Bu kapsamda, 2001-2023 arasında Avrupa Şiddetli Hava Olayları Veritabanı (ESWD) üzerinden, gözleme dayalı dolu hadisesi raporları analiz edildi. Toplam 3 bin 860 rapor ile kalite kontrol ve yinelenen kayıtların elenmesi sonucunda 874 dolu hadisesi değerlendirildi.

Dolunun sık görüldüğü saatler ve yerler

Araştırma sonucunda dolu olaylarının yıl içinde rastgele dağılmadığı belirlendi. Özellikle mayıs ve haziranda dolu görülme sıklığı diğer aylara göre 2 ila 3 kat artarken, bu artışın atmosferdeki kararsızlığın ve konvektif enerji birikiminin en yüksek seviyelere ulaştığı döneme denk geldiği tespit edildi.

Çalışmaya göre, gece saatlerinde düşük olan dolu riski, sabah saatlerinden itibaren artarak öğleden sonra en yüksek seviyeye çıktı. Akşam saatlerinde dolu riski yeniden azaldı. Dolu yağışı, gün içinde en sık 14.00 ile 19.00 arasında görülürken, özellikle 14.00 ve 16.00 saatlerinde zirveye ulaştı.

Türkiye genelinde 81 ilin tamamında görülen dolu, bazı bölgelerde belirgin biçimde yoğunlaştı. İç Anadolu ve Akdeniz bölgeleri en çok dolu yağışı alırken, en az dolu olayı Marmara Bölgesi'nde gerçekleşti.

İstanbul çevresi dolu açısından öne çıkan yerler arasında

Araştırma, dolu oluşumunun Türkiye genelinde tek bir etkene bağlı olmadığını, farklı bölgelerde farklı atmosferik ve topografik mekanizmaların öne çıktığını ortaya koydu. Mersin ve Antalya çevresi, Kuzey İç Anadolu, Doğu Anadolu'nun yüksek kesimleri ve İstanbul çevresi dolu açısından öne çıkan alanlar arasında yer aldı.

Çalışmayla Türkiye genelinde dolu çaplarının 2 ila 8 santimetre arasında değiştiği de belirlendi. En büyük çaplı dolu 8 santimetre ile İstanbul ve Elazığ'da, 7 santimetre çapındaki dolu da Çankırı ve Çanakkale'de tespit edildi. Daha büyük dolu tanelerinin, daha güçlü atmosferik enerji ve yukarı yönlü hava akımlarıyla bağlantılı olduğu anlaşıldı.

Araştırma ayrıca dolu olaylarının yalnızca yaz aylarıyla sınırlı olmadığını, kış döneminde de güçlü rüzgar kayması ve dinamik sistemler altında dolu yağışının oluşabildiğini ortaya koydu.

"Bu bulgular, tarımsal risk yönetimi açısından kritik öneme sahip"

Çalışmayı AA muhabirine değerlendiren Araştırma Görevlisi Yiğitalp Kara, ekiple birlikte Türkiye'nin dolu klimatolojisini ortaya koyduklarını söyledi.

Uluslararası literatürde de yer alan çalışmanın yalnızca bilimsel değil, tarım ve sigorta sektörü açısından da önemli sonuçlar sunduğunu aktaran Kara, dolunun özellikle ekim, büyüme ve hasat dönemlerinde ürün kaybına, kalite düşüşüne ve çiftçi gelirinde ciddi dalgalanmalara yol açabildiğini ifade etti.

Çalışmalarında, dolu olaylarının belirli aylarda ve günün belirli saat aralıklarında yoğunlaştığını ortaya koyduklarını vurgulayan Kara, "Bu bulgular, tarımsal risk yönetimi açısından kritik öneme sahip. Hangi dönemlerde koruyucu önlemlerin artırılması gerektiği, hangi bölgelerde kırılganlığın daha yüksek olduğu ve hangi meteorolojik göstergelerin erken uyarı amacıyla izlenmesi gerektiğine dair sayısal bir çerçeve sunuyor." dedi.

