Ancak 2016 ile 2019'da tek hücreli bir parazitin hızla yayılması sonucu Çanakkale Boğazı'ndan Cebelitarık'a kadar uzanan pina popülasyonları tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

Bugün dünya üzerindeki tek sağlıklı popülasyonunun Marmara Denizi'nde yer aldığı benzersiz canlı saatte yaklaşık 6 litre deniz suyunu filtre edip su kalitesini artırıyor. Böylece kıyıdan 60 metre derinliğe kadar uzanan alanlarda ekosistem sağlığı destekleniyor.

Bu değerli tür yalnızca hastalık değil, kirlilik, kıyı dolguları, dibi tarayan balıkçılık, demirleme, turizm ve dalış baskısı gibi insan faaliyetleri nedeniyle de tehdit altında yaşamını sürdürüyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi işbirliğiyle hayata geçirilen "PİNA-İZ" ve "ÇAYIR-İZ" projeleriyle Marmara Denizi genelinde pina ve deniz çayırlarının dağılımı belirlenip, düzenli izleme çalışmaları yürütülüyor.

Proje kapsamında ocak ayında Tuzla sahillerinde yapılan dalışlarda, bölgede bulunan iskelenin sağ ve sol kesimlerinde yaklaşık 50 ila 100 metrekarelik dar bir alanda deniz çayırlarıyla birlikte yoğun pina varlığı tespit edildi.

Sınırlı bir alanda bir arada görülen bu doğal yapı bilim insanlarınca "mucizevi" olarak değerlendirildi.

Deniz çayırlarının arasına yerleşmiş farklı yaş gruplarındaki pinalar da dikkati çekerken aynı noktada hem genç hem yetişkin bireylerin gözlemlenmesi, bölgenin aktif ve canlı bir ekosistem barındırdığını ortaya koydu.

Sınırlı alanda bir arada gözlemlenen bu doğal yapı, bilimsel çalışmalara dahil edildi. Yapı, kurulacak izleme istasyonuyla yakın takibe alınacak.

Belirli periyotlarla yapılacak dalışlarla deniz çayırlarının yayılımı, pinaların büyüme süreçleri ve yeni bireylerin ekosisteme katılımı izlenecek, aynı zamanda suyun sıcaklığı, tuzluluk oranı ve ışık geçirgenliği gibi çevresel veriler de kayıt altına alınacak.

AA ekibi çalışmaları anonsla aktardı

Anadolu Ajansı (AA) ekibi, Tuzla sahillerindeki bilimsel inceleme sırasında proje kapsamında su altında pinalar ve deniz çayırlarının habitatında yapılan çalışmaları yerinde takip etti. AA muhabiri de su altından yaptığı anonsla gelişmeleri aktardı.

İzleme çalışmalarında yer alan, proje yürütücüsü Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, Fırat Teknik Dalgıçlık Okulu'nun da desteğiyle alanda dalış yapıp pina ve deniz çayırlarının gelişini inceleyerek, ölçüm yaptı.

Prof. Dr. Sarı, AA muhabirine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıyla yürütülen proje kapsamında Marmara Denizi'nin çevresindeki pina ve deniz çayırları dağılım alanlarını daha önce belirlediklerini ve dağılım süreçlerini yakından takip ettiklerini söyledi.

Kurulan istasyonlarda yaptıkları çalışmalarda Silivri'den İzmit Körfezi'ne kadar Kuzey Marmara sahillerinde yoğun sanayi, kentleşme ve kirlilik nedeniyle deniz çayırları ve pinaların bu alanlarda çok sınırlı kaldığını belirlediklerini kaydeden Sarı, bu bölgeyi yakın takibe aldıklarını anlattı.

"Bu muhteşem bir şey"

Prof. Dr. Sarı, izleme projesi kapsamında fırsat buldukça tanımlı istasyonların dışındaki noktalarda dalışlar yaparak, yeni alanlar belirlemeye çalıştıklarına dikkati çekerek, "Ocak ayında yaptığımız dalışlar esnasında burada enteresan şekilde çok sağlıklı bir pina popülasyonu ve iskelenin hem sağında hem solunda iki farklı tür deniz çayır alanı tespit ettik. Çok küçücük bir alan kalmış, 50-100 metrekare gibi ama halen doğal habitatın yaşamı sürdürmek için direndiğini bize göstermesi açısından çok kıymetli buluyoruz. Bu deniz çayırı alanında Marmara'nın en yaygın deniz çayırı türlerinden birisi olan Cymodocea nodosa var. Bu deniz çayırı türünün içi komple pinalarla dolu. Bu muhteşem bir şey. Neden muhteşem? Çünkü bu bölge Kuzey Marmara'nın en yoğun endüstriyel bölgelerinden bir tanesi." diye konuştu.

Marmara Denizi'nde halen umut olduğunu vurgulayan Sarı, şöyle devam etti:

"Bir yerde endüstri varsa, bir yerde kentleşme varsa ne yazık ki kirlilik çok oluyor, kıyı müdahaleleri çok oluyor. Burası gösteriyor ki bize halen şu denizde umut var. Halen bu umut yeşerebilir. Biz, bunun için burayı çok önemsiyoruz. Önümüzdeki dönemlerde izleme istasyonlarından bir tanesi haline getireceğiz burayı da. Hem 'Deniz çayırlarının üzerindeki karasal baskılar iyiye mi gidiyor, azalıyor mu, artıyor mu?' Bunu göreceğiz. 'Hem pinalar sağlıklı mı, hastalık var mı, ölümler var mı, yeni bireyler, bebek pinalar geliyorlar mı, popülasyona katılım var mı?' Bunları görmüş olacağız."

Prof. Dr. Sarı, Marmara Denizi'nin mucizelerle dolu olduğunu, denizlerin akciğeri deniz çayırları ve müsilajla savaşan pinaların çok kıymetli olduğunu anlattı.

"Burada karşılaştığımız alan o mucizelerden bir tanesi"

Prof. Dr. Sarı, burada karşılaştıkları alanın o mucizelerden birisi olduğuna değinerek, "Kıyılarını doldurmuşuz, bir taraftan kirletmişiz ama bunun içerisinde ekosistem, direnmeye, yaşamaya devam ediyor. Deniz çayırları ve pinalar da bunun en net göstergesi. Deniz çayırı olan bir alan, deniz çayırı olmayan alana kıyasla 40 kat daha fazla canlılık, biyolojik çeşitlilik barındırır. Deniz çayırları esasında gözümüz gibi bakmamız gereken, bir tanesinin kopmasına asla razı olmamamız gereken ve kıyısal müdahalelere, her türlü tehdide karşı mutlaka korumamız gereken türlerden bir tanesi. Pinalar deniz çayırlarıyla bütünleşik olarak yaşıyor." değerlendirmesini yaptı.

Dünyada sağlıklı pina popülasyonunun doğal olarak bulunabildiği tek yerin Marmara Denizi olduğuna işaret eden Sarı, bir pinanın saatte 6, 24 saatte ise yaklaşık 150 litre deniz suyunu filtrelediğini söyledi.

"Aşağı indiğimizde hem yavru hem yetişkin, ergin hem de yaşlı pinalar göreceksiniz"

Pinanın insanın kirlettiği suyu temizlediğinin altını çizen Sarı, şunları kaydetti:

“Marmara kıyılarında bakanlık desteğiyle pina haritalarını biz oluşturduk, şimdi de izlemesini yapıyoruz. Burası küçük bir alan, öncelikle bu küçük alanın etrafına izleme noktaları oluşturacağız. Bu izleme noktalarında belli aralıklarla dalışlar yaparak, 'Deniz çayırları ilerliyor mu, yoksa geriliyor mu? Bunu görmüş olacağız. Deniz çayırlarının büyümesini, sağlıklı gelişimini takip etmiş olacağız. Aşağı indiğimizde hem yavru pinalar hem yetişkin, ergin pinalar hem de yaşlı pinalar göreceksiniz. Deniz çayırı ve pinayla kaplı alandaki canlılıkla deniz çayırı olmayan alandaki o cansızlığı birlikte gördük. Burada bir izleme istasyonu oluşturduktan sonra da pinaları, deniz çayırlarını sürekli takip edeceğiz. Büyümelerini ve sağlık durumlarını takip edeceğiz. Tabii ki çevresel parametreleri ölçeceğiz. Suda kirlilik var mı, sıcaklık nasıl değişiyor, tuzluluk nasıl değişiyor, ışık geçirgenliği ne durumda?' gibi... Bunların hepsini biyolojik verilerle beraber takip etmiş olacağız.”

Dünya ekonomisi, yeni bir eşiğe gelmiş durumda. Bu kez kriz finansal sistemin içinden değil doğrudan jeopolitiğin merkezinden yükseliyor. Büyük güç rekabeti sertleşiyor, bloklar belirginleşiyor ve devletler, benzer bir refleksle silahlanarak büyümeye çalışıyorlar.

Devletlerin bu hamleleri, ilk başta bir büyüme hikayesi gibi görünüyor. Savunma harcamaları arttığında üretim canlanıyor, istihdam yükseliyor, savunma sanayisinin ardıl sektörlerinde hızlı bir genişleme yaşanıyor ancak bu hareketin yüzeyiyle derinliği aynı şeyi yansıtmıyor. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) 2026 Dünya Ekonomik Görünümü, bu genişlemenin arka planını açık biçimde ortaya koyuyor. Savunma harcamaları, kısa vadede ekonomik aktiviteyi destekleyebilir ancak aynı süreç enflasyonu yükseltiyor, bütçe açıklarını büyütüyor, kamu borcunu artırıyor ve dış dengeleri zayıflatıyor. Üstelik bu genişleme çoğu zaman sağlık, eğitim ve altyapı gibi alanların geri plana itilmesiyle birlikte ilerliyor.

