Uraloğlu, yazılı açıklamasında, abonelerin 5G'ye geçiş sürecine ilişkin bilgi verdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dün 5G dönemini resmen başlatmasıyla tarihi bir eşiğin geride bırakıldığına işaret eden Uraloğlu, 'Türkiye'de 32 milyondan fazla 5G uyumlu cihaz bulunuyor. 81 ilde kademeli hizmete aldığımız 5G ile birlikte yaklaşık 21 milyon abone bu teknolojiyle buluştu.' değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, haberleşme ve bilişimin, bugünün en stratejik alanlarından olduğuna dikkati çekti.

5G'nin sadece bir teknoloji olmadığını, Türkiye'nin ekonomisini, sanayisini, sağlığını, ulaşımını ve tarımını dönüştürecek bir çağın adı olduğunu belirten Uraloğlu, şöyle devam etti:

'5G, 4,5G'ye kıyasla ultra düşük gecikme süreleri ve yoğun cihaz bağlantısı kapasitesiyle Türkiye'yi dijital dönüşümün merkezine taşıyacaktır. Ulaşımda tam otonom sürüş ve akıllı yol uygulamalarıyla yol güvenliği artacak, trafik daha verimli yönetilecek. Sanayide akıllı fabrikalar, otonom robotlar ve anlık veri analiziyle üretim süreçleri optimize edilecek. Akıllı şehirlerde enerji yönetiminden otopark sistemlerine kadar her alanda yenilikçi çözümler hayat bulacak.'

İKİ YIL İÇİNDE ÜLKE GENELİNDE KULLANILACAK

Uraloğlu, üç operatörün rekabetiyle 16 Ekim 2025'te gerçekleştirdikleri 5G yetkilendirme ihalesi neticesinde 3 milyar 534 milyon dolar gelir elde ettiklerini hatırlattı.

5G yetkilendirme ihalesinde işletmecilere yıllara göre artan şekilde yüzde 60'a varan oranlarda yerli malı belgeli ürün ve yüzde 30'a varan oranlarda milli haberleşme ürünü kullanım yükümlülüğü getirdiklerini bildiren Uraloğlu, '5G hizmetlerini iki yıl içinde ülkemizin her bir noktasında vatandaşlarımızın hizmetine sunacağız.' ifadesini kullandı.

Zararlı yazılım kampanyası CrystalX RAT, siber suçlular tarafından 'MaaS' modeliyle üçüncü taraflara sunuluyor.

'Stealer' özellikleri sayesinde zararlı yazılım, 'kurban' hakkında geniş kapsamlı veri toplayabiliyor, sistem bilgilerini derliyor, bazı uygulamalardaki hesaplarına ait kimlik bilgilerini ele geçiriyor ve internet tarayıcılarından veri çekebiliyor. Ayrıca kripto para kullanıcıları için de ciddi bir tehdit oluşturuyor. Tarayıcı tabanlı 'clipper' özelliği ile kripto cüzdan adreslerini değiştirerek işlemleri manipüle edebiliyor.

Veri hırsızlığının ötesinde, CrystalX RAT, tam kapsamlı bir gözetim aracı olarak da konumlanıyor. Ayrıca CrystalX RAT ekran görüntüsü alma, mikrofon üzerinden ses kaydetme ve hem kameradanhem de ekran üzerinden video yakalama gibi yeteneklere sahip.

Zararlı yazılımın dikkati çeken unsurlarından biri ise geliştiriciler tarafından özellikle öne çıkarılan 'şaka yazılımı' özellikleri. Bu işlevler sayesinde saldırganlar, kurbanın sistemine doğrudan müdahale edebiliyor, fare imlecini hareket ettirmek, masaüstü arka planını değiştirmek, ekran yönünü döndürmek, masaüstü simgelerini gizlemek, sistemi zorla kapatmak ve hatta gerçek zamanlı açılır mesajlar göndermek mümkün oluyor. İlk bakışta zararsız gibi görünen bu özellikler, saldırıya görünürlük ve psikolojik baskı boyutu ekleyerek kurban üzerinde rahatsız edici bir etki yaratıyor.

Saldırılar şu an için Rusya'daki kullanıcıları hedef alırken, satış ve dağıtım modeli göz önüne alındığında, zararlının farklı ülkelere yayılma potansiyeli oldukça yüksek görünüyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Kaspersky GReAT Kıdemli Güvenlik Araştırmacısı Leonid Bezvershenko, bu denli kapsamlı bir yetenek setinin, saldırıya maruz kalanların 360 derece ele geçirilmesine ve gizliliğin tamamen ortadan kalkmasına yol açtığını belirtti.

Bezvershenko, hesap erişim bilgilerinin ele geçirilmesinin ötesinde, çalınan verilerin şantaj amacıyla da kullanılabileceğini kaydetti.

İlk bulaşma vektörünün henüz net olarak belirlenemediğini anlatan Bezvershenko, 'Ancak şimdiden onlarca kurbanı etkilediği görülüyor. Telemetri verilerimiz, zararlının yeni versiyonlarının da tespit edildiğini gösteriyor, bu da aktif olarak geliştirilmeye ve sürdürülmeye devam ettiğine işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde hem kurban sayısının hem de coğrafi yayılımın önemli ölçüde artmasını bekliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan SETA araştırmacısı ve ETAI Direktörü Dr. Gloria Shkurti Özdemir, Google'ın 'TurboQuant' duyurusu etrafında oluşan spekülasyonların önemli bir kısmının teknik içeriğin tam olarak anlaşılmamasından olduğu kadar Cloudflare Üst Yöneticisi (CEO) Matthew Prince gibi etkili isimlerin bunu 'Google'ın DeepSeek anı' olarak nitelendirmesi gibi abartılı kıyaslamalardan ve piyasa mekanizmalarının bu sinyallere aşırı duyarlılığından kaynaklandığını söyledi.

TurboQuant'ın donanım ihtiyacını ortadan kaldıran bir teknoloji değil, büyük dil modellerinde çıkarım sırasında oluşan KV önbelleğini (key-value cache) optimize etmeye yönelik bir vektör kuantizasyon algoritması olduğunun altını çizen Özdemir, 'Modelin tamamını değil, bağlam bilgisini geçici olarak depolayan bu önbelleği hedef alır. Bellek gereksinimlerini 6 kat azaltan bir teknolojinin harcamaları da aynı oranda azaltacağı varsayımı ise temelsizdir, zira bellek, veri merkezinin yalnızca bir bileşenidir. Kuantizasyon teknikleri, modellerin daha düşük bit hassasiyetiyle çalışmasını sağlayarak hem inference (çıkarım) maliyetlerini düşürür hem de bellek kullanımını optimize eder. Bu yaklaşım yeni değil, ancak Google'ın burada yaptığı şey bu süreci daha agresif ve verimli hale getirmek.' ifadelerini kullandı.