Kara, çalışmanın dolu, zirai don ve aşırı yağış gibi hava kaynaklı afetlerin hangi bölgelerde, hangi dönemlerde ve hangi atmosferik koşullarda daha sık görüldüğünün belirlenmesinde önemli olduğunu, bu verilerin poliçe kapsamlarının oluşturulması, prim hesaplamaları ile araç, gayrimenkul ve tarım arazilerine yönelik hasar risk analizlerinde önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.

Türkiye'nin yalnızca dolu değil, zirai don, sıcak ve soğuk hava dalgaları, aşırı yağışlar, orman yangınları ve toz taşınımları gibi iklim kaynaklı tehlikelere karşı da bütünleşik bir yaklaşıma ihtiyaç duyduğunu belirten Kara, "İklim değişikliğiyle birlikte bu olayların daha dikkatli izlenmesi, bilimsel olarak değerlendirilmesi ve karar alma süreçlerine entegre edilmesi gerekiyor. Ayrıca çalışmamız uluslararası literatürde yer aldı." ifadelerini kullandı.

Zirvede rekabetçilik ve bütçe konularını ele alacaklarını aktaran Macron, "Bölgeden farklı liderlerle görüşmemiz, Lübnan'a somut bir şekilde destek sağlamamız çok önemli." dedi.

Macron, Fransa'nın Lübnan'a destek konferansı düzenleyeceğini kaydederek, Avrupalılardan gelecek her türlü katkının önemli olacağına işaret etti.

Bu konferansın ayrıca Suriye, Ürdün ve başka ülkelerle koordine olmak için önemli bir fırsat teşkil edeceğini vurgulayan Macron, "Çalışmaları sürdürüyoruz. Lübnan'da müzakereler, barış, istikrar ve onun egemenliği ile Hürmüz (Boğazı) hakkında Fransızlar ve İngilizler olarak geçen hafta başlattığımız tüm çalışmaları." değerlendirmesinde bulundu.

Macron, Orta Doğu’da istikrarın en kısa sürede yeniden sağlanması ve dünya ülkelerinin ekonomilerinin yatışmasının herkesin yararına olduğunu belirtti.

Almanya ve Fransa'nın ortak Geleceğin Savaş Uçağı Muharebe Sistemi (Scaf) projesinin iptal olup olmadığına dair soruya ise Macron, şu yanıtı verdi:

"Kesinlikle hayır. Bu sabah Almanya Başbakanı (Friedrich Merz) ile iyi bir görüşme gerçekleştirdik ve Savunma Bakanlarımıza birçok alan, farklı meseleler üzerinde çalışmaları için görev verdik. Bunlar yalnızca gelecekteki savaş uçağı için değil, ayrıca ülkelerimiz arasındaki işbirliğinin farklı alanlarını da kapsıyor. Gelecek haftalar için bu görev savunma bakanlıklarımıza ait. İlerleme kaydetmeye devam ediyoruz. Avrupa daha önce hiç bu kadar birliğe, daha fazla bağımsızlık ve egemenliğe ihtiyaç duymamıştı."

Jüri üyelerinin "sanatsal pratik ile ulus-devletin temsili arasındaki karmaşık ilişkinin" farkında oldukları belirtilen açıklamada, Bienal'in yapısının sanatçıların eserlerini temsil ettikleri ülkelerin eylemleriyle ilişkilendirdiğine dikkat çekildi.

Açıklamada, “Bienal'in bu yılki edisyonunda, insan haklarının savunulmasına ve Koyo Kouoh’un küratöryel yaklaşımının ruhuna bağlılığımızı açıkça ortaya koymak istiyoruz. Bunun sonucunda jüri, liderleri hakkında UCM tarafından insanlığa karşı suçlamalar yöneltilen ülkeleri değerlendirmeye almaktan kaçınacaktır.” ifadeleri kullanıldı.

Avrupa Birliği, Venedik Bienali'ne Rusya'nın katılımına izin verildiği için 2 milyon avroluk hibesini geri çekme niyetinde olduğunu duyurmuştu.

UCM, Gazze Şeridi'nde işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan dolayı 21 Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.

