Zirvede duyurulan NATO Drone Edge girişimi ile dronları tespit etmek, tanımlamak ve etkisiz hale getirmek için etkili bir savunma sistemi kurulması amaçlanıyor. Bu girişimle müttefiklerin, 5 yıl boyunca dron karşı savunma kapasitelerine 40 milyar doların üzerinde yatırım yapması öngörülüyor.

Bu kapsamda dron tespit radarları, RF algılama sistemleri, elektro-optik sensörler, elektronik karıştırma (jamming), koordinat yanıltma (GPS spoofing), lazer ve kinetik imha sistemleri, komuta-kontrol yazılımları gibi bir dizi çözümün hızla yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Dronları etkisiz hale getirmeye ve engellemeye yönelik sistemler, sahada uygulanan yönteme, teknolojinin çalışma prensibine ve hedef üzerindeki fiziksel etkisine göre pasif (algılama ve teşhis) ve aktif tedbirler (etkisiz hale getirme) olmak üzere iki ana kategoriye ayrılıyor. Aktif tedbirler ise kendi içinde dronun yapısına zarar verip vermemesine göre yumuşak (soft kill) ve sert kırım (hard kill) olarak sınıflandırılıyor.

Türk savunma sanayisi, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda son dönemde geliştirdiği yeteneklerle tüm bu kategorilerde önemli çözümler oluşturup güvenlik güçlerinin kullanımına sundu, ihracat başarılarına imza attı. Söz konusu tedbirler Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nde de başarıyla görev yaptı.

Boğaziçi Savunma Teknolojileri de RF algılama, radar, elektro-optik sensörler, karıştırma ve koordinat yanıltma gibi katmanlı yeteneklerle zirvenin güvenliğine katkı sağladı. Devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getiren buluşmanın hava güvenliğinde milli anti-dron sistemleri etkin şekilde kullanıldı.

Şirketin ileri teknoloji ürünü İLTER ailesi sistemleri, zirve süresince kritik noktalarda konuşlandırılarak dronlardan kaynaklanabilecek tehditlere karşı kesintisiz ve çok katmanlı koruma sundu. Operasyonda, uzun menzilli elektronik karıştırma kabiliyetine sahip İLTER J400, hibrit aktif faz dizinli radar teknolojisiyle geliştirilen İLTER HSPAR (Hybrid Active Scanned Phased Array Radar) ve yapay zeka destekli elektro-optik takip sistemi ile birlikte, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve Boğaziçi Savunma Teknolojileri tarafından yürütülen proje kapsamında geçtiğimiz aylarda Jandarma Genel Komutanlığı envanterine teslim edilen ve Türkiye'nin en etkili dron önleme sistemlerinden biri olarak öne çıkan İLTER MRKAS başarıyla görev yaptı.

Yapay zeka destekli hedef tespit, teşhis, takip ve elektronik etkisizleştirme kabiliyetlerini tek bir komuta-kontrol mimarisi altında birleştiren İLTER ailesi, NATO Zirvesi boyunca hava sahasının güvenliğinin sağlanmasında kritik rol üstlendi. Sistemler, operasyon süresince yüksek performans sergileyerek görevlerini başarıyla tamamladı.

Kritik altyapıların, stratejik tesislerin ve uluslararası organizasyonların güvenliğinde bugüne kadar çeşitli sorumluluklar üstelenen bu ileri teknoloji çözümler operasyonel başarılarına bir yenisini ekledi.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun açtığı ihale sonunda ROKETSAN'ın 471 milyon dolar bedelle ASSAN Group'un savunma sanayisi varlıklarının satın aldığını belirten Yiğit, "Böylece ülkemizin, devletimizin, ordumuzun yerli ve milli roket, füze ve mühimmat ihtiyacı güçlü çatı altında güvence altına alınmış oldu." ifadesini kullandı.

Satın alma sonrasında Gerede'deki faaliyetlerin artarak devam edeceğini dile geten Yiğit, ROKETSAN'ın tesise önemli yatırımlar gerçekleştireceğini söyledi.

Yiğit, ROKETSAN'ın ilave yatırımlar yapacağından bahsederek, "Dolayısıyla bu yatırımlarla kapasite de artacak. Bundan sonraki süreçte hem Gerede hem Bolu, yerli ve milli mühimmat üretiminde ülkemizin yıldızı olarak parlayacak." dedi.

Henüz yeni yapılanmanın tamamlanmadığını, çalışmaların geciktirilmeyeceğini belirten Yiğit, şöyle devam etti:

"Farklı bir şirket olarak burada çalışmaları sürdüreceğiz. Hem Gerede'deki hem de Ankara'daki altyapılar ilave yatırımlarla desteklenerek kapasite artımı yapılacak. Bolu, global ölçekte roket, füze ve mühimmat alanında öncü şehir olacak.

Özellikle Tayfun Füzesi harp başlığı ve güdümlü obüs mühimmatları noktasında yeni üretimler oraya getirileceği için bu noktada bazı yatırımların yapılması gerekecek."

Yiğit, Bolu'nun savunma sanayi ekosistemi açısından önemli merkez haline geleceğine işaret ederek, "Ülkemizin farklı coğrafyalarında farklı üretimler yapmaya çalışan bir grubuz. Bundan sonraki süreçte Bolu da bu çeşitliliği artıracak bir şehir olacak bizim için. Hem ROKETSAN'a hem de ülkemize ciddi katma değer katacağını düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Bu satın almanın, ticari kar arayışından öte devletin ve ordunun sürdürülebilir mühimmat ihtiyacını güvenceye alma sorumluluğu olduğuna değinen Yiğit, üniversite sanayi işbirliği açısından da ROKETSAN'ın Bolu'ya gelişinin önemli fırsatlar sunacağını kaydetti.

Üniversite ile ROKETSAN arasındaki bağın daha da güçleneceğini dile getiren Yiğit, "Üniversiteler etraflarında sanayi yoksa belli atılımları yapamazlar. İhtiyacımız olan sanayi ekosisteminin oluşması noktasında ROKETSAN'ın bu hamlesinin üniversitemize, akademisyenlerimize ve öğrencilerimize çok önemli katkılar sağlayacağını düşünüyorum." dedi.

Üniversitede yürütülen çalışmalara da değinen Yiğit, "Bu şehirde ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı olarak değil, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörü olarak anılmak isterim. Sadece teknolojik altyapılar noktasında hamle yapmıyoruz. Üniversitemizi bulunduğu konumdan daha iyi noktalara nasıl taşıyabileceğimiz konusunda ciddi çalışmalar yapıyoruz. Hem üniversitemizin fiziki altyapısının güçlendirilmesi hem de Bolu'nun önemli ihtiyacı olan hastane kapasitesinin artırılması noktasında çok ciddi gayretlerimiz var. Bunların meyvelerini önümüzdeki yıl itibarıyla hep birlikte göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Açıklamasında "Gök Vatan savunmasında büyük gün" ifadesini kullanan Görgün, 18 Şubat 2026 tarihli Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) kararları doğrultusunda, ASELSAN ve ROKETSAN ile HİSAR-A ve HİSAR-O hava savunma sistemleri ilave seri üretim sözleşmelerini imza altına aldıklarını belirtti.

ÇELİKKUBBE vizyonu ve NATO çerçevesindeki taahhütler kapsamında Türkiye'nin çok katmanlı hava savunma mimarisini güçlendirmeye kararlı olduklarını vurgulayan Görgün, şunları kaydetti:

"Son 23 yılda atılan adımlarla savunma sanayii alanında ülkemizin ihtiyaç duyduğu tüm ileri seviye kabiliyetleri karşılayabilecek 4000’in üzerinde şirket, yaş ortalaması 34’ün altında olan 100 bin kişilik mühendis ve teknisyen ordusundan oluşan bir ekosisteme sahibiz.

Başkanlığımız koordinasyonunda hayata geçirilen her yerli ve milli proje, kaynaklarımızın ülke içinde kalmasını sağlıyor, istihdamı destekliyor ve sanayi kapasitemizin artırılmasına katkı sunuyor. Savunma sanayimizin bugünlere gelmesinde tarihi bir rol üstlenen Sayın Cumhurbaşkanı'mıza şükranlarımızı arz ediyoruz."

1 milyar 470 milyon 500 bin avroluk sözleşme

ASELSAN ile Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı arasında hava savunma sistemlerinin devam eden seri üretim projelerine ilave olarak 1 milyar 470 milyon 500 bin avroluk sözleşme imzalandı.

ÇELİKKUBBE, tüm hava savunma unsurlarının ve silahların bir ağ yapısı altında entegre çalışmasını sağlıyor. ÇELİKKUBBE ile KORKUT, HİSAR-A, GÖKER, GÖKBERK, HİSAR-O ve SİPER gibi hava savunma sistemleri, birbirlerine entegre şekilde çalışabiliyor. Silah sistemlerine ilaveten hedefin hassas takibini, teşhisini ve sınıflandırmasını gerçekleştiren radar ve elektro-optik sistemler de ÇELİKKUBBE içerisinde bir bütün halinde görev yapıyor.

Ülkeler arasında savunma sanayisi alanındaki stratejik ortaklığın geliştirilmesi amacıyla düzenlenen toplantıda, Samsun Yurt Savunma (SYS Grup) bünyesindeki küresel savunma markası CANiK sponsorlar arasında yer aldı.

İki ülkenin kamu kurumları, savunma sanayisi şirketleri ve sektörün önde gelen karar vericilerinin katıldığı toplantıda, taraflar, ortak üretim modelleri, teknoloji paylaşımı, kritik tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi, karşılıklı yatırım fırsatları ve uzun vadeli sanayi iş birliklerini masaya yatırdı.

Toplantının açılış konuşmalarını ABD Savunma Bakanlığı Bakan Yardımcısı Michael P. Duffy ile Milli Savunma Bakan Yardımcısı Salih Ayhan gerçekleştirdi.

Duffy ve Ayhan, konuşmalarında, Türkiye ile ABD arasındaki stratejik savunma sanayisi işbirliğinin daha da geliştirilmesi, ortak üretim kabiliyetlerinin artırılması ve NATO'nun caydırıcılığına katkı sağlayacak sanayi altyapısının güçlendirilmesi gerekliliğinin altını çizdi.