Bu tabloyu yalnızca ekonomik tercihlerin bir sonucu olarak görmek yanıltıcı olur. İçinde bulunduğumuz dönem, sıradan bir dalgalanma değil küresel düzenin çözülme anıdır. Uzun yıllar boyunca dünya ekonomisi, belirli bir merkez etrafında örgütlendi ancak bugün bu yapı aşınıyor ve yükselen güçler, sistemin kurallarını zorlamaya başlıyor. Hegemonya geçişi dönemlerinin doğası açıktır. Güç dengesi değiştiğinde sistem kendiliğinden dengelenmez; belirsizlik artar, rekabet sertleşir ve çatışma ihtimali yükselir. Bugün yaşanan gelişmeler, bu çerçevenin dışında değildir. Jeopolitik gerilimler, artık istisna değil yeni dönemin ana karakteridir.

Savaş ekonomisi ve etkileri

Bu nedenle savunma harcamalarındaki artış, geçici değil yapısal ve kalıcıdır. Devletler, yalnızca bugünün risklerine değil belirsiz bir güç dağılımına hazırlanıyor. Ortaya çıkan büyümenin kimlere yaradığı sorusu, bu noktada kritik hale geliyor. Savunma harcamalarıyla oluşan canlanma, genellikle dar bir alanda yoğunlaşır. Savunma sanayisi, ileri teknoloji üretimi ve stratejik sektörler, bu genişlemeden doğrudan fayda sağlar. Büyük şirketler ve askeri teknoloji ağları, bu sürecin en görünür kazananlarıdır. Buna karşılık bu büyüme, geniş toplumsal kesimlere aynı ölçüde yayılmaz çünkü savunma harcamaları, üretkenliği yaygınlaştıran bir yatırım türü değildir ve çoğu zaman özel yatırımları geri plana iter (crowd-out etkisi).

Savunma sanayisine aktarılan büyük kaynaklar, araştırma geliştirme (AR-GE) faaliyetlerini sivil refahı artıracak alanlardan koparıp yıkıcı teknolojilere kanalize eder. Sivil tıp veya yeşil enerji gibi alanlarda kullanılabilecek nitelikli iş gücü, stratejik öncelikler gerekçesiyle savunma kompleksinin içine hapsedilir ve bu durum uzun vadede ekonomilerin gerçek büyüme potansiyelini aşağı çeker.

Bu tablonun çoğu zaman gözden kaçan bir boyutu da gelir dağılımıdır. Savunma harcamalarıyla gelen büyüme, toplumun geneline yayılan bir refah üretmez, aksine gelir eşitsizliklerini derinleştirme eğilimi taşır. Bu harcamalar, yüksek sermaye yoğunluklu ve sınırlı istihdam yaratan sektörlerde yoğunlaşır. Büyük savunma şirketleri ve bunlarla bağlantılı finansal yapılar kazançlarını artırırken geniş kesimler artan enflasyon ve daralan sosyal harcamalarla karşı karşıya kalır. Reel ücretler baskı altında kalırken kamu kaynaklarının öncelik değiştirmesi alt ve orta gelir gruplarını daha kırılgan hale getirir. Böylece savaş ekonomisi, yalnızca makro dengeleri değil toplumsal dengeyi de aşındırır.

Gelişmekte olan ekonomiler, sınırlı kaynaklarını toplumsal kalkınma yerine ithal silahlara ayırmak zorunda bırakılırken sermaye transferi tersine yani zaten güçlü olan askeri-endüstriyel merkezlere doğru akmaya devam eder. Bu dinamik, uluslararası kutuplaşmayı kalıcı bir ekonomik uçurum olarak perçinler ancak konjonktürel olarak bakıldığında hem küresel hegemonyal geçiş sürecinin getirdiği baskı hem de bölgesel olarak artan belirsizlik ve tehlikeler, Türkiye gibi ülkelerde bu harcamaları elzem kılar.

Enflasyon meselesi de bu çerçevede yeniden düşünülmek zorunda. Bugün karşı karşıya olunan durum yalnızca talep artışıyla açıklanamaz. Eş zamanlı küresel silahlanma, üretim kapasitesini yeniden yönlendiriyor, enerji ve kritik girdiler üzerindeki baskıyı artırıyor, tedarik zincirlerini güvenlik kaygılarıyla yeniden şekillendiriyor. Bu gelişmeler, maliyetleri yukarı iterken daha kalıcı fiyat baskısı yaratıyor.

Ortaya çıkan tablo, para politikasının sınırlarını zorlayan yeni bir enflasyon dinamiğine işaret ediyor. Jeopolitik gerilimler, mali genişleme ve arz kısıtları birleşerek fiyatlar üzerinde kalıcı bir baskı oluşturuyor. Bu nedenle merkez bankalarının tek başına fiyat istikrarını sağlaması giderek zorlaşıyor.

Bütün bu gelişmeler ışığında asıl soru değişiyor. Mesele, savunma harcamalarının büyümeyi destekleyip desteklemediği değildir. Asıl mesele, bu büyümenin sürdürülebilir olup olmadığıdır. Tarih, hegemonya geçişi dönemlerinde ortaya çıkan ekonomik genişlemelerin kalıcı refaha dönüşmediğini gösterir. Bu süreçler daha çok borcun arttığı, enflasyonun yerleştiği ve çatışmaların yoğunlaştığı dönemlerdir.

Bugün dünya, tam da böyle bir dönemin içinden geçiyor. Büyüme, giderek daha fazla askeri harcamalara dayanıyor. Bu durum kısa vadede bir canlanma yaratabilir ancak uzun vadede ekonomik ve toplumsal temelleri zayıflatma riski taşır. Dünya büyümeye devam ediyor gibi görünüyor ama bu büyüme, giderek daha fazla savaşın gölgesinde şekilleniyor. Asıl soru artık daha net: Dünya, gerçekten büyüyor mu yoksa sadece daha büyük bir fırtınaya mı hazırlanıyor?

Aşırı kuraklık ve bilinçsiz su tüketimi nedeniyle geçen yıl yüzde 27 doluluğa kadar gerileyen barajda gün yüzüne çıkan eski Yenice ve Çukuryurt köyleri ile Beşkardeşler ve Menengi mezraları, bu yıl artan yağışlarla doluluk oranının yaklaşık yüzde 80'e ulaşmasıyla yeniden su altında kaldı.

Bölge sakinlerinin, geçen yıl ekim ayının başında suların çekilmesiyle ilk defa sokaklarında yürüyüp, yakından görebildiği eski yerleşim yerlerindeki okul, cami ve evler, seviyenin yükselmesiyle yeniden suya gömüldü.

"Geçen sene son 50 yılın en büyük kuraklık dönemini yaşadık"

Gümüşören Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) İşletme Müdürü Cemalettin Yıldız, AA muhabirine, barajdaki doluluk oranının geçen yıla göre şu an gayet iyi seviyede olduğunu söyledi.

Barajdaki doluluk oranının önemli olduğunu vurgulayan Yıldız, şöyle konuştu:

"Gümüşören Barajı,186 milyon metreküplük bir su hacmine sahiptir. Bu, genelde sulama amaçlı yapılmış bir baraj. Aynı zamanda enerji olarak da burada saldığımız bütün suyu kullanıyoruz. Yüzde 100 doluluk oranına ulaştığı zaman burada maksimum 1297 kodda su biriktirebiliyoruz. Şu anda yüzde 79-80'i dolu. Doluluk oranı yaklaşık 6-7 yıldır hiç bu seviyelere ulaşmadı. Bu sene yağmur ve kar yağışları iyi geçti. Doluluk oranının haziran ayına kadar yüzde 100 olacağına eminiz. Şu an burada 150 milyon metreküplük bir suyumuz var. Bu verimi hiç beklemiyorduk. Geçen sene son 50 yılın en büyük kuraklık dönemini yaşadık. Su yoktu. Bu sene yer altı suları hala akıyor ve devam ediyor. Yer altı suları doldu. İşte kar ve yağmurun etkisi böyle güzel bir durum oluşturdu. Yüzde 100 doluluk oranını biz haziran ayında bekliyorduk ama daha erken, mayısın ortalarında sahip olabiliriz."

Yıldız, yağışlardan barajların da olumlu etkilendiğini belirterek, "Su olmadığı zaman baraj da istediğimiz seviyede çalışmaz. 6 ay önce yüze 22-27 arasında doluluk oranına inmiştik. O zaman da çok düşük, sadece can suyu vererek çalışabildik. O da hem bize hem enerji üretimine zarar. Şu an gayet iyi. Yani ful çalışıyoruz." dedi.

"Su, yaklaşık bir kilometre yükseldi"

Yenice Mahallesi sakinlerinden Hasan Öztürk de geçen yıl sokaklarında gezdikleri eski köylerinin şimdi yeniden sular altında kaldığını dile getirdi.

Yağışların bu yıl bereketli geçtiğini anlatan Öztürk, şunları kaydetti:

"Barajdaki su, şu anki seviyesine erken ulaştı. Bu yıl yüzde 100'lük seviyeye ulaşır diye düşünüyoruz. Daha önce sadece bir kez bu seviyeye ulaştı. Baraj, bundan 5-6 ay önce çok çekilmişti, su azalmıştı. Eski köyümüzün içinde arabayla geziyorduk ama şimdi onlardan eser kalmadı. Okulumuz yıkılmadı, sadece çatıları ve bacaları gözüküyor. Caminin yarısına kadar su çıktı. Bu sene yağış çok oldu. Su, yaklaşık bir kilometre yükseldi. Haziran ayına kadar, tarımsal sulama başlayana kadar yükselmeye devam eder. Köyümüz şimdi tamamen sular altında. Yağış hepimiz için iyi."

Kerim Çalışkan ise hatıraları olsa da eski köylerinin bu yıl yeniden sular altında kalmasına sevindiklerini dile getirerek, "Bundan 5-6 ay önce buralarda, eski mahallemizin yollarında kuraklık nedeniyle gezebiliyorduk. Kış güzel geçti ve su seviyesi yükseldi. Şimdi tekrardan sular altında kaldı." ifadesini kullandı.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre uluslararası organizasyonlarda elde edilen dereceler, Türk sporunun yükselişini bir kez daha gözler önüne serdi.

