.” dedi.

SIFIR ARAÇ, SADECE YETKİLİ BAYİDEN ALINMALI
Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz ise sıfır araç alımında tek güvenilir adresin yetkili bayiler olduğunu vurguladı. Garanti süreçlerinin, servis hizmetlerinin ve tüm teknik işlemlerin yalnızca distribütör ve yetkili bayiler üzerinden yürütüldüğünü hatırlattı.

FİYATI UYGUN DİYE KAPORA VERMEYİN
Kapora taleplerinin özellikle “araç opsiyonlandı” iddiasıyla yapıldığını ifade eden Deniz, bu yöntemin riskli olduğunun altını çizdi:

“Fiyatın cazibesi insanları kapora ödemeye itebilir ancak kesinlikle önermiyoruz. Noterlerde güvenli ödeme sistemi devrede, araç devrinde para banka üzerinden güvenli şekilde aktarılabiliyor.”

BAYİ İLE ORTAK ÇALIŞIYORUZ YALANI
Deniz, dolandırıcıların “bayiyle ortak çalışıyoruz” söylemine dikkat çekerek, böyle bir durumda bayinin içinden bilgi sızıntısının ihtimal dahilinde olduğunu söyledi. Bu tür bir sızıntının ispatlanması hâlinde bayinin çalışma belgesinin iptaline kadar gidecek ciddi yaptırımların söz konusu olabileceğini vurguladı.

2024 sonunda 183 bin 776 olan araç sayısı, son bir yılda yüzde 68'in üzerinde artış gösterdi. Bu ivme, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) yüksek senaryolu büyüme tahminleri ile uyumlu ilerliyor.

EPDK'nın 2024 tahmin raporuna göre yüksek senaryoda 2025 sonunda 361 bin 893, 2030'da 1 milyon 679 bin 600, 2035'te de 4 milyon 214 bin 273 elektrikli araç trafikte olacak. Bu veriler, Türkiye'nin elektrikli mobilite dönüşümünde hız kesmeyen bir ivmeye sahip olduğunu ortaya koyuyor.

SOKET SAYISI YÜZDE 49 ARTTI
2024 Kasım başı itibarıyla Türkiye genelinde toplam 24 bin 426 şarj soketi bulunurken, bunun 9 bin 379'u DC (hızlı şarj) soketlerinden oluşuyordu. 2025 Kasım'da ise toplam soket sayısı 36 bin 362'ye, DC soket sayısı ise 15 bin 652'ye yükseldi. Böylece son bir yılda toplam soket sayısı yüzde 49, DC soket sayısı ise yüzde 67 oranında artış gösterdi.

DC soketlerin toplam içindeki payı da yüzde 38'den yüzde 43'e çıktı. Verilere göre soketlerin en yoğun olduğu iller İstanbul, Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir olarak sıralandı. Bu tablo, uzun yol ve yüksek güç ihtiyacını karşılayan hızlı şarj yatırımlarının önceliklendirildiğini gösterdi.

"GELECEĞİN DEĞİL, BUGÜNÜN GERÇEĞİ"
Türkiye'de elektrikli mobilitenin artık bir geleceğin değil, bugünün gerçeği olduğunu gördüklerini aktaran En Yakıt Genel Müdürü Tayfun Şenses, "Araç sayısındaki hızlı artış, şarj altyapısının da aynı hızla ve sağlıklı bir planlamayla büyümesini zorunlu kılıyor. Biz En Yakıt olarak; yüksek erişilebilirlik, güçlü müşteri desteği ve güvenilir lokasyon stratejimizle bu dönüşümün merkezinde yer alıyoruz.

Hedefimiz, sadece şarj cihazı kurmak değil; kullanıcıların her seyahatinde sorunsuz, hızlı ve güven veren bir deneyim sunmak. Türkiye, elektrikli araç ekosisteminde önemli bir ekonomik ve teknolojik dönüşüm yaşıyor. Bu dönüşümün aktif bir parçası olmaktan gurur duyuyoruz" dedi.