NATO Zirvesi boyunca gündemin en önemli başlıkları arasında dayanıklı tedarik zincirlerinin kurulması, üretim kapasitesinin artırılması, mühimmat üretimi, ileri teknoloji paylaşımı ve müttefik ülkeler arasındaki sanayi entegrasyonu yer alırken CANiK, sahip olduğu yüksek üretim kapasitesi, günümüz tehditlerine karşı etkin ürün portföyü ve Türkiye, ABD ve İngiltere'deki üretim altyapısıyla bu vizyonun önemli paydaşlarından biri olarak zirvede temsil edildi.

Hafif ve orta kalibre silah sistemleri, uzaktan komutalı robotik entegrasyon çözümleri, radar entegre yapay zeka tabanlı hedef takip sistemleri, satış sonrası eğitim ve idame hizmetleri ile NATO savunma ekosisteminin önemli bir parçası olan CANiK, Türkiye, ABD ve İngiltere'de konumlanan ve üç kıtaya yayılan 7 üretim tesisiyle NATO ve müttefik ülkelerin savunma kabiliyetlerine, endüstriyel üretim gücüne ve tedarik sürekliliğine stratejik katkı sunmaya devam ediyor.

SYS Grup, söz konusu üretim tesisleri sayesinde, başta NATO ülkeleri olmak üzere dünya genelindeki birçok müttefik ülkeye yüksek teknolojili savunma çözümleri sunmayı sürdürüyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen CANiK Üst Yöneticisi (CEO) Cahit Utku Aral, toplantıya ilişkin değerlendirmesinde, NATO Zirvesi'nin yalnızca güvenlik politikalarının değil, aynı zamanda savunma sanayisinde ortak üretim, teknoloji geliştirme ve endüstriyel işbirliğinin geleceğinin şekillendiği en önemli uluslararası platformlardan biri olduğunu ifade etti.

Savunma ve havacılık sanayisinin, Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ve stratejik işbirliğinin en güçlü sütunu olduğunu vurgulayan Aral, şunları kaydetti:

"Bugün yaklaşık 42 milyar dolar seviyesinde bulunan ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması hedefi, her iki ülkenin liderleri tarafından ortaya konulan ortak bir vizyondur. Bu hedef, ABD'nin teknoloji geliştirme kabiliyeti ile Türkiye'nin yüksek ölçekli ve rekabetçi üretim gücünün birleşmesiyle ulaşılabilecek gerçekçi bir hedeftir. Özellikle NATO'nun artan savunma ihtiyaçları ve dayanıklı tedarik zincirlerine yönelik yaklaşımı dikkate alındığında, iki ülkenin sanayi altyapısı birbirini tamamlayan önemli avantajlara sahiptir. Karşılıklı güvenin ve stratejik iş birliğinin daha da güçlenmesiyle Türk ve ABD savunma sanayileri yalnızca iki ülkeye değil, NATO'nun ortak güvenlik mimarisine de daha büyük katkılar sağlayacaktır."

Konya'nın, savunma ve havacılık sanayisinde yakaladığı ihracat başarısıyla dikkati çektiğini ifade eden Büyükeğen, "Konya, savunma ve havacılık sanayisi ihracatını yılın ilk yarısında yüzde 13,5 artırarak 107 milyon doların üzerine çıkardı, Türk savunma sanayisinin stratejik üretim ve ihracat üslerinden biri haline geldi. Aynı dönemde Konya'nın toplam ihracatı ise ortalama yüzde 3,3 arttı. Böylece savunma ve havacılık sanayisi, genel ihracat artışının dört katından fazla büyüme kaydetti." ifadelerini kullandı.

Büyükeğen, savunma sanayisinin Konya sanayisinin en güçlü lokomotiflerinden biri haline geldiğini vurgulayarak, şehrin üretim kabiliyetiyle Türkiye'nin savunma gücüne önemli katkılar sunduğunu kaydetti.

2025 yılında Konya'nın savunma ve havacılık sanayisi ihracatının yüzde 25 artışla, 206 milyon 805 bin dolar olarak gerçekleştiğini hatırlatan Büyükeğen, Konya'nın Ankara, İstanbul ve Eskişehir'in ardından sektörün en fazla ihracat yapan dördüncü ili konumuna yükseldiğini bildirdi.

Büyükeğen, "Sektörde kilogram başına 45 dolarlık ihracat değeriyle, yüksek katma değer üreten şehirler arasında yerimizi güçlendiriyoruz. İnşallah yıl sonunda sektörde yeni bir ihracat rekoruna ulaşacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Savunma sanayisinin güçlü tedarik merkezi

Konya'nın ihracatın yanı sıra milli üretim altyapısıyla da sektörün en önemli merkezlerinden biri olduğuna dikkati çeken Büyükeğen, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü Onaylı Tedarikçi Listesi'nde yer alan 62 firma ile Konya'nın, Ankara ve İstanbul'un ardından Türkiye üçüncüsü olduğunu vurguladı.

Şehirde faaliyet gösteren 337 silah ve mühimmat üreticisinin Türkiye'deki üreticilerin yarısından fazlasını oluşturduğunu belirten Büyükeğen, "Askeri silah ve parça imalatında Türkiye üretiminin yüzde 53'ünü Konya’da gerçekleştiriyoruz. Bu güçlü üretim kapasitesi Konya'mızı savunma sanayisinin stratejik çözüm ortaklarından biri haline getirdi. Bu başarıda emeği geçen tüm sanayicilerimizi, çalışanlarını ve sektörün tüm paydaşlarını kutluyorum." ifadelerini kullandı.

Oda olarak şehrin savunma sanayi ekosistemini geliştirmek için yoğun bir çaba sarf ettiklerini vurgulayan Büyükeğen, Konya Savunma Sanayi Tedarikçi Buluşmaları'nın dokuzuncusunu 2027 yılında düzenleyeceklerini kaydetti.

Görgün, 2026 NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında üye ülkelerin birlikte geliştireceği Vurucu Güç Kabiliyetleri, Bütünleşik Hava ve Füze Savunma Sistemleri, Uzay ve Gözetleme Kabiliyetleri, Savunma Sanayii İçin Kritik Ham Maddeler, NATO'nun İnsansız Hava Aracı Üstünlüğü alanlarında anlaşmalar imzaladıklarını bildirdi.

Haluk Görgün, "ASELSAN, ROKETSAN, STM ve TÜBİTAK'ın yüklenicileri arasında yer alacağı bu projeler önümüzdeki yıllarda İttifak'ın caydırıcılık mimarisinin omurgasını oluşturacak." ifadelerini kullandı.

İkinci, NATO üyesi ülkelerin savunma sanayisi şirketleriyle ortak üretim, mühimmat, akıllı mühimmat ve drone teknolojileri alanlarında görüşmeler yaptıklarını belirterek, birçok iş birliği için imza sürecinin devam ettiğini ifade etti. Türkiye'nin güçlü savunma sanayisi altyapısı ve üretim kapasitesinin NATO ülkelerinin ihtiyaçlarına önemli katkı sağlayacağını vurguladı.

TAYFUN füze ailesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İkinci, Karadeniz'de gerçekleştirilen son testte füzenin arayıcı başlığıyla hareketli deniz hedeflerini vurma kabiliyetinin başarıyla gösterildiğini söyledi. Hipersonik özellik taşıyan TAYFUN'un Blok 1, 2 ve 3 üretimlerinin sürdüğünü, ailenin Blok 4 ile tamamlanacağını belirten İkinci, sistemin NATO ülkeleri arasında da ilgi gördüğünü kaydetti.

Türkiye'nin en büyük avantajlarından birinin geniş savunma sanayisi tedarik zinciri olduğunu dile getiren İkinci, 3 bin 500'ü aşkın firmadan yaklaşık 2 bininin sektöre üretim yaptığını söyledi. Avrupa'nın üretim kapasitesi ihtiyacının Türkiye ile yapılacak ortaklıklarla karşılanabileceğini ifade eden İkinci, geçen yılı 10 milyar dolarlık ihracatla kapattıklarını, iş birliklerinin artması halinde bu rakamın 15-20 milyar dolara çıkabileceğini belirtti.

İkinci, Türkiye'nin drone teknolojileri, akıllı mühimmatlar, balistik füzeler, hava savunma ve tanksavar füzeleri alanındaki üretim kapasitesiyle NATO'nun hem acil ihtiyaçlarına hem de uzun vadeli projelerine önemli katkı sağlayabileceğini sözlerine ekledi.

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar'ın rehberliğinde gerçekleştirilen saha ziyaretinde, şirketin faaliyetleri, savunma teknolojileri alanındaki çalışmaları ve yenilikçi projeleri hakkında sunum yapıldı.

Bayraktar sunumunda, KIZILELMA'nın yaptığı şeyin, 20 yıl önce Kasparov'u yenen makinenin yaptığına benzetilebileceğini söyledi.

Kasparov büyük bir satranç ustası olduğuna ve belki bu seviyeye gelmek için 40 yıl çalıştığına işaret eden Bayraktar, şöyle konuştu:

"Ama buzdolabı büyüklüğünde bir makine Kasparov'u yendi. O günden sonra artık cep telefonum bile Kasparov'u yenebiliyor. Yani o karşılaşmanın artık bir anlamı yok. Burada hava aracının içinde insan yok. Pilotlu bir savaş uçağının yapabildiği her şeyi yapabiliyor, hatta daha fazlasını, çünkü insan unsuruna sahip değil. Ve çok daha ucuz. Bu, Kasparov'a karşı makineyle oynanan bir satranç maçı gibi. Eğitim süresine ihtiyacımız yok. Bir pilotu savaş pilotu yapmak için belki 10 yıl eğitmeniz gerekir. Ayrıca kaybedecek çok şeyi vardır, bir ailesi vardır. İnsan unsuru gerçekte en maliyetli kalemdir."