'RAM ÜRETİCİLERİNİN HİSSELERİNDEKİ DÜŞÜŞ BİRAZ ABARTILI'

Gloria Shkurti Özdemir, piyasadaki sert reaksiyonun özellikle de RAM üreticilerinin hisselerindeki düşüşün bu noktada biraz abartılı ve kısa vadeli bir yorum olarak değerlendirilebileceğine dikkati çekerek, 'Çünkü bu tür teknolojiler 'daha az donanım ihtiyacı' anlamına gelmez. Daha doğru bir ifadeyle 'aynı donanımla daha fazla iş yapılabilmesi' anlamına gelir. Bu da uzun vadede genellikle talebi azaltmaz, aksine genişletir.' diye konuştu.

Özdemir, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Burada kritik olan daha yapısal bir nokta var, yapay zeka piyasaları şu anda çok yüksek beklentiler ve narratifler üzerinden hareket eden, oldukça hassas bir yapıya sahip. Bunu yakın zamanda DeepSeek'in model duyurusunda da gördük ve şimdi TurboQuant ile benzer bir durum tekrarlandı. Teknik gelişmenin kendisinden ziyade, piyasa bu gelişmeleri 'mevcut iş modellerini veya donanım talebini nasıl etkiler?' sorusu üzerinden fiyatlıyor. Bu da özellikle yarı iletken ve bellek gibi sektörlerde orantısız ve ani fiyat hareketlerine yol açabiliyor. Ayrıca şunu da vurgulamak önemli, yapay zeka tarafında sürekli ilerleme var, ancak piyasanın beklentisi genelde büyük, paradigma değiştirici sıçramalar yönünde. Bu nedenle bu tür duyurular, gerçek etkilerinden bağımsız olarak, 'büyük kırılma olabilir' algısını tetikleyerek kısa vadeli volatilite yaratıyor.'

RAM KRİZİNİN NEDENLERİNDEN BİRİ YAPAY ZEKA

Dünyada uzun zamandır devam eden RAM krizi ile ilgili bilgiler veren Özdemir, krizin tek bir nedene indirgenemeyecek kadar çok katmanlı bir mesele olduğunu belirtti.

Özdemir, bunun en temel nedenlerden birinin yapay zeka uygulamalarının ve özellikle büyük dil modellerinin hızla yaygınlaşmasıyla birlikte bellek talebinde yaşanan keskin artış olduğuna değinerek, 'Bu sistemler yalnızca işlem gücü değil, aynı zamanda yüksek bant genişliğine sahip bellek gerektiriyor ve bu da mevcut üretim kapasitesi üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.' dedi.

Bunun yanında yarı iletken üretiminin son derece maliyetli ve esnekliği sınırlı bir alan olduğuna vurgu yapan Özdemir, şöyle devam etti:

'Yeni üretim tesislerinin devreye alınması yıllar alıyor. Dolayısıyla talep hızla artarken arz aynı hızda genişleyemiyor. Jeopolitik gerilimler ve tedarik zinciri kısıtları da bu tabloyu daha kırılgan hale getiriyor. Bu durumdan en çok etkilenen alanların başında veri merkezleri ve yapay zeka sektörü geliyor. Bununla birlikte yarı iletken üreticileri, tüketici elektroniği ve otomotiv gibi sektörler de artan maliyetler ve arz baskısı nedeniyle doğrudan ya da dolaylı olarak etkilenmiş durumda.

Bu noktada daha derin bir yapısal meseleye de değinmek gerekir. Uzun yıllar boyunca teknolojik ilerlemenin temel çerçevesini belirleyen Moore Yasası, yani transistör yoğunluğunun düzenli olarak artması, fiziksel sınırlarına yaklaşmakta ve yavaşladığı giderek daha geniş bir kesim tarafından kabul görmektedir. Buna karşılık yapay zeka tarafında hem hesaplama hem de bellek ihtiyacı çok daha hızlı büyüyor. Yani donanım tarafındaki ilerleme ile talep artışı arasında bir uyumsuzluk oluşmuş durumda. Bu da RAM krizini geçici bir arz sorununun ötesine taşıyarak daha yapısal bir gerilime dönüştürüyor.'

Özdemir, krizle ilgili kısa vadede dalgalanmaların devam etmesinin muhtemel olduğunu belirterek, orta ve uzun vadede üretim kapasitesindeki artışlar, daha verimli model tasarımları ve yeni bellek teknolojilerinin devreye girmesiyle daha dengeli bir yapının oluşacağının altını çizdi.

Gloria Shkurti Özdemir, 'Bununla birlikte verimlilik artışlarının genellikle talebi azaltmak yerine artırdığı düşünüldüğünde, bu krizin tamamen ortadan kalkmasından ziyade daha yüksek bir talep seviyesinde yeniden şekillenmesi daha olası görünüyor.' ifadelerini kullandı.

If you are looking to generate passive income and dominate the YouTube algorithm without burning out, automating your channel with AI is the smartest move you can make today.

What is AI YouTube Automation?

AI YouTube automation is the process of using artificial intelligence tools to handle the heavy lifting of running a YouTube channel. Instead of spending hours brainstorming, writing scripts, recording voiceovers, and editing videos, you delegate these tasks to specialized AI software.

This model is particularly popular for faceless YouTube channels (also known as cash cow channels), where the creator never steps in front of the camera. Everything from the script to the final thumbnail is generated, optimized, and assembled using AI.

Key Benefits of Automating Your Channel

• Unmatched Scalability: AI allows you to produce 5 to 10 videos a week instead of just one. More content means more data for the YouTube algorithm, leading to faster growth.

• Cost-Effective Production: Hiring freelance scriptwriters, voice actors, and video editors can cost hundreds of dollars per video. AI tools reduce these overhead costs significantly.

• Time Freedom: By automating the repetitive tasks, you can focus on high-level strategy, SEO optimization, and analyzing your channel's analytics.

• Consistent Quality: Top-tier AI voice generators and editing platforms ensure that your audio and visuals maintain a professional standard in every upload.

Step-by-Step Guide to Building an AI-Automated Channel

1. Niche Selection and Keyword Research

Before generating any content, you need a profitable niche. Use SEO tools to find high search volume and low competition keywords. Popular niches for AI automation include personal finance, technology, health and fitness, and historical documentaries.

2. Scriptwriting with AI Prompts

Gone are the days of staring at a blank page. You can use large language models to generate engaging, highly optimized scripts. Simply provide the AI with your target keyword (e.g., "AI YouTube automation") and ask it to write a script with a strong hook, informative body, and a clear call-to-action (CTA).

3. Realistic AI Voiceovers

Robotic text-to-speech is a thing of the past. Today's AI voice generators can produce human-like intonation, emotion, and pacing. Simply paste your AI-generated script into a voiceover tool, select a voice that fits your niche's tone, and export the audio file.

4. Automated Video Generation

This is where the magic happens. Modern AI video tools can take your script or audio file and automatically match it with relevant stock footage, animations, and transitions. Many of these tools also generate dynamic captions automatically, which is crucial for viewer retention.

5. SEO Optimization and Thumbnail Creation

A great video is useless if nobody clicks on it. Use AI image generators to create eye-catching, high-contrast thumbnails. Finally, use AI to generate highly optimized video titles, descriptions, and tags to ensure your video ranks at the top of YouTube search results.