Ukrayna'da işlenen suçlara ilişkin yürüttüğü soruşturma kapsamında UCM, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında 2023’ün mart ayında "savaş suçu" gerekçesiyle yakalama kararı çıkarmıştı.

Çolak, AA muhabirine, kampın yılın ikinci periyodu için önemli bir hazırlık süreci olduğunu, bazı sporcular Challenge Cup organizasyonlarına katılacağı için antrenman programlarının farklılık gösterdiğini aktardı.

Bolu'daki hazırlık kampının Avrupa Şampiyonası, Akdeniz Oyunları ve Dünya Şampiyonası için çok büyük önem arz ettiğine değinen Çolak, finale çıktıkları ve madalya kazandıkları sezonun ilk bölümünü başarılı geçirdiklerini, Türk cimnastiğinin hala iyi ve ilerlemekte olduğunu da dünyaya gösterdiklerini dile getirdi.

"Olimpiyat süreci Avrupa Şampiyonası ile başlıyor"

Çolak, takım olarak hedeflerinin büyük organizasyonlarda başarı elde ederek olimpiyat kotası almak olduğunu ve sürecin Avrupa Şampiyonası ile başlayacağını ifade etti.

Takım olarak olimpiyatlara bir kez daha katılıp birden fazla madalya almayı hedeflediklerini söyleyen Çolak, "Bu yılki Avrupa Şampiyonası'yla kota alma yolculuğu başlıyor. Avrupa Şampiyonası'nda en iyi ilk 12 ülke arasına girmemiz gerekiyor. Dünya Şampiyonası'nda da önce ilk 24'e, daha sonra ilk 12'ye girdiğimiz zaman olimpiyatlara kota alma hakkımız olacak." dedi.

Milli cimnastikçi, uzun süredir büyük organizasyonlarda podyuma çıkmayı özlediğini dile getirerek "Avrupa Şampiyonası’nda podyuma çıkmayı, Dünya Şampiyonası’nda yarışmayı, belki podyuma çıkmayı gerçekten özledim. Kendimle yarışıyorum. Kendime, kendimi bir kez daha göstermek istiyorum." diye konuştu.

Tecrübesinin arttığını ancak fiziksel olarak sürecin daha dikkatli yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Çolak, "Yaş artık 24 değil, 31 yaşındayım ve bazı şeyleri de hissediyorum vücudumda. Toparlanmadan güçlenmeye kadar her şey daha yavaş ilerliyor ama kontrollü, sakatlıktan uzak bir olimpiyat hedefi koydum kendime." ifadelerini kullandı.

"Şartların oluşması halinde yeni hareket hedefi belirleyebilirim"

Çolak, olimpiyat madalyasının kariyerindeki en büyük eksik olduğuna belirterek "Benim bu 3. olimpiyatım olacak inşallah gidersem. Olimpiyat madalyası almak en büyük hedeflerimden biri. Tek eksik madalyam o. Bunun için çok gayret gösteriyorum." dedi.

Literatüre kazandırdığı "Çolak Hareketini" yarışmalarda yeniden sergilemek istediğini dile getiren Çolak, şöyle devam etti:

"Çolak hareketini aslında bir kere yarışmada yaptım. Sonrasında hiç fırsat olmadı. Gerek sakatlık gerek hedeflerden dolayı. Hareketi tekrar gündeme getirmek istiyorum. İnşallah performansım, kuvvetim, gücüm yeterli olur ve bu hareketi tekrar sergileyebilirim. Bu benim için de ayrıca bir prestij olur. Bu hareket hem kendim hem de cimnastik camiası açısından önemli bir motivasyon kaynağı."

Milli sporcu Çolak, yeni hareket üzerine geçmişte çalışmalar yaptığını ancak bunun zamanla duraksadığını, şu an için önceliğinin mevcut performansını en üst seviyeye çıkarmak olduğunu, şartların oluşması halinde yeniden böyle bir hedef belirleyebileceğini sözlerine ekledi.

Buradan birkaç gün içinde ayrılmaya hazırlanan farklı milletlerden aktivistler, AA muhabirine konuştu.

