İptali istenen düzenlemeler arasında, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 63. ve 77. maddelerinde yapılan değişiklikle getirilen, Reklam Kurulunca "içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı" verilmesine ilişkin düzenlemeler de yer aldı.

İptal isteminde, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararı verme yetkisinin sınırlarının çizilmediği, söz konusu yetkiye ilişkin yeterli kanuni ölçütlerin öngörülmediği ileri sürüldü.

Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu anılan düzenlemeleri Anayasa'ya uygun bularak, iptal istemlerini reddetti.

Kararın gerekçesinden

AYM'nin kararında, 6502 sayılı Kanun'un "tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu" düzenlemeler içerdiği, ticari reklamlar hakkında da bazı şartlar getirdiği ifade edildi.

Reklam Kurulunun, söz konusu tedbirlere aykırılık halinde, ilgili reklamlar hakkında "durdurma, düzeltme ya da ilgili hakkında idari para cezası verme ile içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararı verme" yetkisinin bulunduğu aktarılan kararda, bu yetkinin "kanunla getirilen bir düzenleme olduğu" bildirildi.

Ticari reklamların yanıltıcı/aldatıcı olması halinde Reklam Kurulunca içeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi kararı verilmesinin "meşru bir amacının bulunduğu" belirtilen kararda, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Tüketiciyi aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerine ve suç işlemeye özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve engellileri istismar edici içeriklerin yayımının önlenmesi suretiyle, kamu düzeninin sağlanmasının ve kişilik hakları ile başkalarının şöhret ve haklarının korunmasının amaçlandığı, bu itibarla öngörülen sınırlamanın anayasal anlamda meşru bir amaca dayandığı sonucuna ulaşılmıştır."

"ABD mahkemesi, bana karşı uygulanan ABD yaptırımlarını askıya aldı." ifadesini kullanan Albanese, hakimin "konuşma özgürlüğünü korumanın her zaman kamu yararına olduğunu" belirttiğini aktardı.

Albanese, kendisini savunmak için adım atan ailesi ve diğer herkese teşekkürlerini ileterek, birlikte olmanın önemine işaret etti.

ABD'den yaptırım kararı

ABD, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'ten, Francesca Albanese'in görevine son verilmesini talep etmişti.

ABD'nin BM Daimi Temsilciliğinden, 1 Temmuz 2025'te, söz konusu talebe ilişkin yapılan yazılı açıklamada, Albanese'nin son dönemde "antisemitik" ve "İsrail karşıtı" söylemlerini artırdığını öne sürülerek kınanması ve görevden alınması istenmişti.

Açıklamada, bu yönde adım atılmaması halinde sadece BM'nin itibarının sarsılmayacağı, ABD'nin adım atmak zorunda kalacağı ifade edilmişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Temmuz 2025'te yaptığı açıklamada, Albanese'in Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) ABD ve İsrail'e karşı harekete geçmesini sağlama çabaları nedeniyle yaptırım listesine alındığını duyurmuştu.

BM İnsan Hakları Konseyi Özel Prosedürler Komitesi, ABD'nin Albanese'e yaptırım uygulama kararını şiddetle kınamıştı.

Albanese, yaptığı paylaşımda, ABD Başkanı Donald Trump ve yönetiminin kendisine yönelik yaptırım kararına tepki göstererek, "Güçlülerin güçsüzler adına konuşanları cezalandırması, bir güç değil suçluluk göstergesidir." ifadesini kullanmıştı.

17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkesin sona ermesine günler kala yapılacak görüşmeler 2 gün sürecek.

Görüşmeler yalnızca diplomatik temasların sürmesi açısından değil, İsrail'in devam eden yoğun saldırılarının yeniden geniş çaplı bir savaşa dönüşmesini engelleme bakımından da kritik önem taşıyor.

Lübnan adına görüşmeleri, eski Washington Büyükelçisi Simon Karam yürütecek. Görüşmelerde ayrıca Lübnan'ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad, İsrail'in Washington Büyükelçisi Yehiel Leiter ile Beyrut'taki ABD Büyükelçisi Mişel İsa'nın yer alması bekleniyor.

Öte yandan İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını son günlerde belirgin şekilde artırdı. İsrail'in dün Lübnan'ın farklı bölgelerine düzenlediği saldırılarda yaklaşık 30 kişi hayatını kaybetti, Tel Aviv yönetimi ise saldırıların süreceği mesajını verdi.

Sahadaki tablo, Lübnan'da siyasi çevreler ve diplomatik kaynaklar tarafından "ateş altında müzakere" olarak değerlendiriliyor.

Lübnan ateşkesin kalıcı hale gelmesini istiyor

Oldukça kritik bir dönemde yapılacak görüşmede Lübnan yönetimi, İsrail ile yürütülen doğrudan temaslarda ateşkese tam uyulmasının öncelikli başlık olduğunu vurguluyor.

Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve Başbakan Nevvaf Selam başta olmak üzere Lübnanlı yetkililer, son dönemde yaptıkları açıklamalarda ateşkesin kalıcı hâle gelmesi, İsrail'in işgal ettiği bölgelerden çekilmesi ve Lübnan ordusunun güney sınır hattına tam şekilde konuşlandırılmasının öncelikli hedefler olduğunu dile getiriyor.

Bu kapsamda yoğun diplomasi trafiği yürüten Lübnan yönetimi, özellikle ABD'den ateşkese uyulması konusunda İsrail üzerindeki baskıyı artırmasını talep ediyor.

Üst düzey bir Lübnanlı resmi kaynak da dün AA'ya yaptığı açıklamada, görüşme öncesinde İsrail'in saldırılarındaki tırmanışın düşürülmesi için çeşitli temaslar yürüttüklerini belirtmişti.

Lübnan'ın beklentileri ve Hizbullah'ın tutumu

Lübnan yönetimi, ABD arabuluculuğundaki doğrudan müzakerelerden öncelikli olarak "İsrail saldırılarının durdurulması, İsrail ordusunun Lübnan topraklarından tamamen çekilmesi, devlet otoritesinin ülkenin tamamında tesis edilmesi ve esirlerin geri dönüşünün sağlanmasını" amaçlıyor.

Öte yandan Hizbullah ise İsrail ile doğrudan müzakere yürütülmesine itirazını sürdürüyor.

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, son açıklamalarında, ABD öncülüğünde yürütülen temaslara değinerek, doğrudan müzakere yerine dolaylı müzakere yöntemini desteklediklerini söyledi.

Kasım, "Lübnan yönetimini, İsrail'e tamamen kazanç sağlayan ve karşılıksız tavizler verilen doğrudan müzakerelerden çekilmeye çağırıyoruz." ifadelerini kullanarak, bu tutumdan geri adım atmayacaklarını vurguladı.

Görüşmelere ilişkin ABD açıklaması

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, 8 Mayıs'ta yaptığı yazılı açıklamada, görüşmelerde tarafların güvenlik endişeleri, sınır meseleleri ve Lübnan’daki Hizbullah etkisinin sona erdirilmesine yönelik başlıkların ele alınacağını ifade etmişti.

Açıklamada, "kalıcı barış ve güvenlik düzenlemeleri oluşturulması, Lübnan'ın egemenliğinin ülke genelinde yeniden tesis edilmesi, sınırların belirlenmesi ile insani yardım ve yeniden inşa sürecine yönelik somut adımlar atılması için çerçeve oluşturmasının hedeflendiği" kaydedilmişti.

Ateşkesten bu yana İsrail saldırılarında 380 kişi can verdi

17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkesin ardından, İsrail saldırıları nedeniyle yerinden edilenler evlerine dönmeye başladı. Ancak İsrail ordusu, ateşkesi ihlal ederek işgal ettiği bölgeler dışında kalan beldelere ve araçlara yönelik saldırılarını sürdürdü.

Lübnan Sağlık Bakanı Reken Nasreddin, 12 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, ateşkesten bu yana 380 kişinin İsrail saldırılarında öldüğünü açıkladı.

Bir önceki toplantılarla birlikte ateşkes ilan edilmişti

İsrail ve Lübnan'ın Washington'daki büyükelçileri, 14 ve 23 Nisan'da ABD arabuluculuğunda müzakerelere hazırlık kapsamında bir araya gelmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen ilk toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etmişti.