Conclusion

AI YouTube automation is not just a passing trend; it is the new standard for digital content creation. By leveraging the right AI tools, you can build a highly profitable channel, save countless hours, and create engaging content that viewers love. Start automating your workflow today, and watch your YouTube channel grow faster than ever before.

Understanding the DST Format

Before diving into the conversion process, it is helpful to understand why specific formats are required. Most digital graphics are saved as PNG (Portable Network Graphics) files because they preserve high image quality and support transparent backgrounds. However, embroidery machines do not understand pixels.

Machines read stitch files. The DST (Data Stitch Tajima) format is the universal language for commercial and home embroidery machines. A DST file contains exact X and Y coordinates, instructing the needle on where to move, when to drop, and when to trim the thread.

Why You Need a Dedicated Converter

You cannot simply rename a .png extension to .dst. The image must be "digitized." Digitizing is the complex process of translating flat pixels into dynamic stitch paths, defining thread density, stitch types (like satin or fill stitches), and underlay settings.

Using a reliable PNG to DST Converter simplifies this highly technical process. Instead of spending hours learning complicated, expensive digitizing software, online tools use advanced algorithms to map out the best stitching routes for your specific design automatically.

Benefits of Converting Online

• Speed and Efficiency: Get your embroidery files ready in minutes rather than waiting days for a freelance digitizer.

• Cost-Effective: Save money on expensive desktop software licenses.

• Accessibility: Convert files directly from your browser without needing heavy computer specifications.

• User-Friendly: Designed for both beginners and experienced embroiderers to streamline their workflow.

How to Go from Image to Embroidery

Transforming your logos and designs is easier than ever. When utilizing an online platform, the workflow is generally straightforward and requires no prior digitizing experience.

1. Prepare Your PNG: Ensure your image is high-resolution with clean, crisp lines. Designs with solid, distinct colors translate best into thread.

2. Upload the File: Drag and drop your artwork into the converter.

3. Adjust Settings (If Applicable): Some platforms allow you to input the desired physical size of the final embroidered piece to calculate stitch density accurately.

4. Download the DST: Once the conversion is complete, download the digitized file to a USB drive and load it into your embroidery machine.

Turning a flat Image to Embroidery is a magical process that brings digital brands into the physical world. By utilizing the right online conversion tools, you can ensure your final embroidered products are clean, professional, and ready to impress.

ZİRVEDEKİ YERİNİ ALDI

Milli teknoloji hamlesi vizyonu doğrultusunda milli dijital çözümler ile yerli girişimleri destekleyen Türk Telekom, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 yılı verilerine göre, patent başvuru sayısında 2024 yılında elde ettiği liderliği 2025’te de sürdürdü ve Ar-Ge ile inovasyondaki istikrarlı yükselişini devam ettirerek bir kez daha zirvedeki yerini aldı. Patent çalışmalarını; 5G ve 6G haberleşme sistemleri, uydu bağımsız iletişim teknolojileri, karasal olmayan ağlar (NTN), yapay zeka tabanlı ağ yönetimi gibi yenilikçi ve kritik alanların yanı sıra, sinyal işleme ile fiber-optik altyapı gibi stratejik teknoloji eksenlerinde yoğunlaştıran Türk Telekom, sektöre kazandırdığı patentler, akademik yayınlar ve uluslararası standartlara yaptığı katkılar ile ülkemizin Milli Teknoloji Hamlesi yolculuğuna güç katıyor.

"KÜRESEL ÖLÇEKTE ÖNEMLİ BAŞARILARA İMZA ATIYOR"

Türk Telekom Network Genel Müdür Yardımcısı Zafer Orhan, şunları söyledi: “Türk Telekom olarak Türkiye’nin dijital dönüşümüne liderlik ediyor, geleceği şekillendiren yeni nesil teknolojilerin hayata geçirilmesinde öncü çalışmalar yürütüyoruz. 2025 yılında milli patent başvuru sayımızı 921’e ulaştırdık ve Türkiye’de faaliyet gösteren firmalar arasında en fazla patent başvurusu yapanlar listesinde liderliğimizi bu yıl da sürdürdük. Bu başarı, inovasyonu kurum kültürümüzün merkezine alan yaklaşımımızın ve güçlü mühendislik kabiliyetimizin bir sonucudur.

5G ve ileri mobil teknolojilerde geliştirdiğimiz milli çözümlerle küresel ölçekte önemli başarılara imza atıyor, bu çalışmalarımızın uluslararası platformlarda ödüllerle taçlandırılmasından gurur duyuyoruz. Teknoloji üretmenin ötesine geçerek geliştirdiğimiz çözümleri küresel ölçekte değer yaratan ürünlere dönüştürüyoruz. Bu kapsamda Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarımızı; 5G ve 6G haberleşme sistemleri, uydu bağımsız iletişim teknolojileri, karasal olmayan ağlar (NTN), yapay zekâ tabanlı ağ yönetimi ile sinyal işleme ve fiber-optik altyapı gibi stratejik teknoloji alanlarında yoğunlaştırıyoruz. Türk Telekom olarak, teknoloji üreten ve ihraç eden Türkiye vizyonu doğrultusunda milli teknolojiler geliştirmeye ve bu teknolojileri hayatın her alanına entegre etmeye kararlılıkla devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

MİLLİ PATENT BAŞVURULARINDA 921'E YÜKSELDİ

Türkiye’nin “Milli Teknoloji Hamlesi” yolculuğunda önemli bir rol üstlenen Türk Telekom, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 verilerine göre milli patent başvurularında 921’e ulaşarak bu alandaki liderliğini korudu. Türk Telekom, 2024’te kazandığı Fikri Mülkiyet Liderliği’ni 2025 yılında da sürdürürken uluslararası standartlara katkı ve akademik yayın gibi Ar-Ge çıktılarında da önemli bir ivme yakaladı.

Türk Telekom’un uluslararası standartlara katkısı yüzde 237 artarken, akademik yayın sayısı yüzde 129 yükseldi. Küresel standartlarda öncülüğünü devam ettiren Türk Telekom, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği-Telekomünikasyon Standartlaştırma Birimi’ne (ITU-T) en fazla katkı sağlayan Türk firması olmasının yanı sıra, Üçüncü Nesil Mobil İletişim Ortaklık Projesi (3GPP) ve Avrupa Telekomünikasyon Standartlar Komitesi (ETSI) bünyesinde yürütülen 6G çalışmalarıyla da sektördeki lider konumunu güçlendirdi.