Milli güreşçi Rıza Kayaalp'ten tarihi rekor

Milli güreşçi Rıza Kayaalp, Avrupa Güreş Şampiyonası'nda bir kez daha tarih yazdı.

Arnavutluk'un başkenti Tiran’daki organizasyonda grekoromen stil 130 kilo finalinde Macar rakibi Darius Attila Vitek'i 7-1 mağlup eden Rıza, 13. Avrupa şampiyonluğunu kazanarak rekor kırdı.

Kariyerinde 5 dünya şampiyonluğu bulunan Rıza Kayaalp, dünya şampiyonalarında ayrıca 3 gümüş ve 2 bronz madalya elde etti. Olimpiyatlarda ise 1 gümüş ve 2 bronz olmak üzere toplam 3 madalya kazandı.

Milli güreşçiler, organizasyonda 2 altın, 3 gümüş ve 6 bronz madalya olmak üzere toplam 11 madalya kazandı.

Voleybolda Galatasaray'dan tarihi kupa

Galatasaray Daikin Kadın Voleybol Takımı, CEV Kupası finalinde ilk maçta 3-2 yendiği İtalya'nın Reale Mutua Fenera ekibini rövanşta 3-1 mağlup ederek şampiyonluğa ulaştı.

Bu zafer, sarı-kırmızılı kulübün voleyboldaki ilk Avrupa kupası olarak tarihe geçti.

İtalyan başantrenör Alberto Bigarelli yönetimindeki Galatasaray, Avrupa'nın iki numaralı organizasyonu CEV Kupası’nda 2025-2026 sezonunu zirvede tamamladı. Daha önce CEV Challenge Kupası'nda 2009-2010 sezonunda üçüncü olan sarı-kırmızılı ekip, CEV Kupası’nda ise üç kez final oynayıp ikincilik elde etmişti.

Basketbolda çifte Avrupa zaferi

Kadın basketbolunda Türk takımları Avrupa'ya damga vurdu.

Fenerbahçe Opet, FIBA Kadınlar Avrupa Ligi finalinde Galatasaray Çağdaş Faktoring’i 68-55 mağlup ederek kupayı kazandı.

Sarı-lacivertliler bu sonuçla tarihindeki 3. Avrupa Ligi şampiyonluğunu elde etti. Türkiye, kadın basketbolunda kulüpler düzeyinde 10. Avrupa kupasını kazanmış oldu.

Çimsa ÇBK Mersin ise FIBA Avrupa Kupası finalinde deplasmanda 85-80 kazandığı maçın rövanşında Yunanistan'ın Athinaikos Qualco ekibine 77-75 yenilmesine rağmen sayı avantajıyla şampiyonluğa ulaştı.

Halterde madalya yağmuru

Türkiye, 2026 Avrupa Halter Şampiyonası'nı 4 altın, 3 gümüş ve 9 bronz olmak üzere toplam 16 madalyayla tamamladı.

Gürcistan'ın Batum kentinde düzenlenen şampiyonada erkekler 65 kiloda yarışan Muhammed Furkan Özbek, koparmada 143 kiloyla gümüş, silkmede 180 kiloyla Avrupa rekoru kırarak altın, toplamda ise 323 kiloyla bir altın madalya daha kazandı.

Milli halterci Yusuf Fehmi Genç ise erkekler 71 kiloda silkmede 185 kilo ve toplamda 332 kiloyla 2 altın madalya elde ederek Avrupa şampiyonu oldu. Genç sporcu, koparmada 147 kiloyla bronz madalya da kazandı.

Öte yandan erkekler 65 kiloda toplam ve silkmede altın, koparmada da gümüş madalya kazanan Muhammed Furkan Özbek, şampiyonanın erkeklerde en teknik sporcusu seçildi.

Tekerlekli sandalyede de Türk takımları zirvede

Tekerlekli Sandalye Basketbol Avrupa kupalarında da Türk takımlarının başarısı dikkati çekti.

Tekerlekli Sandalye Basketbol Avrupa Kupası 1 finalinde Fenerbahçe İstanbul Jet ile Galatasaray Fuzul, İtalya'da karşı karşıya geldi.

Sarı-lacivertliler, maçı 61-57 kazanarak Avrupa Kupası 1'de ikinci, Avrupa'da ise 4. şampiyonluğunu elde etti.

Türkiye Sigorta Tekerlekli Sandalye Basketbol Avrupa Kupası 3'te ise Beşiktaş Tüpraş şampiyon oldu.

Beşiktaş, İstanbul'da düzenlenen organizasyonun finalinde İspanyol ekibi Deportivo Amivel'i 106-99 yenerek kupayı kazandı.

Bazı tutuksuz sanıklar ile avukatların da geldiği duruşmada, bazı CHP milletvekilleri ve tutuklu sanıkların yakınları izleyici olarak yer aldı.

Söz alan bir kısım sanıkların avukatları, perşembe günü yapılacak tutukluluk incelemesi için kendilerine söz hakkı verilmesini talep etti.

Mahkeme Başkanı Selçuk Aylan, savunmalara yönelik kısıtlama getirmediğini ve dosya üzerinden karar verme yetkilerinin olduğunu söyledi.

Bunun üzerine sanık Aykut Erdoğdu'nun avukatı, reddi hakim talebinde bulundu.

Mahkeme, bu talebi incelemek için duruşmaya ara verdi.

İddianameden

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca hazırlanan iddianamede, Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı "ihbar eden" sıfatıyla, Hazine ve Maliye, İçişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman bakanlıkları ile İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Şişli Belediye Başkanlığı "suçtan zarar gören" sıfatıyla yer alıyor.

Ayrıca iddianamede, 16 kişi "müşteki", 89'u tutuklu, 7'si firari, 5'i "müşteki sanık" olmak üzere toplam 407 kişi "sanık" olarak bulunuyor.

Suç örgütünün kurulduğu 2014'ten bugüne kadarki faaliyetleri anlatılan iddianamede, "İddianameye konu 143 eyleme ilişkin elde olunan menfaatle sebep olunan kamu zararının, suç tarihleri itibarıyla (güncel değeri hariç) toplamda menkul olarak yaklaşık 160 milyar lira ve 24 milyon dolar, gayrimenkul olarak ise İstanbul ile ülke genelinde 95 taşınmazdan ibaret (örgüt elebaşı ve yöneticilerinin suç gelirlerinden elde ettikleri mal varlıkları hariç) olduğu"na ilişkin değerlendirme yapılıyor.

İddianamede yer alan örgüt şemasında, tutuklu sanık Ekrem İmamoğlu'nun "örgüt elebaşı", tutuklu sanıklar Murat Ongun, Fatih Keleş ile Adem Soytekin ve tutuksuz sanık Ertan Yıldız, başka suçtan tutuklu Hüseyin Gün ile firari sanık Murat Gülibrahimoğlu'nun da "örgüt yöneticisi" olduğu belirtiliyor.

Şemada 10 örgüt üyesinin Ekrem İmamoğlu'na doğrudan bağlı olduğu aktarılarak örgüt üyelerinden 77'sinin Fatih Keleş'e, 35'inin Murat Ongun'a, 8'inin Ertan Yıldız'a, 7'sinin Hüseyin Gün'e, 6'sının Murat Gülibrahimoğlu'na ve 6'sının da Adem Soytekin'e bağlı olduğu gösteriliyor.

İddianamede, Ekrem İmamoğlu'nun "suç işleme amacıyla örgüt kurmak", "kişisel verilerin kaydedilmesi", "kişisel verileri ele geçirme ve yayma", "suç delillerini gizleme", "haberleşmenin engellenmesi", "kamu malına zarar verme", "rüşvet", "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma", "irtikap", "kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık", "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama", "ihaleye fesat karıştırma", "çevrenin kasten kirletilmesi", "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet", "Orman Kanunu'na muhalefet" ve "Maden Kanunu'na muhalefet" suçlarından toplam 849 yıldan 2 bin 430 yıl 6 aya kadar hapisle cezalandırılması isteniyor.

İddianamede, Keleş'in 48 kez "rüşvet", "rüşvet alma", "rüşvet verme", 55 kez "ihaleye fesat karıştırma", 39 kez "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık", 8 kez "suç gelirlerini aklama", "Maden Kanunu'na muhalefet", "Orman Kanunu'na muhalefet", "çevre kirliliğine neden olma", "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet", "irtikap", "suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme" ile "haberleşmenin engellenmesi" suçlarından 556 yıl 8 aydan 1542 yıl 8 aya kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.

Ongun'un "rüşvet", 53 kez "ihaleye fesat karıştırma", 33 kez "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık", "kişisel verileri başkasına verme, yayma veya ele geçirme", "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ile "suç gelirlerini aklama" suçlarından 287 yıl 6 aydan 779 yıl 6 aya kadar hapis cezasına çarptırılması istenen iddianamede, Yıldız'ın "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma", "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlarından 86 yıldan 251 yıla kadar hapsi öngörülüyor.

İddianamede, Soytekin'in "rüşvet", "zincirleme şekilde rüşvet", "irtikap" ve "suç gelirlerini aklama" suçlarından 67 yıldan 194 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep edilirken, Gülibrahimoğlu'nun "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık", "suç gelirlerini aklama", "evrakta sahtecilik", "Maden Kanunu'na muhalefet", "Orman Kanunu'na muhalefet", "çevre kirliliğine neden olma" ve "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet" suçlarından 19 yıl 6 aydan 51 yıla kadar hapisle cezalandırılması isteniyor.

Gün'ün "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "kişisel verileri başkasına verme, yayma veya ele geçirme" suçlarından 20 yıldan 40 yıla kadar hapsi talep edilen iddianamede, örgüt yöneticisi konumundaki bu sanıkların, örgütün kendilerine bağlı yapılanmalarının faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan ayrıca fail olarak cezalandırılmalarına karar verilmesi gerektiği belirtiliyor.

İddianamede, yakalandıktan sonra örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi veren örgüt yöneticisi sanıklardan Adem Soytekin, Hüseyin Gün ve Ertan Yıldız hakkında "etkin pişmanlık" hükümlerinin uygulanması isteniyor.

Tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılan Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan hakkında 5 kez "rüşvet alma", 2 kez "irtikap", "kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi", "kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" ve "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" suçlarından toplamda 35 yıldan 91 yıla kadar hapis cezası istemine yer verilen iddianamede, tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılan Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık'ın ise 7 kez "rüşvet alma" ve "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" suçlarından toplam 30 yıldan 88 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep ediliyor.

Birleşen dosya

Tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılan Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney'in de arasında bulunduğu 7 sanık hakkında hazırlanan iddianamede bu davayla birleştirilmişti.

İddianamede, tutuklu sanıklar İnan Güney, İsmail Akkaya, Seyhan Özcan ile tutuksuz sanıklar Veysel Eren Güven, Sabriye Akkaya, Mehmet Akif Bulut ve Deniz Göleli'nin "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmamakla birlikte yardım etme" ile "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlarından ayrı ayrı 9 yıl 8 aydan 31 yıl 8 aya kadar hapisle cezalandırılmaları isteniyor.

Bu kapsamda metro görevlileri Nurtepe İstasyonu'nda inen yolcuları otobüslere yönlendiriyor. Otobüslere binmek için sıra bekleyen yolcular metrelerce kuyruk oluşturdu. Bölgedeki yoğunluk, Sokullu, Osmanpaşa, Sedef ve Arı caddeleri ile bazı ara sokaklara kadar ulaştı.

Oluşan uzun kuyruk, bölgedeki araç trafiğini de aksattı.

Saraybosna Üniversitesi Siyasi Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Damir Kapidzic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Macaristan'daki seçimi ülkede son 16 yılın en büyük değişimi şeklinde değerlendirerek, "Seçim sonucuyla Macaristan'ın hem Avrupa hem de Balkanlar düzeyindeki ilişkilerinin değişim yaşayacağını söyleyebiliriz." dedi.

Orban'ın bölgede Sırbistan ve Bosna Hersek'in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti (RS) ile geliştirdiği "kişisel ilişkilerin" de değişeceğini aktaran Kapidzic, "Bundan sonraki dönemde Balkanlar, Macaristan'ın ekonomik anlamda daha çok işbirliği yapacağı bir bölge haline gelebilir." diye konuştu.

Kapidzic, Macaristan'ın Balkan ülkelerindeki AB üyelik süreçlerinde daha "destekleyici" olacağını belirterek, "Balkan liderlerinin birçoğu bundan sonra Macaristan için 'en büyük destekçimiz' ifadelerini kullanmayabilir. Özellikle Sırbistan ve RS için ilişkiler kişiselden öte ticaret, yatırım ve ekonomi odaklı olacaktır." ifadelerini kullandı.

Macaristan'daki yeni yönetimin bölgedeki Rus etkisine karşı da etkili olacağına dikkati çeken Kapidzic, Magyar'ın Rusya ile enerji ve ekonomi işbirliğine ılımlı yaklaştığını ancak siyasi etki söz konusu olduğunda buna karşı olduğunu söyledi.

Kapidzic, dış politika söz konusu olduğunda Macaristan'ın Balkanlar ile yeni ilişkilerine zamanla tanık olunacağına işaret etti.

"Sırbistan ile ilişkiler gerilebilir"

Uluslararası Saraybosna Üniversitesi (IUS) Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Krupalija da Macaristan'da yeni hükümetin yıllarca devam etmiş bir sistemi tek bir gecede değiştiremeyeceğini, yeni hükümetin iç siyasetteki en büyük engelinin "kökleşmiş kurumsal engeller" olabileceğini dile getirdi.

Macaristan'ın son yıllarda bölgede Sırbistan ile oldukça yüksek seviyede ilişkiler kurduğuna dikkati çeken Krupalija, bunda Orban ile Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic arasındaki kişisel dostluğun da büyük etkisi olduğunun altını çizdi.

Krupalija, Vucic'in Magyar ile doğrudan sözlü çatışmaya girmekten de kaçınmadığını anımsatarak, "Macaristan-Sırbistan ilişkilerinin niteliğinin aynı kalacağı kanaatindeyim. Yani kişisel ilişkiler hala kilit önemde, ancak bir farkla. Bu ilişkiler eskiden yakınlık içerirken yeni dönemde gerilime yol açabilir gibi görünüyor." şeklinde konuştu.

Sırbistan'ın Orban döneminde önemli bir "uluslararası destekçi" rolünün de bulunduğuna dikkati çeken Krupalija, Avrupa Birliği (AB) politikalarına daha yakın bir çizgi çizen Magyar'ın gelişiyle ikili ilişkilerin "soğuma" dönemine girebileceği değerlendirmesinde bulundu.

Krupalija, Macaristan'ın Balkanlar'a sırtını dönmeyeceğini vurgulayarak, "Bu bağlamda daha gerçekçi bir beklenti şu olabilir: Macaristan güçlü kişisel bağlara dayanan mevcut modelinden uzaklaşıp, Avrupa çerçevesinde bir tür arabulucu ve sözcü olarak diplomatik konumunu güçlendirebilir." dedi.

"Orban olmadan AB bölgeye daha farklı yaklaşabilir"

Bosna Hersek ile Orban döneminde sadece RS ile ilişkilerin geliştirildiğini belirten Krupalija, bu yaklaşımın Bosna Hersek'te genellikle tepkiyle karşılandığını anımsattı.

Krupalija, Bosna Hersek'te ayrılıkçı söylemleriyle tanınan eski RS Başkanı Milorad Dodik'in Orban tarafından her zaman korunduğunu söyleyerek, "Yeni hükümetin belirgin AB yanlısı tutumu, Bosna Hersek'te farklı bir güç dengesinin oluşmasına olanak sağlayabilir. Bu ilişkilerin kişisel bazlı olmaması da Bosna Hersek'in AB üyelik sürecine katkı sağlayabilir." diye konuştu.

Orban'ın mağlubiyetiyle yeni bir iyimserlik dalgası oluştuğunu aktaran Krupalija, "(Magyar'ın zaferi) AB'nin nihayet daha büyük bir iç uyum ve siyasi kapasite sergileyebileceği beklentilerine zemin hazırladı." ifadesini kullandı.

Krupalija, AB'nin, daha önce Orban'ın "genişlemeye destek vermediği" gerekçesiyle bölge ülkelerine karşı çekingen bir tutum sergilediğine değinerek, şunları kaydetti:

"Şimdi Orbansız bir AB, bölge ülkelerine genişleme açısından daha farklı yaklaşabilir. 'Suçu attıkları biri' olmadan AB bölgeye olan bağlılığın gerçek düzeyini gösterme fırsatı bulabilir. Ancak yeniden bir tıkanma ve bunun nedenleri konuşulmaya başlanırsa o zaman AB'nin ilgili ve etkili bir aktör olarak hareket etme sorusu gündeme gelecektir. Bu da AB'nin bölgeyle ilişkisini doğrudan etkileyecektir."

AA muhabiri, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan "Adalet İstatistikleri 2025" kitabında yer alan İstanbul'daki mahkemelere ilişkin verileri derledi.

Buna göre, ceza mahkemelerinde geçen yıl 327 bin 107'si önceki yıldan devreden, 340 bin 320'si yıl içinde açılan, 28 bin 957'si bozularak yeniden gelen olmak üzere toplam 696 bin 384 dosya ele alındı. Bunlardan, 367 bin 390'ı karara bağlanırken, 328 bin 994'ü devretti. Aynı dönemde 733 bin 746 sanık ile 1 milyon 803 bin 953 suç kayıtlara geçti.

Karara bağlanan dosyalarda 376 bin 295 suça ilişkin hüküm kuruldu. Suç yönünden dağılımda ise 167 bin 722 mahkumiyet, 74 bin 916 beraat, 80 bin 295 hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve 53 bin 362 diğer kararlar oluşturdu.

Hukuk mahkemelerinde geçen yıl ele alınan 1 milyon 68 bin 946 dosyanın 493 bin 653'ü önceki yıldan devreden, 550 bin 555'i yıl içinde açılan, 24 bin 738'i de bozularak mahkemesine gönderilenlerden oluştu. Bu mahkemelerde 586 bin 684 dosya karara bağlandı, 482 bin 262 dosya ise 2026'ya aktarıldı. Dosyalarda, 1 milyon 867 bin 499 davalı ve 1 milyon 549 bin 95 davacı yer aldı.

Hukuk mahkemelerinin kararlarında ise 157 bin 698 ret, 269 bin 127 kabul, 93 bin 551 kısmen kabul ve kısmen ret ile 66 bin 308 diğeri yer aldı.

Vergi mahkemelerinde yaklaşık 70 bin dosya ele alındı

Vergi mahkemelerinde bulunan 69 bin 471 dosyanın 15 bin 165'ini önceki yıldan devreden, 53 bin 646'sını yıl içinde açılan, 660'ını da bozularak gönderilenler oluşturdu. Geçen yıl bu mahkemelerdeki 41 bin 244 dosya karara bağlanırken, 28 bin 227 dosya ise devredildi.

İdare mahkemelerinde ele alınan toplam 90 bin 478 dosyanın, 29 bin 768'inin önceki yıldan devreden, 58 bin 957'si yıl içinde açılan, 1753'ü de bozularak yeniden gönderilenlerden oluştu. 67 bin 499 dosya karara bağlanırken, 22 bin 979 dosya ise bir sonraki yıla devredildi.

Bu verilere göre, İstanbul'daki adli ve idari ilk derece mahkemelerinde 1 milyon 62 bin 817 dosya karara bağlandı.

Bölge idare mahkemeleri

İstanbul'da Bölge Adliye Mahkemelerinde toplam 650 bin 666 dosya işlem gördü. Bu dosyaların 325 bin 686'sı önceki yıldan devretti, 324 bin 980'i ise yıl içinde açıldı. Aynı dönemde 304 bin 282 dosya karara bağlanırken, 346 bin 384 dosya bir sonraki yıla devretti.