Bayraktar, ziyaretçilerin, "İnsansız savaş uçağı hakkında biraz daha detay verebilir misiniz? Bugün pilotlu savaş uçaklarıyla nasıl kıyaslanıyor? Çünkü hava kuvvetlerinin büyük çoğunluğu için henüz bir seçenek olarak görülmüyor. Hava Kuvvetleri için bir seçenek haline gelmesinin ne kadar süreceğini düşünüyorsunuz?" sorularına karşılık, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Savaşa, hazırlıklara, dünyadaki ordulara, kurumlara baktığınızda, geçen sefer ne olduysa ona hazırlanırlar. Ama bir dahaki sefer ne olacağına hazırlanmanız gerekir. Kimse Bayraktar TB2'nin başarısını önceden göremedi. Hiç kimse. Sonra kimse FPV'lerin başarısını da göremedi. Hiç kimse. Ne askeri analistler, ne üst düzey subaylar. Değişimi yönlendirenler, ancak onu kontrol edenlerdir. Şimdi, bilirsiniz, son Top Gun filmi neydi? Yine insanın gücünün makineyi yeneceğiydi. Hayır, öyle değil, çünkü makine bunu yapıyor. Bir canavar gibi.

İşte burada, onlar geleceğin oyun değiştiricileri ve onları, örneğin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ya da altıncı nesil uçaklarla kıyaslamamalıyız. Onlar yedinci nesil değil, bir neslin insansız savaş uçağı da değiller. Bunlar farklı bir tür. Bunlar robotlar. Bazı ülkeler, örneğin ABD, altıncı nesil savaş uçağından bahsediyor. Bu pilotlu bir platform. Bu ise insansız bir platform, bir neslinin olmadığı bir platform. Bu bir robot. Bir canavar. Çok tehlikeli. Ucuz. Onu eğitebilirsiniz. Tüm jet uçuşlarının yüzde 90'ı nedir? Eğitim uçuşları. Yani 10 uçağınız varsa, hayatları boyunca dokuzu eğitim için kullanılıyor. Elinizde sadece bir tane savaşacak uçak kalıyor. Burada ise eğitime gerek yok, çünkü bir bilgisayarın buna ihtiyacı yok. Sadece yazılım. Bir kez optimize edildikten sonra ki sürekli optimize ediliyor, iş bitmiştir. Kapasiteyi anında kopyalayabilirsiniz. Kapasiteyi kopyalamak mikrosaniyeler sürer, bir yazılım güncellemesi kadar. Peki bu ne zaman gelecek? Bu iyi bir soru. Uzun zaman alacak. Ama bir savaşta kapasiteler gösterildiğinde gelecek. Ve gelecek de. Biz bu konuda öncüyüz, muhtemelen dünyaya bunu biz göstereceğiz."

"Önleme çok daha zor"

"Önleme konusunda yetkinliklerinizi nerede görüyorsunuz ve ülkenize saldıran insansız hava araçlarını önleme pazarının gelişimini nasıl görüyorsunuz?" sorusuna karşılık Selçuk Bayraktar, şunları kaydetti:

"Bu çok önemli bir soru. Önleme çok daha zor, özellikle ucuz kamikaze insansız hava araçlarını önlemek. Ve ekonomik açıdan önleme tarafı çok dezavantajlı. Önleme her zaman çok daha maliyetli olacaktır. Son saldırılara bakın, örneğin Rusya-Ukrayna savaşına, bazen 1000 adet gönderiyorlar. Bunu önlemek çoğu zaman çok daha maliyetli oluyor. Hepsini önleyemezsiniz. Her zaman bir doygunluk sınırı vardır. Peki burada nereye geliyoruz? Ya her iki taraf için de tam bir yıkım, ya da savaşı bırakmak. Ve bence anlamamız gereken şu: yıkımın sonu yok.

Bilirsiniz, eğer kendimizi yok edeceksek, çok fazla silahımız var. Dünyanın çok fazla silahı var. Bunu anlamamız gerektiğini düşünüyorum. Bu kadar çok silah üretmek mantıklı değil. Akıllı olmak ve barışçıl bir dünya inşa etmeye çalışmak çok daha ucuz. Ben bir robot bilimciyim ve bir İHA üreticisiyim. Neden böyle bir şey söylüyorum diyebilirsiniz. Ama sorun dünyadaki dengesizlik. Bazı ülkeler, yıkım silahları üretmek için tüm dünyadan daha fazla para harcıyor. Kendinizi savunmak söz konusu olduğunda ise bu son derece zor. Neredeyse hiçbir seçeneğiniz yok. Yani sürekli bir dengesizlik var. Bu yüzden önleme ne yazık ki son derece zor. Bu çağda teknolojinin yayılmasını durduramazsınız. Her şey çevrimiçi. Buna karşı koymak için neredeyse çitler ve kafesler içinde yaşamanız gerekir. Bu da çok akıllıca değil. Savaşları durdurmak her zaman çok daha akıllıca olur. Ama dünyaya şu anda bakarsanız, birkaç yüz kilometre ötede bir soykırım yaşanıyor ve dünyada bunu durduracak hiçbir kurum yok. Kurumlar bitti, esasen. Kurallar bitti. Böyle devam ediyor. İnsanlık, İkinci Dünya Savaşı'nda olduğu gibi, elindeki araçlar yüzünden kendini yok edecek."

Geleceğin muharebe ortamı

Selçuk Bayraktar, "Bu teknolojiyi 10, 20 yıl sonra nasıl hayal ediyorsunuz? Çünkü belki de daha başındayız. Ve savaşın bu yeni teknolojiyle tamamen ilişkili olduğunu düşünüyorum, gelecekte. Belki de bu teknolojinin 10, 20 yıl içinde nasıl olacağını hayal etmemize yardımcı olabilecek kişi sizsiniz." sorusuna şu yanıtı verdi:

"Evet, bu çok önemli bir soru. Öncelikle, hayal etmek çok zor, çünkü üstel (exponential) bir çağda yaşıyoruz. Her şey değişiyor. 30 yıl sonrasını hayal etmek zor. 5 yıl, evet. 10 yıl, sanırım yapabiliriz. 30 yıl çok zor. Ve umarım biz, örneğin Baykar olarak, bunu bir teknoloji şirketi olarak sürdürürüz. Nasıl daha çok sivil tarafta olabiliriz, ağırlıklı olarak sivil tarafta? Çünkü silahlar için değil, insan hastalıklarını iyileştirmek veya insan ihtiyaçları için teknoloji geliştirmek her zaman çok daha iyidir. Ama ne yazık ki yaşadığımız dünya bizi savunma tarafına daha da itiyor. Şu anda savunma sanayi büyüyor. Baykar'ın gelirleri çok daha yüksek. Muhtemelen böyle devam edecek.

30 yıl sonrasında ne olacağını hayal etmek zor, çünkü söylediğim gibi terör açısından da yayılmayı durdurmak son derece zor. Bence bu çok tehlikeli. Bir araştırmacı olarak, 20 yıl önce bunu biliyorduk. İHA'lar, örneğin terör açısından son derece tehlikeli, ayrıca savunma açısından da çok öldürücü veya çok yetenekli. Ama şu anda farklı bir seviyedeyiz yapay zekanın kapasitesi, bağlamında, şu anda her şeye yapay zeka deniyor. Aslında yapay zeka değil, ileri düzey algoritmalar. Bu algoritmalara zaten sahiptik. Şimdi minyatürleştiler. Bilgisayarın konuşması, bir şeyi anladığı anlamına gelmiyor. Hiçbir şey anlamıyor.

Şimdi her şey minyatürleşti ve her yerde. Çevrimiçi. Yani 30 yıl sonra nereye gideceğini hayal etmek zor. Ama 10 yıl içinde şunu söyleyebilirim: Dronlar, İHA'lar büyüyecek. Her boyutta olacak. Dünyada 15 bin kadar savaş uçağı var. İnsansız savaş uçakları zamanla, muhtemelen 30 yıl içinde, hepsinin yerini alacak. Bu da muharebe havacılığında büyük bir devrim olacak. Ve umuyorum, bir gün dünya düzenini yeniden birleştirip 'silahlar iyi değil' diyebiliriz. Umarım bunu bir gün yaparız. Ama şu an bunun zamanı değil, ne yazık ki. Tüm kurumlar, tüm kurallar, her biri, tek tek yıkılıyor."

Programın açılışında konuşan Görgün, Kuantum Programı ile savunma sanayinin geleceğine, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığına ve önümüzdeki dönemin güvenlik mimarisine dair güçlü bir vizyon ortaya koyduklarını söyledi.

Kuantum teknolojilerinin teorik bir bilim alanı olmanın ötesine geçerek stratejik bir kabiliyet alanına dönüştüğüne işaret eden Görgün, hesaplama, algılama ve haberleşme alanlarında ortaya çıkan yeni nesil kabiliyetlerin savunma sanayinin geleceğini doğrudan etkilediğini vurguladı.

Kuantum teknolojilerinin kriptolojiden optimizasyona, veri analizinden simülasyona ve sinyal bağımsız navigasyon sistemlerine kadar geniş bir yelpazede stratejik kabiliyetler sunduğunu anlatan Görgün, bu alanda dünya ile bir yarış içinde olduklarını belirtti.

Savunma sanayinde elde edilen birikimin ve modelin dünyada yakından takip edildiğini aktaran Görgün, şunları kaydetti:

"Farklı stratejiler, farklı yol haritaları, farklı çevik yaklaşımlarla kendi önceliklerimizi gözeterek insan kıymetimizi yeteneklerimizi geliştirerek ve yatırımlarımızı buna göre yönlendirerek yapmak zorundayız. Kritik teknolojilerde dışa bağımlılık, yalnızca bir tedarik meselesi değil, egemenliğin aslında sessizce devredilip devredilmemesi meselesidir. Savunma Sanayii Başkanlığında biz bunu çok iyi biliyor ve çok iyi tecrübe ediyoruz. İşte özellikle son 20 yılda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bizlere verdiği sorumluluk, motivasyon ve güven ile birlikte, biz bu dışa bağımlılığı azaltıyoruz. Yeni teknolojileri kendimize özgün yaklaşımlarla sahada güvenlik güçlerimizden aldığımız saha bilgilerini hızlı bir şekilde kıymetlendirerek ürüne dönüştürerek ve geliştirerek bu egemenliğimizin devredilmemesi hususunda gayretle çalıştık, ürettik ve üretmeye devam ediyoruz."

"Yalnızca ayakta kalmaya çalışmak strateji olamaz"

Haluk Görgün, SSB'nin AR-GE ve strateji çalışmalarını belirlerken ekosisteminde bulunan tüm paydaşların bütün yeteneklerini en iyi şekilde kullanılabilecek şekilde planlama yaptığını belirtti.