"MİLLİ TEKNOLOJİLERİ HAYATIN HER ALANINDA TAŞIMAYA DEVAM EDECEĞİZ"

Türk Telekom Network Genel Müdür Yardımcısı Zafer Orhan, şunları söyledi: “Türk Telekom olarak Türkiye’nin dijital dönüşümüne liderlik ediyor, geleceği şekillendiren yeni nesil teknolojilerin hayata geçirilmesinde öncü çalışmalar yürütüyoruz. 2025 yılında milli patent başvuru sayımızı 921’e ulaştırdık ve bu alandaki liderliğimizi bu yıl da sürdürdük. Bu başarı, inovasyonu kurum kültürümüzün merkezine alan yaklaşımımızın ve güçlü mühendislik kabiliyetimizin bir sonucudur. 5G ve ileri mobil teknolojilerde geliştirdiğimiz milli çözümlerle küresel ölçekte önemli başarılara imza atıyor, bu çalışmalarımızın uluslararası platformlarda ödüllerle taçlandırılmasından gurur duyuyoruz.

Teknoloji üretmenin ötesine geçerek geliştirdiğimiz çözümleri küresel ölçekte değer yaratan ürünlere dönüştürüyoruz. Bu kapsamda Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarımızı; 5G ve 6G haberleşme sistemleri, uydu bağımsız iletişim teknolojileri, karasal olmayan ağlar (NTN), yapay zekâ tabanlı ağ yönetimi ile sinyal işleme ve fiber-optik altyapı gibi stratejik teknoloji alanlarında yoğunlaştırıyoruz. Türk Telekom olarak, teknoloji üreten ve ihraç eden Türkiye vizyonu doğrultusunda milli teknolojiler geliştirmeye ve bu teknolojileri hayatın her alanına entegre etmeye kararlılıkla devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

MİLLİ TEKNOLOJİ HAMLESİNE GÜÇLÜ KATKI

İnovasyonu sahiplenen yaklaşımı, güçlü Ar-Ge altyapısı ve küresel iş birlikleriyle Türk Telekom, geliştirdiği teknolojileri dünya pazarlarına taşıyarak Türkiye’nin yüksek katma değerli teknoloji üretim kapasitesini artırmayı sürdürüyor. 5G çağına öncülük eden Türk Telekom, bu alanda geliştirdiği çözümler ve hayata geçirdiği uygulamalarla liderliğini güçlendiriyor. 5G kapsamında çevrimiçi uzaktan ameliyattan akıllı tarıma, limanlarda akıllı taşıt takibi ve güvenli ulaşımdan dokunsal eldivenli VR kukla tiyatrosuna, canlı maç yayınından milli endüstriyel 5G şebekeye ve Atatürk Kültür Merkezi’nde VR gözlükle sunulan yenilikçi sanat deneyimine kadar farklı alanlarda öncü uygulamalar hayata geçiren Türk Telekom, bu alandaki yetkinliğini uluslararası platformlarda elde ettiği başarılarla da ortaya koyuyor.

TÜRK TELEKOM TEKNOLOJİ VE İNOVASYON MERKEZİ AÇILDI: AR-GE GÜCÜNÜN DENEYİM MERKEZİNE TAŞIDI

Türk Telekom, Ar-Ge ve inovasyon alanındaki gücünü, Gayrettepe Genel Müdürlük yerleşkesinde 5G odağıyla tasarlanan ve yeni nesil bağlantı teknolojilerindeki liderliğini, somut kullanım senaryoları ile gerçek zamanlı uygulamalar üzerinden görünür kılmayı amaçlayan “Türk Telekom Teknoloji ve İnovasyon Merkezi” ile ortaya koydu. 600 metrekarelik bir alan üzerinde hayata geçirilen Türk Telekom Teknoloji ve İnovasyon Merkezi’nde toplam 17 farklı kullanım senaryosu yer alıyor. Merkezde yer alan kullanım senaryoları, Türk mühendislerin geliştirdiği yerli dijital çözümlerden oluştuğu açıklandı.

Merkez, 5G’nin sunduğu yüksek hız, düşük gecikme ve yüksek kapasite gibi avantajların, endüstriyel dönüşümden akıllı şehir çözümlerine, simülasyon teknolojilerinden artırılmış gerçeklik çözümlerine kadar geniş bir yelpazede nasıl değer yarattığını gerçek senaryolar üzerinden deneyimlemeyi sağlıyor. IoT uygulamaları tarafında görüntü işleme çözümleri, alçak seviye uydu iletişim sistemleri ve kestirimci bakım çözümü gibi çözümler yer alırken, deneyim alanını zenginleştiren farklı simülasyon ve etkileşim alanları da merkezin önemli bileşenleri arasında konumlandığı vurgulandı.

HEDEF UYDU GRUBUNUN İLK UYGULARI FIRLATILDI

Uyduların başarılı bir şekilde yörüngeye yerleştiği belirtilen açıklamada, 'Hedef uydu grubunun ilk uydularının fırlatılması, deneysel aşamadan bir iletişim hizmetinin oluşturulmasına geçişi işaret ediyor.' ifadesine yer verildi.

Rusya'nın 'Rassvet (Şafak)' projesinde yer alan uydular, ülkenin kendi bağımsız uydu internet ağı kurma hedefleri doğrultusunda üretildi. Proje, Ukrayna savaşında önemli rol oynayan ABD merkezli SpaceX şirketinin Starlink uydularına rakip olarak görülüyor. 2020'de kurulan Bureau 1440, dünyanın her yerinde minimum gecikmeyle saniyede 1 gigabite varan veri aktarım hızlarında geniş bant internet erişimi sağlayacak alçak yörünge uydu ağları geliştiriyor.

DOLULUK ORANI YÜZDE 51,01

Yılbaşından bugüne kadar 280,2 milimetre yağış düşen barajların doluluk oranı son 14 günde yüzde 5,12 arttı. Bu kapsamda kente su sağlayan barajlardaki doluluk oranı bugün itibarıyla yüzde 51,01 olarak kaydedildi.

EN FAZLA SU ISTRANCALARDA

Barajlarda son 14 günlük veriye göre en fazla su miktarı artışı Istrancalar'da yaşandı. Barajdaki su seviyesi 14 günde yüzde 40,9 artarak yüzde 81,14 olarak ölçüldü.

Su miktarı Ömerli'de yüzde 7,17 artarak yüzde 72,36, Darlık'ta yüzde 5,32 artarak yüzde 67,74, Elmalı'da yüzde 3 artarak 90,71, Terkos'ta yüzde 6,75 artarak yüzde 35,88, Alibey'de yüzde 5,38 artarak yüzde 41,47, Büyükçekmece'de yüzde 2,03 artarak yüzde 37,08, Sazlıdere'de yüzde 2,39 artarak yüzde 31,66 olarak belirlendi.

SU MİKTARINDA AZALIŞ DEVAM EDİYOR

Kazandere ve Pabuçdere barajlarında ise su miktarında azalış görüldü. Kazandere'de su miktarı yüzde 1,66 düşerek 55,74, Pabuçdere'de ise yüzde 2,35 azalarak 28,72 olarak kaydedildi.

Kente su sağlayan baraj ve göletler 868 milyon 683 bin metreküp biriktirme hacmine sahipken su miktarı bugün itibarıyla 428,09 milyon metreküp olarak hesaplandı. Barajlar dışında kente su sağlayan Melen'den 164,59 milyon, Yeşilçay'dan da 65,55 milyon metreküp olmak üzere bu yıl toplam 230,14 milyon metreküp su alındı.