Filoyla Barselona’dan gelen Küresel Sumud Filosu Yönetim Kurulu Üyesi Saif, dün Sicilya'ya ulaştıklarını ve ilk etabın başarılı geçtiğini belirterek, yolda İsrail’e malzeme taşıyan dünyanın en büyük yük gemilerinden birinin rotasını değiştirmeye zorladıklarını anlattı.

Saif, "İnsanlar halen bu misyona kendilerini adamaya devam ediyor." dedi.

Planlarının İtalya'dan ayrıldıktan sonra yelken açmaya devam etmek olduğunu dile getiren Saif, "Elbette bize katılacak başka tekneler de var. Dolayısıyla denizde o teknelerle buluşacağız. Planımız, denizdeki ve karadaki seferberliği sürekli değerlendirerek ilerlemek. Nihai hedefimiz kesinlikle kuşatmayı kırmak ve Gazze’ye ulaşmak ve bunu başarana kadar seferberliğimiz sürecek. Bu misyonun sonucunun ne olacağını bilmiyorum. Ama kesin olarak bildiğimiz bir şey var: Asla durmayacağız." diye konuştu.

Avila: "Sadece kuşatmayı değil, suç ortaklığını da kırmak için yola çıkıyoruz"

Brezilyalı aktivist Thiago Avila da üçüncü kez Gazze'ye gitmek üzere filoda yer aldığını belirterek, "Gazze’ye yönelik hukuka aykırı kuşatmayı kırmak, bir halk insani yardım koridoru oluşturmak, Filistinlilerle birlikte Gazze’yi yeniden inşa etmek ve onların halen çok güçlü olan dayanışma çağrısına destek vermek için yeniden denize açılan yüzlerce kişiden biriyim. Bu kez Gazze’ye ulaşacağız." ifadelerini kullandı.

Avila, bu seferki seferberliğin fark yaratacağına inandıklarını vurgulayarak, "Çok daha fazla teknemiz var, çok daha kapsamlı hazırlık yaptık, insanlar daha iyi eğitimli ve dünyanın dayanışmasına sahibiz. Çünkü 8 milyarlık bir gezegende, son Küresel Sumud Filosu sırasında insanların büyük kısmı, bir soykırıma tanıklık etmenin ve Filistin halkının öldürülüp bombalanmasının kesinlikle yanlış olduğunu anladı. Gazze’nin çok uzun süredir kuşatma altında olduğunu ve bunun sona ermesi gereken bir ihlal olduğunu kavradılar." şeklinde konuştu.

Beklentisi sorulan Avila, "Beklentimiz, onların dünyanın özgür insanlarını durduramayacaklarını anlamalarıdır; (ABD Başkanı) Donald Trump’tan ya da (İsrail Başbakanı) Binyamin Netanyahu’dan korkmadığımızı görmeleridir; çünkü onların dönemi sona ermiştir." yanıtını verdi.

Sömürünün olmadığı, baskının olmadığı, doğanın tahrip edilmediği yeni bir toplum kurmak istediklerini aktaran Avila, "Sadece kuşatmayı değil, suç ortaklığını da kırmak için yola çıkıyoruz." dedi.

La Piccirella: "Kararlıyız"

Küresel Sumud Filosu’nun ilk seferine de katılan İtalyan aktivist Antonio La Piccirella da "Şu anda durum açıkça gösteriyor ki, beş ay öncesine kıyasla yola çıkmak için çok daha fazla gerekçemiz var. İsrail rejimi yalnızca Gazze’yi değil, Lübnan’ı ve Batı Şeria’yı da vuruyor ve işgal ediyor." diye konuştu.

La Piccirella, şöyle devam etti:

"Kararlıyız çünkü tepki verme görevini devlet kurumlarımıza emanet edemeyiz. Kurumlar yetersiz olduklarını gösterdiler. Bu yüzden onların harekete geçmesini bekleyemeyiz, ayrıca yaşananlarda onların da belli bir sorumluluk ve suç ortaklığı derecesi var. Bu nedenle harekete geçmek ve bir şey yapmak zorundayız. Çünkü en büyük risk, hiçbir şey yapmamaktır."