Savunma sanayindeki dışa bağımlılıkların birçok alanda yerini yerli üretim gücüne bıraktığına dikkati çeken Görgün, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bugün savunma sanayinde elde ettiğimiz birikim, dünyanın yakından takip ettiği bir süreç olarak tezahür etmeye başladı. Sadece maliyet etkin ve teknoloji etkin ürünlerimiz değil, dünyada savunma sanayi şirketleri sıralamasında ilk 100'e giren ilk 50'ye giren şirketlerimizin başarı hikayeleri, yönetsel olarak ortaya koyduğu performanslar, Savunma Sanayi Başkanlığımızın koordinasyonu eş güdümü bir model olarak aslında birçok ülke tarafından değerlendirilmektedir. Dolayısıyla bunları hangi yeni teknoloji olursa olsun, hangi konu olursa olsun biz en iyisini yapıp model oluşturabilme potansiyeline sahip bir birikimimizin olduğunu ifade etmek için paylaşıyorum. Yıllar içinde olgunlaşan bir mühendislik aklımız var. Derinleşen ekosistemimiz var ve her adımda pekişen bir tecrübemiz var. Dolayısıyla bu birikimler, bu geçmiş bizde bu özgüveni oluşturdu. İçinde bulunduğumuz çağ, kritik teknolojilerde doğru alana doğru zamanda yatırım yapanların milli egemenliğini teminat altına aldığı ve kendi iradesiyle bunu şekillendirdiği bir çağ olduğunu ifade etmeye çalışıyorum. Bu dönemde yalnızca ayakta kalmaya çalışmak, asla bir strateji olamaz. Biz özgün ürünleri geliştirmek ve bu özgün ürünler ve kritik kabiliyetlerde belirleyici aktörler olmak zorunda olduğumuzu bir kez daha ifade etmek istedim."

Milli Yetkinlik Hamlesi ve genç mühendislik gücü

SSB Başkanı Görgün, insan kaynağının önemine değinerek, bugünün ve geleceğin yetenek setini belirlemek amacıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla "Milli Yetkinlik Hamlesi" programını başlattıklarını hatırlattı.

Savunma sanayinin yaş ortalamasının 34 olduğunu ve bu rakamın gelişmiş ülkelere kıyasla en az 20 yıl daha genç bir kitleye işaret ettiğini bildiren Görgün, Türkiye'nin savunma sanayi ihracatında 11'inci sırada yer aldığı bilgisini paylaştı.

Görgün, teknolojinin hızlı ilerlemesi karşısında güvenlik güçlerinin ihtiyaç duyacağı sistemleri en hızlı ve maliyet etkin şekilde üretmek için gayret göstermeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Kritik projeler için imzalar atıldı

Konuşmaların ardından etkinlik kapsamında stratejik öneme sahip projeler için imza törenleri gerçekleştirildi.

Bu çerçevede, "Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirilmesi Projesi", "Navigasyon Amaçlı ve Denizaltı Tespiti için Kuantum Manyetometre Kullanımı ve Gösterimi (KERTERİZ) Projesi", "Savunma Sanayii Kuantum Teknolojileri Stratejik Yetkinlik Geliştirme İş Birliği Protokolü" ve "SSB Kuantum Algoritma Yarışması" için ayrı ayrı imza törenleri gerçekleştirildi.

Etkinlikte, SSB Kuantum Programı Tanıtım Sunumu, SSB AR-GE ve Teknoloji Yönetimi Daire Başkanlığı yetkilileri tarafından yapılırken, açılışı gerçekleştirilen Türkiye Kuantum Platformu'na ilişkin bilgilendirme yapıldı.

YÖK Başkanı Özvar: Kuantum alanında uzman akademik kadroların yetiştirilmesi önceliklerimiz arasında

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, Ankara'da düzenlenen Savunma Sanayii Başkanlığı Kuantum Programı'nın tanıtımında yaptığı konuşmada, Türkiye'nin son 20 yılda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde savunma sanayi alanında tarihi bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirtti.

Türkiye'nin bu alanda küresel ölçekte etkin konuma ulaştığını ifade eden Özvar, "Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde yürütülen güçlü vizyon sayesinde savunma sanayimiz bugün yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılayan bir yapı olmaktan çıkmış, geliştirdiği ileri teknolojilerle küresel ölçekte bir aktör haline gelmiştir. Artık dünyanın farklı bölgelerine savunma sanayi ürünlerinin yanında savunma sanayi ekosistemini, teşkilat yapısını ve çalışma yöntemlerini de ihraç eden bir konuma ulaşmıştır." diye konuştu.

Savunma sanayisinde elde edilen başarıların Türkiye'nin bilim, teknoloji ve mühendislik kapasitesinin ulaştığı seviyeyi gösterdiğini vurgulayan Özvar, insansız hava araçlarından uydu sistemlerine, elektronik harp teknolojilerinden haberleşme altyapılarına, hava savunma sistemlerinden milli muharip uçağa kadar pek çok alandaki başarının Türkiye'nin yüksek teknoloji üretme kapasitesinin somut birer göstergesi olduğunu dile getirdi.

Özvar, savunma sanayisinde tam bağımsızlığa ulaşabilmek için mevcut teknolojilerin de ötesine geçilmesi gerektiğini belirterek, "Geleceğin kritik teknolojilerini geliştirebilmemiz gerekmektedir. Stratejik alanlarda dışa bağımlılığın azaltılması hatta tamamen ortadan kaldırılması, milli güvenliğimizin ve teknolojik egemenliğimizin temel şartlarından bir tanesidir." dedi.

Bugün teknolojik üstünlüğün yapay zeka, siber güvenlik, yarı iletken teknolojiler, ileri malzemeler ve kuantum teknolojileri gibi alanlarda elde edilen bilgi, kapasite ve yetkinliklerle şekillendiğine dikkati çeken Özvar, savunma sanayisinin geleceği ile üniversitelerin araştırma kapasitesi arasında doğrudan ve güçlü bir ilişki kurulmasının hayati önem taşıdığını dile getirdi.

Savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu bilgi, teknoloji ve insan kaynağının sürdürülebilir biçimde geliştirilmesinin ancak güçlü bir üniversite-sektör işbirliğiyle mümkün olabileceğini ifade eden Özvar, akademik bilgi ile uygulama tecrübesinin bir araya gelmesinin, araştırmaların ürüne, projelerin ise teknolojiye dönüşmesi ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi bakımından büyük öneme sahip olduğunu kaydetti.

YÖK olarak üniversitelerin Türkiye'nin kalkınma hedeflerine ve kritik teknoloji alanlarına daha fazla katkı sunmasını desteklediklerini ve savunma sanayinin bunların başında geldiğini aktaran Özvar, bu kapsamda 2023'te imzalanan çatı protokolün AR-GE ve ÜR-GE faaliyetlerinin güçlendirilmesi, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve üniversite sanayi işbirliğinin geliştirilmesi için güçlü zemin oluşturduğunu söyledi.

Bu kapsamda savunma sanayi alanına yönelik hayata geçirilen çeşitli işbirliklerine ilişkin bilgi veren Özvar, şunları kaydetti:

“Savunma Sanayi Başkanlığımız ile yürütülen çalışmaların bir sonucu olarak bu yıl Ankara, Kırıkkale ve Hitit üniversitelerinde patlayıcı ve enerjetik malzemeler ön lisans programına ilk öğrencilerimizi alıyoruz. Ayrıca bu yıl Kırıkkale Silah Sanayi İhtisas Organize Sanayii Bölgesi içinde bir de Silah İhtisas OSB Meslek Yüksekokulunu açmış bulunuyoruz. Bahsi geçen ön lisans programı da burada bu sene faaliyete geçecektir. Bu yıl başlattığımız bu modeli savunma sanayimizin ihtiyaç duyduğu diğer alanlara da yaygınlaştırmayı ve önümüzdeki yıl yeni programlar açmayı da planlamaktayız.”

Bugün ise işbirliklerini geleceğin en stratejik teknoloji alanlarından biri olan kuantum teknolojilerine taşıdıklarını belirten Özvar, dünyada yaşanan gelişmelerin kuantum teknolojilerinin gelecek yıllarda savunmadan haberleşmeye, siber güvenlikten sağlık teknolojilerine kadar çok geniş alanda dönüştürücü etkiler oluşturacağının açık olduğunu dile getirdi.

Kuantum hesaplama, kuantum haberleşme ve kuantum algılama teknolojilerinin geleceğin stratejik rekabet alanları arasında yer aldığına işaret eden Özvar, bu teknolojilerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda güvenlik ve egemenlik açısından da ülkeler için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Özvar, "Bu nedenle ülkemizin kuantum alanında güçlü bir insan kaynağı ve araştırma altyapısı oluşturması bir tercih değil zorunluluktur." dedi.

Bu kapsamda YÖK olarak yüksek öğretim sisteminde kuantum teknolojilerine yönelik yeni programların açılması üzerinde çalıştıklarını bildiren Özvar, "Önümüzdeki dönemde lisans seviyesinde kuantum odaklı yeni programların hayata geçirilmesini planlıyoruz. Bu süreçte fizik bölümlerimizin birikiminden yararlanarak burada bazı programların dönüşümü ve yeniden yapılandırılmasına başladık. Bu anlamda ilk çalışmayı Gebze Teknik Üniversitesi ile başlattık. Bunun yanında yüksek lisans ve doktora seviyesinde yeni programların açılması, disiplinler arası araştırmaların teşvik edilmesi ve kuantum alanında uzman akademik kadroların yetiştirilmesi de önceliklerimiz arasında yer alacaktır." şeklinde konuştu.

Savunma Sanayii Başkanlığı, üniversiteler ve YÖK arasında imzalanan "Savunma Sanayi Kuantum Teknolojileri Stratejik Yetkinlik Geliştirme İşbirliği Protokolü"nün bu noktada önemli bir zemin oluşturduğunun altını çizen Özvar, protokole dahil edilen üniversitelerin tamamının kuantum teknolojileri ve ilgili alanlarda önemli araştırma kapasitesine ve kalitesine sahip olduğunu kaydetti.

YÖK Başkanı Özvar, üniversitelerin bu alandaki güçlü akademik birikimiyle Türkiye'nin kuantum ekosisteminin gelişmesine önemli katkılar vereceğini vurguladı.