Yapılan ilk tur görüşmelerin ardından Başkan Trump, Lübnan'da 16 Nisan'da geçici ateşkesi ilan etmişti.

Küresel ölçekte siyasetçilerden bürokratlara, ekonomistlerden teknoloji şirketi yöneticilerine kadar geniş bir aktör yelpazesi, son dönemde "yeni dünya düzeni" ve "yeni ekonomik düzen" kavramları etrafında yoğunlaşan tartışma yürütüyor.

Jeopolitik gerilimlerin artması, ticaret ve teknoloji alanındaki rekabetin sertleşmesiyle bu kavramlar, yalnızca retorik çerçeve değil aynı zamanda ekonomik ve politik dönüşümün yönünü tarif eden referans seti olarak öne çıkıyor.

Prof. Dr. Arı, AA muhabirine İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan liberal ticaret düzeninin barındırdığı kırılganlıkların zaman içinde çeşitli şoklarla açığa çıktığını söyledi.

Arı, 2008 finans krizinin ardından tam anlamıyla toparlanamayan dünya ekonomisinin, Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı, ABD-İsrail koalisyonu ile İran arasındaki gerilim, ABD-Çin rekabeti kaynaklı artan tarifeler ile küresel tedarik zincirlerinin jeopolitik hesaplaşma alanına dönüşmesi nedeniyle daha kırılgan hale geldiğini söyledi.

Bu nedenle finansal sorunların derinleştiğini, tedarik zincirlerinde aksamalara yol açtığını, gıda ve enerji güvenliği risklerinin arttığını belirten Arı, ham maddeye erişim, üretim süreçleri, lojistik maliyetleri ve teslimat sürelerinde yaşanan sorunların fiyat istikrarını olumsuz etkilediğini ifade etti.

"En ucuz nerede üretilebilir?" yaklaşımının yerini "En güvenli nereden temin edilebilir?" anlayışına bıraktığına dikkati çeken Arı, küresel ekonominin çok kutuplu yapı içinde rekabetçi bloklaşma eğilimleri gösterdiğini söyledi.

Arı, şunları kaydetti:

"Günümüzde söz konusu olan, birbiriyle hiç ticaret yapmayan iki ayrı blok değildir. Aksine, ticaretin sürdüğü ancak giderek daha seçici, koşullu ve stratejik bir zemine oturduğu çok kutuplu bir ekonomik alandır. Bir diğer husus, bu dönüşümün getirdiği maliyet yüküdür. Tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve güvenlik odaklı yeniden yapılandırılması, enflasyonu besleyebilecek ölçüde ciddi üretim ve lojistik maliyetleri doğurmaktadır. Yeni dönem, rekabetçi bloklaşma eğilimlerinin derinleştiği ancak tam bir kopuşun da gerçekleşmediği bir ara aşamayı temsil etmektedir."

"Faizlerin tarihsel ortalamaların üzerine yükselmesi, yapısal rejim değişikliğinin habercisi"

Arı, 2008 finans krizi sonrası başta FED, ECB ve BoJ olmak üzere merkez bankalarının uyguladığı genişleyici para politikalarının, pandemiyle daha da derinleşerek küresel ekonomiyi uzun süre bol ve ucuz likiditeye dayalı büyüme patikasına taşıdığını ancak bu rüzgarın artık birden fazla cepheden tersine dönmeye başladığını ifade etti.

Küresel ekonomide tersine dönen dinamiklerin yapısal enflasyon baskısı, kamu borçluluğunun sürdürülebilirliğine ilişkin artan riskler ve jeopolitik belirsizliklerle kalıcı hale gelen yüksek risk primi etrafında şekillendiğini belirten Arı, "Faizlerin tarihsel ortalamaların üzerine yükselmesi, yalnızca bir döngüsel düzeltme değil büyük olasılıkla yapısal bir rejim değişikliğinin habercisidir." dedi.

Kamu borçlanmalarındaki artışa da dikkati çeken Arı, IMF verilerine göre küresel kamu borcunun 2024 itibarıyla dünya GSYH'sinin yüzde 90’ını aştığını, faizlerin yüksek seyrettiği ortamda artan borç stokunun, hükümetleri mali anlamda kısıtladığını ifade etti.

Jeopolitik risk priminin kalıcılaşmasına ilişkin Arı, coğrafi çatışmaların ve küresel yönetişim mekanizmalarının işlevsizleşmesinin siyasi ve ekonomik belirsizlik primini artırdığını ifade ederek, "Tarihsel olarak ‘güvenli liman’ kabul edilen varlıklar ile riskli varlıklar arasındaki fark genişlemekte. Siyasi belirsizlik arttıkça yatırımcıların talep ettiği getiri eşiği de yükselmekte." diye konuştu.

Serbest ticaretin dönüşümü

Arı, liberal ticaret düzeninin temelini "kazan-kazan" anlayışı üzerine kurduğunu ancak gelinen noktada yaşananların marjinal düzeltmeden öte, köklü paradigma değişimine işaret ettiğini vurguladı.

Ekonomilerin korumacılığa yönelmesinin, sübvansiyonların politika aracı olarak silahlaştırılmasının, tarifelerin stratejik enstrüman olarak kalıcılaşmasının, standardizasyonda ve kurallarda belirsizliğin artmasının, küresel ticaret sisteminde yaşanan meşruiyet krizinin merkezinde yer aldığına dikkati çeken Arı, "Ticaret politikası, hiçbir zaman saf ekonomik hesaplardan ibaret olmadı ancak bugün güvenlik, teknolojik egemenlik ve jeopolitik bağımlılık kaygılarının ticaret politikasını bu denli açık ve sistematik biçimde belirlemesi, niteliksel olarak yeni bir aşamayı temsil etmektedir." diye konuştu.

Piyasalara erişimin zorlaşması, küresel değer zincirlerinde konumlanmanın giderek güçleşmesi ve "friend-shoring" ile "near-shoring" eğilimlerinin üretim ve tedarik ağlarını yeniden şekillendirmesiyle makroekonomik kırılganlıkların daha da derinleşeceğini belirten Arı, bu dönüşüm sürecinin, küresel ekonominin gelecek dönemdeki temel belirleyicilerinden biri olacağını ifade etti.

"Görünmez el", yerini devlet müdahalesine bırakıyor

Arı, artan ulusal güvenlik önceliklerinin ekonomik karar alma süreçlerini de şekillendirdiğini belirterek, liberal ekonomilerdeki "görünmez el" kavramının yerini giderek daha fazla devlet müdahalesine bıraktığına işaret etti.

Uluslararası ilişkiler literatüründeki "güvenlikleştirme" kavramının ekonomi alanında da belirgin biçimde kullanıldığına dikkati çeken Arı, şöyle devam etti:

"Bugün ekonomi politikasında tam olarak bu işlemekte. Örneğin, yarı iletken tedariki önce 'ulusal güvenlik meselesi' ilan ediliyor, yabancı yatırım denetim mekanizmaları genişletiliyor, kritik altyapıya yönelik el koyma yetkileri yasal zemine kavuşturuluyor, veri akışları sınır güvenliği kapsamında değerlendiriliyor. Bu çerçevede devlet müdahalesi artık piyasa başarısızlığını düzeltmek ya da gelir dağılımını dengelemek için değil stratejik özerkliği korumak için meşrulaştırılıyor."

Dijital egemenlik yaklaşımı, serbest piyasa dinamiklerini yeniden şekillendiriyor

Arı, teknolojide işbirliği ve açık bilgi paylaşımından rekabetçi hegemonya arayışına evrilen süreçte, devletlerin teknoloji şirketleri üzerindeki denetim eğilimini artırarak "dijital egemenlik" yaklaşımını, küresel teknoloji ekosistemini ve serbest piyasa dinamiklerini yeniden şekillendirdiğini söyledi.

Bu alanların kritik olmasının, yalnızca ekonomik değer üretmelerinden değil askeri, istihbarat ve yönetişim kapasitelerini doğrudan belirlemelerinden kaynaklandığını dile getiren Arı, "Gelişmiş yapay zeka sistemlerine erişimi olan bir ordu, otonom silah sistemleri, siber saldırı kapasitesi ve istihbarat analizi açısından rakiplerine karşı asimetrik bir üstünlük kurabiliyor. Bu gerçek, teknolojiyi salt ekonomik rekabet alanından çıkarıp varoluşsal güvenlik meselesine dönüştürüyor. Dolayısıyla 'rakibi ele geçirme ve tasfiye etme' söylemi, abartılı bir nitelendirme değil stratejik aktörlerin açıkça benimsediği bir rekabet çerçevesinin yansıması." ifadelerini kullandı.