Ceza dairelerindeki dosyalardan 142 bin 542'si karara bağlanırken, 112 bin 590 dosya ise devretti. Hukuk dairelerinde ise 161 bin 740 dosya karara bağlandı, 233 bin 794 dosya ise 2026'ya aktarıldı.

Bölge idare mahkemelerinde de geçen yıl toplam 91 bin 148 dosya ele alındı. Bunun 10 bin 611'i önceki yıldan devreden, 80 bin 537'si yıl içinde açılan dosyalardan oluştu. Bu mahkemelerdeki 80 bin 809 dosya karara bağlandı, 10 bin 339 dosya da devretti. Karar bağlanan dosyalar ise 52 bin 631 ret, 18 bin 742 kabul, 6 bin 915 kısmen kabul ve 2 bin 521 diğer hükümlerden oluştu.

3 milyon 112 bin 305 şüpheliye işlem yapıldı

Cumhuriyet başsavcılıklarında 2025'te İstanbul'da soruşturma aşamasında toplam 2 milyon 627 bin 252 dosya incelendi. Bunların 1 milyon 653 bin 788'i önceki yıldan devreden, 973 bin 464'ü yıl içinde açılan dosyalardan oluştu. Geçen yıl 965 bin 309 dosya sonuçlanırken, 1 milyon 661 bin 943 dosya ise bir sonraki yıla devretti.

Aynı süreçte toplam 3 milyon 112 bin 305 şüpheli hakkında 5 milyon 227 bin 972 suçtan işlem yapıldı.

Başsavcılıklarca sonuçlandırılan soruşturmalarda 571 bin 768 kovuşturmaya yer olmadığı, 239 bin 215 kamu davası açılması, 93 bin 190 yetkisizlik, 1544 görevsizlik, 43 bin 128 birleştirme ve 16 bin 464 diğer kararlar verildi.

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre çekme helva için düzenlenen TS 13028 standardı, ürünün üretiminden piyasaya sunumuna kadar birçok aşamada kaliteyi güvence altına alıyor.

Standart, çekme helvanın duyusal özellikleri, ürünün kendine özgü tat, koku ve görünüşe sahip olmasını zorunlu kılıyor. Bu kapsamda çekme helvanın, beyaz şeker, buğday unu, tereyağı, bitkisel margarin veya yemeklik bitkisel sıvı yağlar kullanılarak, gerektiğinde katkı ve çeşni maddeleri eklenerek tekniğine uygun şekilde hazırlanması gerekiyor. Bu tanım, ürünün hangi içeriklerle üretileceğini net şekilde ortaya koyuyor.

TS 13028 standardının temel amacı, çekme helvanın tarifini, sınıflandırmasını ve sahip olması gereken özellikleri belirleme olarak belirtiliyor. Ayrıca numune alma yöntemleri, muayene ve deney süreçleri ile ürünün piyasaya arz edilme şekli de bu standartla düzenleniyor. Böylece tüketiciye sunulan ürünlerde kalite ve güvenilirlik hedefleniyor.

Çeşnili çeşitlerde katkı oranı en az yüzde 15 olacak

Standartta çekme helvanın teknik kriterleri de ayrıntılı şekilde yer alıyor. Sade çekme helvada herhangi bir çeşni maddesi bulunmaması gerekiyor. Çeşnili ürünlerde kullanılan malzemelerin tat, koku ve aroma açısından belirgin olması önem taşıyor. Ayrıca Antep fıstığı, ceviz ve badem gibi fiziksel olarak ayrılabilen katkıların oranının en az yüzde 15 olması zorunlu tutuldu.

Ürünün parlak beyazdan sarımsı renge kadar değişen tonlarda, lifli yapıda ve ağızda kolayca dağılabilen kıvamda olması gerekiyor. Ayrıca üründe ekşime, küflenme, böceklenme, kokuşma gibi bozulma belirtileri ile yabancı tat ve koku bulunmaması şart koşuluyor. Yabancı madde ise kesinlikle kabul edilmiyor.

Ambalajlama ve etiketleme standartları

Söz konusu üründe kimyasal özellikler açısından da belirli sınır değerlerin olması gerekiyor. Buna göre çekme helvada rutubet oranı en fazla yüzde 6, toplam şeker (sakkaroz olarak) en fazla yüzde 50, toplam yağ oranı en fazla yüzde 16 ve toplam kül oranı en fazla yüzde 0,50 olarak belirlendi.

Standartta ürün içeriğinde kullanılabilecek katkı maddelerine de açıklık getirildi. Çekme helvada kullanılmasına izin verilen maddeler, ürün tanımı ve belirlenen kimyasal özellikler çerçevesinde sınırlandırılırken yasaklanan katkı maddeleri ise Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili mevzuatında detaylı şekilde düzenlendi.

Ambalajlama ve etiketleme kuralları da standardın önemli başlıkları arasında bulunuyor. Helvanın, mevzuata uygun ve ürünü dış etkenlerden koruyabilecek nitelikte ambalajlarla piyasaya sunulması gerekiyor. Standartta, 10 kilograma kadar ambalajlar "küçük", 10 kilogramın üzerindekiler ise "büyük ambalaj" olarak sınıflandırılıyor.

Ürünlerin etiketlenmesine ilişkin kurallar kapsamında, ambalaj üzerinde yer alması zorunlu bilgiler de standartta yer alıyor. Üretici firmanın ticari unvanı ve adresi ya da tescilli markası, ürün adı, çeşidi, parti veya seri numarası, net miktarı, son tüketim tarihi ile gerekli durumlarda kullanım ve muhafaza koşullarının ambalaj üzerinde okunaklı ve silinmeyecek şekilde yer alması gerekiyor. Ayrıca, ürünlerin üzerinde "TS 13028" standardına uygunluk işaretinin bulunması zorunlu tutuluyor. İhtiyaç halinde bu bilgiler yabancı dillerde de yazılabilecek.

O günlerde askeri ve yargı vesayetinin bütün karanlığıyla Ankara'nın üzerine çöktüğünü vurgulayan Çelik, o günleri yaşamayan biri için bugünden bakarak o günleri anlamanın zor gelebileceğini söyledi.

Günümüzde Cumhurbaşkanı başkanlığında Kabine Toplantılarının yapıldığını, bu toplantıların siyasetin merkezinde yer aldığını ve gözlerin bu toplantıda yapılacak değerlendirmelere, alınacak kararlara çevrildiğini ifade eden Çelik, "Ama o günlerde böyle değildi. Bütün merkez, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantılarıydı. Çünkü Milli Güvenlik Kurulu toplantıları, askeri vesayetin siyaset yapma alanıydı." dedi.

"Hükümet olarak ne karar alırsanız alın, MGK'de ona ayar veriliyordu"

Ömer Çelik, söz konusu tarihlerde sistematik olarak Anayasa'nın üzerine Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nin konulduğunu, başbakanın üzerine vesayetçi bir cumhurbaşkanlığının kurgulanmaya çalışıldığını belirterek, "Seçilmiş iktidarın vatandaştan aldığı oyu, siyasi iradesini kadük hale getirmek için Milli Güvenlik Kurulu'nda yapılan siyasetler vardı. Yani siz hükümet olarak ne karar alırsanız alın, Milli Güvenlik Kurulu'nda ona bir şekilde ayar veriliyordu, yönü değiştiriliyordu. Türkiye'de bunun doruk noktası, bu muhtıra geleneğidir." ifadesini kullandı.

Muhtıralar yoluyla hükümetlerin siyasi olarak tamamen işlevsiz bırakıldığını, onun bir kabuk, şekil haline getirildiğini, milletten aldığı iradenin elinden alındığını dile getiren Çelik, bunun bir sonraki aşamasının da darbe olduğunu kaydetti.

AK Parti Sözcüsü Çelik, şöyle devam etti:

"Askeri muhtıra, Türkiye'de siyasi iradenizi vesayet makamlarına teslim etmezseniz doğrudan silahlı müdahaleyle karşılaşırsınız demenin bir başka çeşidiydi. Dolayısıyla muhtıra, Türkiye'de demokratik hayatı son derece zehirleyen, tahrip eden, berhava eden, işlevsiz kılan kötü bir geleneğin önemli enstrümanlarından maalesef bir tanesiydi. Buna karşı da Cumhuriyet tarihi boyunca hiçbir hükümet direnemedi. İşte 27 Nisan'ın önemi nedir? İlk defa Cumhuriyet tarihinde bir Başbakan, Sayın Cumhurbaşkanımız ve AK Parti hükümeti bu muhtıraya direnmiştir. Buna aslında muhtıra da dememek lazım. Çünkü bir muhtıra vermek istediler. Hükümet direnince o, kağıt parçası oldu. Yani bu, hesap edilmemiş bir şeydi ve Türk siyasi hayatında bir ilkti."

"Hükümetin cevap vermesiyle bütün denklem tersine döndü"

AK Parti'nin iktidara gelmesinin ardından uzun süre muhtıra geleneğinin kesintiye uğradığını hatırlatan Çelik, "Hatta o gece bizi arayan bazı gazeteci arkadaşlarımız, 'Uzun zamandır askeri vesayetin susmuş olan faks cihazları bu gece çalışmaya başlayacak' demişlerdi. Biz de zaten o şekilde haberdar olmuştuk. Cumhurbaşkanımızı, o zaman Sayın Başbakanımızı bu şekilde haberdar etmiştik. Ama tabii hesap edilmeyen şey şuydu, muhtıra zihniyetine bir hükümetin cevap verebileceği hiç düşünülmemişti. Dolayısıyla demokrasinin, seçilmiş iradenin üzerinde büyük bir karanlık oluşturmaya çalışırken hükümetin cevap vermesiyle bütün denklem tersine döndü ve muhtıra olarak kurgulanan şey, bir kağıt parçasına döndü." diye konuştu.