Protokolün kuantum hesaplama, kuantum algılama ve kuantum haberleşme alanlarında nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesini, eğitim programlarının geliştirilmesini, araştırma kapasitesinin güçlendirilmesini ve sürdürülebilir bir kuantum ekosistemi oluşturulmasını hedeflediğini aktaran Özvar, şunları söyledi:

"Protokol kapsamında ön lisanstan doktora seviyesine kadar eğitim programlarının geliştirilmesi, mevcut programların güncellenmesi, sertifika programlarının oluşturulması, disiplinler arası eğitim içeriklerinin hazırlanması ve araştırma merkezleri ile laboratuvar altyapılarının güçlendirilmesi öngörülmektedir. Ayrıca burslar, staj programları, araştırma projeleri, yaz okulları ve teknik etkinlikler yoluyla gençlerimizin bu alana yönlendirilmesi hedeflenmektedir."

Dizinin yapımcısı ve oyuncuları tarafından karşılanan Güler, çekimleri yerinde izledi ve yapımda emeği geçen personele başarılar diledi.

Bakan Güler'e ziyarette, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu, Donanma Komutanı Oramiral Kadir Yıldız ve 1'inci Ordu Komutanı Orgeneral Bahtiyar Ersay da eşlik etti.

SSB koordinasyonunda geliştirilen ve hava savunmayla ilgili tüm unsurları kapsayan Çelik Kubbe, Türkiye'nin katmanlı hava savunma mimarisini oluşturan yerli ve milli "sistemler sistemi" bir proje olarak öne çıkıyor. Çok Katmanlı Hava Savunma Sistemi Çelik Kubbe, tüm irtifa ve menzillerde hava sahasındaki her türlü tehdidi bertaraf edebiliyor.

Tüm katmanları tamamlanarak envantere kazandırılan Çelik Kubbe'nin en alçak irtifasında daha çok sürü dronlara ve kamikaze İHA'lara karşı maliyet etkin savunmayı amaçlayan "Dronedef" unsurları, KORKUT ve GÜRZ benzeri sistemler ve her irtifada radarlar bulunuyor. Çelik Kubbe'nin orta katmanında HİSAR, üst katmanında ise SİPER yer alıyor.

Çelik Kubbe, yeni bileşenlerle güçleniyor

İçerisinde birçok hava savunma silah sistemini, radarı, elektro-optik çözümleri, haberleşme modüllerini, komuta kontrol istasyonlarını ve yapay zekayı barındıran Çelik Kubbe, Türkiye'nin "hava savunma alanındaki beyni" konumunda bulunuyor.

Çelik Kubbe içerisindeki sistemlerin koordinasyon halinde çalışmasını yönetecek üst akıl çözümü HAKİM ile birlikte algılayıcı sistemler ve haberleşme çözümleri de ASELSAN tarafından geliştiriliyor.

Hava savunma kabiliyeti, ASELSAN'ın yarım asrı aşan tecrübesiyle geliştirdiği teknolojik birikimin bir araya getirilmesiyle kurgulanan bir yetkinlik olarak öne çıkıyor. Her geçen gün yeni kabiliyetler kazanan Çelik Kubbe, ilave bileşenlerle gücüne güç katıyor.

Açıklamada, "ASELSAN ile SSB arasında hava savunma sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 780 milyon avro olan sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme kapsamında teslimatlar 2028 ve 2032 yılları arasında gerçekleştirilecektir." ifadelerine yer verildi.

Resepsiyonda konuşan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Görgün, savunma sanayiinde gelinen noktaya değinerek, 'Sayın Cumhurbaşkanımızın büyük destekleri, ufuk açıcı vizyonu ve kararlı duruşu sayesinde savunma sanayiimizde her gün yeni rekorlara imza atıyoruz.' dedi.

Savunma sanayindeki büyümeye dikkati çeken Görgün, 'Bilindiği gibi Türkiye, savunma sanayi sektöründe bir önceki yıla oranla yüzde 48 büyüme gerçekleştirdi. Ülkemiz yerli savunma sanayi hamlesi ile bu alanda kendi kendine yeterliliği en yüksek ülkelerden biri haline gelmiştir.' ifadelerini kullandı.

- Görgün: 'DIMDEX 2026'da başarılı anlaşmalara imza atacağız'

Türkiye'nin bölgesel ve küresel gücüne savunma sanayi ile katkıda bulunduklarını dile getiren Görgün, fuardan savunma sanayi ihracatında olumlu sonuçlar alınacağını belirterek, şunları kaydetti:

'Türkiye olarak DIMDEX 2026'da en fazla savunma sanayii firması ile katılım sağlayan ülkeyiz. Ayrıca fuar vesilesiyle de Katar'da oldukça önemli görüşmeler gerçekleştirme imkânı buluyoruz. Bu görüşmelerin savunma sanayiimiz adına önümüzdeki dönem için oldukça kıymetli neticeler doğuracağına inanıyorum. Savunma sanayi firmalarımız var gücü ile çalışıyorlar. Dost ve müttefik ülkelere sadece ürün satmıyor aynı zamanda teknoloji transferi de yapıyoruz. DIMDEX 2026'da başarılı anlaşmalara imza atacağız.'

Türkiye'nin Doha Büyükelçisi Göksu ise savunma sanayi firmalarına ev sahipliği yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

- Türk sanayii firmaları DIMDEX 2026'da boy gösterecek

Katar Silahlı Kuvvetleri tarafından organize edilen ve bölgenin uluslararası savunma ve güvenlik endüstrisi alanında öne çıkan etkinlikleri arasında yer alan DIMDEX 2026 fuarı Katar'ın başkenti Doha'da 19-20 Ocak tarihlerinde 9.kez düzenlenecek.

Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda Türkiye'den yaklaşık 47 şirket, fuarda ürün ve kabiliyetlerini sergileyecek ve çeşitli anlaşmalara imza atacak.

Akdeniz’de gerçekleştirilen testte TCG Anadolu gemisinin güvertesinden havalanan Bayraktar TB3 SİHA’lar, hem ateş gücünü sergiledi hem de denizdeki insansız sistemlere komuta edilmesine aracılık ederek "müşterek harekât" yeteneğini gösterdi.

Önemli anlara sahne olan gösterim faaliyetini, İtalya, Birleşik Krallık, İspanya, Japonya, Brezilya askeri heyetleri de takip etti.

TB3 üzerinden KİDA'ya uzaktan kontrol
Gerçekleştirilen testle birlikte hibrit harekât konsepti sahada başarıyla doğrulandı. TCG Anadolu’dan havalanan Bayraktar TB3 SİHA üzerinde bulunan veri bağı sistemleri aracılığıyla, deniz yüzeyindeki ASELSAN üretimi Albatros-S Kamikaze İnsansız Deniz Aracı’nın (KİDA) uzaktan kontrolü sağlandı.

Bayraktar TB3 üzerinden aktarılan komutlarla hedefe yönlendirilen KİDA, sağladığı başarılı angajmanla deniz üstündeki tehdidi etkisiz hale getirdi.

Hedef adasına MAM-T/L ve Kemankeş atışları
Antalya açıklarında gerçekleştirilen faaliyet kapsamında atış görevleri için TCG Anadolu gemisinden salvo kalkış yapan iki adet Bayraktar TB3 SİHA görev sahasına ulaştı. Bayraktar TB3'lerden biri, kanatları altında taşıdığı ROKETSAN tarafından geliştirilen milli mühimmatlar MAM-T ve MAM-L ile hedef adasındaki yer hedeflerine yönelik mühimmat atışı gerçekleştirdi.

Diğer Bayraktar TB3 SİHA ise Baykar tarafından milli imkânlarla geliştirilen KEMANKEŞ-1 Yapay Zekâ Tabanlı Mini Seyir Füzeleri ile hedefi ateş altına aldı. İcra edilen atışlarda belirlenen hedefler başarıyla vuruldu.

Keşan'a döndüler
Mavi Vatan'daki bu önemli testin ardından Bayraktar TB3 SİHA'lar dönüş manevralarını tamamladı. Görevi icra eden Bayraktar TB3'lerden biri, TCG Anadolu gemisine gerçekleştirdiği başarılı inişin ardından tekrar havalanarak Keşan’a intikal etti.

Teste katılan diğer Bayraktar TB3 SİHA da görev planlaması dâhilinde Keşan’a dönüş yaptı.

İhracat şampiyonu
Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA Ar-Ge sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin %83’ünü ihracattan elde etti.

2023’te 1.8 milyar dolarlık ihracat yapan Baykar, ülkemizdeki tüm sektörlerde en çok ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı.

Dünya insansız hava aracı ihracat pazarının en büyük firması olan Baykar, 2024 yılında da küresel ölçekteki başarısını sürdürdü ve gelirlerinin yüzde 90’ını ihracattan elde ederek 1.8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Kasım ayı ihracatının geçen yılın aynı döneminde 613,7 milyon dolar seviyesindeyken yüzde 22 artışla 747 milyon dolara yükseldiğini bildiren Görgün, şunları kaydetti:

"Bu ivmeyle birlikte sektörümüz, yalnızca kasım ayındaki artışla değil, yılın geneline ilişkin performansıyla da tarihi bir eşiği aşarak yeni bir rekora imza atmıştır. Yalnızca 11 ayda gerçekleşen ihracat rakamlarımız tüm zamanların yıllık istatistiklerini geride bırakmıştır. Bu performansla sektörümüz, yüksek katma değerli ürünlerde istikrarlı büyümesini güçlendirmiş, ihracat hacmini genişletmiş, küresel pazarlardaki rekabet gücünü daha da pekiştirmiştir."

Görgün, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürüttükleri uluslararası işbirliği faaliyetlerinin, firmaların yalnızca belirli bir coğrafyaya değil, dünyanın hemen her bölgesine ihracat yapabilmesinin önünü açtığını belirtti.

SSB olarak, ihracat yapan firma sayısını artırmayı, KOBİ'leri küresel tedarik zincirlerine entegre etmeyi, sürdürülebilir ve yüksek katma değerli bir ihracat modeli oluşturmayı hedeflediklerini ifade eden Görgün, "Bu başarıya katkı sunan tüm şirketlerimizi ve ekosistemimizin tüm paydaşlarını gönülden tebrik ediyorum. Türkiye, savunma sanayisinde üreten, geliştiren ve ihraç eden güçlü bir ekosistemle yoluna kararlılıkla devam etmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Baykar'ın tamamen öz kaynaklarıyla milli ve özgün olarak geliştirdiği Bayraktar KIZILELMA ile Sinop atış alanında gerçekleştirilen testin insansız bir savaş uçağının jet motorlu hedefi hava-hava füzesiyle vurduğu ilk başarılı test olarak tarihe geçmesi, dünya basınında birçok ajans ve haber sitesi tarafından bildirildi.