BİR GÜNDE İKİ MİLYON 929 BİN SU TÜKETİLDİ

İstanbul'da dün 2 milyon 929 bin metreküp su tüketilirken kente verilen suyun tamamı, Melen ve Yeşilçay regülatörlerinden temin edildi.

İSKİ istatistiklerine göre, 23 Mart'taki baraj doluluk oranları 2016'da yüzde 87,16, 2017'de yüzde 89,63, 2018'de yüzde 89,61, 2019'da yüzde 94,11, 2020'de yüzde 63,99, 2021'de yüzde 66,84, 2022'de yüzde 88,63, 2023'te yüzde 37,02, 2024'te yüzde 80,03, 2025'te yüzde 79,68 ve 2026'da yüzde 51,01 olarak kaydedildi.

SON 10 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİ ÖLÇÜLDÜ

Barajlardaki su artışına rağmen bu oranların son 10 yılın aynı dönemine göre en düşük ikinci seviye olması dikkati çekti.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, AA muhabirine, son yıllarda kurak bir dönem geçirilmesine rağmen ülkenin birçok bölgesinin iyi yağış aldığını söyledi.

Marmara Bölgesi'nde ocak ve şubat aylarında iyi yağışlar yaşandığına dikkati çeken Toros, şöyle devam etti:

'İstanbul'da aralık ayında barajların doluluk oranı yüzde 18'in altına düşmüştü ve bu son derece kritik bir değerdi. Şu anda bugün itibarıyla yüzde 50'nin üzerine çıktık ama mart ayının sonuna geliyoruz artık. Çünkü biz, İstanbul'da en fazla yağışları aralık, ocak ve şubat aylarını alıyoruz. Geriye nisan ve mayıs ayı kaldı. Burada da yeterince yağış alamazsak, maalesef barajlardaki doluluk oranımız yeterli seviyeye ulaşamayacak.'

"2023 YILI HARİÇ BUGÜN İTİBARIYLA İSTANBUL BARAJLARINDAKİ EN DÜŞÜK İKİNCİ SEVİYEDEYİZ

Barajlardaki doluluk oranını son 10 yılki verilere göre de değerlendiren Toros, 'Maalesef 2023 yılı hariç bugün itibarıyla İstanbul barajlarındaki en düşük ikinci seviyedeyiz. Bu da tabii bizler için pek ümit verici bir durum değil. İstanbul için su sıkıntısının devam ettiğini gösteriyor.' değerlendirmesini yaptı.

Prof. Dr. Toros, kente su sağlayan barajların 868 milyon 683 bin metreküp su hacmine sahip olduğunu, buna karşılık kentte yılda yaklaşık 1 milyar 200 milyon metreküp su tüketildiğini kaydetti.

"İSTANBUL'UMUZ DAHA RAHAT NEFES ALACAK"

Şehirdeki su tüketiminin fazla olduğunu vurgulayan Toros, suyun daha verimli kullanılması gerektiğinin altını çizdi.

Prof. Dr. Toros, suyun daha verimli kullanılması konusunda İstanbullulara bir görev düştüğüne işaret ederek, 'Suyu her nerede kullanıyorsak, iş yerinde, bahçede, evimizde, mutfakta, banyoda vesaire daha verimli nasıl kullanabiliriz, su tüketimimizi nasıl azaltabiliriz, bunu yapmalıyız. Su tüketimimizi azalttığımız zaman hem daha az fatura ödeyeceğiz, ekonomik olarak kazanç elde etmiş olacağız hem de İstanbul'umuz daha rahat nefes alacak, daha su sıkıntısı yaşamamış olacağız.' dedi.

Uzun vadeli sıkıntı çekilmemesi için su tasarrufu konusunda farkındalık oluşturulması gerektiğini anlatan Toros, yağmur hasadı, suyun yeniden kullanılması, musluklara tasarruf başlığı ve vanalara basınç düşürücü takılması gibi önlemler alınabileceğini kaydetti.

Elon Musk’ın 2023 yılında 44 milyar dolara satın alarak adını "X" olarak değiştirdiği platform, kendi geçmişine dair radikal bir adım daha attı. Pazar günü @Twitter kullanıcı adına erişmek isteyenler, "Hesap Askıya Alındı" uyarısıyla karşılaştı.

"Kuralları İhlal Etti" Bildirimi
Hesaba giren kullanıcılar, X’in standart askıya alma mesajı olan "X kurallarını ihlal eden hesaplar askıya alınır" bildirimiyle karşılaştı. Hangi kuralın ihlal edildiği veya hesabın kalıcı olarak mı kapatıldığı konusunda şirketten henüz resmi bir açıklama gelmedi.

Makine önce sadece prototip olarak tasarlandı. ABD'li bir tatil şirketi, prototipin ticarileştirilip ticarileştirilemeyeceğini öğrenmek için iletişime geçtikten sonra, firma bunu gerçek anlamda üretmeye karar verdi.

Firma üründen 50 adet civarında üretmeyi planladığını ürünü özel kılanın nadir bulunması olduğunu belirtti. Yerel basında, perakende satış fiyatının 385 bin dolar olacağı bildirildi.

WhatsApp üzerinden yaptığı bir yazışmayı inceleyen Daniel, verilerin metadatasının yazıştığı kişinin konumunu da gösterdiğini iddia etti.

Daniel, mesajı yollayan kişinin ya da kendisinin böyle bir veriyi talep etmediğini ancak telefonunun yine de bu bilgiyi otomatik olarak kayıt altına aldığını ileri sürdü.

Bu veriyi direkt olarak kendi telefonundan aldığını söyleyen Daniel, "Bu, WhatsApp'ta sohbet ederken konumunuz açık durumdaysa, başka bir kişinin cihazında adli görüntüleme işlemi gerçekleştirildiğinde konumunuzun bu cihazdan elde edilebileceği anlamına geliyor." ifadesini kullandı.

WhatsApp'ın topladığı verilerin "konum bilgisi içerme" ile sınırlı kalmadığını belirten Daniel, bir grubu kimin oluşturduğu, ne zaman oluşturduğu, kimlerin eklendiği ve çıktığı gibi tüm bilgilerin kişi gruptan çıksa bile uygulamadaki metadatada kaldığını öne sürdü.

Daniel, cihazda bu verilerin saklanmasının kişi hakkında yapılacak olası soruşturmalarda kullanılabileceği anlamına geldiğini söyledi.

Daniel ayrıca, telefonundaki her bir fotoğraf, video, kayıt ve ekran görüntüsünün dosya oluşturulduğunda bulunan yerin tam konumunu da içerdiğini vurgulayarak, "Telefon, her bir medya dosyası için otomatik olarak GPS koordinatlarını kaydediyor. Bu, soruşturmacıların fotoğraf çektiğiniz, video kaydettiğiniz, ekran görüntüsü aldığınız veya cihazda herhangi bir medya oluşturduğunuz anda tam olarak nerede olduğunuzu belirleyebilecekleri anlamına geliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Bu seviyede bir metadatanın insan hareketleri ve davranışları ile zaman çizelgelerini inanılmaz bir doğrulukla takip edebildiğine değinen Daniel, cihazın URL adreslerini, kullanıcı adlarını, şifreleri ve cihaza yüklenen tüm uygulamaların kayıtlarını tuttuğunu savundu.