Dönemin Genelkurmay Başkanı ve etrafındaki ekip tarafından kurgulanan söz konusu e-muhtırada, Cumhurbaşkanının ve milli eğitim politikasının nasıl olması gerektiğine kadar geniş yelpazede ifadeler yer aldığını anımsatan Çelik, şu açıklamalarda bulundu:

"Ama esas olan şudur, birincisi, o günden sonra muhtıra geleneği bir daha dirilmemek üzere bitmiş oldu. İkincisi, askeri vesayet, Türkiye'de her zaman dış destekli bir kurgu olarak, demokrasimizi bir tahrip kalıbı olarak yönetmiş bir şeydi. Çok iyi hatırlıyorum, mesela 28 Şubat dönemi, AK Parti'ye açılan kapatma davası dönemlerinde o dış bağlantıyı net bir şekilde görebilirsiniz. Bu, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne de haksızlık eden, saygısızlık eden bir yaklaşımdı. Dolayısıyla o gece Cumhurbaşkanımızın, Başbakan olarak direnmesi ve hükümetin, AK Parti'nin, milli iradenin topyekun direnmesi, sivil toplumun buna destek vermesi, bazı siyasi partilerin doğru bir tutum sergilemesi, muhtıra girişiminde elde edilmeye çalışılan sonucu altüst etti."

"Hem muhtıra vermişler hem de telefonlara çıkmaktan kaçıyorlar"

O gecenin, bugün anlattığı kadar rahat olmadığını vurgulayan Çelik, "Yani Ankara'nın üstüne çökmüş en kesif karanlığın olduğu, işin sonucunun nereye evrileceğinin tahmin edilemediği bir tabloydu. Ama o gece gösterilen kararlılık yani Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu irade, milletin seçilmiş iradesini herhangi bir vesayet odağına teslim etmeme konusunda net tutumu ve bedeli ne olursa olsun bunu ödemeye hazır olma tablosu, bu durumu ortaya çıkardı. Aslında o, Türkiye'nin demokrasi tarihinde, Cumhuriyet dönemindeki siyasi tarihimizde demokrasi ve sivil siyaset lehine devrimci dönüşümün, pozitif dönüşümün en önemli dönemeçlerinden bir tanesidir." görüşünü paylaştı.

Çelik, o geceye dair şunları aktardı:

"Muhtırayı verenlere o gece hesap sorulmak isteniyor. Yani Başbakanlık 'Siz böyle bir muhtırayı nasıl verirsiniz' demek için arıyor. Fakat onlar, hem muhtıra vermişler hem de telefonlara çıkmaktan kaçıyorlar. 15-16 saat boyunca böyle bir kaçma durumları oldu. Hükümetin cevap vereceği duyurulunca ortaya çıkmaya çalıştılar. Yani görüyorsunuz aslında ne kadar niteliksiz, ne kadar çirkin, Türk demokrasisine ne kadar büyük bir saygısızlık yapan maalesef kötü bir gelenek oluşmuş ve bu yıllarca devam etmiş. Türkiye'de millet iradesiyle iktidara geliyorsunuz, askeri vesayet iradesiyle iktidardan gidiyorsunuz gibi bir tablo vardı. Geçmişte bunun birçok örnekleri görülmüştü. O kötü gelenek, demokrasiye, milli iradeye musallat olan saygısızlık o gece bitirilmiştir."

Yetkililer, Trump ile çok sayıda üst düzey ismin Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından düzenlenen yemeğe katılacağının bilinmesine rağmen, etkinlikte diğer üst düzey resmi toplantılara kıyasla daha düşük seviyede güvenlik önlemleri uygulandığını belirtti.

ABD İç Güvenlik Bakanlığının genellikle başkanlık yemin töreni gibi resmi etkinliklere "Ulusal Özel Güvenlik Etkinliği" statüsü verdiğini ifade eden yetkililer, söz konusu yemekte böyle bir tanımlama yapılmadığını aktardı.

Olayın hazırlıkları hakkında bilgi sahibi olan ancak ismini belirtmek istemeyen bir hükümet yetkilisi ise "Ulusal Özel Güvenlik Etkinliği" statüsünün genellikle başkan ve üst düzey kabine yetkililerinin "düzenli" olarak katıldığı etkinlikler için olduğunu vurguladı.

Yemeğe neden en yüksek güvenlik seviyesinin verilmediği sorusunu yanıtlayan yetkili, söz konusu yemeğin başkan olmadan da birçok kez düzenlendiğini hatırlatarak, "Bu, Başkanın son anda katılmayabileceği ve her yıl katılmadığı bir akşam yemeği." dedi.

ABD Adalet Bakan Vekili Todd Blanche ise konuya ilişkin CNN'e verdiği demeçte, olayı bir güvenlik başarısızlığı olarak görmediğini dile getirdi.

Silahlı saldırganın balo salonuna ulaşmadan önce gözaltına alındığını belirten Blanche, "Aksine, bu büyük bir güvenlik başarı öyküsüydü. Yani, şu an bildiklerimiz doğrultusunda olanları düşünürsek, bu şüpheli neredeyse güvenlik çemberini bile aşamadı." ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray, soruları İç Güvenlik Bakanlığına yönlendirirken, Washington Hilton'un sözcüsü e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, "etkinliğin güvenliğini Gizli Servisin sağladığını" kaydetti.

Gizli Servis, konuya ilişkin soruları yanıtlamadı.

Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğindeki saldırı

Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından düzenlenen yemekte silah sesleri duyulması üzerine, ABD Başkanı Donald Trump, korumaları tarafından salondan çıkarılmıştı.

Canlı yayında verilen etkinlikte, yemek servisinin başlamasından kısa süre sonra sesler yükselirken, Trump'ın koruma ekipleri uzun namlulu silahlarla salonda görülmüştü.

Trump, olayın ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şüphelinin yakalandığını duyurmuş, şüphelinin otel lobisinde elbiseleri çıkarılmış şekilde yüzüstü yattığı görüntüler sosyal medyaya yansımıştı.

Olayda bir Gizli Servis ajanının yaralandığını ve durumunun iyi olduğunu aktaran Trump, saldırının İran savaşıyla bağlantılı olup olmadığı sorusuna, "Sanmıyorum ama asla bilemezsiniz." yanıtını vermişti.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ilişkin küresel askeri harcamalar raporunu açıkladı.

Raporda, küresel askeri harcamaların devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025'te art arda 11. kez yükselerek 2 trilyon 887 milyar dolarla rekor yenilediği belirtilerek, askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının yüzde 2,5’e yükselerek 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktığı vurgulandı.

Geçen yıl en çok askeri harcama yapan beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan olurken, bu ülkelerin harcamaları dünya askeri harcamalarının yüzde 58'ini oluşturdu.

Raporda, dünyanın en çok askeri harcama yapan ülkesi olan ABD'nin harcamalarının 2025'te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara gerilediği ve bu düşüşün ana nedeni olarak, Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna'ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gösterildi.

SIPRI raporunda uzmanlar, 2026 ve 2027 bütçe öngörülerine dayanarak ABD harcamalarındaki bu düşüşün "kısa ömürlü" olacağını tahmin etti.

Raporda, ABD'nin ardından dünyada en fazla askeri harcama yapan ülkesi olan Çin'in askeri harcamalarının 2025'te yıllık yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara ulaştığı, askeri harcamaların GSYH'ye oranının yüzde 1,7 olduğu belirtildi.

Çin'in askeri harcamalarında 31 yıldır devam eden artışın, herhangi bir ülkenin kaydettiği en uzun süreli artış olduğuna işaret edilen raporda, harcamalardaki artışın, 2025'te orduda ve savunma sanayinde yürütülen, çok sayıda üst düzey generalin ve savunma sanayi yetkilisinin tasfiye edildiği yolsuzlukla mücadele kampanyasına rağmen sürdüğüne dikkat çekildi.

Raporda harcamaların Çin ordusunun 2035 yılına kadar tüm alanlarda askeri modernleşmeyi gerçekleştirme doğrultusunda ilerlediği, son 10 yılda askeri harcamaların yüzde 62 artış kaydettiği bildirildi.

Rusya'nın askeri harcamalarının geçen yıl yüzde 5,9 arttığı ve 190 milyar dolarla dünya üçüncülüğünü koruduğu aktarıldı.

Türkiye'nin askeri harcamaları geçen yıl yüzde 7,2 arttı

SIPRI raporunda, Türkiye'nin savunma bütçesindeki dikkat çekici artış ve stratejik dönüşüm verilerle ortaya konuldu.

Türkiye'nin askeri harcamaları geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artış göstererek 30 milyar dolara ulaştığına işaret edilen raporda, ülkenin askeri harcamalarının 2025’te 2016 yılına kıyasla yüzde 94’lük artış gösterdiği bildirildi.

SIPRI raporunda, "Türkiye'nin askeri harcamalarındaki artışın en temel itici gücü, her şeyden önce yerli silah sanayisine yapılan yatırımlardır. Türk savunma sanayisini desteklemek amacıyla oluşturulan özel fona ayrılan pay, bir önceki yıla göre yüzde 25 artarak 2025 yılında Türkiye'nin toplam askeri harcamalarının yüzde 22'sini oluşturmuştur.” ifadeleri yer aldı.

Jeopolitik belirsizlik Avrupa’yı silahlanma rekoruna itti

SIPRI raporunda, küresel askeri harcamalardaki artışın en büyük itici gücünün yüzde 14'lük yükselişle Avrupa olduğu belirtildi.

Avrupa’nın askeri harcamaları 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 14 artarak 864 milyar dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığının ifade edildiği raporda, bölge genelindeki harcamalar son 10 yılda yüzde 102 arttığı kaydedildi.

Raporda, “Avrupa'daki bu benzeri görülmemiş artış, Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı jeopolitik istikrarsızlığın ve ABD'nin güvenlik garantilerine ilişkin belirsizliğin bir sonucudur." değerlendirmesinde bulunuldu.

Almanya'nın askeri harcamalarının yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükseldiği ve dünyada dördüncü sıraya çıktığı, Ukrayna'nın harcamalarının ise 84,1 milyar dolarla GSYH'sinin yüzde 40'ına ulaştığı ifade edildi.

