Apple mahkemeye sunduğu dosyada, OpenAI'ın donanım stratejisinin "baştan aşağı çalıntı ticari sırlara dayandığını" ve "yasa dışı olduğunu" savunurken, OpenAI'a katılan eski çalışanları Tang Yew Tan ve Chang Liu'yu suçladı.

Dava dosyasında, Tan'ın henüz Apple'da çalışan ve OpenAI'a iş başvurusunda bulunan adaylardan, mülakatlara Apple'a ait gizli donanım parçalarını getirmelerini istediği, Liu'nun da eski bir çalışma arkadaşının bilgisayarı üzerinden Apple ağına sızarak piyasaya sürülmemiş ürünlere ait onlarca gizli donanım dosyasını indirdiği öne sürüldü.

OpenAI'ın, Apple'dan ayrılma sürecindeki çalışanlara şirketin sistemlerine erişim sürelerini uzatabilmeleri için özel taktikler verdiği iddia edilen dosyada, OpenAI'ın donanım firmalarından Apple tarafından icat edilen özel bir metal kaplama tekniğini uygulamalarını istediğini ve bu firmaları "Apple'ın izni olduğuna" inandırarak yanılttığı iddia edildi.

Dosyada Apple, ticari sırların kullanımının derhal durdurulması, tüm gizli ve tescilli materyallerin iade edilmesi ve uğradığı zarara karşılık maddi tazminat ödenmesi talebinde bulundu.

Türksat 6A'nın yörünge testlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından 21 Nisan 2025'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle ticari hizmete alındığını anımsatan Uraloğlu, "Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A, uzaydaki görevine kesintisiz devam ediyor. Ülkemizin uzaydaki yerli imzası Türksat 6A, 192 milyon kilometreyi geride bıraktı." ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, Türkiye'nin uzay vatanda varlığını güçlendirdiğini ve daha da güçlendirmek için çalışmalarını aralıksız sürdürdüğünü, bu kapsamda Türksat 7A için de süreçlerin hızlandığını anlattı.

Türksat 6A'nın geniş kapsama alanıyla Türkiye'nin uzay ve haberleşme kapasitesi için önemli bir kilometre taşı olduğuna işaret eden Uraloğlu, şöyle devam etti:

"TÜBİTAK UZAY, TUSAŞ, Aselsan, CTech ve TÜRKSAT başta olmak üzere yüzlerce Türk mühendisinin, araştırmacısının ve yerli sanayi kuruluşunun ortak emeğiyle hayata geçirilen Türksat 6A, 42 derece doğu yörüngesinde 437 günü yani 10 bin 416 saat görevi geride bıraktı. Hizmete girdiği günden bu yana Türkiye'nin uydu haberleşme kapasitesine aralıksız katkı sağlayan Türksat 6A, yalnızca teknolojik bir başarı olmakla kalmayıp, Türkiye'nin küresel uydu pazarındaki rekabet gücünü de yepyeni bir boyuta taşıdı."

"TÜRKSAT uyduları üzerinden yayın yapan kanal sayısı 1 yılda yüzde 20 arttı"

Uraloğlu, batı ve doğu kapsama alanlarına sahip olan uydu ile doğu kapsamasının önemli ölçüde genişlediğine dikkati çekerek, Hindistan, Tayland, Malezya ve Endonezya'nın da kapsama alanına dahil edilmesiyle, TÜRKSAT uydularının dünya genelinde erişebildiği nüfusun 3,5 milyardan 5 milyara yükseldiğini söyledi.

Bu gelişmeyle özellikle yurt dışı merkezli TV kanalı sayısında da önemli artış yaşandığını dile getiren Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:

"Türksat 6A uydusunun hizmete girmesiyle sağlanan Güney Asya açılımı, TÜRKSAT'ın küresel yayıncılık pazarındaki büyüme ivmesini tarihi bir rekora taşırken TÜRKSAT uyduları üzerinden yayın yapan kanal sayısı sadece 1 yılda yüzde 20'lik artış yakaladı. Yurt dışı merkezli kanal sayısındaki artış ise 5 yılda yüzde 50 gibi rekor düzeyde oldu. Yapılan anlaşmalarla Türksat 6A uydusu üzerinden yayın yapan uluslararası kanal sayısı 69'u buldu."

Uraloğlu, uzayda kesintisiz olarak TÜRKSAT tarafından izlenen ve yönetilen Türksat 6A'nın uzayda bulunduğu süre zarfında katettiği 192 milyon kilometre mesafenin, astronomik ölçekte değerlendirildiğinde, dünya ile ay arasındaki ortalama uzaklığın 500 katına ve 250 kez gidiş-dönüşe denk geldiğini bildirerek, aynı menzilin dünya ile güneş arasındaki 150 milyon kilometrelik uzaklığı aştığını ve dünya ile mars arasındaki en yakın mesafenin 3,5 katına yani yaklaşık 55 milyon kilometreye tekabül ettiğini dile getirdi.

Türksat 6A'nın yerlilik oranına da dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Türksat 6A, yüzde 80'in üzerindeki yerlilik oranı ile hizmete girerken tamamı yerli sanayinin eseri olan 84 kritik ekipman, uydunun hizmete girdiği ilk günden bu yana söz konusu 10 bin 416 saattir zorlu uzay koşullarında sıfır hatayla ve kesintisiz olarak başarıyla görev yapıyor. En az 15 yıl görev ömrüne sahip olan bu proje sayesinde Türkiye, kendi haberleşme uydusunu tasarlayabilen, geliştirebilen, üretebilen, test edebilen ve yörüngede işletebilen dünyadaki 11 seçkin ülkeden biri konumuna yükseldi.”

Kutup ekosistemlerindeki deniz örneklemesi çalışmalarını yürütmek amacıyla İstanbul'dan yola çıkan araştırma ekibi, önce Oslo'ya ulaştı. Sonrasında Tromso'dan gemiyle ayrılan ekip, dünyanın kuzey ucuna gerçekleştirecekleri bilimsel araştırma seferi için son hazırlıklarını tamamladı ve burada bilimsel araştırmalara başladı. Ekibin, gemi üzerinde 82 derece kuzey enlemine kadar çıkması bekleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhurbaşkanlığı himayesinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü yürütücülüğündeki kutup bilim seferlerinin devam ettiğini bildirdi.

Bu yıl 10'uncusu başarıyla tamamlanan Ulusal Antarktika Bilim Seferi'nin ardından 6'ncı Ulusal Arktik (Kuzey Kutbu ve çevresi) Bilimsel Araştırma Seferi'nin başladığını belirten Kacır, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Küresel iklim değişikliğinin etkilerini yerinde incelemek ve kritik araştırmalara imza atmak üzere yola çıkan bilim heyetimizde 3 yabancı araştırmacı ile TÜBİTAK İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda dereceye giren 3 lise öğrencimiz de yer alıyor. Sefer kapsamında oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer çalışmaları, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri alanlarında toplam 12 farklı bilimsel proje ve çalışma hayata geçirilecek."

Kacır, bilim heyetinin planlanan sefer rotası boyunca belirli koordinatlar ve farklı derinliklerden CTD profilleri, su ve sediment (deniz tabanı çökeli) örnekleri toplayacağını kaydederek, araştırmacıların Arktik Okyanusu'ndaki sıcaklık, tuzluluk dağılımları ile mikroplastik varlığını tespit edeceklerini, ayrıca sefer boyunca Arktik Bölgesi'ndeki atmosfer dinamiklerinin izleneceğini ve jeodezik GNSS (Küresel Seyrüsefer Uydu Sistemi) gözlemlerinin gerçekleştirileceğini anlattı.