Piyasa mantığının yerini güvenlik mantığına bıraktığında en verimli çözümün değil en güvenli çözümün tercih edileceğinin altını çizen Arı, "Bu tercih kümülatif biçimde büyüdükçe, inovasyon hızı yavaşlar, maliyetler artar ve küresel dijital eşitsizlik derinleşir.” diye konuştu.

Havalimanının deniz dolgusu üzerine inşa edilen ve hizmete açıldığı 14 Mayıs 2022'den bu yana bölgeye önemli katkı sağladığını belirten Uraloğlu, "Havalimanımız, açıldığı günden bu yana 4,2 milyon yolcuya hizmet vererek Rize ve Artvin'in toplam nüfusunun 8 katı kadar yolcu ağırladı. Havalimanımız, çay bardağı temalı hava trafik kontrol kulesi, terminal binasındaki Çay Müzesi ve Karadeniz mimarisiyle sadece bir ulaşım noktası değil, aynı zamanda bölgenin sembol yapılarından biridir." ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, Rize-Artvin Havalimanı'nın Türkiye'nin deniz üzerine inşa edilen 2'nci, dünyanın da 5'inci havalimanı olma özelliğini taşıdığını kaydetti.

Havalimanının, sahip olduğu altyapı, ulaşım kabiliyeti ve mimari kimliği ile bölge insanına, turizme ve ticarete uzun yıllar hizmet edecek önemli bir proje olduğuna da dikkati çeken Uraloğlu, "2026'nın ilk 4 ayında Rize-Artvin Havalimanı'nı kullanan yolcu sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 artışla 392 bin 466'ya ulaştı." değerlendirmesinde bulundu.

"29 bini aşkın uçuşu başarıyla yönettik"

Uraloğlu, Rize'nin Pazar ilçesinde, 100 milyon ton deniz dolgusu üzerine inşa edilen havalimanının 3 bin metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde piste ve 7 uçak kapasiteli aprona sahip olduğuna işaret ederek, "2026'nın ocak-nisan döneminde havalimanımızda gerçekleşen toplam uçak trafiği, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 artarak 2 bin 810'a ulaştı. Son 4 yılda ise 29 bini aşkın uçuşu başarıyla yönettik." bilgisini paylaştı.

Buna göre, Bayrampaşa Meyve ve Sebze Hali'nde nisanda 35'i meyve, 47'si sebze olmak üzere toplam 82 çeşit ürün satıldı.

Ataşehir Meyve ve Sebze Hali'nde ise 31'i meyve ve 46'sı sebze olmak üzere toplam 77 çeşit ürün satışa sunuldu.

Bayrampaşa'daki halde nisanda satış için getirilen 153 bin 99 ton ürünün 53 bin 554 tonunu meyve, 99 bin 545 tonunu da sebze oluşturdu.

Ataşehir'deki hale ise geçen ay getirilen 49 bin 732 ton ürünün 19 bin 76 tonu meyveden, 30 bin 656 tonu da sebzeden oluştu.

İki halde geçen ay 72 bin 630 ton meyve ve 130 bin 201 ton sebze olmak üzere toplamda 202 bin 831 ton ürün satışa sunuldu.

Portakal 31,56 lira, domates ise 160,13 liradan satıldı

Hallere getirilen ürünlerden İstanbulluların nisanda tercih ettiği meyveler arasında portakal, sebzelerde ise domates başı çekti.

Bayrampaşa'daki halde 8 bin 887 ton portakal, 18 bin 184 ton domates satıldı. Ataşehir'deki hale ise 2 bin 898 ton portakal, 6 bin 478 ton domates getirildi. Böylelikle her iki halde toplam 11 bin 785 ton portakal, 24 bin 662 ton domates satışa sunuldu.

Portakalı 11 bin 703 tonla çilek, 10 bin 419 tonla muz, 10 bin 10 tonla elma, 6 bin 767 tonla limon, 5 bin 519 tonla mandalina, 4 bin 437 tonla karpuz, 3 bin 78 tonla armut, 1124 tonla kivi ve 1020 tonla erik takip etti.

Domatesi ise 17 bin 16 tonla salatalık, 15 bin 293 tonla patates, 10 bin 567 tonla biber, 8 bin 711 tonla patlıcan, 8 bin 489 tonla kuru soğan, 7 bin 708 tonla havuç, 4 bin 241 tonla kabak, 2 bin 653 tonla ıspanak, 2 bin 566 tonla beyaz lahana, 2 bin 376 tonla karnabahar ve 2 bin 250 tonla semizotu izledi.

Halde bir kilogram portakal ortalama 31,56 lira, çilek 96,56 lira, muz 87,04 lira, elma 67,03 lira, limon 65 lira, mandalina 31,56 lira, karpuz 50,69 lira, armut 64,39 lira, kivi 105,63 lira ve erik 308,59 liraya alıcı buldu.

Domatesin kilogramı ise ortalama 160,13 lira, salatalık 38,91 lira, patates 21,44 lira, biber 113,75 lira, patlıcan 41,57 lira, kuru soğan 12,25 lira, havuç 19,09 lira, kabak 42,19 lira, ıspanak 45,31 lira, beyaz lahana 13,13 liradan satıldı.

En pahalı ürün 650 lirayla kiraz

Meyve ve sebze hallerinde nisan ayında satılan en pahalı ürün 650 lirayla kiraz oldu.

Kirazı 308,59 lirayla erik, 283,75 lirayla şeftali, 265 lirayla kayısı, 254,69 lirayla üzüm, 236,25 lirayla nektarin, 203,21 lirayla dut, 178,50 lirayla yaprak, 160,13 lirayla domates ve 156,25 lirayla ayva takip etti.

Bu kapsamda, at arabacısının yerini taksici, minibüsçü ve servisçi, kervancının yerini lojistik firmaları, daktilocunun yerini bilgisayarcı, postacının yerini kargo acenteleri veya dijital iletişim mecraları, hallacın yerini yorgan üreticileri, sepetçinin yerini ambalajcı aldı.

Bunun yanı sıra fotoğraf tablacısı yerini dijital baskıcıya, eskici yerini spotçuya, dülger yerini mobilyacıya, sakalar yerini su bayilerine, oduncu ve kömürcü yerini tüpçüye ve doğal gaz bayilerine, macuncular yerini paketli şekercilere, sokak tellalları yerini sosyal medya ve anons sistemcilerine, hokkabazlar yerini dijital içerik üreticileri ve sahne göstericilerine, semai kahvecileri yerini kafe zincirleri sahiplerine bıraktı.

Bunlar gibi yok olup giden ya da kabuk değiştirerek varlığını sürdüren onlarca meslek, toplumsal dönüşümün de en somut örnekleri arasında yer alıyor.

Yok olmaya yüz tutan 123 meslek

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (İSTESOB) Başkanı Mesut Şengün, AA muhabirine, mesleği "esnafın bir konu üzerinde uzmanlaşması", esnafı ise "kısıtlı sermayesiyle beden ve akıl gücüyle çalışan kimseler" olarak tarif etti.

Hayatın içinde yüzlerce meslek bulunduğunu belirten Şengün, birlikleri bünyesinde 141 meslek odası ile 3 bine yakın mesleki birimi olduğunu söyledi.

Şengün, İSTESOB'a 270 bin esnafın kayıtlı olduğunu, çalışanlarıyla birlikte bu sayının 1 milyonu bulduğunu bildirdi.

Mesleklerin zamanla şekil değiştirdiğine dikkati çeken Şengün, söz konusu meslekleri "yok olmaya yüz tutan" ve "günün şartlarına göre değişen" meslekler olarak ikiye ayırdıklarını vurguladı.