"HAVACILIKTA YENİ ÇAĞ"

Rusya'nın TASS haber ajansı, "KIZILELMA, görüş ötesi havadan havaya füze kullanarak süpersonik jet hedefini imha eden ilk insansız savaş uçağı olarak dünya havacılık tarihine geçti." ifadesine yer verdi.

Rus RİA Novosti ajansının haberinde de, çoğu insansız hava aracının (İHA) havadan karaya görevler için tasarlandığı vurgulanarak, "Baykar'ın basın açıklamasına göre KIZILELMA, hava-hava muharebe kabiliyetini kanıtlayan ilk ve tek insansız platform oldu." denildi.

Xinhua ajansı, bu başarının arkasındaki mühendislik entegrasyonuna dikkati çekerek, bu gelişmenin KIZILELMA'nın "sensör füzyonu, radar yeteneği, uçuş kontrol algoritmaları ve yerli füze teknolojisinin tek bir hedef doğrultusunda uyum içinde çalıştığını" gösterdiğini yazdı.

Azerbaycan Devlet Haber Ajansının (AZERTAC) haberinde, "Bayraktar KIZILELMA, İHA'larla hava muharebesinde yeni bir sayfa açtı." denildi.

Platformun pilotlu uçaklarla müşterek çalışabilme kabiliyetine işaret edilen haberde, "Baykar İHA'larının 2024'te Türkiye'nin toplam savunma ve havacılık ihracatının yüzde 25'ini oluşturduğu" yazıldı.

"TÜRKİYE SEMALARINDA TARİH YAZILDI"

İsrailli gazeteci Amichai Stein, söz konusu testin "havacılıkta tarihi bir emsal" olduğunu belirterek, Bayraktar tarafından üretilen insansız savaş uçağının, hava-hava füze kullanarak jet motorlu bir hava hedefini başarıyla vurduğunu bildirdi.

İsrail’in Maariv gazetesi "Türkiye semalarında tarih yazıldı: Bir insansız hava aracı, dünya ordularının ancak hayal edebileceği bir önleme operasyonu gerçekleştirdi" başlıklı haberinde Türkiye'nin küresel bir atılım yaptığını vurguladı.

Gazete, KIZILELMA'nın havadan havaya füze kullanarak bir hedefi başarıyla önlemesinin "uluslararası hava silahlanma yarışında yeni bir çığır açtığını" aktardı.

İsrail'in Hayom gazetesi, KIZILELMA'nın başarısını "Erdoğan'ın 'tarihi' denemesi: Havacılıkta yeni bir çağ" başlığıyla duyurdu.

Sputnik Armenia, Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar'ın açıklamalarına atıfta bulunarak, "Şimdiye kadar dünyada hiçbir insansız platform havadaki hedeflere ateş edemiyordu. Türkiye havacılıkta yeni bir dönemin kapılarını açtı." ifadelerini kullandı.

KÜRESEL SAVUNMA BASININDA GENİŞ YANKI

Hindistan'da NDTV kanalının haberinde, KIZILELMA'nın başarıyla tamamlanan testinin "küresel muharebe havacılığı tarihinde yeni bir sayfa açtığı" kaydedildi.

Haberde, Baykar'ın dünya genelinde insansız hava araçları ihracatında "lider konumda" bulunduğu yazıldı.

Belçika merkezli, savunma sanayi alanında önemli gelişmeleri gündeme taşıyan "Avrupa Savunma Sanayi" internet sitesi, konuya ilişkin haberinde, Bayraktar KIZILELMA'nın yaptığı teste değinerek, milli insansız savaş uçağının bu testle görüş ötesi hedeflere (BVR) karşı da çalışabilme kabiliyetini doğruladığını belirtti.

Haberde, Bayraktar KIZILELMA'nın hedef F-16'ya kilitlenip milli hava-hava füzesi GÖKDOĞAN ile gerçekleştirdiği simüle atış testinde tam isabet sağlaması "önemli bir dönüm noktası" şeklinde nitelendirildi.

Ayrıca haberde, Baykar'ın 37 ülkeyle ihracat anlaşması bulunduğu, bunun "şirketin uluslararası alanda genişleyen ayak izini" yansıttığı kaydedildi.

Yunanistan’da havacılık dünyası haberlerine odaklanan “ptisi” isimli haber sitesi, Türkiye’nin ilk insansız savaş uçağı Bayraktar Kızılelma'nın Sinop atış alanında gerçekleştirdiği teste ve uçan hedefler karşısındaki başarısına dikkati çekti.

Test sırasında Kızılelma’ya 5 F-16 uçağının eşlik ettiğinin vurgulandığı haberde, “Hava-hava platformu olarak faaliyet göstermesi hava kuvvetleri savaşına kesinlikle yeni bir boyut kazandırıyor.” ifadesi yer aldı.

Haberde, Kızılelma'nın uçan hedefler karşısındaki başarısının dünyada bir ilk olduğunun altı çizildi.

"HAVACILIK TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR DÖNEM"

Arap dünyasının önemli gazetelerinden Alquds, "Türkiye'nin 'KIZILELMA' isimli insansız hava aracının bir F-16 savaş uçağını düşürmesi, Batı'daki savaş uçağı üreticilerini, Rusya'yı ve Çin'i endişelendiriyor" başlığı ile verdiği haberinde, "Türkiye'nin KIZILELMA uçağı, Türk Hava Kuvvetlerine ait bir F-16 savaş uçağına yönelik hava saldırısının kusursuz bir simülasyonunu gerçekleştirerek dünya havacılık tarihinde önemli bir döneme girdi. Bu dönüm noktası, Türkiye'nin insansız muharebe alanındaki kabiliyetlerini yeni bir stratejik boyuta taşıyan önemli bir ana işaret ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

KIZILELMA'DAN TTARİHE NOT DÜŞECEK BAŞARI

Bayraktar KIZILELMA, hava-hava muharebesi yeteneğini kanıtlayan dünyadaki ilk ve tek platform olarak havacılık tarihinde yeni bir çağ başlattı.

Tarihi test için Merzifon 5. Ana Jet Üssü'nden havalanan 5 adet F-16 savaş uçağı, Sinop semalarında Bayraktar KIZILELMA ile buluştu. F-16'lar ile gökyüzünde 5'li kol uçuşu gerçekleştiren Bayraktar KIZILELMA, insanlı-insansız müşterek harekat yaparak geleceğin hava muharebe konseptini sergiledi. Bu sırada bir Bayraktar AKINCI TİHA da uçuşa eşlik ederek tarihi anları havadan görüntüledi.

Senaryo gereği fırlatılan yüksek hızlı jet motorlu hedef uçağı, Bayraktar KIZILELMA üzerinde bulunan ve ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarı ile tespit edilerek takibe alındı. Hedefin radar tarafından hassas bir şekilde işaretlenmesinin ardından KIZILELMA, kanat altında taşıdığı TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi'ni ateşledi. Fırlatılan milli füze, jet motorlu hedef uçağı tam isabetle vurdu.

Tarihi atış testi, geleceğin hava muharebe konseptlerinin de nasıl şekilleneceğini gösterdi. Bayraktar TB2 SİHA'ların hava-yer görevlerinde yarattığı oyun değiştirici etki, Bayraktar KIZILELMA ile artık hava-hava görevlerine taşınacak.

Mevcut savaş uçaklarına kıyasla çok daha düşük radar izine (RKA) sahip olan Bayraktar KIZILELMA, üzerindeki gelişmiş sensörlerle düşman uçaklarını onlar kendisini fark etmeden çok uzak mesafeden tespit edebiliyor. "Görülmeden gören, vurulmadan vuran" bu yeni konsept sayesinde Bayraktar KIZILELMA, hava muharebelerinde üstünlük sağlayacak bir platform olacak.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün verdiği bilgilere göre, sektörün ihracat kilogram değeri kimi ürünlerde 20-50 bin dolara ulaşıyor.

Türk savunma sanayisinin önde gelen hafif ve orta kalibre silah sistemleri üreticilerinden Samsun Yurt Savunma (SYS Grup) da bu çabalar doğrultusunda yüksek teknolojiye dayalı üretimi ve güncel tehditlere karşı geliştirdiği modern çözümlerle, ürünlerinin katma değerini artırıyor, 80'den fazla ülkeye ihraç ediyor.

SYS Grup Genel Müdürü Cahit Utku Aral, yaptığı açıklamada, Türk savunma sanayisinin 2024 yılı ortalama kilogram başı ihracat değerinin 67 dolar seviyesinde olduğunu, SYS Grup'un bu rakamı 125 dolara çıkarmayı başardığını ifade etti. Aral, grubun gelecek yıllar için hedefinin ise 250 dolar bandına ulaşmak olduğunu belirtti.

"Yılda 70 bin adetten fazla optik satışı gerçekleştirmekteyiz"
SYS Grup olarak savunma sanayisine girişlerinin tabanca üretimiyle başladığını dile getiren Aral, 2017'ye kadar yürürlükte olan özel sektöre uzun namlulu silah üretim yasağı nedeniyle yalnızca yivsiz av tüfeği ve tabanca üretebildiklerini söyledi. Aral, şöyle devam etti:

"Tabanca üretiminde günümüzde de yüksek katma değer bulunmasına karşın SYS Grup olarak 2012 senesinde daha da yüksek katma değerli ürünlere geçiş kararını aldık. Tabii ilk olarak tabancalarımızın hitap ettiği segmenti üst segmente taşımak için önemli hamleler yaptık. Spor atıcılık alanına girme kararıyla önemli atıcıları kadromuza katarak geleceğin silahlarını tasarladık ve ürünlerimizin pazardaki konumunu A segmente taşıdık, satış fiyatlarını artırdık. Yine hafif silahta çok kritik olan aksesuar programımızı kendi bünyemizde geliştirdik. Bu sayede kullanıcılarımız için çok derin ve güvenli bir aksesuar portföyü oluşturduk. Bu da kullanıcıların silahlarımız ile aksesuarlarımızı da tedarik etmesi imkanını sağladı. Örnek olarak tabanca ile refleks nişangahı (optik) bir araya getiren ilk üreticilerden biriyiz ve silahlarımız ile bugün yılda 70 bin adetten fazla optik satışı gerçekleştirmekteyiz."