"Tüm bilimsel projelerimizi Arktik Okyanusu'nda icra edeceğiz"

Sefer öncesi açıklamalarda bulunan 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, ekipte bilim insanlarının yer aldığını belirterek, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesinden bilimsel projelerini icra etmek üzere araştırmacıların da sefere katıldığını söyledi.

Türk Deniz Kuvvetleri Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesinden özellikle denizel alanlarda yapılacak çalışmalar için bir araştırmacının katıldığını dile getiren Özsoy, "Seferlerimizin olmazsa olmazı uluslararası bilimsel katılımcılarımız da bu sene Arjantin'den, Uruguay'dan ve Bulgaristan'dan olmak üzere seferimize dahil olacaklar." dedi.

Özsoy, tüm bilimsel projelerini gemi üzerinde Arktik Okyanusu'nda icra edeceklerini belirterek, "82 kuzey enlemine kadar çıkmayı planlıyoruz. Özellikle Arktik Okyanusu'ndaki mevcut deniz buzlarına kadar olan mesafeyi katedeceğiz. Bu esnada denizel alandaki istasyonlarımız ve Arktik Bölgesi'nde şu an 24 saat gündüz olması vesilesiyle de kesintisiz bir sefer planımız mevcut." diye konuştu.

Liseli öğrenciler de sefere katılıyor

Prof. Dr. Burcu Özsoy, sefere her yıl liseli öğrencilerin de katıldığını yineleyerek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bilim insanları ile beraber projelerini sahada gerçekleştiriyorlar. İklim araştırmaları ve kutup araştırmaları olarak iki farklı kategoride TÜBİTAK tarafından açılan çağrıya başvuran liseli öğrenciler, hem finale kalıp sonra da dereceye girme hakkını elde ediyorlar. Dereceye giren öğrencilerimiz içinden de son yapılan mülakatta sefere katılım hakkı kazanıyorlar. Bu yıl da 3 lise öğrencimiz, bilim seferimize dahil oldu. İki farklı liseden katılım sağlıyorlar. İzmir Fen Lisesi ve Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi olmak üzere iki farklı liseden 3 öğrencimiz, TÜBİTAK'ın açtığı çağrı ve TEKNOFEST kapsamında Cumhurbaşkanımızdan da devraldıkları ödülle beraber sahada bilimsel çalışmalarını gerçekleştirecekler."

"12 farklı bilimsel çalışma gerçekleştireceğiz"

6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Lideri kaptan Doğaç Baybars Işıler de yaklaşık 25 günlük sefer planlarının bulunduğunu belirterek, bu plan çerçevesinde 12 araştırmacıyla çalışmaları yürütmeyi hedeflediklerini söyledi.

Ekipte 3 kadın ve 9 erkek araştırmacının bulunduğunu ifade eden Işıler, "Seferlerde 12 projemiz olacak. Deniz bilimleri, uzay, uzay ve konumlandırma sistemleri gibi alanlarda 12 farklı bilimsel çalışma gerçekleştireceğiz. Hava durumunun elverdiği şartlara bağlı 50 ila 70 ayrı örnekleme istasyonundan da örnekleme yapmayı hedefliyoruz." şeklinde konuştu.

Türkiye, kutup bölgelerindeki bilimsel varlığını güçlendiriyor

Türkiye, kutup bölgelerindeki bilimsel varlığını ve küresel ölçekteki saygınlığını güçlendirmeye kararlılıkla devam ediyor.

Bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK KARE koordinasyonunda gerçekleştirilen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi kapsamında oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer çalışmaları, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri alanlarında toplam 12 farklı bilimsel proje ve çalışma hayata geçirilecek.

Bilim heyeti, planlanan sefer rotası boyunca belirli koordinatlar ve farklı derinliklerden CTD profilleri, su ve sediment (deniz tabanı çökeli) örnekleri toplayarak Arktik Okyanusu'ndaki sıcaklık, tuzluluk dağılımları ile mikroplastik varlığını tespit edecek. Ayrıca sefer boyunca Arktik Bölgesi'ndeki atmosfer dinamikleri izlenecek ve jeodezik GNSS gözlemleri gerçekleştirilecek.

Uluslararası işbirlikleri ve geleceğin bilim insanları aynı gemide

Türkiye'nin küresel bilimsel potansiyelini gözler önüne seren seferde kamu faydası gözetilerek uluslararası ve kurumlar arası güçlü ortaklıklar da kuruldu. TASE VI bünyesinde Türkiye'den 2 kamu kurumu, 5 üniversite ve 2 lise temsil edilirken ikili işbirlikleri kapsamında Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay'ın Antarktika enstitülerinden toplam 3 yabancı araştırmacı da Türk bilim heyetiyle birlikte çalışmalarını yürütecek.

TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda alan birincisi olan ve mülakatla seçilen 2 farklı projeden 3 lise öğrencisi (Muhammed Emin Bozkurt, Kadir Asrın Sarı ve Barkın Özsoy) de ekibe dahil edildi. Gençler, iklim değişikliği üzerine geliştirdikleri projelerini Arktik ortamında doğrudan test etme fırsatı yakalayacak.

Bu arada, bilim seferinin 24 Temmuz'da sona ermesi bekleniyor.

Türkiye'de geçen yılın ilk çeyreğinde sabit geniş bant abone sayısı 20,7 milyon iken bu yılın ilk çeyreğinde 21,2 milyona çıktı.

Ev ve iş yerlerinde internet kullanımının artmasının yanı sıra kullanıcıların daha hızlı paketleri talep etmesi de dikkati çekti.

Geçen yıl abonelerin yüzde 32'si 50 megabit üzeri hızda bağlantı sunan paketleri tercih etmişti.

Bu yılın ilk çeyreğinde oran yüzde 44,6'ya çıktı. Böylece, neredeyse her iki sabit geniş bant abonesinden biri 50 megabit üzeri hız paketini tercih etti.

100 megabit üstü hız isteyenlerin oranı katlandı

Kullanıcıların bağlantı hız tercihleri detaylı incelendiğinde 100 megabit üzeri paket tercih oranının yaklaşık iki katına çıktığı görüldü.

Geçen yılın ilk çeyreğinde 100 megabit üstü paket tercih edenlerin oranı yüzde 7,3 iken bu yıl aynı dönemde yüzde 14,6'ya ulaştı.

50 megabit ile 100 megabit aralığında paket tercih edenlerin oranı da söz konusu süreçte yüzde 24,7'den yüzde 30'a çıktı.

24-35 megabit kategorisindeki kullanıcı oranı ise yüzde 19,7'den yüzde 13,6'ya geriledi.

Yapay zekanın, şirketlerin işten çıkarma kararlarında en sık kullanılan gerekçelerden biri haline gelmesi dikkati çekiyor. Veriler, özellikle teknoloji sektöründe iş gücü daralmasının hızlandığını ve şirketlerin daha az çalışanla daha yüksek verimlilik hedeflediğini gösteriyor.

İşten çıkarmaları takip eden Challenger, Gray & Christmas verilerine göre, mayıs ayında ilan edilen işten çıkarmaların yaklaşık yüzde 40'ı yapay zeka gerekçesiyle yapıldı. Bu oran ocak ayında yüzde 7, şubatta yüzde 10, martta yüzde 25 ve nisanda yüzde 26 seviyesindeydi.