Asya-Pasifik ülkelerinin askeri harcamaları 2025'te yüzde 8,1 arttı

SIPRI raporunda, Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamaların 2025'te yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Raporda, Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya'yı kapsayan tüm alt bölgelerde harcamaların arttığı, bu durumun bölgedeki askeri hareketliliğin bir göstergesi olduğu vurgulandı.

İsrail'de ise Gazze'deki yoğun saldırılarının azalmasına paralel olarak askeri harcamalarda yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş görüldü.

Askeri harcamalardaki artışın devam edeceği öngörüldü

SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede, devletlerin krizlere silahlanma hamleleriyle yanıt verdiğini belirterek, küresel askeri harcamalardaki artışın devam edeceği öngörüsünde bulundu.

Liang, " Küresel askeri harcamalar, devletlerin savaşlara, belirsizliklere ve jeopolitik sarsıntılara geniş çaplı silahlanma hamleleriyle yanıt vermesi sonucu 2025 yılında yeniden yükseldi. Mevcut krizlerin çeşitliliği ve birçok devletin uzun vadeli askeri harcama hedefleri göz önüne alındığında, bu büyümenin 2026 ve sonrasında da devam etmesi muhtemeldir." ifadesini kullandı.

SIPRI, kurulduğu 1966'dan bugüne çatışma, silahlanma, silah kontrolü ve silahsızlanma gibi alanlarda araştırma, rapor ve analizler hazırlıyor.

Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki bir numaralı organizasyonunda yarı final ilk maçları, yarın ve 29 Nisan Çarşamba günü başlayacak.

Organizasyonda Fransa ekibi Paris Saint-Germain, Alman temsilcisi Bayern Münih'i yarın TSİ 22.00'de konuk edecek.

İspanyol kulübü Atletico Ma

Yalova İl Emniyet Müdürü olan Delen, talimat üzerine Erzurum'a geldi. Delen'in Erzurum Adliyesi'nde ifade işlemleri başladı.

Tunceli'de 2019-2021 yılları arasında İl Emniyet Müdürlüğü görevini yürüten Yılmaz Delen, 23 Ocak 2026'da Yalova İl Emniyet Müdürlüğüne atanmıştı.

12 zanlı tutuklanmıştı

Tunceli'de okuyan üniversite öğrencisi kızları Gülistan Doku'dan (21) 5 Ocak 2020'den itibaren haber alamayan ailesi, memleketleri Diyarbakır'dan Tunceli'ye gelerek 6 Ocak 2020'de emniyete kayıp başvurusunda bulunmuş, başlatılan arama çalışmalarından sonuç elde edilememişti.

Ulaşılan yeni bilgiler doğrultusunda Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığınca "kasten öldürme", "cinsel saldırı", "suç delillerinin gizlenmesi-yok edilmesi", "bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek suretiyle verileri yok etme-bozma", "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma", "suçu bildirmeme" ve "suçluyu kayırma" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında 15 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Şüphelilerden dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel, Tuncay Sonel'in oğlu Mustafa Türkay Sonel, Doku'nun SIM kartındaki verileri sildiği iddia edilen eski polis Gökhan Ertok, hastane kayıtlarını sildiği iddia edilen dönemin Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi Çağdaş Özdemir, eski Tunceli İl Özel İdaresi çalışanı Erdoğan Elaldı, Celal Altaş, Nurşen Arıkan, Ferhat Hanedan Güven, Doku'nun erkek arkadaşı Zeinal Abakarov, annesi Cemile Yücer ve eski polis olan üvey babası Engin Yücer ile Tuncay Sonel'in o dönem koruma polisliğini yapan Şükrü Eroğlu tutuklanmış, Uğurcan A. ile Munzur Üniversitesinin güvenlik kameralarından sorumlu Savaş G. ve Süleyman Ö. haklarında yurt dışına çıkış yasağı kararı verilerek adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamında, yurt dışında olduğu tespit edilen firari şüpheli Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılmış, Tunceli Devlet Hastanesi'nin bilgi işlem görevlileri B.Y. ve Y.E. de gözaltına alınmıştı.

Ekinox Salonu'nda oynanacak mücadele saat 20.30'da başlayacak. Müsabaka, TRT Spor'dan canlı yayımlanacak.

Siyah-beyazlı ekip, serinin ilk maçında Fransız ekibine sahasında 72-60 kaybetti ve 1-0 geriye düştü.

Beşiktaş, iki galibiyete ulaşan takımın şampiyon olacağı final eşleşmesinde rakibini yarın deplasmanda yenerek seriyi İstanbul'a taşımayı hedefliyor.

İki takım arasındaki 7. randevu

Beşiktaş ile Cosea JL Bourg, Avrupa Kupası'nda 7. kez karşı karşıya gelecek.

İki ekibin geride kalan 6 maçta 3'er galibiyeti bulunuyor.

Beşiktaş kazanırsa kupa İstanbul'da sahibini bulacak

Siyah-beyazlı takımın yarın Cosea JL Bourg'u mağlup etmesi durumunda final serisi İstanbul'a taşınacak.

BKT Avrupa Kupası'nda şampiyonu belirleyecek final serisinin 3. ve son maçı 1 Mayıs Cuma günü Beşiktaş'ın sahasında oynanacak.

Cosea JL Bourg ikinci maçı da kazandığı takdirde şampiyonluğa ulaşacak.

Müsabakanın sona ermesinin ardından sarı-kırmızılılar büyük sevinç yaşadı.

GALATASARAYLILAR SOKAKTA

Yurdun dört bir yanında Galatasaraylı taraftarlar, derbi sonrası sokaklara indi.

KUTLAMA YAPTILAR

Büyük bir coşku yaşayan taraflar galibiyeti ve yaklaşan şampiyonluğunu kutladı. Meşalelerin yakıldığı o anlar renkli görüntülere sahne oldu.

ANİDEN ÖNÜNE KIRAN KADIN SÜRÜCÜYE TEPKİ GÖSTERDİ

Bunlara bir örnek daha trafik yoğunluğuyla adından söz ettiren İstanbul'da yaşandı.

Maltepe'de motosikletiyle giden sürücü, bir kadın sürücünün aracını aniden önüne kırması üzerine duruma tepki gösterdi.

POLİS YERİNE EŞİNİ ÇAĞIRDI

Tartışmanın büyüdüğü olayda kadın sürücü otomobiliyle motosiklete arkadan defalarca vurarak, sürücüyü düşürmeye çalıştı.

O anları cep telefonu kamerasıyla kayda alan motosikletlinin önünü kesen kadın sürücü, olay yerine polis yerine eşini ve arkadaşlarını çağırdı.

MOTOSİKLETİNE DE EL KOYDULAR

Kaydedilen görüntülerde kısa süre sonra bir araçla olay yerine gelen 4 kişinin motosiklet sürücüsüne küfürler ederek üzerine yürüdüğü anlar yer aldı.

Grubun fiziki saldırısına uğrayan ve boğazı sıkılan sürücü canını kurtarmak için olay yerinden kaçarken, saldırganlar motosiklete el koyarak rehin aldı.

TARAFLAR BİRBİRLERİNDEN ŞİKAYETÇİ OLDU

Olay yerine gelen polis ekipleri, olaya müdahale etti. Tarafların karşılıklı olarak birbirlerinden şikayetçi olduğu öğrenilirken, olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Açıklamada, Doğu Pasifik'te uyuşturucu taşıyan teknenin vurulduğu ve saldırıda 3 kişinin öldürüldüğü belirtildi.

İstihbarat bulgularının, teknelerde uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinde bulunulduğunu doğruladığı savunulan açıklamada, saldırı anına ilişkin görüntüler de yer aldı.

SOUTHCOM, 24 Nisan'da da Doğu Pasifik'te uyuşturucu taşıdığını iddia ettiği teknenin vurulduğunu ve 2 kişinin öldürüldüğünü açıklamıştı.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı tekneleri ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

Bazı vergi müfettişlerinin rüşvet suçuna karıştıklarını belirleyen ekipler, zanlıların firma sahipleri ile ilişki kurarak cezai müeyyide uygulanmaması karşılığında rüşvet aldıkları anlaşıldı.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından İstanbul merkezli 4 ilde belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon düzenleyen ekipler, 11 şüpheliyi gözaltına aldı.

Son olarak ABD basınında çıkan haberlere göre, İran'ın müzakerelerdeki çıkmazı açmak için Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı ve savaşı sona erdirmeyi, nükleer müzakereleri ise daha sonraki bir aşamaya ertelemeyi önerdiği bildirildi.

Söz konusu gelişmelerin ardından müzakere sürecine yönelik iyimserliklerle küresel risk iştahında toparlanmalar öne çıkarken, hafta sonu sürece ilişkin artan endişeler bir nebze de olsun yatıştı.

Fed'in faiz kararı piyasaların odağına yerleşti

Bu hafta Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararına çevrildi.

Para piyasalarında Fed'in çarşamba günü politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor. Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi Fed'e yönelik bu yılki faiz indirim beklentilerinin ötelenmesinde etkili oluyor.

Jeopolitik gerilimlerin odakta olduğu süreçte Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinin de Fed'in gelecek döneme ilişkin yol haritasına ışık tutması öngörülüyor. Öte yandan, söz konusu faiz kararının alınacağı Fed Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı Jerome Powell'ın görev süresi dolmadan önce yapacağı son toplantı olarak öne çıkıyor.

Fed'in faiz kararının yanı sıra perşembe günü ABD'de açıklanacak kişisel tüketim harcamaları ve büyüme verileri de yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.

ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başladı

New York borsası cuma gününü karışık seyirle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,16 değer kaybederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,80 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,63 değer kazandı.

Hafta sonu İran ile müzakere süreçlerine ilişkin yoğun haber akışından alınan karışık sinyallerle ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif seyirle başladı. Kurumsal tarafta ise yeni haftada ABD'li şirketlerin açıklanacak ilk çeyrek sonuçları da yatırımcıların odağında bulunuyor. Salı günü Visa, çarşamba günü Amazon, Meta, Microsoft, Alphabet ve Qualcomm, perşembe Apple ve Mastercard, cuma günü ise enerji şirketleri Chevron ve ExxonMobil'in bilançoları izlenecek.