Hafif silah üretiminde yatırım maliyetlerinin düşük ve dünyada rekabetin fazla olması dolayısıyla orta kalibre alanına yatırım yapmaya karar verdiklerini anlatan Aral, bu konuda izledikleri stratejiye ilişkin şunları söyledi:

"O dönemki yasaklar sebebiyle ilk etapta orta kalibre silahların platformlara entegrasyonu altyapısını kazanmak amacıyla yatırım yaptık. Amerikan ve İngiliz silah üreticilerinin mümessilliklerini alarak ürünlerini kara, deniz ve hava platformlarına mekanik ve elektro mekanik çözümlerle entegre etmeye başladık. Bu girişimimiz bize gelecekte silah üretimine başladığımızda edinmemiz gereken bir kabiliyeti önden kazandırdı. Bu stratejik hamleyle pazarı tanıdık ve sattığımız ürünlerin entegre lojistik desteklerini vermemiz sebebiyle kullanıcılarla iletişim sürekliliğini sağladık. 2017 yılında yasakların kalkmasıyla da ilk olarak 12,7mm ağır makineli tüfeği geliştirme süreçlerine başladık. 2018 yılı Ocak ayında başladığımız geliştirme sürecini 2022 Aralık ayında tamamladık. Aynı tarihlerde yine orta kalibre alanında önemli üreticilerden iş ortağımız İngiliz AEI Systems'ın SYS Grup bünyesine alımını gerçekleştirdik. Bu alımla ürün portföyümüze 20, 25 ve 30mm silahlar da dahil olmuş oldu."

- Dünyada 2-3 üreticiden biri oldu
SYS Grup bünyesinde İstanbul merkezli olarak faaliyet gösteren UNIROBOTICS'in de bu silahlara uzaktan kumandalı atış kontrol sistemleri (UKSS) geliştirip üretmesinin kendilerini önemli bir noktaya taşıdığını ifade eden Aral, bu sayede kilogram başı ihracat değerini 125 dolardan 250 doların üzerine çıkaracak bir portföye ulaştıklarını belirtti. Aral, "Örnek olarak SYS Grup bugün 30x113mm silahı üretebilen 3 firmadan biri ve kendi bünyesinde bu silaha UKSS üreten 2 firmadan biri olma konumuna yükseldi. Bu sayede bugün açık deniz karakol gemilerinde, insanlı ve insansız kara ve deniz platformlarında, döner ve sabit kanatlı hava araçlarında sistemlerimiz, yapay zeka tabanlı en sofistike yazılımlarla görev yapıyor." dedi.

Hafif silah üretiminde üst segment ürün gruplarına yönelmenin, orta kalibre alanına yapılan yatırımların ve mekatronik entegrasyon çözümlerinin SYS Grup'un katma değerini artırdığını vurgulayan Aral, bundan sonra da teknoloji firması olmanın gereği olarak yatırımlar yapmaya ve ürünlerinin katma değerlerini artırmaya devam edeceklerini söyledi.

Makine sektörünün küresel rekabetteki konumunu güçlendirmek ve geleceğe yönelik ortak politikalar oluşturmak hedefiyle düzenlenen zirvede bu yıl, dünya genelinde hızla değişen siyasi ve ekonomik dengelerin yanı sıra teknolojik dönüşümün sanayi üzerindeki etkileri masaya yatırılıyor.

Çok kutuplu yeni dünya düzeni, yapay zeka destekli dönüşüm, yeni güç blokları, ticaret savaşları, artan korumacılık, ikiz dönüşüm ve yapay zekanın şekillendirdiği rekabet parametreleri programın ana başlıklarını oluşturuyor.

Bakan Kacır, etkinlikte yaptığı konuşmada, organize sanayi bölgelerinden teknoparklara, AR-GE ve tasarım merkezlerinden girişim ekosistemine kadar pek çok alanda hayata geçirdikleri yatırımlarla Türkiye'yi sadece bölgesinde değil, çok daha geniş bir coğrafyada güvenilir bir üretim ve teknoloji üssü haline getirdiklerini söyledi.

Türkiye'yi üretimde, sanayide ve teknoloji geliştirmede ileri seviyelere taşıdıklarını aktaran Kacır, "23 yıl önce 36 milyar dolar olan yıllık ürün ihracatımız, bugün 270 milyar doları aştı. Sanayi katma değerimiz 41 milyar dolardan 219 milyar dolara yükseldi." diye konuştu.

"Makine sektörümüz, ihracat performansı ve yerlilik oranıyla son yıllarda üretim ekosistemimizi ileriye taşıyor"
Bakan Kacır, Türkiye'nin Çin’den sonra, Orta Avrupa’ya uzanan geniş kuşakta, en fazla çeşit ürünü rekabetçi şekilde en fazla ülkeye ihraç edebilen ülke olduğunu belirtti.

Sanayi üretim endeksinin pandemi öncesi döneme göre Almanya’da yüzde 12,4, İtalya’da yüzde 5,5, Fransa’da yüzde 2,8 geride seyrettiğine dikkati çeken Kacır, "Türkiye’nin ise aynı dönemde sanayi üretimini yüzde 27,5 oranında artırmış olması ekonomimizin dayanıklılığını ve üretim altyapımızın gücünü ortaya koyuyor." dedi.

Kacır, demir–çelikten otomotive, savunma sanayisinden kimyaya, gıdadan tekstile tüm sektörlerin rekabetçiliğine çarpan etkisi sunan fabrikalar yapan fabrikalar kimliğine sahip makine imalat sanayisinin ülkenin kalkınma yolculuğunda stratejik bir role sahip olduğunu ifade ederek, "57 bini aşkın girişimde 500 binden fazla vatandaşımıza istihdam sağlayan makine sektörümüz, gerek üretim kapasitesi ve ürün kalitesiyle gerekse teknolojik yetkinliği, ihracat performansı ve yerlilik oranıyla son yıllarda üretim ekosistemimizi ileriye taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Geçen yıl 28 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştiren sektörün, yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ürünleriyle, Türkiye’nin ihracat sepetini nitelik bakımından zenginleştirdiğini ve küresel pazarlardaki konumunu güçlendirdiğini aktaran Kacır, "Bu başarıların kalıcı ve sürdürülebilir olması, makine sektörümüzün küresel ligde zirveye oynaması vizyonuyla, sektörümüzün her daim yanında olmayı en temel vazifemiz olarak görüyoruz. Makine sektörünün önünü açacak uygulamaları, yüksek katma değerli ve teknoloji odaklı üretimi teşvik edecek yeni nesil teşvik mekanizmalarını kararlılıkla devreye alıyoruz." dedi.

"Üreticimizin önünü açacak geniş kapsamlı mevzuat düzenlemelerini hayata geçiriyoruz"
Mehmet Fatih Kacır, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile sektörde gerçekleştirilen yatırımlara uygun koşullarda finansman sağladıklarını belirterek, Merkez Bankasının 500 milyar lira kaynak tahsis ettiği programın sanayicilerden teveccüh gördüğünü dile getirdi.

Türkiye'yi yeni teknoloji yatırımlarının adresi kılacak, tarihin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'nı ilan ettiklerini hatırlatan Kacır, "Makine sektörümüze büyük ivme kazandıracak bu programla, yatırımcılarımıza proje bazlı yatırım teşviklerinin yanında pazar geliştirme destekleri, cazip koşullarda finansman ve uygun yatırım alanları sunuyoruz." diye konuştu.

Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla yürürlüğe giren yeni teşvik sistemiyle sektörde gerçekleştirilen yatırımlara sağladıkları destekleri etkin şekilde artırdıklarını vurgulayarak, "Aynı zamanda genel teşvik sistemini sonlandırarak teşvik sistemine dahil etmediğimiz sektörlere ve ürünlere yönelik yatırımlarda kullanılan makine ve teçhizatın gümrük vergisi muafiyetini kaldırdık. Yerli makine üreticilerimizi koruduk. Sektörümüzün uluslararası pazarlara erişimini hızlandıracak, üreticimizin önünü açacak geniş kapsamlı mevzuat düzenlemelerini hayata geçiriyoruz." ifadelerini kullandı.

"Yeşil ve dijital dönüşümü bugün yakalayanlar yarının kazananı olacak"
Bakan Kacır, Türk sanayisinin yüksek teknoloji odaklı sürdürülebilir büyümesini sağlayacak teşvikleri, stratejik program ve projeleri hayata geçirmeye devam edeceklerinin altını çizerek, makine sektöründeki küresel trendleri yakinen takip ettiklerini ifade etti.

Bugünün dünyasında sürdürülebilir, döngüsel ve yüksek katma değerli üretimin çevre hassasiyetinin yanı sıra rekabetin de ana unsuru haline geldiğini anlatan Kacır, "Yeşil ve dijital dönüşümü bugün yakalayanlar yarının kazananı olacak." şeklinde konuştu.

Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak işletmelerin, üreticilerin ikiz dönüşüm yolculuğunda ihtiyaç duydukları yol haritasını destek ve teşvik programları ile kendilerine sunduklarını belirterek, "Dünya Bankası işbirliği ile yürüttüğümüz yeşil dönüşüm projeleri ile 1 milyar doların üzerinde finansmanı sanayicilerimize, KOBİ'lerimize ve yeşil teknoloji girişimlerimize kazandırdık." değerlendirmesinde bulundu.

Verilen desteklerle, eğitimlerle firmaları sanayinin dijitalleşme yolculuğuna hazırladıklarını dile getiren Kacır, "Biz her daim çalışanın, üretenin, bu ülke için alın ve akıl teri dökenin yanında yer almayı sürdüreceğiz. Daha büyük, daha güçlü müreffeh bir Türkiye tasavvurumuzda elini taşın altına koyan, gayret eden tüm müteşebbislerimizin yanında, yakınındayız. Sanayicilerimizle, üreticimizle yakın işbirliği içerisinde olarak bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da kendilerini destekleyeceğiz." dedi.