Yapay zeka artık şirketlerin işten çıkarmalar için gösterdiği bir numaralı gerekçe olurken, bunu öne süren birincil sektör ise teknoloji oldu.

Teknoloji sektörü, bu yılın en çok işten çıkarmaya gidilen alanı olarak öne çıktı. Sektörde bu yılın ilk beş ayında duyurulan işten çıkarmaların sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66 artarak toplam 123 bin 653 kişiye ulaştı.

Ekonomistler, işten çıkarmalardaki eğilimin yalnızca teknoloji kaynaklı olmadığını, Kovid-19 salgını sonrası aşırı işe alımlar, maliyet baskıları ve yeniden yapılanma süreçlerinin de bu kararlarda etkili olduğunu belirtiyor.

Oracle 21 bin kişilik küçülmeye gitti

ABD merkezli yazılım şirketi Oracle, iş süreçlerini yapay zeka teknolojilerine göre yeniden yapılandırma stratejisi kapsamında çalışan sayısının son bir yılda 21 bin kişi azaldığını açıkladı. Şirket tarafından ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yapılan bildirimde, 31 Mayıs itibarıyla Oracle'ın tam zamanlı çalışan sayısının geçen yılın aynı dönemindeki 162 bin seviyesinden 141 bine gerilediği kaydedildi.

Bildirimde, "Operasyonlarımız genelinde yapay zeka teknolojilerinin benimsenmesi ve devreye alınması, iş gücümüzde azalmalara yol açmıştır ve yol açmaya devam edebilir." ifadesi kullanıldı.

GitLab yapay zeka altyapısına odaklandı

Yazılım şirketi GitLab de çalışanlarının işine son veren ve yapay zekayı iş modellerinin temel bir unsuru haline getirmek üzere strateji değişikliğine gittiğini açıklayan şirketlerden oldu.

Şirket, iş gücünü yaklaşık yüzde 14 azaltarak 350 çalışanını işten çıkaracağını açıkladı. Yapay zeka tabanlı iş yüklerinin artmasıyla altyapıyı yeniden şekillendiren GitLab yöneticileri, şirketin 22 ülkeden çekileceğini ve yönetim katmanlarının sadeleştirileceğini aktardı.

Meta'dan binlerce çalışanı yapay zeka odaklı rollere kaydırma adımı

ABD'li teknoloji devlerinden Meta'nın yaklaşık 8 bin çalışanını işten çıkarma kararı aldığı, 7 bin kişiyi yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara kaydırmayı planladığı bildirildi.

ABD basınında yer alan haberlerde, Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg'in şirket çalışanlarına gönderdiği notta, işten çıkarma kararının gerekli olduğunu, yapay zeka alanındaki kıyasıya rekabet ortamında "başarının garanti olmadığını" ifade ettiği aktarıldı.

Meta, ocak ayında da Reality Labs birimindeki çalışan sayısını yaklaşık yüzde 10 azaltma kararı almış, bunu mart ayında şirkette yüzlerce çalışanı etkileyen ek işten çıkarma dalgası izlemişti.

Intuit, Cisco ve Cloudflare'de yeniden yapılanma

Vergi ve finans yazılımı geliştiren Intuit, operasyonlarını daha verimli hale getirmek ve yapay zeka çalışmaları dahil stratejik önceliklerine daha fazla odaklanmak amacıyla tam zamanlı iş gücünün yüzde 17'sini işten çıkaracağını duyurdu.

Cisco, yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkararak kaynaklarını yapay zeka ve odaklandığı diğer büyüme alanlarına kaydırma kararı aldı.

Cloudflare ise yapay zeka çağında organizasyon yapısını ve süreçlerini yeniden tasarlamak amacıyla 1100'den fazla çalışanının işine son verdi.

Coinbase, PayPal ve Snap'te de yapay zeka etkisi

Kripto para borsası Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14'ünü işten çıkaracağını açıkladı. Finansal teknoloji şirketi PayPal'ın da gelecek üç yıl içinde iş gücünü yüzde 20 azaltmayı planladığı ve yapay zekayı tüm operasyonlarına entegre etmeyi hedeflediği bildirildi.

Öte yandan, ABD'li sosyal medya şirketi Snap, karlılık hedefleri doğrultusunda iş gücünün yüzde 16'sına karşılık gelen yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını ve 300'den fazla açık pozisyonu kapatacağını açıkladı.

Snap Üst Yöneticisi Evan Spiegel, şirket çalışanlarına konuya ilişkin gönderdiği notta, yapay zekadaki hızlı gelişmelerin tekrara dayalı işleri azalttığını ve iş süreçlerini hızlandırdığını vurguladı.

Ayrıca, Angi, Atlassian, Block, Crypto.com ve Wix gibi firmalar da yapay zekayla ilgili yeniden yapılandırma stratejileri doğrultusunda bu yıl işten çıkarmaya giden şirketler arasında yer aldı.

Açıklamada, düzenlemeyle yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin kuralların yürürlüğe giriş tarihlerinin ertelendiğine işaret edilerek, "Yeni uygulama tarihleri, bağımsız yüksek riskli yapay zeka sistemleri için 2 Aralık 2027 ve ürünlere entegre edilmiş yüksek riskli yapay zeka sistemleri için 2 Ağustos 2028 olacak." ifadesi kullanıldı.

AB Yapay Zeka Yasası'na, rıza dışı cinsel ve mahrem içerik veya çocuk cinsel istismarı materyali üretimiyle ilgili yapay zeka uygulamalarını yasaklayan yeni bir hüküm eklendiği belirtilen açıklamada, gerçek kişilerin çıplak görüntülerini yapay zeka kullanılarak oluşturan veya mevcut fotoğraflarda kıyafetleri dijital olarak kaldırarak mahrem bölgeleri görünür hale getiren yapay zeka sistemlerinin kullanımının Aralık 2026'dan itibaren yasaklanacağı bildirildi.

Açıklamada, ulusal düzeyde kurulması öngörülen yapay zeka düzenleme test ortamlarının oluşturulması için son tarihin 2 Ağustos 2027'ye ertelendiği, yapay zeka tarafından üretilen içeriklere ilişkin şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanması için sağlayıcılara tanınan geçiş süresinin ise 6 aydan 3 aya indirilerek yeni son tarihin 2 Aralık 2026 olduğu belirtildi.

Düzenleme, AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek.

AB Yapay Zeka Yasası, 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girmişti. Yapay zeka kullanımına aşamalı olarak katı kurallar getiren yasanın çeşitli hükümleri farklı zamanlarda uygulamaya alınıyordu. Yasaya göre, yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin yükümlülüklerin Ağustos 2026'da başlaması bekleniyordu.

Böylece, AB Yapay Zeka Yasası kapsamında yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin kuralların uygulanması ertelenmiş oldu.

Ocak-mart döneminde elektronik haberleşme sektöründe faaliyet gösteren işletmeci sayısının 416'ya, bu işletmecilere verilen yetkilendirme sayısının ise 782'ye ulaştığını belirten Uraloğlu, 16 Ekim 2025'te gerçekleştirilen 5G hizmetine ilişkin yetkilendirme ihalesinin ardından 1 Nisan'da ülke genelinde hizmete sunulan 5G abone sayısının 43 milyonun üzerine çıktığını ifade etti.