Bugün nalbant, sayacı, oduncu ve hallaç gibi mesleklerle uğraşanları görebilmenin imkansız hale geldiğini anlatan Şengün, şöyle konuştu:

"Bunlar değişen meslekler. Eskiden dilekçe yazdırmak için arzuhalciler vardı, şimdi onlar yok. Ticaret Bakanlığımızın açıkladığı 123 meslek maalesef bugün artık 'yok olmaya yüz tutan meslekler' sınıfına giriyor. Devletimiz bu meslekleri desteklemek için vergi muafiyeti de getiriyor. Fakat günün koşullarına göre bunlar bazen isim değiştiriyor. Arzuhalci bir bakıyorsunuz bilgisayarda dilekçe yazan kişilere dönüşüyor. Eskiden at arabacısı vardı. Onlarla mal taşınırdı, şimdi kamyonlarla taşınıyor. Bunun gibi birtakım meslekler değişiklik gösteriyor."

Teknolojinin gelişmesinin, konforun artmasının ve yaşam koşullarının değişmesinin mesleklere etki ettiğini belirten Şengün, "kişisel girişimci" olarak gördüğü esnafın günün şartlarına çabuk adapte olduğunu ve koşullarını yenilikçi şekilde yeniden oluşturduğunu kaydetti.

Geleneksel zanaatların yerini yeni mesleklerin aldığını, bu değişimin ise usta-çırak ilişkisini zayıflattığını dile getiren Şengün, "Bir esnaf kendini dönüştürebiliyor ama o konuda altyapıdan gelen birileri olmadığı için onların da eğitimi maalesef sıkıntı yaratıyor. Bu konuda da Milli Eğitim Bakanlığımızla işbirliği yaparak mesleki eğitim konularında hocalarımızdan da yardım alıp eğitimlerimizi veriyoruz. Çırak, kalfa, ustaları yeni mesleklerde de yetiştirmeye çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.

Şengün, değişimlerin meslek kültürünü etkilediğine işaret ederek, "Örneğin, eskiden lokantaya yönelik alışkanlıklar artık farklı alanlara dönüyor. Artık dijital ortamın oluşmasıyla birlikte insanlar dışarıya gitmeden hemen siparişle de yemeklerini getirtebiliyor." dedi.

Mesleklere ilginin azaldığına değinen Şengün, sanatkarların bile çocuklarını "beyaz yakalı" olması için yetiştirdiğini söyledi.

"Bu sadece Türkiye'nin problemi de değil"

Dünya genelinde sanatkar açığı bulunduğuna dikkati çeken Şengün, şunları kaydetti:

"Ülkelerin artık sanatkara ihtiyacı var. Yani bir ampulünüz söndüğü zaman onu tamir edecek, elektrik işiniz olduğu zaman onu tamir edecek, musluğunuzun bir yerinden su aktığı zaman onu tamir edecek birine, ev eşyasında yaratıcı olacak bir marangoza ihtiyacınız var. Fakat alttan gelmediği için, gençlerimiz mesleğe yönelmediği için maalesef burada bir açığımız var. Bu konuda Bakanlığımızdan 4+4'ten (eğitim sistemi) sonra meslek konusunda daha çok kardeşimizi, öğrenciyi yönlendirmelerini talep ediyoruz. Yani haftanın 4-5 günü pratik eğitim alıp, haftanın bir günü diğer eğitimini alırlarsa o zaman alttan çırak yetişir. Neticede çırak kalfa olacak, daha sonra da ustalaşabilecek. Her meslekte maalesef böyle açığımız var. Bu, sadece Türkiye'nin problemi de değil, Avrupa'nın da problemi. Avrupa'da da artık mesleğe teşvik etmek için veya iyi ücret verdiklerinden oturumu bile serbest bıraktılar. 'Meslek sahibiyseniz gelin bizde size olanaklar var.' diyen ülkeler var. O nedenle hepimizin mesleki konularda çırak, kalfa ve usta ihtiyacımızın karşılanacağı ortamı yaratmamız lazım."

En fazla kayıp yaşayan sektörler

İSTESOB Başkanı Şengün, yorgancılar, sayacılar, terlikçiler, saraçlar ve hamamcıların mesleki dönüşümden en fazla etkilenen ve üye sayısı en fazla azalan odalar arasında yer aldığını söyledi.

Şengün, üye sayısı 100'ün altına düşen meslek odalarının bulunduğunu vurgulayarak, "Dönüşüm daha çok güzellik, ulaşım, gıda sektörümüze yaradı. Gıda sektörümüzde daha çok eve getirme, ayağa kadar hizmet etme konularında. Güzellik uzmanlarında, teknolojinin ilerlemesi ve sosyal medyada görünürlüğün artması nedeniyle insanlar kendilerini daha bakımlı hale getirmeye uğraşıyor. Bu tür teknolojinin getirdiği değişimler oldu. Ulaşımda da özellikle kuryeler bizde çok daha ön planda, bu konuda üye sayımız arttı. Bu tür alanlarda üye sayımız teknolojinin gelişmesiyle beraber yükseldi." bilgisini verdi.

Vatandaşların ustalık isteyen işlerde fiyatları yüksek bulduğunun altını çizen Şengün, bunların tecrübe ve birikimle oluştuğuna, el işçiliği ve beden gücüyle ortaya çıktığına işaret etti.

El işçiliği ile teknolojinin yarış halinde olduğunu belirten Şengün, şu ifadeleri kullandı:

"Bazen bir dolabı fabrika ortamında hızlı bir şekilde çıkarabiliyorsunuz ama hiçbir zaman o el işçiliğinin verdiği tadı, zevki vermiyor. Ondan dolayı böyle bir ayrıcalık var tabii ki. Ustalık ayrı bir şey. Usta mobilyacılarımız, sanatkarlarımız el işçiliğiyle ahşabı işliyor. İşledikleri ahşaba hem zaman ayırıyor hem de onun uzun süre gitmesini sağlıyor. Fabrikadan aldığınız suntadan, birbirine ekleme ürünler ucuz görülebilir, maliyet açısından vatandaşımıza cazip de gelebilir ama usta ile fabrikasyon ürünün farkı göz ardı edilemez. Aynı şey terzilerimiz için de geçerli. Belki şu anda kumaşı ayrı, dikimi ayrı, düğmesi ayrı. Belki size bir maliyet olarak çıkıyor ama bir takım elbise dikildiğinde onu 10 yıl kullanabiliyorsunuz."

Bu kapsamda, teslimatın genellikle motokuryelerce gerçekleştirildiği hızlı ticaret, sipariş verilen ürünlerin çok kısa sürede tüketiciye ulaştırılmasıyla, sıkça tercih edilen e-ticaret modellerinden biri olarak öne çıkıyor. Söz konusu alan, karanlık mağazalar (sadece çevrim içi siparişlerin hazırlanıp, dağıtıma çıkarıldığı küçük depo benzeri merkezler), yerel işbirlikleri ve gelişmiş lojistik altyapıyla özellikle gıda, süpermarket ve yemek sektörlerinde güçlü bir büyüme gösteriyor.

Hızlı ticaretin e-ticaret içindeki payı yüzde 8,5 oldu

Bu doğrultuda, 2025 yılı itibarıyla anında ve randevulu teslimatları kapsayan hızlı ticaret hacmi, bir önceki yıla göre yüzde 55,6 artışla 388,7 milyar liraya ulaştı. Hacmin 2019-2025 yıllarında yıllık bileşik büyüme oranı, yüzde 138,7 oldu. Bu ticaretin, e-ticaret hacmi içindeki payı ise 2019 yılında yüzde 1,6 iken, geçen yıl yüzde 8,5'e yükseldi.

Yemek sektörü yüzde 69,5'lik payla hızlı ticarette öne çıktı

Söz konusu ticaret hacminin büyük kısmını, yemek sektörü ile gıda ve süpermarket sektörleri oluşturdu. Buna göre, yemek sektörü geçen yıl yüzde 69,5'lik payla hızlı ticarette öne çıkarken, gıda ve süpermarketin hacmi yüzde 30,5 seviyesinde gerçekleşti.

Bu kapsamda, tüketiciler geçen yıl hızlı ticarette gıda ve süpermarket kategorisinde en çok 4,64 milyar lirayla çikolata, gofret ve bisküvi gibi atıştırmalık ürünleri sipariş etti. Bunu, 3,96 milyar lirayla temizlik ve ev bakım ürünleri, 3,46 milyar lirayla piliç, tavuk ve hindi ürünleri izledi. Köfte ve işlenmiş et 3,43 milyar lirayla, süt 3,01 milyar lirayla, pet şişe su ise 2,88 milyar lirayla tüketicilerin hızlı ticarette en çok satın aldığı diğer ürünlerden oldu.