Daniel, WhatsApp mesajlarında olduğu gibi iPhone mesajlarında da yazıldığı ve gönderildiği anda göndericinin tam konumunun kaydedildiğini iddia ederek, "Her uygulama izler bırakıyor. Her mesaj metinden daha fazlasını taşıyor. Bu analiz işlemi, jailbreak yapılmasa bile soruşturmacıların konum, şifre, grup bilgileri, mesaj geçmişleri ve uygulama faaliyetlerine ulaşabileceğini kanıtlıyor." görüşünü paylaştı.

AA muhabiri, WhatsApp'a söz konusu iddiaların doğruluğuna ilişkin yazılı sorular yöneltti.

WhatsApp konuyla ilgili verdiği yanıtta, "Aldığımız ve topladığımız bilgi türleri, hizmetlerimizi nasıl kullandığınıza bağlıdır. Hizmetlerimizi sunmak için belirli bilgilere ihtiyacımız var ve bu bilgiler olmadan size hizmetlerimizi sunamayız. Örneğin, hizmetlerimizi kullanmak için bir hesap oluşturmak üzere cep telefonu numaranızı vermeniz gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Hizmetlerin kullanılması durumunda, ek bilgilerin toplanılmasını gerektiren isteğe bağlı özellikler olduğunu aktaran WhatsApp, "Bu tür bir bilgi toplama işlemi hakkında uygun şekilde bilgilendirilirsiniz. Bir özelliği kullanmak için gerekli bilgileri sağlamamayı tercih ederseniz, bu özelliği kullanamazsınız. Örneğin, cihazınızdan konum verilerinizi toplamamıza izin vermezseniz, konumunuzu kişilerinizle paylaşamazsınız." dedi.

Öte yandan WhatsApp, izinsiz konum bilgisi topladığına dair iddialara cevap vermedi.

Yapay zeka günlük rutinin parçası olacak
2030’a kadar yapay zekâ ve makine öğrenimi uygulamalarının günlük hayata tamamen entegre olması bekleniyor.

Enerji kullanımı yönetimi, tıbbi teşhis, kişiselleştirilmiş eğitim ve otomasyon sistemleri, yapay zekâ tarafından desteklenecek. Daha doğal iletişim kurabilen yapay zekâ modelleri, cihazlar ve platformlar arasında kesintisiz etkileşim sağlayacak.

Kuantum bilgisayarlar veri yoğun alanlarda devrim yaratacak
Kuantum bilgisayarların deneysel aşamadan çıkıp pratik uygulamalara başlaması öngörülüyor. İklim modellemeleri, ilaç geliştirme süreçleri, kriptografi ve endüstriyel optimizasyon gibi klasik bilgisayarların çözemediği sorunlar için kullanılacak.

Genişletilmiş gerçeklik eğitim ve çalışma alanlarını dönüştürecek
Artırılmış, sanal ve karma gerçeklik uygulamalarının yaygınlaşmasıyla öğrenciler sanal sınıflarda eğitim alabilecek, şirketler holografik toplantılar düzenleyebilecek.

Turizm, oyun ve tasarım alanlarında hiper-gerçekçi deneyimler sunulacak.

Otonom ve elektrikli araçlar ulaşımda yeni dönem başlatacak
Sürücüsüz otomobiller, otonom kargo dronları ve yapay zekâ destekli toplu taşıma sistemleri şehir yaşamını değiştirecek. Trafik yoğunluğu azalacak, lojistik süreçler otomatikleşecek ve araç paylaşım modelleri yaygınlaşacak.

Biyoteknoloji ve gen düzenleme kişiye özel tedavi sağlayacak
Genetik temelli sağlık hizmetleriyle bireylere özel tedaviler uygulanabilecek. CRISPR gibi gen düzenleme teknolojilerinin kalıtsal hastalıkları düzeltmesi, tarımda kuraklığa dayanıklı ürünlerin geliştirilmesi ve laboratuvarda üretilen gıdaların yaygınlaşması bekleniyor.

Beyin-bilgisayar arayüzleri iletişimi tamamen değiştirebilir
Beyin sinyalleriyle cihazları kontrol etmeye imkân veren teknolojilerin günlük kullanım için geliştirileceği öngörülüyor. Engelli bireyler için büyük kolaylık sağlayan bu sistemler, gelecekte hafıza desteği ve dijital etkileşimde de rol oynayabilir.

Nesnelerin interneti ile akıllı şehirler yaygınlaşacak
Sensör ve yapay zekâ destekli sistemler trafikten enerji tüketimine kadar birçok alanda otomatik optimizasyon sağlayacak. Şehirlerin daha güvenli, çevre dostu ve verimli hale gelmesi hedefleniyor.

2030’a damga vuracak 12 yenilik
Kişisel yapay zekâ yaşam koçları

Otonom ev içi robotlar

Gelişmiş sağlık takip giyilebilirleri

Holografik iletişim

Kablosuz enerji aktarımı

Sürdürülebilir tüketici malzemeleri

Laboratuvar ortamında üretilen gıdalar

Kişiselleştirilmiş eğlence deneyimleri

Mikro mobilite sistemleri

Dijital ikiz teknolojisi

Uzay tabanlı enerji ve tarım çözümleri

Yapay zekâ destekli siber güvenlik sistemleri

Sonuç
Uzmanlar, 2030’a doğru ilerlerken teknolojik dönüşümün kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.

Yapay zeka, kuantum bilgisayarlar, biyoteknoloji ve otonom sistemlerdeki gelişmelerin hayatın her alanında büyük değişim yaratması bekleniyor.

Uzmanlara göre bu sürece hazırlanmak ve gelişmeleri yakından takip etmek, hem bireysel hem de kurumsal kararları güçlendirecek.

Özelliğin, özellikle aynı anda başka işlerle meşgul olan ve yazı yazmakta zorlanan kullanıcılar için büyük kolaylık sağlayacağı belirtildi.

Modlar arası geçiş sona eriyor
Güncelleme ile kullanıcılar, önceki sürümlerde olduğu gibi metin ve sesli sohbet ekranları arasında ayrı ayrı geçiş yapmak zorunda kalmayacak. Sohbet penceresi artık dosya, fotoğraf veya belge yüklemeyi de desteklemeyi sürdürüyor.

OpenAI, Ses Modu’nu ilk kez iki yıl önce kullanıma sunmuştu. Ardından geçen yıl duyurulan Gelişmiş Ses Modu, kullanıcılar tarafından “büyük bir iyileştirme” olarak değerlendirilmişti.

Yeni entegrasyon, her iki özelliğin de aynı sohbet içinde kesintisiz şekilde kullanılmasını sağlıyor.