Delia: "Yaklaşık 100 tekne olacak”

Küresel Sumud Filosu İtalya Sözcüsü Maria Elena Delia da filonun neden ikinci kez gittiği sorusunun kendilerine sıkça yöneltildiğini söyleyerek, "Neden gittiğimiz bizim için çok açık. Gidiyoruz, çünkü geçen yıldan bu yana Gazze'de neredeyse hiçbir şey değişmedi. Bir ateşkes ilan edildiği doğru. Ancak o ateşkesten bu yana yaklaşık 800 kişinin öldüğü de doğru." ifadelerini kullandı.

Delia, Gazze'de düşük yoğunluklu bir soykırım olarak tanımlanan bir durumun olduğuna işaret ederek, "Bu, buna karşı bizim hiçbir şey yapmamamız gerektiği anlamına gelmez." şeklinde konuştu.

İsrail’in son yıllarda Filistin’de uyguladığı "baskı ve yok etme modeli"ni halihazırda Lübnan'a taşıdığını dile getiren Delia, "Lübnan’da da aynı şey oluyor. Ne yazık ki artık orası için de ‘Gazze modeli’nden söz ediliyor. Bizim yeniden yola çıkmamızın nedeni bu. Soykırıma ‘hayır’ demek istiyoruz, sınır kapıları kapalı olduğu için kalıcı bir insani yardım koridorunu yeniden açmayı denemek istiyoruz. Şimdi buna hayır demezsek, sonra gerçekten çok geç olabilir." dedi.

Delia, İtalya’dan, halihazırda limanda bağlı olan teknelerle bu gece İspanya'dan gelenler dahil 70-75 civarında teknenin yola çıkacağı bilgisini paylaşarak, şunları kaydetti:

"Şu anda Yunanistan'da bulunan diğer teknelerle birleşeceğiz ve muhtemelen Türkiye'den de bize katılacak tekneler olacak. Böylece toplamda yaklaşık 100 tekne olacak. Yani bu yıl geçen yıldan çok daha fazlayız. Ama asıl önemli olan sayı değil, üç teknemiz de olabilirdi. Asıl mesele, sivil toplumun vermek istediği mesajdır. Hükümetler uluslararası hukuk ve insan hakları ihlallerini görmezden gelmeye devam ediyorsa, halklar bunu yapamaz."

Yaklaşık bir asır önce Theodor Adorno ve Max Horkheimer, modern aklın özgürleştirici niteliğini yitirdiği uyarısını yaparak aklın bir özgürlük aracı olmaktan çıkıp kontrol mekanizmalarına dönüşebileceğini ifade etmişti. Bugün bu tespit yöneten, öngören ve karar veren teknolojik sistemlerle şekillenen bir gerçeklik olarak karşımızda duruyor.

Teknolojik güç için bir manifesto

ABD merkezli yazılım şirketi Palantir, birkaç gün önce şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Alexander Karp'ın "The Technological Republic" adlı kitabından alıntılanmış 22 maddelik bir manifestoyu [1] resmi X hesabında yayımladı. Bu metin yalnızca kurumsal bir açıklama değil, aynı zamanda bir seferberlik çağrısına benziyor. Manifesto, teknolojinin toplumsal kontrol ve modern savaşın evrimiyle ayrılmaz biçimde iç içe geçtiği bir vizyon ortaya koyarken, Silikon Vadisi’nin de üstleneceği rolü yeniden tanımlıyor. Yani bu manifesto, Batı’nın geleceği için yumuşak gücün artık yeterli olmadığını, yapay zeka ve savunma teknolojilerinde üstünlüğün şart olduğunu ve ilgili şirketlerin bu hedefe ulaşmayı bir vatani borç olarak görmesi gerektiğini vurguluyor.