Pizza, tavuk döner ve lahmacun da hızlı ticarette talep gördü

Yoğun yaşam temposunun, vatandaşların yemek yeme alışkanlıklarını değiştirmesi de rakamlara yansıdı. Tüketicilerin, geçen yıl hızlı ticarette yemek kategorisinde en çok satın aldığı ürün, 26,74 milyar lirayla hamburger oldu. Bunu sırasıyla 17,03 milyar lirayla pizza, 12,56 milyar lirayla tavuk döner ve 6,67 milyar lirayla lahmacun izledi.

Izgara köfte ve et yemeği 5,08 milyar lirayla, çiğ köfte 4,18 milyar lirayla, tost ve sandviç ise 3,9 milyar lirayla tüketicilerin söz konusu kategoride en çok tercih ettiği diğer ürünler arasında yerini aldı.

Hızlı ticaretin kalbi İstanbul'da attı

Hızlı ticaretin işlem hacmi ve sayısının önemli bir bölümü ise büyükşehirlerde toplandı. Bu kapsamda, geçen yıl İstanbul, hızlı ticaret hacminin yüzde 55,4'ünü, ürün sayısının ise 57,7'sini oluşturdu. Bu ili, yüzde 8,1'lik işlem hacmi ve yüzde 7,4'lük ürün sayısıyla Ankara, yüzde 7'lik işlem hacmi ve yüzde 6,6'lık ürün sayısıyla İzmir takip etti.

Bursa, hızlı ticaret hacminin yüzde 3,7'sini, Antalya yüzde 3'ünü, Kocaeli ise yüzde 2'sini oluşturdu.

Açıklamada, Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığınca düzenlenen Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Raporu, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Ankara Vergi Kaçakçılığı-Denetim Daire Başkanlığınca düzenlenen vergi tekniği raporları, vergi suçu raporları, Sayıştay emekli denetçileri bilirkişi raporu, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Başmüfettişliği tevdi raporu, polis kriminal inceleme raporu, HTS-baz analiz raporları, ihbar eden, müşteki ve tanık ifade tutanakları, farklı bankalara ilişkin kayıtlar, kripto varlık hesapları, belediye evrakları, muhasebe kayıtları ve tüm soruşturma evrakında yer aldığı ifade edildi.

Bu kapsamda Tepebaşı Belediyesinde yapılan bir kısım ihalelerde usulsüzlük yapılarak özellikle Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğünce doğrudan temin suretiyle kiralama ve organizasyon şirketlerinden mal ve hizmet alımlarında sahte teklif mektupları, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı usulsüz belge, hizmet karşılığı olmayan ve hizmet karşılığından fazla fatura veya düzenlemek suretiyle haksız kazanç elde edilerek belediye görevlileri ve üçüncü şahıslarla birlikte iştiraken zimmet suçunun işlenildiği ve bu surette kamu zararına sebebiyet verildiğinin tespit edildiği belirtildi.

MASAK raporu uyarınca şüphelilerin ve şirketlerin haksız edinilen mal varlıklarına el konulduğu belirtilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Haklarında atılı suçlardan soruşturma başlatılan 33 belediye görevlisi ile 27'si şirket yetkilileri ve diğer şüpheliler olmak üzere toplam 60 şüphelinin yürütülen soruşturma kapsamında 14 Mayıs tarihinde eş zamanlı olarak yakalanmaları, gözaltına alınmaları, suç delillerinin elde edilebilmesi amacıyla ikamet ve iş yerlerinde arama ve el koyma talimatları verilmiş, Eskişehir Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şubesince arama, yakalama, gözaltına alma, el koyma çalışmaları devam etmekte olup, soruşturma titizlikle yürütülmektedir."

Bu arada, polis ekipleri Tepebaşı Belediyesi'nde arama çalışması yapıyor.

Eskişehir merkezli Ankara ve Adana'da düzenlenen operasyonda 23 kişi yakalandı.

Gözaltına alınanlar arasında belediye başkan yardımcısı S.Y. ile belediye başkanı Ahmet Ataç'ın özel kalem müdürü Ö.E'nin de olduğu öğrenildi.

Menteşe, Bayrampaşa sebze ve meyve halinde yapılan denetimler sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, vatandaşların mutfak alışverişlerini güven ve huzur içerisinde yapabilmelerini sağlamak, piyasada arz-talep dengesini korumak ve haksız fiyat artışlarının önüne geçmek amacıyla Bayrampaşa ve Ataşehir hallerinde toplam 12 ekip ve 30 uzman personelle eş zamanlı denetimler gerçekleştirdiklerini söyledi.

Piyasa denetimlerine devam ettiklerini belirten Menteşe, şunları kaydetti:

"Bugün de Türkiye'nin en büyük sebze meyve hali Bayrampaşa sebze meyve halinde arkadaşlarımızla birlikte denetim gerçekleştiriyoruz. Halimiz yaklaşık günlük 20-25 bin esnafın ziyaret ettiği bir yer. Buraya günlük dışarıdan tonajlı araçlar ürün, sebze ve meyve getiriyor. Buradan İstanbullulara, perakendecilerimize, pazarcılarımıza ve esnafımıza yaklaşık 6 bin araba ürün çıkarır. Burada görev yapan arkadaşlarımızın günlük yaklaşık 2-3 bin araç-giriş çıkışıyla birlikte yaklaşık 10 bin civarında da araç girişi-çıkışı olmaktadır. Halimizde yıllık yaklaşık 3 milyon ton sebze-meyve ticareti gerçekleşiyor. Bunun da parasal karşılığı 90 milyar lira civarında. Üreticiden buraya gelen ürünler ve buradan piyasaya dağılan ürünlerin kanunumuza, mevzuatımıza uygun olup olmadığı noktasında kontroller gerçekleştiriyoruz."

Menteşe, denetimlerde ürünlerin künye bilgileri, fiyat ve belge denetimi, komisyon sınırı ve toptan satış miktarlarının kontrol edildiğini belirterek, "Buradaki esnafımızın üçte ikisi komisyoncu arkadaşlarımızdan, üçte biri tüccar arkadaşlarımızdan oluşmaktadır. Burada künye bilgilerini kontrol ediyoruz. Ürünlerin üzerinde künye olup olmadığına birlikte baktık. Ürünün nereden geldiğine, kaça geldiğine ve gittiği yere kaç paraya gittiğine bakıyoruz. Üreticiden buraya gelişi ve buradan da son tüketiciye gidişi noktalarında fiyatı kontrol ediyoruz. Bu noktada idari işlemler gerçekleştiriyoruz." diye konuştu.

Denetimler sırasında Ticaret İl Müdürü Menteşe’ye eşlik eden İstanbul Halciler Derneği Başkanı Numan Dayan ise toplumda "hal komisyoncusu" kavramının yanlış anlaşıldığını belirterek komisyoncuların ürün alıp satan taraf değil, üreticinin temsilcisi olarak faaliyet gösterdiğini ifade etti.

Yasanın komisyoncuya mal alıp satma izni vermediğini vurgulayan Dayan şunları söyledi:

"5957 sayılı yasaya ve ticaret bakanlığına bağlıyız. Komisyoncu sadece üreticinin temsilcisi. Bütün masraflar dahil yüzde 8 komisyon bedelle çalışıyoruz. 100 liraya sattığımız bir üründen 8 liralık pay alıyoruz. Geri kalan 92 lira ise resmi kesintiler yapıldıktan sonra üreticinin hesabına havale yapılmaktadır. Hal içindeki tüccar ise kendi hesabına gidip bölgeden malı alıp burada kendi namına değerlendirmektedir. Biz de buradaki esnaf, pazarcı ve marketçi arkadaşlarımızla İstanbul'un günlük ihtiyaçlarını karşılamak için gece-gündüz demeden çalışmaktayız."

Yıl başından bu yana 450 firma denetlendi, 77 firmaya 8,5 milyon liranın üzerinde idari para cezası uygulandı

İl Ticaret Müdürlüğünden yapılan yazılı açıklamaya göre, 571 işletmenin faaliyet gösterdiği Bayrampaşa'daki hal ile 193 iş yerinin bulunduğu Ataşehir'deki halde yıl başından bu yana toplam 450 firma denetlendi.