İran'ın müzakere sürecine ilişkin attığı aktarılan iyimser adımlara yönelik haber akışının etkisiyle tahvil piyasasında alıcılı bir seyir öne çıkıyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan düşüşle yüzde 4,3'e geriledi. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 azalışla 98,4 seviyelerinde dengelendi.

Altının onsu dolar endeksindeki gerileme ve müzakere sürecine yönelik iyimserliklerle yüzde 0,4 primle 4 bin 730 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 0,2 artışla 100,4 dolardan işlem görüyor.

Avrupa borsaları merkez bankaları haftasına hazırlanıyor

Avrupa borsalarında cuma günü negatif bir seyir izlendi. Hafta sonu yaşanan gelişmelerin etkisiyle Avrupa'da endeks vadeli kontratlarda alıcılı bir seyir izleniyor.

Orta Doğu'da haber akışının yanı sıra bölgede merkez bankalarının bu hafta açıklayacağı para politikası kararları da yatırımcıların odağına yerleşti. Para piyasalarında Avrupa Merkez Bankasının (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) politika faizini değiştirmemesi öngörülüyor.

ECB ve BoE'nin ileride izlenecek yol haritasında enerji fiyatlarındaki gelişmelerin belirleyici olacağı tahmin edilirken, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın enerji enflasyonunda büyük bir yükselişe yol açması halinde faiz artırım ihtimallerinin fiyatlamalara dahil olması bekleniyor.

Öte yandan, ABD ile Avrupa Birliği (AB), kritik minerallerin temini ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi konusunda koordinasyon sağlamaya yönelik eylem planı üzerinde anlaştı.

Bu gelişmelerle cuma günü Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,11 Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,84, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,52 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,75 değer kaybetti.

Asya borsaları pozitif seyrediyor

Asya borsaları, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceğine yönelik iyimserliklerle pozitif bir seyir izliyor.

Yatırımcıların ABD/İsrail ve İran arasındaki sıcak çatışma ihtimallerinin azaldığını değerlendirmesi ve enerji fiyatlarındaki düşüş beklentisi risk iştahının artmasında etkili oldu.

Öte yandan, bölgedeki teknoloji hisselerindeki yükselişler yeni haftada da etkili olmayı sürdürüyor. Japonya'da Nikkei 225 endeksinde işlem gören yarı iletken endüstrisi için test ekipmanı üreticisi Advantest'in hisseleri yüzde 6,9, elektronik ekipman üreticisi Fujikura'nın hisseleri yüzde 5,1 ve yarı iletken imalatçısı Tokyo Electron'un hisseleri yüzde 3,6 kazançla işlem görüyor.

Güney Kore'de Kospi endeksindeki yarı iletken imalatçıları Hanmi Semiconductor'ın hisseleri yüzde 27,2, SK Hynix'in hisseleri yüzde 7,5 ve Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 2,5 arttı.

Hanmi Semiconductor'deki yükselişte Yönetim Kurulu Başkanı Kwak Dong-shin, kişisel fonlarıyla 3 milyar won (2,2 milyon dolar) değerinde şirket hissesi satın alımının şirketin teknolojik yeteneklerine ve gelecekteki büyümesine olan güveninin bir sinyali olarak görülmesi etkili oldu.

Merkez bankaları tarafında ise yarın açıklanacak Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararına çevrildi. Japonya'da ekonomik görünüm ve enflasyon görünümüne ilişkin belirsizlikleri artırmasından dolayı Japonya Merkez Bankasının (BoJ) gelecek hafta faiz artırımını pas geçmesi bekleniyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, BoJ'un gelecek hafta politika faizini yüzde 0,75'te sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, bankaya yönelik faiz artırım tahminleri için haziran ayı öne çıkıyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,8, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,4, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 değer kazandı.

Pay piyasalarında açığa satış yasağı 8 Mayıs'a kadar uzatıldı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 değer kazanarak 14.409,07 puandan tamamladı.

Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 8 Mayıs seans sonuna kadar devam edilmesine karar verdi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 16.646,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü 44,9980'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 artışla 45,0290 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın ise direnç konumunda olduğunu söyledi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

17.30 ABD, nisan ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.

Arşiv fotoğraflarının yapay zeka ile canlandırılması tekniğiyle hazırlanan "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" videosunda, cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılan eğitim seferberliğine ilişkin görseller, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrencilerle buluştuğu anlar yer alıyor.

Projenin danışmanlığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Sarıtaş'ın üstlendiği videoda, genç cumhuriyetin, geleceğin bilim adamları, sanatçıları, sporcuları olarak yetiştirdiği öğrenciler ve öğretmenlerin katıldığı 29 Ekim törenleri de yapay zeka ile canlandırıldı.

Videoda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile cumhuriyet değerlerinin çocuklara güçlü şekilde aktarıldığı vurgulanıyor.

Videoda şu mesaja yer verildi:

Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
"Cumhuriyet, emeğin, fedakarlığın ve inancın eseridir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Cumhuriyetimizin değerlerini çocuklarımıza aktarıyoruz. Eğitimin yüzyılına hep birlikte yürürken onların bu ülkenin yetkin, erdemli, üretken, iradeli ve vatansever birer ferdi olmaları için azimle çalışıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de hazırlanan özel videoyu NSosyal hesabından paylaştı.

Paylaşımında, Cumhuriyetin insan iradesine ve hakların eşitliğine dayanan medeniyet tasavvurlarının son düzlüğüne atılan kutlu adım olduğunu belirten Tekin, milletin ortak emeğiyle 29 Ekim 1923'te inşa edilen bu kutlu mirasın, her bir yurttaşın kaderini ortak bir geleceğe dönüştüren en büyük ortak paydaları olduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, bireyi bütün yönleriyle kuşatan bir eğitim felsefesi olarak erdem, bilgi, beceri ve sorumluluk ekseninde insanı merkeze alan, hak temelli bir eğitim vizyonunu temsil ettiğinin altını çizen Tekin, şunları kaydetti.

"Böylece demokrasinin kalıcılığı, özgür düşünen ve vicdanı hür bireylerle güvence altına alınmaktadır. Bugün, dünya devletleri içinde barışçıl ve güçlü duruşuyla Türkiye Cumhuriyeti, adalet ve irfan medeniyetinin modern çağdaki temsili haline gelmiştir. Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun. Bu vesileyle, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Mücadelemizin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle anıyor; aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı tebrik ediyorum.

İran Pers Körfez Pro Ligi temsilcilerinden Esteghlal Khuzestan'ın 25 yaşındaki İranlı oyuncusu Fayaz Mirdoraghi, akrobatik taç atışı sırasında felaketin kıyısından döndü.

AKROBATİK TAÇ ATIŞI SONUNU GETİRİYORDU

25 yaşındaki stoper, Malavan ile oynanan karşılaşmada taç atışını sıra dışı bir şekilde takla atarak kullanmaya çalıştı.

Topun daha uzağa gitmesi nedeniyle nadiren futbolcular tarafından tercih edilen bu atış stilini beklenildiği gibi uygulayamayan Mirdoraghi, takılarak boynunun üzerine düştü.

Boynunun üzerine düşen ve bir süre boyunca yerde kalan genç oyuncu, izleyicileri ve sahadaki futbolcuları korkuttu.

UZMANLAR 'ŞANS ESERİ ÖLÜMDEN DÖNDÜ' DİYOR

Daha sonra ayağa kalkarak sağlık durumunun iyi olduğunu gösteren Mirdoraghi, uzmanlara göre şans eseri ölümden döndü.

İran Devlet Televizyonu'na konuşan uzmanlar, söz konusu pozisyonda Mirdoraghi'nin boynunun kırılmasının oldukça olası olduğunu belirtirken, 25 yaşındaki oyuncunun hayati bir kazayı şans eseri hasar almadan atlattığını hatırlattı.

A- Taktik maktik yok, bam bam bam

B- Kimse harakiri yapacak kadar Japon değil

C- Everyting is something happened

D- Lasciatemi cantare, sono un Italiona

Sorunun doğru cevabı ise: ''C- Everyting is something happened''

HAFİF YARALANDI

Çember boşluğun geniş olması nedeniyle Y.Ç. kazayı başına ve sırtına aldığı darbelerle hafif sıyrıklarla atlatırken, pisttekiler büyük panik yaşadı.

Y.Ç., yakınları tarafından otomobille hastaneye götürüldü.

O ANLAR KAMERADA

Beyin kanaması riskine karşı önlem amaçlı bir gün gözlem altında tutulan genç kadın daha sonra taburcu edildi.

Yaşananlar salonun güvenlik kamerasına yansırken olayla ilgili inceleme başlatıldı.

UYARILARI DİNLEMEDİ, POLİS VURMAK ZORUNDA KALDI

Ekiplerin ihtarına rağmen 4 el ateş ettiği belirtilen şüpheli, bacağından vurularak etkisiz hale getirildi. Yaralı, ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Olayla ilgili incelemeler sürüyor.

Nenni’nin ölmeden bir süre önce hastane odasında Selda Bağcan’ın Sürgün isimli şarkısını seslendirdiği görüntüler sosyal medyada paylaşıldı.

Şarkının “Uyandırın anamı, söyleyin gidiyorum. Yolumu gözlemesin, dönemem belki geri. Arkadaşlarım duysun, kardeşim bunu bilsin, söyleyin gidiyorum, dönemem belki geri. Babama haber salın, çiçekler onda kalsın. Sulasın gün aşırı, dönemem belki geri” sözlerini seslendiren Nenni’nin görüntüleri sosyal medyada kuzeni tarafından paylaşıldı. Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı, ailesine baş sağlığı dileyip duygusal paylaşımlar yaptı.

Bakanlığın, NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, "Hisar-O" atışına ilişkin görüntülere yer verildi.