Uraloğlu, hızlı yaygınlaşmayı destekleyen yatırımların da hız kesmeden devam ettiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"5G'nin sunduğu yüksek hız, düşük gecikme ve artan veri kapasitesi ihtiyaçları doğrultusunda işletmeciler, hem mobil şebekelerini hem de fiber altyapılarını güçlendirmeye yönelik yatırımlarını artırdı. 5G ihalesinde oluşan bedelleri yatırım hesaplamalarına dahil ettiğimizde, yüksek kapasiteli mobil iletişim yatırımları başta olmak üzere elektronik haberleşme sektöründeki şirketlerin toplam yatırım tutarı 2026 yılının ilk çeyreğinde 263 milyar liraya ulaştı. Böylece söz konusu yatırım miktarı, 2025 yılının ilk çeyreğine göre yüzde 1300 artış gösterdi."

Türkiye, mobilde en uzun süre görüşme yapan ülke

Bu yılın birinci çeyreğinde sabit telefon abone sayısının 8,3 milyon, gerçek kişi mobil abone sayısının yaklaşık 86 milyon, makineden makineye iletişim (M2M) abone sayısının ise 12,3 milyon olduğunu aktaran Uraloğlu, "2026 yılının ilk çeyreğinde mobil şebekelerdeki toplam trafik miktarı yaklaşık 71,8 milyar dakika, sabit şebekelerdeki trafik miktarı ise 1,3 milyar dakika olarak gerçekleşti. Böylece mobil ve sabit hatlarda toplam 73,1 milyar dakikayı aşan görüşme gerçekleştirildi." ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, toplam mobil abonelerin yaklaşık yüzde 78'inin bireysel, yüzde 22'sinin ise kurumsal abonelerden oluştuğuna işaret ederek, bu yılın birinci çeyreğinde 439 dakikalık ortalama aylık mobil kullanım süresiyle Türkiye'nin önceki dönemde olduğu gibi incelenebilen Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada yer aldığının altını çizdi.

Üç ayda 3,5 milyon abone numarasını taşıdı

Söz konusu dönemde yaklaşık 3,5 milyon mobil abonenin numarasını taşıdığı bilgisini veren Uraloğlu, 31 Mart'a kadar taşınan mobil numara sayısının toplam yaklaşık 211,3 milyon olduğunu bildirdi.

Uraloğlu, bu yılın birinci çeyreği itibarıyla geniş bant internet abone sayısının 21,2 milyonunun sabit, 78,3 milyonunun mobil abone olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Toplam 99,5 milyon geniş bant internet abone sayısına ulaştık. İnternet abone sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,1 artarken en yüksek artış yüzde 29,2'lik oranla 'Eve Kadar Fiber' abone sayısında gerçekleşti. Fiber altyapı açısından ise 2025 yılının ilk çeyreğinde 618 bin kilometre olan fiber uzunluğu 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 12,8'lik artışla 697 bin kilometreye ulaştı. Böylece fiber ağımız, dünyanın çevresini 17 kez dolaşacak uzunluğa erişti."

AA muhabirinin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) 2025 Yılı Faaliyet Raporu'ndan yaptığı derlemeye göre, telekomünikasyon sektöründe yerli ve milli üretimi destekleme hedefi 4,5G ve 5G'de de devam ediyor.

Bu kapsamda 1 Nisan 2016'da geçilen 4,5G'de işletmecilere şebeke ve haberleşme hizmetlerine ilişkin yatırımlarda, ilk 4 yıl en az yüzde 30, ikinci 4 yıl en az yüzde 40 ve üçüncü 4 yıl en az yüzde 45 yerli malı belgeli ürün kullanma yükümlülüğü getirildi.

Yapılan çalışmalarla 2016'da yüzde 1'ler seviyesinde olan yerlilik oranı, geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık yüzde 51'i buldu. Böylece 2028'de yüzde 45 yerlilik oranına ulaşma hedefi geçen yıl sonu itibarıyla geçilmiş oldu.

5G'de hedef 3 yılda yüzde 60 yerlilik

4,5G'de elde edilen deneyimle 5G'de yerlilik hedefi daha da artırıldı. Bu kapsamda, 1 Nisan 2026 itibarıyla geçilen 5G'de ilk yıl en az yüzde 50 yerlilik hedefi konuldu. Proje kapsamında ikinci yıl en az yüzde 55, üçüncü ve devam eden yıllarda en az yüzde 60 yerlilik sağlanması amaçlandı.

5G yetkilendirmesiyle getirilen yükümlülükler, 30 Nisan 2029'a kadar devam edecek.

İşletmeciler, bu tarihe kadar kuracağı 5G mobil özel şebekelerde radyo ünitesi yazılımından temel radyo ünitesine, çekirdek şebekeden transmisyon şebekesine kadar yatırımlarda teçhizatlarını "Milli Haberleşme Ürünü" tanımına uygun ürünlerden sağlayacaklar.

KOBİ'lerin ürünleri kullanılacak

4,5G'de yatırımcıların şebekeye ve haberleşme hizmetlerine ilişkin yatırımlarının en az yüzde 10'unu KOBİ'lerin Türkiye'de ürettiği ürünlerden karşılama yükümlülüğü konulmuştu.

5G'de ise hizmet ve altyapılara ilişkin yatırımların en az yüzde 15'ini bu işletmelerden karşılama kuralı getirildi.

Böylece haberleşme teknolojilerinde yerli üretimin kamu ve özel sektörle geliştirilmesi hedeflendi.

Bu çalışmalar kapsamında BTK'nin içinde bulunduğu koordinasyon toplantıları, proje çalıştayları, odak grup toplantıları gerçekleştiriliyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile BTK'nin desteğiyle kurulan Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesince geliştirilen ve "Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi Projesi" kapsamında prototipleri üretilen ürünlerin geliştirme süreçleri de devam ediyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte, Avustralya eSafety Komiseri Julie Inman Grant'in yetkileri genişletilecek. Grant, sosyal medya şirketlerinden yaş sınırını uygulamak için aldıkları önlemlere ilişkin kanıt talep edebilecek.

Platformlara yaş doğrulama hizmeti sunan üçüncü taraf şirketler de bilgi vermekle yükümlü olacak.

Başbakan Anthony Albanese, yaptığı açıklamada, Aralık 2025'ten bu yana sosyal medya platformlarının, 16 yaş altındaki kullanıcıların hesap açmasını veya mevcut hesaplarını kullanmasını engellemek için "makul adımlar atmakla" yükümlü olduğunu hatırlatarak büyük teknoloji şirketlerinin yasaya uymak için yeterli çabayı göstermediğini söyledi.

Çok fazla çocuğun hala sosyal medya kullandığını ifade eden Albanese, şirketlerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanabilecek azami para cezasının 49,5 milyon Avustralya dolarından 99 milyon Avustralya dolarına çıkarılacağını açıkladı.

Hükümete göre, kararın yürürlüğe girmesinden bu yana 16 yaş altı kullanıcılara ait 5 milyondan fazla hesap kaldırıldı, devre dışı bırakıldı veya erişime kapatıldı.

Avustralya'da sosyal medya kullanımına yaş düzenlemesi

Avustralya'da, 16 yaş altının sosyal medya platformlarına erişimine yönelik yasal düzenleme, 10 Aralık 2025'te yürürlüğe girmişti.

Düzenleme kapsamında X, Instagram, Facebook, TikTok, YouTube, Snapchat gibi ağların yanı sıra Reddit, Twitch, Threads ve Kick de dahil 10 mecra, yaş kısıtlamasına tabi tutuluyor.

Avustralya hükümeti, yasayla algoritmaların ve zararlı içeriklerin çocuklar ve gençler üzerinde yarattığı olumsuz etkiyi azaltmayı hedefliyor.