İncelemeler neticesinde, ürünlerinde künye bulundurmayan 77 firmaya toplamda 8 milyon 567 bin 251 TL idari para cezası tutanağı düzenlenip gerekli yaptırımlar için hal müdürlüklerine iletildi.

Fatura incelemelerinde ise ikiz fatura veya bedeli düşük gösterme gibi usulsüzlük tespit edilen 20 firmaya detaylı inceleme yapılması için ilgili vergi dairelerine bildirim yapıldı.

ABD'nin ablukasının tedarik akışını zorlaması nedeniyle Küba'nın enerji sisteminin "kritik durumda" olduğunu dile getiren de la O Levy, ham petrol, benzin ve motorin stoklarının tamamen bittiğini ifade etti.

Bakan de la O Levy, ellerinde sadece ülkedeki kuyulardan elde ettikleri doğal gazın kaldığını söyleyerek, enerji krizi nedeniyle başkent Havana'nın bazı bölgelerinde 22 saate ulaşan elektrik kesintileri olduğunu kaydetti.

ABD'nin Küba'ya petrol engeli

ABD Başkanı Trump, 30 Ocak'ta Küba'ya petrol satan veya sağlayan ülkelerden gelen tüm mallara gümrük vergisi uygulanmasını öngören başkanlık kararnamesini imzalamıştı.

Beyaz Saray, bu kararın, Küba'nın "zararlı eylem ve politikalarına" karşı ABD'nin ulusal güvenlik ve dış politika çıkarlarını korumayı amaçladığını savunmuştu.

Trump, 1 Şubat'ta Küba yönetimiyle petrol tedarikinin düzenlenmesi konusunda görüşmelerin başlatıldığını duyurmuş, Küba ise bunu yalanlamıştı.

Hükümet, dışarıdan petrol gelmeden ayakta kalabilmek için acil durum paketini devreye sokmuştu.

Kritik minerallerin tedariki için teknik kapasitenin mevcut olduğunu ifade eden Gallezot, "Bu kaynakları geliştirmemiz gerekiyor ve bunun için işbirliği çok önemli." dedi.

Gallezot, nisanda İstanbul'da düzenlenen OECD Kritik Mineraller Forumu kapsamında üye ülkelerle bu konuyu ele aldıklarını ifade ederek, "OECD bu işbirliğini geliştirmek için çok uygun bir platform. Bu, çok sayıda ülkeyi kapsayan bir işbirliği. Türkiye hem sanayi kapasitesi hem de doğal kaynakları dikkate alındığında çok önemli bir ülke." diye konuştu.

İstanbul'da ilgili bakanlarla kritik minerallerde olası Fransa-Türkiye işbirliği için de görüşmeler gerçekleştirdiğini aktaran Gallezot, "Fransa ile Türkiye arasındaki işbirliğini geliştirmek istiyoruz. Ancak bunun çok taraflı bir çerçevede ele alınması gerekiyor. Teknoloji transferi yoluyla teknik işbirliği yapmamız lazım. Bu tür projeler için finansman desteği sağlamamız gerekiyor. Bazı Fransız kuruluşları halihazırda Türkiye'de kritik mineraller alanında yatırım yapmış durumda." bilgisini paylaştı.

"Tüm olasılıkları değerlendireceğiz"

Türkiye ile Fransa arasında işbirliği fırsatlarının henüz değerlendirme aşamasında olduğunu aktaran Gallezot, Türkiye'de yatırım yapan çok sayıda Fransız şirketi olduğunu dile getirdi.

Gallezot, Türkiye'nin maden kaynaklarını geliştirme konusunda iddialı bir politikası olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"Fransa olarak özellikle nadir toprak elementleri alanında güçlü teknik birikime sahibiz. Zira bu nadir toprak elementlerinin ayrıştırılmasına yönelik teknoloji 80 yılı aşkın süre önce Fransa'da geliştirildi. Görüşmelerin henüz başındayız. Olasılıkları değerlendireceğiz. Hem hükümetlerimiz hem de şirketlerimiz arasında ilişkileri zaman içinde geliştireceğiz."

Halihazırda ön görüşmeler yapıldığını belirten Gallezot, "Türkiye'nin ihtiyaçları doğrultusunda nasıl şekilleneceğini zaman gösterecek. Şu an için belirlenmiş somut bir fikir bulunmuyor. Görüşmeler daha çok keşif niteliğinde." dedi.

"Tedarik çeşitliliği çoklu işbirliğini gerektiriyor"

Gallezot, kritik minerallerin günlük hayatta kullanılan birçok ürün ve eşyada bulunduğunu, yenilenebilir enerji üretiminde, bataryalarda, elektronikte ve sanayide kullanıldığını aktardı.

Toplam 50 kritik mineral bulunduğunu anlatan Gallezot, "Bunların yeterli düzeyde tedarik edildiğinden emin olunması gerekiyor. Ayrıca tedarikin çeşitlendirilmesi gerekiyor. Uluslararası işbirliği de tam olarak bu nedenle önem taşıyor. Zira tedarikte çeşitliliğin sağlanabilmesi, birden fazla ülkenin işbirliğini gerektiriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Gallezot, tedarikte çeşitliliğin önemine vurgu yaparak, "Çeşitlendirme, ister enerji ister kritik mineraller olsun, tedarik politikasının anahtarı. Dünya genelindeki tüm ülkeler tedarikte çeşitlilik istiyor. Bu sadece AB'ye özgü değil, ama AB bu konuda aktif. Fransa da oldukça aktif. Tedarikin çeşitlendirilmesi mümkün çünkü doğal kaynaklar açısından bir çeşitlilik bulunuyor. Bu kaynaklar, Fransa da dahil olmak üzere dünyanın farklı ülkelerinde mevcut." ifadelerini kullandı.

Çeşitlendirme sürecinin zaman alacağını belirten Gallezot, "Birkaç yıl sürecektir, ancak mümkün. Bu konuda uluslararası işbirliği kilit nokta. Kaynakların, teknolojinin, becerilerin ve finansmanın bir araya getirilmesi gerekiyor ve bu da birçok ülkenin çabasına ihtiyaç duyuyor." diye konuştu.

TCMB Başkanı Karahan, “2026 yıl sonunda enflasyonun yüzde 26 olacağını tahmin ediyoruz. 2027 yıl sonunda enflasyonun yüzde 15, 2028 yılında yüzde 9 olacağını tahmin ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Yetkililer, fırtına nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 89'a çıktığını ve 53 kişinin yaralandığını bildirdi.

En çok can kaybının 21 kişinin hayatını kaybettiği Prayagraj kentinde görüldüğünü belirten yetkililer, Bhadohi'de 14 ve Fatehpur'da ise 11 kişinin öldüğünü kaydetti.

Yetkililer ayrıca, olumsuz hava koşulları nedeniyle elektrik direkleri ile ağaçların devrildiğini ve çok sayıda ev ve aracın zarar gördüğünü ifade etti.

Erakçi, özgürlüklerini ve topraklarını savunmak için sahip oldukları tüm imkanlarla savaşmaya hazır oldukları gibi diplomasiyi de takip etmeye ve savunmaya devam edeceklerini ifade etti.

Hiçbir baskıya veya tehdide boyun eğmediklerini ancak saygı dilini karşılıksız bırakmadıklarını söyleyen Erakçi, "Tekrar tekrar belirttiğim gibi, İran ile ilgili hiçbir sorunun askeri bir çözümü olamaz" dedi.

Erakçi, barışsever İran halkının savaş peşinde olmadığını ancak silahlı kuvvetlerin "yabancı saldırganlara karşı yıkıcı bir intikam almaya her daim hazır olduğunu" söyledi.

ABD ve İsrail’in saldırıları karşısında saldırgan değil mağdur konumunda olduklarını savunan Erakçi, farklı ülkelerin de aynı baskının varyasyonları ile karşılaştığını belirtti.