1946–1964 arası doğan Baby Boomers kuşağında en çok kullanılan şifre “123456” oldu. Aynı parola, X ve Y kuşağının da en popüler tercihi.

Raporda araştırmacılar, “Genç nesillerin dijital yerliler olduğu ve interneti içselleştirdikleri için siber riskleri daha iyi anladıkları düşünülüyor. Ancak bulgularımız bunun doğru olmadığını gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Yüzde 72 aynı şifreyi farklı platformlarda kullanıyor
NordPass’in sonuçları, parola yöneticisi Bitwarden tarafından ABD, Birleşik Krallık, Japonya, Almanya, Fransa ve Avustralya’da yapılan geniş kapsamlı ankete de paralel.

Bitwarden’ın verilerine göre Z kuşağı katılımcılarının yüzde 72’si aynı şifreyi birden fazla platformda tekrar kullanıyor. Bu oran Baby Boomer kuşağında yalnızca yüzde 42.

Genç kullanıcılar “parola yorgunluğu” yaşayan en büyük grup olarak öne çıkıyor.

Buna karşın araştırmalar, Z kuşağının geçiş anahtarı (passkey), biyometrik doğrulama ve iki faktörlü kimlik doğrulama gibi modern güvenlik yöntemlerine daha hızlı adapte olduğunu gösteriyor.

Google’ın haziran ayında yayımladığı güvenlik raporunda da X kuşağı ve Baby Boomers’ın oturum açarken parola kullanmaya daha fazla bağımlı olduğu vurgulanmıştı.

Google’ın Gizlilik, Güvenlik ve Emniyetten Sorumlu Başkan Yardımcısı Evan Kostovinos, Z kuşağının parolaları “eski bir güvenlik normu” olarak gördüğünü belirterek, “Dijital yerliler daha gelişmiş kimlik doğrulama araçlarına yöneliyor” dedi.

Uzmanlara göre parolaları düzenli olarak güncellememenin riskleri sürse de, daha güvenli ve kullanımı kolay teknolojilere geçiş eğilimi olumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. Parolalar hem yönetimi zor bir yöntem olarak görülüyor hem de kimlik avı saldırılarına ve veri sızıntılarına karşı daha savunmasız kalıyor.

Google ve diğer büyük teknoloji şirketleri, kullanıcıların hem güvenliğini hem de konforunu artırmak için parolasız bir geleceğe geçişi hızlandırmaya devam ediyor.

Starship roketinin test uçuşlarında defalarca çeşitli kaza ve arızalar yaşayan, 10'uncu test uçuşunda başarılı olan şirket, bu defa roket için geliştirilen devasa birinci kademe güçlendiricinin (booster) testlerinde hüsran yaşadı.

Teksas’ta şafak öncesi yapılan bir test sırasında, SpaceX’i izleyen LabPadre grubunun yakınlaştırılmış canlı yayınında güçlendiricinin aniden büküldüğü ve yan taraflarından gaz bulutu çıktığı görüldü. Bu durum, bir patlamanın dış gövdeyi parçaladığını gösteriyordu.

SpaceX yaptığı açıklamada, gaz sistemi basınç testi sırasında bir “anomali” yaşandığını doğruladı ve yaralanma olmadığını bildirdi. Şirket, aksaklığın güçlendiricinin yapısal dayanımının test edilmesinden önce meydana geldiğini söyledi.

SpaceX, bu güçlendiriciyi gelecek yılın başında yapılacak 12’nci Starship gösteri uçuşunda kullanmayı umuyordu. Ancak arıza, bu hedefi zora sokabilir.

Şirket, NASA’dan gelen baskıyla Starship’in Ay inişlerine yönelik özellikleri içeren yeni test aşamasına geçmesi için yoğun bir geliştirme süreci yürütüyor. Bu misyonlar, 1972’den bu yana ilk kez insanları Ay yüzeyine götürmeyi hedefleyen milyarlarca dolarlık iki görevden oluşuyor.

Aralarında sosyal medya platformu X'in de olduğu Cloudflare'in hizmet sunduğu platformlar bu sorundan etkilendi. X kullanıcıları masaüstü cihazlardan siteye erişmek istediklerinde "Cloudflare'in ağında dahili sunucu hatası var." uyarısıyla karşılaşıyor.

Türkiye, ABD, İspanya, Suudi Arabistan, Ukrayna, Polonya, Endonezya, Filipinler ve Birleşik Krallık'tan kullanıcılar X'e erişim sorunu yaşadığını raporladı.

Cloudflare'deki soruna bağlı olarak ChatGPT'de de erişim sorunu yaşanıyor. Benzer şekilde dünyanın birçok ülkesinden kullanıcılar ChatGPT'ye erişim sorunu yaşadığına ilişkin bildirimde bulundu.

Cloudflare'den küresel ağda yaşanan soruna ilişkin yapılan açıklamada, dahili bir hizmet bozulması yaşandığı belirtildi.

Bazı hizmetlerin aralıklı olarak etkilenebileceği belirtilen açıklamada, bunu düzeltmeye odaklanıldığı kaydedildi.

Cloudflare'den soruna ilişkin daha sonra paylaşılan güncellemelerde ise sorunun araştırılmaya devam edildiği, hizmetlerin düzeldiğinin görüldüğü ancak düzeltme çalışmalarının devam etmesi nedeniyle normalden yüksek hata oranlarının görülmeye devam edebileceği ifade edildi.

Sorunu gidermeye yönelik girişimler sırasında Londra’daki “WARP erişiminin” devre dışı bırakıldığı belirtilen açıklamada, Londra’daki kullanıcıların “WARP” üzerinden internete erişmeye çalıştıklarında bağlantı hatası görecekleri ifade edildi.

Açıklamada, sorunun tespit edildiği ve bir düzeltme uygulandığı aktarıldı.

Donanım tarafında yapay zeka teknolojileri ileri düzey özelliklere sahip sistemlere ihtiyaç duyuyor. Bu sistemlerin en önemli bileşeni ise çipler. Grafik işlemci birimleri yüksek kapasiteleriyle yapay zekanın çalışabilmesi için uygun donanımlar olarak öne çıkıyor. Yapay zeka çiplerinde ABD'li teknoloji devi NVIDIA yüzde 80'den fazla payıyla pazarında hakim konumda bulunuyor.

Altyapı katmanı ise yapay zeka uygulamalarının çalıştığı bulut platformlarını ifade ediyor. Genel bulut sistemleri pazarında AWS yüzde 29 pazar payıyla ilk sırada yer alıyor. AWS'yi yüzde 20 pazar payıyla Microsoft Azure, yüzde 13 ile Google Cloud takip ediyor. Dördüncü sırada yer alan Çin merkezli Alibaba Cloud'un ise yüzde 4 pazar payı bulunuyor.

Modeller ve uygulamalar katmanında ise OpenAI, Google Gemini, Claude yapay zeka modelleri öne çıkanlar arasında yer alıyor.