Şirketlerin, 16 yaş altındaki çocuklara ait hesapların kaldırılması için makul adımları atmaması halinde 49,5 milyon Avustralya doları para cezasına çarptırılması öngörülüyor.

Mekanik tasarımdan elektronik kontrol kartlarına, gömülü yazılımlardan simülasyon platformlarına kadar tüm süreçleri yerli imkanlarla geliştirilen robotik platformlar, ilkokul seviyesinden üniversite düzeyine kadar geniş bir yelpazede eğitim altyapısı sunuyor.

Söz konusu yerli projeler sayesinde öğrenciler, kapalı sistem hazır yabancı kitlere bağımlı kalmadan otonom sistemlerin çalışma mantığını ve algoritmik düşünme becerisini doğrudan yerli altyapıyla kavrıyor.

BiGG Programı kapsamında desteklenen AEMrobot Robotik Sistemler AŞ de AR-GE odaklı projeleriyle eğitimde dijital dönüşüme katkı sağlamayı hedeflerken, "geleceğin Türk mühendislerinin milli teknolojilerle yetişmesi" vizyonuyla çalışmalarını sürdürüyor.

Bu kapsamda geliştirilen dört tekerlekten çekişli araç kitleri ve yüksek sensör entegrasyon kapasitesine sahip sistemler, öğrencilere kapalı sistem hazır yabancı kitlerin ötesinde özgürce prototip geliştirme esnekliği tanıyor.

Ayrıca yaş gruplarına özel olarak tasarlanan dört bacaklı robotik platformlar da geleceğin mühendislerini yetiştirme vizyonunun temelini oluşturuyor.

İlkokul ve ortaokul öğrencilerine algoritmik düşünme becerisi kazandırmayı amaçlayan ORION, lise seviyesindeki gençleri ileri düzey kodlamaya hazırlayan VEGA ve üniversite düzeyindeki akademik araştırmalara hitap eden otonom SIRIUS modelleri, Türk gençlerinin erken yaşta otonom sistem teknolojileriyle pratik yapmasını sağlıyor.

"En büyük kazanımımız yetişen insan kaynağı olacak"

Yerli robotik sistem projelerinin detaylarına ilişkin AA muhabirine açıklama yapan AEMrobot Robotik Sistemler AŞ Kurucu Ortağı Ali Emir Özen, Türkiye'deki mühendislik eğitimlerinde teorik bilgilerin ağırlıkta olduğunu, deneysel ve pratik tarafın ise kısıtlı kaldığını söyledi.

Eğitim teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltacak yerli çözümlerle gençlerin problem çözebilen bireyler haline gelmesini amaçladıklarını belirten Özen, şunları ifade etti:

"Üniversite sıralarında başlayan bir AR-GE çalışmasının bugün milli eğitime katkı sunacak bir projeye dönüşmesi çok önemli bir dönüm noktası. Bizim asıl odağımız, ortaya çıkan teknolojik ürünlerden ziyade bu ürünler vasıtasıyla Türkiye'de yetişecek nitelikli insan kaynağıdır. Bir ürünü veya teknolojiyi zamanla değiştirebilir ya da geliştirebilirsiniz ancak merak eden, üreten ve henüz genç yaşta problem çözme yeteneği kazanan bir bireyin ülkeye kazandırılması çok daha büyük ve kalıcı bir etki yaratır."

Mekanik, elektronik ve yazılım sistemlerinin bir arada çalıştığı otonom sistemlerin STEM eğitimine entegre edilmesinin uzun vadede küresel ölçekte rekabetçi Türk mühendislerinin yetişmesini sağlayacağını dile getiren Özen, "Geliştirilen yerli teknolojiyle erkenden tanışan bir gencin, 'Ben de yapabilirim' diyerek bu öz güveni kazanması ve ileride bu teknolojiyi üretecek kadrolara katılması bizim en büyük motivasyonumuzdur." dedi.

2025'te Hindistan'daki iş kollarına yönelik 35 milyar dolar yatırım sözü veren Amazon, böylece 2030'a kadar toplam yatırım taahhüdünün 48 milyar dolara ulaşacağını açıkladı.

13 milyar dolar ek yatırımla, Hindistan'ın Mumbai ve Haydarabad kentlerindeki AWS (Amazon Web Services) veri merkezi kapasitesi artırılacak.

Amazon CEO'su Jassy ile Başbakan Modi görüştü

Bu arada, Amazon'un Üst Yöneticisi (CEO) Andy Jassy, Yeni Delhi'de Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile bir araya geldi.

Jassy, şirketin 10 yılı aşkın süredir farklı iş kolları aracılığıyla müşterilere, satıcılara, geliştiricilere, girişimcilere ve kurumsal şirketlere hizmet verdiğini hatırlatarak, özellikle e-ticaret, yapay zeka ve bulut iş kollarında güçlü büyüme kaydettiklerini söyledi.

Hindistan'da Amazon'u büyütürken önceliklerinin yapay zekaya erişimi yaygınlaştırmak, küçük işletmeleri dijitalleştirmek, istihdam yaratmak ve ihracatı teşvik etmek olduğunu vurgulayan Jassy, bunun bu ülkenin öncelikleriyle uyumlu olduğuna dikkati çekti.

Jassy, şirketin Hindistan'daki tüm iş kollarına yönelik güçlü talebi karşılamak ve Hindistan'ın önceliklerini gerçekleştirmesine yardımcı olmak için 5 yılda 48 milyar dolardan fazla yatırım yapacaklarını ifade etti.

Anti-dron mühimmatı, modern muharebe sahasında keşif faaliyetlerinden kamikaze saldırılara kadar farklı görevlerde kullanılan mini ve mikro insansız hava araçlarına karşı etkili bir çözüm sunacak.

Mühimmat ile harp sahasında ani gelişen dron tehditleri karşısında piyade birlikleri hava savunma unsuruna dönüşebilecek ve tehdit İHA'lara anında karşılık verebilecek.

Herhangi bir ilave sistem veya platform değişikliği gerektirmeyen anti-dron mühimmatı, "7.62x51 milimetre" ve "7.62x39 milimetre" kalibre olarak üretildi.

Mühimmat, piyade tüfeklerinden makineli tüfeklere, araç üstü silah sistemlerinden uzaktan komutalı silah kulelerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip.

Parçacıklı yapıyla geniş etki alanı

Parçacıklı anti-dron mühimmatı, namludan çıktıktan sonra yaklaşık 5 metre içerisinde mekanik olarak açılarak, içerisindeki özel tasarlanmış parçacıkları hedef doğrultusunda yayıyor. Bu sayede küçük boyutlu ve yüksek manevra kabiliyetine sahip dronlara karşı vuruş ihtimali önemli ölçüde artırılıyor.

Ortalama 680 metre/saniye namlu çıkış hızına sahip mühimmat, yaklaşık 50 metrede 1 metre, 100 metrede ise 2 metre çapında yoğun parçacık bulutu oluşturuyor.

Geniş etki hacmi sayesinde klasik mühimmatlara kıyasla dron hedeflerine karşı daha yüksek etkinlik sağlayan 7,62 milimetre parçacıklı mühimmat, mevcut silah sistemleriyle tam uyumlu yapısı sayesinde kullanıcıya ilave eğitim veya ek sistem maliyeti oluşturmadan kullanılabiliyor.