Erakçi, bu tür baskıların tarihin çöplüğüne gönderilmesi için birlikte harekete geçmenin zamanının geldiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Uluslararası hukukun ihlali ve açık denizlerdeki devlet korsanlığı gibi suçlar ve Batı'nın bunlara karşı gösterdiği sessizlik, ancak cezasızlık durumu varsa gerçekleşebilir. Bu yanlış durum hepimiz tarafından ortadan kaldırılmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

BRICS üye ülkeleri ile uluslararası topluma çağrıda bulunan Erakçi şöyle devam etti:

"İran, BRICS üye ülkelerini ve uluslararası toplumun tüm sorumlu üyelerini, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yasadışı saldırganlığı da dahil olmak üzere uluslararası hukukun ihlallerini açıkça kınamaya, uluslararası kurumların siyasallaştırılmasını önlemeye ve savaş kışkırtıcılığını durdurmak ve BM Şartı'nı ihlal edenlerin cezasızlığına son vermek için somut adımlar atmaya çağırıyor."

İran Dışişleri Bakanı, gücün haklılık getirmediği bir düzene ihtiyaç olduğunu ifade ederek, "BRICS'in daha adil, dengeli ve insancıl bir küresel düzenin şekillenmesinde temel direklerden biri olabileceğine ve olması gerektiğine inanıyoruz." dedi.

Su taşkınlarıyla ilgili Havza'da toplam 137 ihbar alındığı aktarılan açıklamada, Valilik, Büyükşehir Belediyesi ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının bölgeye sevk edilerek hasar tespit ve temizleme çalışmalarına, 1063 personel, 85 iş makinesi, 41 kamyon/kamyonet, 214 araç, 90 motopomp (su transferi sağlayan seyyar su motoru), 6 bot ve 14 dalgıç pompayla sürdürüldüğü, afetin yaralarının büyük bir koordinasyon ve özverili çalışmalarla hızla sarıldığı ifade edildi.

Çalışmaların yoğun bir şekilde devam ettiği vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi'nin talimatlarıyla AFAD Başkanlığımız tarafından, Havza ilçemizde taşkından etkilenen hemşehrilerimizin acil ihtiyaçlarının karşılanması ve oluşan hasarın giderilmesi amacıyla Valiliğimizin emrine ilk etapta 50 milyon lira acil yardım ödeneği aktarılmıştır. Su taşkınlarından etkilenen vatandaşlarımıza bir kez daha geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.”

AFAD açıklamasında, Meteorolojik olayların afet ve acil durumlara dönüşmesini engellemeye yönelik hazırlık, önlem alma ve müdahale çalışmalarının, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çerçevesinde ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla koordinasyon ve işbirliği içerisinde sürdürüldüğü ifade edildi.

AFAD Başkanlığı tarafından meteorolojik uyarı verilen illerin valiliklerine mesaj formu, e-posta ve telefon yoluyla gerekli bilgilendirme ve uyarıların yapıldığı, gelişmelerin yakından takip edildiği kaydedildi.

Çalışmaların yerinde koordinasyonuna, ekiplerin sevk ve idaresine destek sağlamak üzere Samsun'a AFAD Başkanlığı Afetlere Müdahale Genel Müdürü Sadi Ergin ile Arama ve Kurtarma Dairesi Başkanı Kartal Muhcı, Çankırı'ya Eğitim ve Farkındalık Dairesi Başkanı Recep Şalcı'nın görevlendirildiği bilgisi paylaşıldı.

112 Acil Çağrı merkezlerine Çankırı genelinde 180 su baskını ihbarı, Samsun'un Havza ilçesi Hacı Osman Deresi'nin taşması sonucu 137 ihbar, Şırnak'ta 6 ihbar olmak üzere diğer illerle birlikte 333 ihbarın alındığı bildirilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Tüm ihbarlara, TAMP kapsamında AFAD Başkanlığımız ve Samsun Valiliğimizin koordinasyonunda AFAD, UMKE, 112 Sağlık, Devlet Su İşleri, belediye, Karayolları, özel idare, Emniyet, Jandarma ve ilgili diğer ekipler tarafından gerekli müdahaleler yapılmıştır. Ev ve iş yerlerine dolan su ve çamurun temizlenmesine yönelik iyileştirme çalışmalarına destek vermek üzere Ordu, Tokat, Amasya, Çorum ve Sinop illerinden Destek AFAD gönüllüleri intikal etmiştir.

Samsun ve Çankırı illerimizde meydana gelen sel ve su baskınlarının yol açtığı olumsuzlukları bertaraf etmek üzere 1513 personel, 196 AFAD gönüllüsü, 142 iş makinesi, 122 motopomp, 41 kamyon, 26 dalgıç pompa ile müdahale hizmetleri yerine getirilmiştir. Türk Kızılay ekipleri tarafından bölgedeki vatandaşlarımıza yiyecek ve içecek dağıtımı yapılmıştır. Su baskını yaşanan evlerde ve iş yerlerindeki temizlik çalışmalarına, ilgili kurumlarımızın ekipleri ve AFAD gönüllülerimiz tarafından destek sağlanmaktadır. Olumsuz hava şartlarından etkilenen illerimizde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlükleri ekipleri tarafından hasar tespit, defterdarlık ekipleri tarafından zarar tespit çalışmaları başlatılmış olup, bahse konu çalışmalar devam etmektedir."

Temizlik çalışmaları sürüyor

Öte yandan, ilçe merkezinden geçen derelerin 12 Mayıs akşam saatlerinde taşmasıyla büyük bölümü su altında kalan ilçe merkezinde temizlik çalışması sürüyor.

Samsun Büyükşehir Belediyesi, Havza Belediyesi ve AFAD'a bağlı ekipler, iş makineleri ve vidanjörlerle ilçe merkezinden çamur, moloz ve suları boşaltmaya çalışıyor.

FIFA'nın kulüplere uyguladığı geçici transfer yasakları, mali açıdan mevzuat ihlalleri giderilince veya finansal anlaşmazlıklar yaşadığı futbolcuların borçları ödenince kaldırılıyor.

Donovan Mitchell 21, Max Strus 20 ve Jarrett Allen 16 sayı, 10 ribauntla "double-double" yaptı.

Pistons'ta Cade Cunningham 39 sayıyla maçın en skoreri olurken Daniss Jenkins 19 sayıyla maçı tamamladı.

Serinin 6. maçı, cuma günü Cavaliers'ın sahası Rocket Arena'da oynanacak.

Buna göre Türkiye genelinde satılan ilk el konut sayısı, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,6 artarak 40 bin 306'ya yükseldi. İkinci el konut sayısı aynı dönemde yüzde 0,3 azalarak 86 bin 502'ye geriledi. Böylece, geçen ay satılan toplam konut sayısı 2025'in aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808'e ulaştı.

Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 31,8, ikinci el olanların payı yüzde 68,2 oldu.

İpotekli satışlar arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,5 artarak 25 bin 771 olarak hesaplandı.

Diğer konut satışları ise nisanda yıllık bazda yüzde 4 azalışla 101 bin 37 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 20,3, diğer satışların payı yüzde 79,7 oldu.

Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, nisanda 2025'in aynı ayına göre ilk el konut satışları yüzde 2,9 artarken ikinci el konut satışları yüzde 6,1 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde de bir önceki aya göre ilk el konut satışları yüzde 5,4, ikinci el konut satışları yüzde 0,5 artış gösterdi.

Yabancılara 1516 konut satıldı

Yabancılara yapılan konut satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,1 azalarak 1516 oldu. Nisanda toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,2 olarak gerçekleşti.

Geçen ay ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı 263 ile Rusya, 110 ile Çin ve 100 ile İran vatandaşlarına yapıldı.

Ocak-nisan dönemi

Bu yılın ocak-nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla ilk el konut satış sayısı yüzde 3,8 artarak 147 bin 885'e yükseldi. İkinci el konut satış sayısı aynı dönemde yüzde 0,9 azalarak 328 bin 319 oldu. Böylece söz konusu dönemde satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 0,5 artışla 476 bin 204 olarak kayıtlara geçti.

İpotekli konut satışı, ocak-nisan döneminde yüzde 33,8 artışla 97 bin 47'ye çıktı. Bu yılın 4 aylık döneminde diğer konut satışları, yüzde 5,5 azalışla 379 bin 157'ye geriledi.

Aynı dönemde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın ocak-nisan dönemine göre yüzde 11,6 azalarak 5 bin 681 oldu.