Kacır, Türkiye'yi yüksek teknolojili ve katma değerli üretimde dünyada hak ettiği konuma taşıyacaklarını ifade ederek, "Sektörümüzü çok daha katma değer odaklı ve rekabetçi bir yapıya kavuşturmak adına tüm paydaşlarımızla eş güdüm içerisinde çalışmayı sürdüreceğiz." diye konuştu.

HÜRJET Projesi'nde seri üretim çalışmaları devam ediyor. Bu kapsamda 2026 yılı içerisinde planlanan Türk Yıldızları teslimat takvimine uygun şekilde süreç ilerliyor.

Teslim edilecek uçakların montaj faaliyetleri sürerken gelecek yılın ilk çeyreğinde yeni üretim uçakların ilk uçuşlarının gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.

Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen HÜRJET Jet Eğitim ve Hafif Taarruz Uçağı Projesi kapsamında çalışmalar Ağustos 2017'de başladı.

Üretimi tamamlanan ilk komponent 10 Haziran 2022'de düzenlenen törenle nihai montaj hattına taşındı. Montaj faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından yer testleri (iniş takımı, kablaj, kanopi mekanizma, elektrik testleri) başlatılan HÜRJET, ilk motor çalıştırma gereksinimleri olan aviyonik sistem, elektrik sistemi ve yakıt testlerini gerçekleştirdi.

Türkiye'nin ilk jet motorlu süpersonik eğitim uçağı HÜRJET, 30 Ocak 2023'te ilk kez motor çalıştırdı, 25 Nisan 2023'te ilk kez gökyüzüyle buluştu.

HÜRJET, ilk uçuşunun ardından tasarım zarfı içerisinde uçuş testlerini devam ettirdi.

TUSAŞ, ayda 2 HÜRJET teslim edebilecek bir seri üretim altyapısı kapasitesi oluşturmak için de hazırlık yapıyor.

HÜRJET'ten Türk Hava Kuvvetlerine ilk aşamada 16 adet teslim edilecek. Bu sayı farklı konfigürasyonlardaki uçaklarla artırılacak.

Geniş görev yelpazesi
Tek motorlu ve tandem kokpitli HÜRJET, üstün performans özellikleri ile modern savaş uçağı eğitiminde kritik rol oynamak üzere tasarlandı. HÜRJET, harbe hazırlık geçiş eğitimi, hava devriyesi (silahlı ve silahsız) ve akrobatik gösteri uçağı gibi roller icra edebilecek.

13,6 metre uzunlukta, 4,1 metre yükseklikte ve 9,5 metre kanat açıklığındaki HÜRJET, 1,4 mach hıza ulaşabilecek, azami 45 bin feet seviyesinde uçuş gerçekleştirebilecek.

Uçakta üçer adet kanat altında ve bir adet gövde altında olmak üzere 7 istasyon bulunabilecek, bunlara farklı faydalı yükler takılabilecek. HÜRJET, 3 tonun üzerinde faydalı yük taşıyabilecek.

Test sürecinde farklı kamuflajlara sahip 2 HÜRJET'in kol uçuşu ve ilerde bir parçası olacağı Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı akrobasi timi Türk Yıldızları ile HÜRJET'in yaptığı uçuş büyük ilgi gördü.

İspanya imzası için geri sayım
Türkiye'nin ilk milli jet eğitim ve hafif taarruz uçağı HÜRJET'in İspanya'ya ihracatına yönelik sözleşmenin de yakın zamanda imzalanması bekleniyor. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, İspanyol yayın organı El Espanol'a yaptığı açıklamada, "TUSAŞ olarak tamamen hazırız. Artık haftaları sayıyoruz. Taraflar arasında çözümsüz herhangi bir konu kalmadı. Nihai tedarik sözleşmesinin kısa sürede imzalanması bekleniyor." dedi.

HÜRJET'in, temel olarak eğitim amaçlı tasarlanmış bir jet eğitim uçağı olduğuna işaret eden Demiroğlu, ancak yeni misyon ihtiyaçları veya varyant talepleri ortaya çıkması halinde TUSAŞ'ın bu gereksinimlere hızla uyum sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi.

HÜRJET varyantları, konfigürasyonları ve teslimat takvimi sözleşme imzasıyla birlikte açıklanacak.

F-5 uçaklarının yerine geçecek yeni Entegre Eğitim Sistemi için tahmini bedeli 3 milyar 120 milyon avro olan bir program uygulanacak. Bu kapsamda teslimatların 2028'de başlaması ve 45 HÜRJET tedariki planlanıyor.

HAVELSAN’ın ev sahipliğinde 25 Kasım'da düzenlenen törene, SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, SSB Başkan Yardımcısı Hüseyin Avşar, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci ile Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve sektör temsilcileri katıldı.

Törende, toplam 6,5 milyar dolar değerindeki sözleşmeler imza altına alındı.

Törende konuşan Haluk Görgün, Savunma Sanayii İcra Kurulunda (SSİK) alınan kararların sözleşmeye dönüştürülmesi süreçlerinin titizlikle sürdüğünü anlattı.

Görgün, son icra kurulunda özellikle taarruzi sistemler ve hava savunma sistemlerinin tedarikinin kahraman Türk ordusu için yapılması yönünde kararlar alındığını hatırlatarak, şunları kaydetti:

"Bu süreçte Roketsan ve ASELSAN şirketimiz geçmişte ürettikleri, geliştirdikleri, daha evvel envantere kazandırdıkları hava savunma, yakın ve uzun mesafeli hava savunma sistemlerine ilaveten; bugün yine Roketsan’ın daha evvel yine envantere kazandırılmış taarruzi sistemler ve bunların gelişmiş versiyonları ile alakalı sözleşmeleri imzaladık. Şirketlerimiz gece gündüz durmadan var olan sistemleri iyileştirme, geliştirme, etki gücünü artırma ve kahraman ordularımızın caydırıcı gücünü ortaya koyabilecek kabiliyetleri artırmak üzere çalışmalarına devam ediyorlar."

"Hem ihtiyacı karşılıyor hem de ihraç ediyoruz"
Gelinen noktada imzalanan sözleşmelerin ve ihracat başarısının mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Görgün, Türkiye'nin savunma sanayiinde sınıf atladığını vurguladı.

Görgün, Türkiye'nin artık küresel bir oyuncu olduğuna dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bugün gelinen noktada Allah’a çok şükür imzaladığımız sözleşmeler ve bu sözleşmeler kapsamında birtakım ürünleri ihraç eder konuma gelmiş olmanın da ayrı bir mutluluğunu yaşıyoruz. Türkiye artık savunma sanayii ürünü ihraç eden ülkeler arasında ilk 10'da kendine yer bulan bir ülke. Hava savunma sistemleri ihtiyaçlarını karşılarken diğer taraftan farklı kademelerde, mertebelerde hava savunma sistemlerini ihraç edebilen bir ülke konumuna geldi."

"Çelik Kubbe'nin yazılım ve donanımı tamamen yerli"
Hava savunma doktrinindeki "Çelik Kubbe" kavramına ve sistemlerin yerliliğine de değinen Görgün, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Tabii Çelik Kubbe yapısıyla ta geçmişten başlayan katmanlı hava savunma sistemleri mimarisinin tüm unsurlarının hamdolsun hem alt sistemlerini hem bunların bütünleşik bir şekilde bir ağ yapısı içinde çalışabilecek hem yazılım ve donanımlarını yerli ve millî üretebilme kabiliyetine sahip olmak... Diğer taraftan da caydırıcılığımızı artıracak taarruzi sistemlerin de yine seri üretimini imzalamış olmak ve bunların menzillerini, bunların etki alanlarını artıracak çalışmaların devam etmesinin huzuruyla, mutluluğuyla çalışıyoruz."

"Sürdürülebilir bir ekosistem oluşturduk"
Prof. Dr. Görgün, Türkiye'nin son 23 yılda savunma sanayiinde yakaladığı ivmenin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın şirketlere ve genç mühendislere duyduğu güvenin bir sonucu olduğunu belirtti.

Bu güvenle birlikte ortaya çıkan ürünlerle kendi kendine yeten, sürdürülebilir bir ekosistem oluşturduklarını ifade eden Görgün, "Dost ve müttefik ülkelerle de ürettiklerini paylaşan ve ihracatta ilk 10 arasına giren bir savunma sanayii ihracatçısı ülke konumuna geldik. Yaptıklarımız kıymetli, başardıklarımız anlamlı ama biz hep beraber biliyoruz ki daha çok yapacaklarımız var. Daha çok geliştirmemiz gerekiyor. Biz ekibimize, sektörümüze güveniyoruz. Hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum." diye konuştu.

Sektör liderlerinden "stratejik güç" ve "seri üretim" mesajı
Törende söz alan ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, atılan imzaların ülke açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı.

Akyol, "Bugün gerçekten ülkemiz açısından stratejik imzalara şahitlik ettik. Hava savunma sistemlerimizin yüksek adetlerde üretimi için imzalar attık. Ülkemize, milletimize hayırlı olsun." ifadelerini kullandı.

Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci ise imzalanan projelerin TSK'nın gücüne güç katacağını belirterek şunları söyledi:

"Bugünkü imza töreniyle aslında Silahlı Kuvvetlerimizin stratejik gücüne çok ciddi katkı sağlayacak birçok projeyi de hayata geçirmiş olduk. Uzay sistemlerinden hava savunma sistemlerine, tanksavar sistemlere ve stratejik sistemlere kadar birçok projenin seri üretim anlaşmasını bugün imzaladık. Hayırlı, uğurlu olsun."

"Ülkemizin bekasına ciddi katkı sağlayacak"
SSB Başkan Yardımcısı Hüseyin Avşar da projelerin kritik niteliğine dikkati çekerek, emeği geçenlere teşekkür etti.

Avşar, konuşmasında şunları kaydetti:

"Bugün imzaladığımız projeler ülkemizin bekasına çok ciddi katkılarda bulunacak, Silahlı Kuvvetlerimizin caydırıcılığını artıracak, vurucu gücünü artıracak gerçekten çok kritik projeler. Bu projelerde emeği geçen Millî Savunma Bakanlığımıza, Silahlı Kuvvetlerimize, Savunma Sanayii Başkanlığındaki çalışma arkadaşlarıma ve firmalarımıza çok teşekkür ediyorum. Ülkemize, milletimize hayırlı olmasını diliyorum."