Yükleniciden entegre güvenlik mimarisi aktörüne

Palantir, ABD ulusal güvenlik mimarisine derinlemesine bir şekilde entegre edilmiş durumda. Gotham platformu uzun süredir Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ve Savunma Bakanlığı (Pentagon) dahil çeşitli kurumlarda kullanılıyor. Şirket son dönemde ise veri analitiğinin ötesine geçerek, veri altyapısının askerileştirilmesini yansıtan sözleşmelerle etki alanını genişletti. Bunun başlıca örnekleri [2] arasında, yapay zeka destekli hedefleme ve sensör füzyonunu taktik seviyeye entegre eden Amerikan ordusuna ait TITAN programı ve başlangıçta insansız hava araçları (İHA) görüntülerine makine öğrenimi uygulamak üzere tasarlanan Project Maven yer alıyor. Özellikle Maven, Google çalışanlarının direnciyle şirketin projeden çekilmesi ve yerini diğer firmalara bırakmasıyla, Silikon Vadisi’nin savaşla ilişkisi açısından bir dönüm noktası oldu.

Palantir, lojistik ve muharebe sahası karar destek sistemlerinde kilit bir aktör haline geldi. Ukrayna’daki çatışma ortamlarında da aktif biçimde kullanılıyor. Şirket, Anduril ile birlikte Lockheed Martin ve Raytheon gibi geleneksel savunma yüklenicilerinin hakim olduğu yapıyı, girişim sermayesi yaklaşımıyla dönüştüren yeni bir savunma teknolojisi ekosisteminin bir parçası konumunda.

Ayrıca Palantir, iç yönetişim altyapısına da genişlemiş durumda. Şirketin ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) Dairesi ile ImmigrationOS [3] üzerinden yürüttüğü çalışmalar, özellikle öngörücü uygulamalar ve federal veri tabanları arasında entegrasyon konularında sivil hak ve özgürlük savunucuları tarafından eleştiriliyor.

İsrail ile yakın ilişkiler ve savaşta operasyonel yapay zeka

Yayımlanan manifesto, Palantir’in İsrail ile giderek kurumsallaşan ilişkisiyle de örtüşüyor. Şirket, 2024'te İsrail Savunma Bakanlığı ile bir ortaklık duyurdu [4] ve Alex Karp da İsrail’in eylemlerine yönelik destek beyanlarında bulundu. O dönem yönetim kurulu toplantısının Tel Aviv’de yapılması, firmanın yalnızca tarafsız bir tedarikçi olmadığını gösteren politik bir sembolizm taşıyordu. Bu noktada etik tartışma teorik olmaktan çıkıp operasyonel bir boyut kazanıyor. Örneğin, 7 Ekim sonrası süreçte İsrail ordusu tarafından kullanıldığı bildirilen "Lavender" ve "Gospel" [5] gibi yazılımlar, hedef belirleme süreçlerinin otomasyonuyla ilişkilendiriliyor. Bu sistemlerin Palantir ürünleri olduğu resmi olarak doğrulanmış değil; ancak Gotham veya Foundry gibi platformların faaliyet gösterdiği algoritma destekli savaş kategorisini açıkça ortaya koyuyorlar.

Savaşlarda veri entegrasyonu

Bu tablo, savaşın doğasına dair yeni bir anlayışa işaret ediyor. Çatışma artık bir veri füzyonu problemi olarak görülüyor. Sensör verileri, uydu görüntüleri ve iletişim akışları tek bir operasyonel resimde birleşiyor. Bu sayede yalnızca durumsal farkındalık değil, hedefe karşı öngörüye dayalı üstünlük de sağlanıyor.

Bu yaklaşım, ABD Savunma Bakanlığının çok sayıda otonom sistemi hızla farklı alanlara konuşlandırmayı hedefleyen "Replicator" [6] programı ve NATO’nun yapay zeka destekli komuta kontrol sistemlerinde birlikte çalışabilirliğe verdiği artan önemle uyumludur.

Çin de bu doğrultuda ilerliyor. Ordu, yapay zeka tabanlı karar destek sistemlerine, bilişsel savaş çalışmalarına ve çok alanlı veri füzyonuna ciddi yatırımlar yaptı. [7] Sivil-asker entegrasyonu, özel şirketleri doğrudan savunma inovasyonuna bağlayarak ticari ve askeri araştırma geliştirme (AR-GE) arasındaki sınırı kaldırıyor ve konuşlandırmayı hızlandırıyor. Ortaya çıkan tablo, yalnızca teknolojik bir asimetriyi değil, büyük güçler arasında giderek belirginleşen bir algoritmik savaş doktrinini de işaret ediyor.