MKE, üs bölgeleri, kritik tesisler, sınır hatları ve hareketli birlikler için etkili bir anti-dron çözümü sunan mühimmatın yanı sıra, artan insansız sistem tehditlerine karşı 12,7 milimetre, 20 milimetre ve 35 milimetre kalibrelerde de anti-dron mühimmat çözümleri geliştirerek farklı platform ve görev ihtiyaçlarına yönelik çok katmanlı bir anti-dron mühimmat ailesi oluşturuyor.

Çipin tasarımdan üretime hazır hale gelme sürecinin OpenAI modellerinin de yardımıyla yalnızca 9 ay sürdüğü aktarılan açıklamada, ilk testlerin birinci nesil hızlandırıcının watt başına performansının mevcut en gelişmiş çözümlerden önemli ölçüde daha iyi olacağını gösterdiği kaydedildi.

Açıklamada, Jalapeno'nun gelişmiş yapay zekayı daha hızlı, daha güvenilir ve daha fazla insan için erişilebilir hale getirmeyi amaçlayan ve 2026'da veri merkezlerinde devreye alınması planlanan çok nesilli bir bilgi işlem platformunun ilk adımı olduğu vurgulandı.

Şirketin açıklamasında, söz konusu çipin OpenAI'nin modellerinin yanı sıra bu modelleri çalıştıran altyapı teknolojilerini de kendi bünyesinde geliştirme stratejisinin önemli bir parçasını oluşturduğu belirtildi.

İsmi açıklanmayan yetkili, bu testin, "dünyanın kritik öneme sahip yazılımlarını" Anthropic'in geliştirdiği Mythos modelinin "kamu güvenliği, ulusal güvenlik ve ekonomide yol açabileceği ciddi olumsuz etkilerden koruma" amacıyla yapılan denemeler kapsamında yürütüldüğünü ileri sürdü.

Test sırasında Mythos modelinin, ABD hükümetinin üst düzey hassas bilgileri içeren bilgisayar sistemlerinde saatler içinde bazı güvenlik açıkları bulduğunu belirten yetkili, bu tespitin, sisteme eşit sürede sızabilme anlamına gelmediği iddiasında bulundu.

Demokrat Senatör Mark Warner da 11 Haziran'da Senatodaki bir oturumda, bu testlere işaret ederek "Bu araç, neredeyse tüm gizli sistemlerimize girdi. Haftalar değil, saatler içinde." demişti.

ABD yönetimi ise 13 Haziran'da Anthropic'in geliştirdiği "Fable 5" ve "Mythos 5" yapay zeka modellerine "ulusal güvenlik tehdidi" gerekçesiyle yabancı hükümetler, şirketler ve bireylerin erişimini yasaklama kararı almıştı. Bunun üzerine Anthropic, gelişmiş yapay zeka modellerini tüm kullanıcılar için devre dışı bırakmıştı.

Talebin Meta'ya e-posta yoluyla iletildiğini aktaran kaynaklar, Meta'nın, modellerini inceleme amacıyla federal hükümetle gönüllü olarak paylaşma konusunda bir anlaşmaya varmamış tek büyük ABD'li yapay zeka teknolojisi geliştiricisi olduğunu belirtti.

OpenAI, Anthropic, Google, xAI ve Microsoft gibi diğer önde gelen şirketler sistemlerini "Yapay Zeka Standartları ve İnovasyon Merkezi" olarak bilinen federal bir yapay zeka güvenliği grubuna sunmak üzere anlaşmalar imzalamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 2 Haziran'da ülkesinin yapay zeka alanındaki "küresel liderliğini" sürdürmek, inovasyonun önündeki bürokratik engelleri kaldırmak ve ulusal güvenliği güçlendirmek amacıyla bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı.

Gelişmiş yapay zeka yeteneklerinin ABD'yi daha güçlü kıldığı ifade edilen kararnamede, aynı zamanda devlet kurumları arasında koordineli eylem gerektiren yeni ulusal güvenlik hususlarının da beraberinde getirdiği vurgulanmıştı.

Why PNG to DST Conversion Matters

Embroidery machines are not image viewers — they're precision tools that follow coded instructions. DST has become the universal "language" for embroidery machines, especially those from Tajima and other major brands, ensuring that your design stitches out consistently, no matter which compatible machine you use.

A PNG is just a picture. A DST file is a guide for how to sew designs. The software must understand shapes, trace the design, and decide how the needle should move on the fabric — which is why PNG to DST converter tools are essential for beginners.

The Two Best PNG to DST Converter Tools in 2026

1. Stitchique — Best Free AI-Powered Online Converter

For users who need speed and simplicity without sacrificing quality, Stitchique's PNG to DST Converter is the most capable free tool available today. The conversion is fully automated and takes less than 10 seconds to generate a machine-ready DST file. The tool supports PNG, JPG, and PDF uploads, automatically maps color outlines, and produces a Tajima-compatible DST file with no software installation required. It also supports multiple output formats including PES and JEF, making it a versatile choice for users across different machine brands. Stitchique

2. Ink/Stitch — Best Free Desktop Option

For users who prefer working offline, Ink/Stitch is a free open-source extension for Inkscape. It allows you to convert images to embroidery files at no cost and has a steep learning curve, but it is excellent for hobbyists on a budget. However, for most users looking for a fast, no-fuss solution, a browser-based tool like Stitchique will be the far more practical choice.

What to Look for in a PNG to DST Converter

Not every tool delivers on its promises. Watch for red flags like no preview function, missing stitch type controls, no density adjustment, and impossible file sizes. A 500KB PNG becoming a 2MB DST suggests bloated, inefficient stitch data.

Automatic outputs are seldom perfect — for an ideal result, using an automatic converter with some manual editing is highly recommended, especially for complex or detailed designs.

Final Verdict

For the vast majority of users in 2026, the best PNG to DST Converter is Stitchique — fast, free, AI-powered, and requiring zero installation. Those who prefer a desktop workflow can explore Ink/Stitch, though the learning curve is considerably steeper. Either way, always preview your DST output before sending it to your machine.

This article is for informational purposes. Always test your DST file before running it on your embroidery machine.

PNG to DST Converter Nedir?

PNG to DST Converter, Stitchique platformu üzerinden sunulan ve kullanıcıların PNG görsellerini kolaylıkla DST nakış dosyasına dönüştürmesini sağlayan bir web tabanlı araçtır. Platform, yapay zeka destekli dönüşüm altyapısıyla görseldeki renk geçişlerini ve detayları analiz ederek nakış makinelerine uygun iş parçacığı yolları oluşturuyor.

Araç; logo tasarımcıları, küçük nakış işletmeleri ve hobi olarak nakışla ilgilenen bireysel kullanıcılar için özellikle faydalı bir çözüm sunuyor. Herhangi bir yazılım kurulumu gerektirmeden yalnızca tarayıcı üzerinden çalışan uygulama, PNG dosyasını yükleyip birkaç tıklamayla DST çıktısı almayı mümkün kılıyor.

Nakış Sektörünün Dijital Dönüşümü

Nakış sektörü son yıllarda dijitalleşme açısından hız kazanıyor. Geleneksel yöntemlerle saatlerce süren digitizing (nakış dosyası hazırlama) süreçleri, otomatik dönüştürme araçlarının gelişmesiyle birlikte önemli ölçüde kısalıyor. Küçük işletmeler için bu durum hem zaman hem de maliyet tasarrufu anlamına geliyor.

Özellikle Türkiye'deki nakış sektörü, tekstil üretimindeki güçlü altyapısıyla dijital araçlara olan ilgisini giderek artırıyor. Evden çalışan girişimcilerden büyük atölyelere kadar geniş bir kullanıcı kitlesinin bu tür çözümlere yöneldiği gözlemleniyor.