Buna göre, Türkiye genelinde ilk el iş yeri satış sayısı nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,3 artışla 4 bin 301 oldu. İkinci el iş yeri satışları da yıllık bazda yüzde 8,7 artışla 11 bin 393'e yükseldi.

Böylece geçen ay satılan toplam iş yeri sayısı, 2025'in aynı ayına göre yüzde 10,2 artışla 15 bin 694 olarak hesaplandı.

Ülke genelinde ipotekli iş yeri satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 102,1 artışla 758 olurken, diğer iş yeri satışları yüzde 7,7 artarak 14 bin 936 olarak kayıtlara geçti.

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, nisanda geçen yılın aynı ayına göre ilk el iş yeri satışları yüzde 7,4, ikinci el iş yeri satışları yüzde 2,6 artış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre de bir önceki aya göre ilk el iş yeri satışları yüzde 10, ikinci el iş yeri satışları yüzde 8,8 yükseldi.

Ocak-nisan dönemi

Türkiye'de ocak-nisan döneminde ilk el iş yeri satış sayısı yıllık bazda yüzde 1,6 azalarak 15 bin 513, ikinci el iş yeri satışları da yüzde 4,7 gerileyerek 42 bin 16 oldu.

Böylece yılın 4 ayında satılan toplam iş yeri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 azalışla 57 bin 529 olarak hesaplandı.

Ocak-nisan döneminde ipotekli iş yeri satışı, yüzde 73,6 artışla 2 bin 724'e çıktı. Bu yılın aynı döneminde diğer iş yeri satışları ise yüzde 6 azalışla 54 bin 805'e geriledi.

Böylece Warsh, Merkez Bankasındaki liderlik koltuğunu, resmi görev süresi 15 Mayıs'ta sona erecek mevcut Fed Başkanı Jerome Powell'dan devralacak. Powell, Yönetim Kurulu üyesi olarak Fed'de kalmaya devam edecek.

Warsh'un yemin töreni sonrasında dört yıllık bir dönem için görevine başlaması ve 16-17 Haziran'da düzenlenecek bir sonraki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına başkanlık etmesi bekleniyor.

ABD Başkanı Trump, 30 Ocak'ta eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Warsh'u Fed başkanlığı için aday gösterdiğini açıklamıştı.

Stanford Üniversitesi ve Harvard Hukuk Fakültesi mezunu 56 yaşındaki Warsh, daha önce 2006-2011 yıllarında Fed Yönetim Kurulu'nda görev yapmıştı.

ABD Senatosu, dün de Warsh'un Fed Yönetim Kurulu üyeliğini 45'e karşı 51 oyla onaylamıştı.

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.

Arşiv fotoğraflarının yapay zeka ile canlandırılması tekniğiyle hazırlanan "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" videosunda, cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılan eğitim seferberliğine ilişkin görseller, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrencilerle buluştuğu anlar yer alıyor.

Projenin danışmanlığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Sarıtaş'ın üstlendiği videoda, genç cumhuriyetin, geleceğin bilim adamları, sanatçıları, sporcuları olarak yetiştirdiği öğrenciler ve öğretmenlerin katıldığı 29 Ekim törenleri de yapay zeka ile canlandırıldı.

Videoda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile cumhuriyet değerlerinin çocuklara güçlü şekilde aktarıldığı vurgulanıyor.

Videoda şu mesaja yer verildi:

Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
"Cumhuriyet, emeğin, fedakarlığın ve inancın eseridir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Cumhuriyetimizin değerlerini çocuklarımıza aktarıyoruz. Eğitimin yüzyılına hep birlikte yürürken onların bu ülkenin yetkin, erdemli, üretken, iradeli ve vatansever birer ferdi olmaları için azimle çalışıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de hazırlanan özel videoyu NSosyal hesabından paylaştı.

Paylaşımında, Cumhuriyetin insan iradesine ve hakların eşitliğine dayanan medeniyet tasavvurlarının son düzlüğüne atılan kutlu adım olduğunu belirten Tekin, milletin ortak emeğiyle 29 Ekim 1923'te inşa edilen bu kutlu mirasın, her bir yurttaşın kaderini ortak bir geleceğe dönüştüren en büyük ortak paydaları olduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, bireyi bütün yönleriyle kuşatan bir eğitim felsefesi olarak erdem, bilgi, beceri ve sorumluluk ekseninde insanı merkeze alan, hak temelli bir eğitim vizyonunu temsil ettiğinin altını çizen Tekin, şunları kaydetti.

"Böylece demokrasinin kalıcılığı, özgür düşünen ve vicdanı hür bireylerle güvence altına alınmaktadır. Bugün, dünya devletleri içinde barışçıl ve güçlü duruşuyla Türkiye Cumhuriyeti, adalet ve irfan medeniyetinin modern çağdaki temsili haline gelmiştir. Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun. Bu vesileyle, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Mücadelemizin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle anıyor; aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı tebrik ediyorum.

İran Pers Körfez Pro Ligi temsilcilerinden Esteghlal Khuzestan'ın 25 yaşındaki İranlı oyuncusu Fayaz Mirdoraghi, akrobatik taç atışı sırasında felaketin kıyısından döndü.

AKROBATİK TAÇ ATIŞI SONUNU GETİRİYORDU

25 yaşındaki stoper, Malavan ile oynanan karşılaşmada taç atışını sıra dışı bir şekilde takla atarak kullanmaya çalıştı.

Topun daha uzağa gitmesi nedeniyle nadiren futbolcular tarafından tercih edilen bu atış stilini beklenildiği gibi uygulayamayan Mirdoraghi, takılarak boynunun üzerine düştü.

Boynunun üzerine düşen ve bir süre boyunca yerde kalan genç oyuncu, izleyicileri ve sahadaki futbolcuları korkuttu.

UZMANLAR 'ŞANS ESERİ ÖLÜMDEN DÖNDÜ' DİYOR

Daha sonra ayağa kalkarak sağlık durumunun iyi olduğunu gösteren Mirdoraghi, uzmanlara göre şans eseri ölümden döndü.

İran Devlet Televizyonu'na konuşan uzmanlar, söz konusu pozisyonda Mirdoraghi'nin boynunun kırılmasının oldukça olası olduğunu belirtirken, 25 yaşındaki oyuncunun hayati bir kazayı şans eseri hasar almadan atlattığını hatırlattı.

A- Taktik maktik yok, bam bam bam

B- Kimse harakiri yapacak kadar Japon değil

C- Everyting is something happened

D- Lasciatemi cantare, sono un Italiona

Sorunun doğru cevabı ise: ''C- Everyting is something happened''

HAFİF YARALANDI

Çember boşluğun geniş olması nedeniyle Y.Ç. kazayı başına ve sırtına aldığı darbelerle hafif sıyrıklarla atlatırken, pisttekiler büyük panik yaşadı.

Y.Ç., yakınları tarafından otomobille hastaneye götürüldü.

O ANLAR KAMERADA

Beyin kanaması riskine karşı önlem amaçlı bir gün gözlem altında tutulan genç kadın daha sonra taburcu edildi.

Yaşananlar salonun güvenlik kamerasına yansırken olayla ilgili inceleme başlatıldı.

UYARILARI DİNLEMEDİ, POLİS VURMAK ZORUNDA KALDI

Ekiplerin ihtarına rağmen 4 el ateş ettiği belirtilen şüpheli, bacağından vurularak etkisiz hale getirildi. Yaralı, ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Olayla ilgili incelemeler sürüyor.

Nenni’nin ölmeden bir süre önce hastane odasında Selda Bağcan’ın Sürgün isimli şarkısını seslendirdiği görüntüler sosyal medyada paylaşıldı.

Şarkının “Uyandırın anamı, söyleyin gidiyorum. Yolumu gözlemesin, dönemem belki geri. Arkadaşlarım duysun, kardeşim bunu bilsin, söyleyin gidiyorum, dönemem belki geri. Babama haber salın, çiçekler onda kalsın. Sulasın gün aşırı, dönemem belki geri” sözlerini seslendiren Nenni’nin görüntüleri sosyal medyada kuzeni tarafından paylaşıldı. Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı, ailesine baş sağlığı dileyip duygusal paylaşımlar yaptı.

Bakanlığın, NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, "Hisar-O" atışına ilişkin görüntülere yer verildi.