Yapay zeka üstünlüğünün politik ekonomisi

Bu bağlamda Palantir’in manifestosu, ideolojik bir metinden ziyade jeopolitik bir endüstri stratejisi içindeki konumlanma olarak okunmalı. Temel varsayım, yapay zeka üstünlüğünün tıpkı Soğuk Savaş’ta nükleer kapasitenin veya 20. yüzyılın başlarında sanayi gücünün belirleyici olması gibi önümüzdeki on yıllarda stratejik hiyerarşiyi belirleyeceği yönünde.

Bu durum piyasa davranışlarına da yansıyor. Palantir’in son yıllardaki değer artışı, kısmen Yapay Zeka Platformu (AIP) [8] sayesinde savunma odaklı yapay zeka altyapısının kalıcı bir büyüme alanı olacağına dair yatırımcı inancını gösteriyor. Bu değişim nedeniyle de bu alanda artık ana müşteri kitlesi tüketiciler değil, devletler oluyor.

Ancak bu yoğunlaşma yapısal sorunları da beraberinde getiriyor. Yapay zeka istihbarat, savunma ve iç güvenliğe yayıldıkça sivil-asker ayrımı bulanıklaşıyor. Geleneksel denetim mekanizmaları ise sürekli güncellenen yazılım modellerine ayak uyduramıyor.

Kontrol, yönetişim ve hızlanmanın sınırları

Bugün mesele yapay zekanın ulusal güvenliğe entegre edilip edilmeyeceğinin ötesinde bunun zaten gerçekleştiği bir ortamda, giderek otonomlaşan sistemlerin nasıl yönetileceğidir. Asıl risk tekil kötüye kullanımlar değil, hız ve ölçek odaklı optimizasyonun zamanla siyasi hesap verebilirliğin yerini almasıdır. Bu da şiddeti azaltmayıp daha dağınık, aracılı ve izlenmesi zor hale getiriyor. Sonuç olarak, yapay zeka yalnızca savaşı dönüştürmüyor, savaşla ilgili kararların alındığı koşulları da yeniden şekillendiriyor.

Paylaşımda, bu kapsamda düzenlenen operasyona ilişkin şu bilgilere yer verildi:

"Cizre ilçemizde durumundan şüphelenilen bir araç durdurularak gerçekleştirilen aramalarda piyasa değeri yaklaşık 590 milyon lira olan kaçak altın ve döviz ele geçirilmiştir. Yapılan operasyonda, 1'er kilogramlık 30 külçe altın, 66 parça halinde 85 bin 939,5 gram altın, 90 bin 600 dolar, 7 bin 470 avro ele geçirilmiştir. Operasyon kapsamında 3 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmıştır. Suçun her türlüsüyle olduğu gibi kaçakçılık suçlarıyla da mücadelemiz amansız ve kararlılıkla devam etmektedir."

"Şanlıurfa Emniyet Müdürlüğümüz tarafından, Birecik Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve edimin ifasına fesat karıştırma suçlarına yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında; Halfeti Belediyesinde tespit edilen usulsüzlüklere ilişkin olarak; İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan ön inceleme raporu, MASAK analizleri ve Vergi Denetim Kurulu raporları doğrultusunda yapılan incelemeler neticesinde; 28'i kamu görevlisi olmak üzere toplam 51 şüpheli şahsa yönelik işlem başlatılmış olup, 49 şahıs yakalanarak gözaltına alınmıştır. Olayla ilgili adli süreç çok yönlü olarak devam etmektedir."

İspanya'nın El Pais gazetesi konuya ilişkin verdiği haberde, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki (GKRY) Avrupa Birliği (AB) gayriresmi liderler toplantısına katılan İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in bu konuya değindiğini yazdı.

"Biz elektronik postalara göre değil, resmi belgelere ve bu olayda ABD hükümetinin aldığı pozisyonlara göre çalışıyoruz"

Sanchez, iddialara ilişkin GKRY'ye gelişinde yaptığı açıklamada, "Biz elektronik postalara göre değil, resmi belgelere ve bu olayda Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin aldığı pozisyonlara göre çalışıyoruz. İspanyol hükümetinin pozisyonu açıktır. Müttefiklerimizle, her zaman uluslararası hukuk çerçevesinde mutlak işbirliğidir." dedi.