OpenAI, yapay zekanın teknolojik altyapısına yönelik anlaşmalar imzalıyor
Yapay zeka teknolojisinin son yıllarda kazandığı ivmeyle birlikte bu alanda yapılan işbirlikleri ve yatırımlar da artıyor.

Yapay zeka devi OpenAI, Amazon'un bulut bilişim platformu AWS ile kasım ayı başında bir anlaşma yaptığını duyurdu. 38 milyar dolar büyüklüğündeki bu anlaşma, OpenAI'ın ihtiyaç duyduğu ileri düzey işlem gücü açısından önem taşıyor.

7 yıl boyunca büyümeye devam edecek bu anlaşma kapsamında AWS, OpenAI'a gelişmiş yapay zeka uygulamaları için ileri seviye özelliklere sahip altyapı sunacak. OpenAI Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman, yazılı açıklamasında, AWS ile kurdukları bu ortaklığın gelişmiş yapay zekayı herkesin erişimine sunacağını ifade etti.

OpenAI ve AWS arasında imzalanan anlaşma NVIDIA açısından da önem taşıyor. AWS'nin işlem altyapısı yüz binlerce son teknoloji NVIDIA donanımını barındırıyor. Bu donanımlar sayesinde ileri düzey yapay zeka uygulamaları hayata geçirilebilecek.

AWS ile yaptığı anlaşmanın yanı sıra OpenAI, teknoloji devi AMD ile de bir anlaşma yaptı. Geçen ay duyurulan bu anlaşmaya kapsamında, yapay zeka donanım üreticisi AMD'nin grafik işlemci birimleriyle 6 gigavatlık AMD GPU altyapısı kurulacak. Bu adım, yapay zekanın potansiyelini ortaya çıkarmak amacıyla ihtiyaç duyulan işlem gücünün oluşturulmasında önem taşıyor.

Yapay zeka sistemlerinde önemli role sahip NVIDIA yatırımlarını sürdürüyor
OpenAI benzer şekilde eylül ayında NVIDIA ile stratejik işbirliği yaptığını duyurdu. Bu işbirliği, OpenAI'ın yeni nesil yapay zeka altyapısı için milyonlarca grafik işlemci birimini temsil eden NVIDIA sistemleriyle en az 10 gigavatlık yapay zeka veri merkezleri inşa edip devreye almasını kapsıyor.

NVIDIA bu ortaklığı desteklemek için her gigavat devreye alındığında OpenAI'a kademeli olarak 100 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planlıyor.

Teknoloji devi Microsoft da yapay zekaya yönelik işbirlikleri gerçekleştiriyor. Veri merkezi işletmecisi IREN ile 9,7 milyar dolarlık bir anlaşma yapan Microsoft, bu işbirliği kapsamında işlem kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Microsoft aynı zamanda OpenAI'la 2019'dan bu yana yapay zekayı ilerletmeye ve faydalarını geniş kitlelere ulaştırmaya yönelik ortak bir vizyonu paylaşıyor. Geçen ay yapılan duyuruya göre, yeni anlaşmayla birlikte Microsoft OpenAI'ın 135 milyar dolar değerindeki yüzde 27'lik payına sahip olacak.

Yapay zekanın farklı katmanlarına yönelik teknoloji geliştiren şirketler, işbirlikleriyle bu alandaki güçlerini pekiştirmeyi hedefliyor.

IBM’in yaklaşımı, süperiletken kübitlerin hem tek bir çip içinde hem de farklı bilgisayar modülleri arasında daha karmaşık biçimlerde birbirine bağlanmasına dayanıyor. Bu sayede cihazlar, mevcut kuantum bilgisayarlarda görülen en büyük sorunlardan biri olan hata oranını düşürmeyi hedefliyor.

YENİ BAĞLANTI DÜZENİ

Yeni modellerden Loon, her kübiti altı farklı kübite bağlayabiliyor ve bu bağlantılar sadece yatay değil, dikey yönde de ilerleyebiliyor. Bu özellik, bugüne kadar hiçbir süperiletken kuantum bilgisayarda görülmemişti.

Çoğu süperiletken kuantum bilgisayarda, klasik bilgisayarlardaki “bit”in kuantum karşılığı olan kübitler tek bir düzlem üzerinde (örneğin bir çip yüzeyi boyunca) yan yana dizilir. Her kübit yalnızca aynı yüzeydeki yakın komşularına bağlanabilir. Bu, iki boyutlu bir bağlantı ağı oluşturur.

IBM’in Loon sisteminde ise kübitler arasındaki bağlantılar sadece çipin yüzeyi boyunca değil, yukarı veya aşağı yönlerde de kurulabiliyor. Yani bağlantı hatları, çipin dışına “kırılarak” başka katmanlara ya da modüllere geçebiliyor.

YÜZDE 30 DAHA KARMAŞIK PROGRAMLARI ÇALIŞTIRABİLİYOR

Nighthawk ise dört yönlü bağlantı yapısına sahip ve IBM’in en çok kullanılan mevcut sistemine göre yüzde 30 daha karmaşık programları çalıştırabiliyor.

Bu gelişmeler, daha yüksek işlem gücü ve daha kararlı hesaplamalar için önemli bir adım olarak görülüyor. IBM araştırmacısı Jay Gambetta, gelişmeyi “Bize ‘bunu teoride söylüyorsunuz ama yapamazsınız’ diyorlardı. Şimdi bunun mümkün olduğunu gösteriyoruz” ifadeleriyle açıkladı.

“MANTIKSAL KÜBİTLER” HEDEFİNE BİR ADIM DAHA

Kuantum hesaplamanın “kutsal kasesi” olarak görülen hatasız mantıksal kübitler oluşturmak, IBM’in uzun vadeli hedefi. Şirket, bu hedefe Google gibi rakiplerinden farklı bir yöntemle ulaşmayı planlıyor:

Daha küçük ama çok bağlantılı kübit grupları. Bu sayede milyonlarca kübit gerektiren devasa sistemlere ihtiyaç kalmadan hatasız işlemler yapılabileceği düşünülüyor.

“BÜYÜK AMA TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL”

Sydney Üniversitesi’nden fizikçi Stephen Bartlett, IBM’in yeni sistemlerini “heyecan verici bir adım” olarak nitelendirirken, bunun tüm ölçeklenme sorunlarını çözmediğini belirterek şunları söyledi:

“Bu tek başına bir sihirli çözüm değil, ama gerçekten işe yarar kuantum algoritmalarına ulaşma yolunda büyük bir ilerleme.”

IBM ekibi şimdi, yeni bağlantıların kübitlerin kuantum bütünlüğünü (coherence time) nasıl etkilediğini inceleyecek. Ayrıca, hesaplamalar sürerken bazı kübitleri yeniden sıfırlama yöntemleri üzerinde de çalışıyor.

2026’DA MODÜLER KUANTUM BİLGİSAYAR GELİYOR

IBM, 2026’da hem bilgi depolayabilen hem de işleyebilen ilk modüler kuantum bilgisayarını piyasaya sürmeyi planlıyor. Loon ve Nighthawk üzerinde yapılacak testler, bu hedefin yol haritasını belirleyecek.