Nasıl Kullanılır?

Stitchique üzerindeki PNG to DST Converter aracını kullanmak son derece basit:

1. Stitchique.com adresine gidin.
2. PNG formatındaki görselinizi platforma yükleyin.
3. Dönüştürme ayarlarını (renk sayısı, yoğunluk vb.) isteğe göre düzenleyin.
4. "Convert" butonuna tıklayın ve DST dosyanızı indirin.

İndirilen DST dosyası, Tajima, Brother, Bernina ve diğer uyumlu nakış makinelerinde doğrudan kullanılabiliyor.

Sonuç

Dijital araçların nakış dünyasına entegrasyonu, hem amatör hem de profesyonel kullanıcılar için üretim süreçlerini köklü biçimde değiştiriyor. Stitchique gibi platformların sunduğu PNG to DST Converter çözümleri, bu dönüşümün en somut örnekleri arasında yer alıyor. Nakış makinesi sahiplerinin bu aracı mutlaka denemesi öneriliyor.

Çağrı, Eureka Network projeleri kapsamında açılan uluslararası programın, ulusal ayağını oluşturuyor. Programa, en az iki Eureka üyesi ülkeden kuruluşun yer aldığı uluslararası AR-GE projeleriyle başvurabilecek. Bu ülkelerden en az birinin AB üyesi veya Ufuk Avrupa'ya asosiye ülke olması gerekecek.

Bu kapsamda, özel sektör öncülüğünde, üniversite ve kamu işbirliğiyle ihtisaslaşmış AR-GE ve yenilik konsorsiyumları oluşturulması amaçlanıyor. Böylece Türkiye'deki teknik yeterliliğin ve bilgi birikiminin artırılması, özel sektör kuruluşlarının uluslararası teknoloji transferinden daha fazla yararlanması ve geliştirilecek teknolojilerin uluslararası pazarlara taşınması hedefleniyor.

Afetlere müdahale kapasitesi artırılacak

Çağrı ile afetlere dayanıklılık, müdahale ve iyileştirme alanlarında uluslararası işbirliğine dayalı AR-GE ve yenilik projeleri desteklenecek.

Program kapsamında, afetlere hazırlık kapasitesinin artırılması, afet anında etkin müdahalenin geliştirilmesi ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinin hızlandırılması öngörülüyor. Geliştirilecek ürün, süreç ve hizmetlerin, can kayıplarının azaltılmasına, çevresel etkilerin sınırlandırılmasına ve iklim değişikliği kaynaklı afet risklerine karşı dayanıklılığın artırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Çağrı, deprem, sel, kuraklık, fırtına, orman yangını, aşırı sıcaklık, çığ ve volkanik faaliyetler gibi doğal afetlerin yanı sıra, çatışmalar, endüstriyel kazalar, şehir yangınları ve altyapı arızaları gibi insan kaynaklı afetleri de kapsıyor.

Desteklenecek projeler

Bu kapsamda, dayanıklı yapı ve altyapı, dijital öngörü, arama-kurtarma, sağlık ve acil durum teknolojileri, afet sonrası atık yönetimi, döngüsel ekonomi çözümleri, dayanıklı iletişim ve enerji sistemleri desteklenecek.

Böylece sismik sistemler, yapısal izleme teknolojileri, ileri malzemeler, erken uyarı sistemleri, yapay zeka, coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama ve afet modelleme gibi alanlarda projeler geliştirilebilecek.

İnsansız kurtarma teknolojileri, robotik sistemler, algılama ve tespit teknolojileri, kesintisiz iletişim, taşınabilir iletişim çözümleri, alternatif enerji sistemleri, mobil sağlık çözümleri, su ve yiyecek güvenliği, hijyen ve sanitasyon sistemleri de çağrı kapsamındaki öncelikli alanlar arasında yer alacak.

Desteklenecek projelerin yeni bir teknoloji, ürün, süreç veya hizmet geliştirmeye ya da mevcut teknolojilerin afet uygulamalarına uyarlanmasına odaklanması gerekiyor. Projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyesi, 5 ve üzeri seviyeden başlaması, proje sonunda pazara yakın, ölçeklenebilir veya uygulanabilir çözümler ortaya koyması bekleniyor. Proje sonuçlarının, tamamlanmasını takip eden 24 ay içinde uygulanabilirlik veya ticarileşme potansiyeli taşıması öngörülüyor.

Beklenen etki

Programla, Türkiye'deki özel sektör, üniversite ve kamu kuruluşlarının afet teknolojileri alanındaki bilgi birikiminin artırılması ve uluslararası teknoloji transferinin desteklenmesi amaçlanıyor.

Uluslararası ortaklıklarla birlikte, ürün geliştirme kültürünün güçlendirilmesi, oluşturulan konsorsiyumların uzun vadede yeni işbirliklerine kapı açması ve sürdürülebilir hale gelmesi hedefleniyor.

Çağrı kapsamında desteklenecek projelerin, geliştirilen ürünlerle ihracatın artırılmasına, ithalat bağımlılığının azaltılmasına ve Türkiye'nin afetlere dirençli teknolojiler alanındaki rekabet gücünün yükseltilmesine ve cari açığın düşürülmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Proje bütçesi ve destekleme oranları

Afetlere Dayanıklılık, Müdahale ve İyileştirme Ulusal Çağrısı'nın toplam bütçesi 2,5 milyon avro olarak belirlenirken çağrıya başvuru yapacak projelerde, Türkiye'deki proje ortaklarının bütçesi 500 bin avroyu geçemeyecek. Sermaye şirketi dışındaki kurumların bütçesi ise toplam proje bütçesinin en fazla yüzde 30'u kadar olabilecek.

Projelerin süresi, en fazla 36 ay olacak. Program kapsamında sermaye şirketlerinin personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet-teçhizat, yazılım, yayın alımı ile malzeme ve sarf giderleri desteklenecek. Üniversite ve kamu araştırma kuruluşlarının da personel, bursiyer, seyahat, hizmet alımı, alet-teçhizat, yazılım, yayın ve malzeme giderleri için destek sağlanacak.

Destek oranı büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 60, KOBİ ölçeğindeki kuruluşlar için yüzde 75 olarak uygulanacak. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, vakıf üniversiteleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu araştırma merkez ve enstitüleri için destek oranı yüzde 100 olacak.

Başvuru tarihleri

Çağrıya, uluslararası Eureka başvurusu bulunan ve ön incelemesi olumlu sonuçlanan Türkiye'de yerleşik kurum ve kuruluşlar başvurabilecek.

Üniversiteler, kamu araştırma merkezleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile araştırma altyapıları çağrıya tek başına başvuramayacak.

Uluslararası başvurular için kapanış tarihi 26 Ekim olarak belirlenirken ulusal çağrı da aynı tarihte açılacak.

Kuruluş bazlı ön kayıt için son tarih 15 Aralık, proje başvuruları için ise son tarih 16 Aralık olacak.

Türkiye'nin yapay zeka alanında küresel aktörlere rakip çıkarabileceğini savunma sanayisindeki İHA başarısıyla örnekleyen Avdagiç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın önemine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Rekabetin anahtarı artık 'yapay zeka altyapıları, çip teknolojileri, veri işleme kapasitesi ve ileri teknoloji girişimleri' olarak öne çıkıyor. Milli egemenlik artık dijital egemenlikten geçiyor. Hedefimiz Türkiye'den de Anthropic ve OpenAI gibi aktörlere rakipler çıkarmak olmalı. Savunma sanayisindeki İHA'larda yakaladığımız küresel başarı, bunu da başarabileceğimizin en büyük delilidir. Türkiye, İHA gibi yüksek teknolojili ürünlerde dünyanın en büyük ihracatçılarından biri olmayı nasıl başardıysa, yapay zeka alanında da bunu başaracaktır. Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın açıkladığı Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı önemli bir başlangıçtır."

"En dikkati çekici vurgulardan biri 'Micro is Macro' yaklaşımı"

İTO Başkanı Avdagiç, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İstanbul'u yapay zeka alanında Türkiye'nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisinin merkezi haline getirme, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirme hedeflerine ulaşılması için gerekli desteği vereceklerini vurguladı.

Avdagiç, yapay zeka teknolojisine erişimin bir silah olarak kullanılmaya hazırlandığına dikkati çekerek, 2026 görünümünde öne çıkan en dikkati çekici vurgulardan birinin özellikle teknoloji ve yapay zeka yatırımları için kullanılan "Micro is Macro (Mikro Makrodur)" yaklaşımı olduğunu bildirdi.

Şirket düzeyindeki mikro bir eylem ve yatırımın bile artık tüm ekonomiyi, piyasayı veya genel sistemi yani makroyu doğrudan belirleyebildiğini belirten Avdagiç, şöyle konuştu:

"Buna göre yapay zeka yatırımları artık yalnızca teknoloji şirketlerinin konusu değil, enerji talebini, kredi piyasalarını, kamu altyapı yatırımlarını ve küresel sermaye akımlarını etkileyen makro bir dinamik haline geldi. Yapay zeka teknolojisine erişimi bir silah olarak kullanmaya hazır ülke ve bloklar beklemeye başladı. Şurası açık ki dünyada yeni nesil savaş uçağı programları gibi yeni yapay zeka modelleri de bundan sonra sadece yakın müttefiklere açık olacak. Türkiye'nin geliştireceği yapay zeka modelleri ve konseptleri de bu sebeple büyük önem taşıyor. Ticaret savaşları kadar önemli yeni bir mücadele alanı da yapay zeka savaşları olacak."

Avdagiç, Anthropic'in Mythos modelini kritik siber güvenlik açıklarını tespit edebilen bir sistem olarak tanıttığını, bu ayın başında erişimi seçilmiş Avrupa kurum ve şirketlerine genişlettiğini ancak hemen ardından ABD yönetiminin yasağıyla karşılaştığını anlatarak, "ABD'de Trump yönetiminin en yeni yapay zeka modelleri Mythos ve Fable'a yabancı ülkelerden erişimi yasaklaması, yapay zekanın güvenlikten ekonomik güce kadar belirleyici olacağını açıkça ortaya koyuyor. Sadece Claude'un iki yeni modeli değil, OpenAI'ın GPT-5.5 modeli de benzer derecede gelişmiş olarak değerlendiriliyor. OpenAI, şu anda AB'nin siber güvenlik ajansı ENISA ve NATO'ya erişim izni verme sürecinde." dedi.

800 bin üyenin iş süreçlerine yapay zeka entegrasyonu

Şekib Avdagiç, ABD yönetiminin Anthropic'in en yeni yapay zeka modelleri Mythos ve Fable'a yabancı ülkelerden erişimini yasaklamasının yapay zeka savaşlarının önemli bir aşamasını temsil ettiğini dile getirdi.

Savaş uçağı programları gibi yeni yapay zeka modellerinin de gelecek yıllarda sadece en yakın müttefiklere açık olacağını vurgulayan Avdagiç, "Biz de ya Anthropic ve OpenAI gibi kendi modellerimizi geliştireceğiz, ki en doğrusu budur, ya da AB'nin ABD ile şu günlerde pazarlığını yaptığı 'güvenilir işbirliği' anlaşmaları bir zorunluluk olacak." değerlendirmesinde bulundu.

İTO olarak 2018'den bu yana yürüttükleri dijitalleşme hamlesini yeni bir aşamaya taşıdıklarına işaret eden Avdagiç, şu ifadeleri kullandı:

"2018'den bu yana sürdürdüğümüz dijitalleşme hamlesini, 2026'da yapay zekayı 800 bin üyemizin iş süreçlerine entegre ederek yeni bir aşamaya taşıyoruz. 'Dijitalleşme ve Yapay Zeka: Veriden Değer Üretmek' temalı etkinliklerimizle bu sürece katkı sunarken; SoftITO, Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) ve Teknopark İstanbul'dan oluşan teknoloji ekosistemimizle girişimcilikten inovasyona, eğitimden ticarileşmeye kadar yapay zekâ odaklı dönüşüme öncülük etmeyi sürdüreceğiz."

"Teknoloji egemenliği artık milli güvenlik meselesi"

Avdagiç, yapay zeka gibi kritik teknolojilerde bağımlılığı azaltmanın milli güvenlik tanımının içine girdiğini belirterek, ABD'li teknoloji şirketlerine olan bağımlılığı azaltmanın ve teknoloji egemenliğini artırmanın milli güvenlik tanımının içine çoktan girdiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı programın yapay zeka gibi kritik teknolojilerde bir şirkete veya üçüncü ülkelere bağımlı olmamak için önem taşıdığına dikkati çeken Avdagiç sözlerini şöyle tamamladı:

"Türkiye'nin önündeki yeni büyüme hikayesi teknoloji girişimciliği, yapay zeka yatırımları, yüksek katma değerli üretim ve küresel markalar üzerinden şekillenecek. Unutmayalım ki, bugün dünyada unicorn sayılarıyla, teknoloji ihracatıyla ve girişim sermayesi hacimleriyle öne çıkan ülkelerin ortak noktası, güçlü girişimcilik kültürü ve sürdürülebilir yatırım ekosistemleridir. Biz de bunu, sizlerle birlikte hayata geçirirsek, ülkemizi çok daha güçlü bir konuma taşımış olacağız. Bu değişimde ancak ve ancak 'veriyi yönetenler, teknolojiyi geliştirenler ve yapay zekayı ekonomik güce dönüştürenler' oyun kurucu aktörler olacaklar."

Mahkeme, Hindistan yönetiminin bu adımı atmak için "haklı" gerekçeleri olduğunu belirterek, "orantılı" olan bu kararın yürürlükte kalmasına hükmetti.

Ne olmuştu?

Hindistan'da mayıs ayında yapılan ancak soruların sızdırıldığı iddialarının ardından iptal edilen ve 21 Haziran'da tekrar düzenlenecek tıp fakültesi giriş sınavı öncesi, 16 Haziran'da önemli bir karara imza atılmıştı.

Hindistan yönetimi, sınav sorularının sızdırılabileceği ve kopyaya olanak tanıyabileceği gerekçesiyle Rusya merkezli sosyal medya platformu Telegram'a erişim kısıtlaması getirmişti.

İlki 3 Mayıs'ta 5 binden fazla merkezde yapılan sınava 2,28 milyon aday katılmıştı. Sınavın iptal olmasına yol açan sızıntı iddialarına ilişkin onlarca kişi gözaltına alınmıştı.

Öte yandan, internet kullanıcıları ve insan hakları savunucuları, sınavlardaki yolsuzluklarla ilgili daha büyük problemler olduğunu belirterek, söz konusu adımı "geçici çözüm" olarak nitelendirmişti.