Orta Doğu'daki sorunların çözümünün askeri bir yoldan olamayacağını kaydeden Sanchez, İran ve ABD-İsrail arasındaki çatışmaların Filistin'de yaşananları gölgede bırakmaması gerektiğini ve ortaklık anlaşmasının askıya alınması gibi İsrail'e karşı yaptırımlarda harekete geçilmesi çağrısını yineledi.

ABD Savunma Bakanlığına ait iç yazışmalarda, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları desteklemeyen NATO ülkelerini "zor müttefikler" olarak tanımladığı, bunları cezalandırmak için bazı seçeneklerin sunulduğu iddia edilmişti.

İspanya'nın NATO ittifakından çıkarılması ve ABD'nin İngiltere'nin Falkland Adaları üzerindeki hak iddiasını tanıyan pozisyonundan vazgeçilmesi gibi seçeneklerin de burada yazıldığı ileri sürülmüştü.

Bakan Tekin: "Okul güvenliğini fiziki tedbirlerle dijital risk alanlarını da kapsayacak şekilde ele alıyoruz. Bu çerçevede siber devriye faaliyetlerine daha fazla ağırlık vereceğiz." açıklamasını yaptı.

Tekin, "Okullarımızın çevresinden giriş-çıkış düzenine, riskli durumlara erken müdahaleden kurumlar arası eşgüdüme kadar yeni çalışma modellerini ivedilikle devreye alıyoruz." dedi.

Çatışmalar sonrası geçiş ücretlerinin 2,5 kattan fazla arttığını belirten Vial, kanalda bir gemi geçişi için ortalama ücretin çatışmalar öncesi yaklaşık 140 bin dolarda, son iki ay içinde 385 bin dolara yükseldiğini vurguladı.

Bir diğer yetkili Ricaurte Vasquez de Panama hükümetinin, 2026 mali yılının ilk yarısında transit ve tonaj talebindeki artışa rağmen kanalın sürdürülebilirliğini sağlamak için çabalarını artırdığını ifade etti.

"Kanal açık ve güvenilir"

"Panama Kanalı açık ve güvenilir kalmaya devam ediyor." diyen Vasquez, dünya genelinde uluslararası ticareti etkileyen değişikliklere rağmen, optimum düzeyde su seviyeleriyle "sürekli artan bir trafik hacmini karşılayabildiklerini" kaydetti.

Ulusal basında, Panama Kanalı'ndan Ekim 2025 ile Mart 2026 arasında 6 bin 288 geçiş kaydedildiği ve bu sayının bir önceki ardışık yılın aynı dönemine kıyasla 224 arttığı kaydedildiği aktarıldı.

Yapay su yolu

Ulusal basında ABD-İsrail/İran savaşının küresel enerji fiyatlarını yükselttiği, navlun maliyetlerini ve denizcilik rotalarını yeniden şekillendirerek Panama Kanalı'na talebi artırdığı iddia edilmişti.

Karayip Denizi ile Pasifik Okyanusu'nu bağlayan 82 kilometre uzunluğundaki yapay su yolu Panama Kanalı, Atlantik Okyanusu ile Pasifik Okyanusu arasında deniz ticaretinin geçiş yolu kabul ediliyor.

Komisyonun çalışma süresi, başkan, başkanvekili, sözcü ve katip seçimi tarihinden başlamak üzere 3 ay olacak.

Komisyon, gerektiğinde Ankara dışında da çalışabilecek.

Sorunun sporcularla ilgili olmadığını ifade eden Rubio, sadece İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu düşünülen kişilerin ülkeye alınmayabileceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump da konuya ilişkin açıklamasında, sporcuların bu süreçten etkilenmesini istemediklerini aktardı.

Financial Times gazetesinin haberine göre, Trump'ın özel temsilcilerinden İtalyan asıllı Paolo Zampolli, ABD, Meksika ve Kanada'nın ev sahipliğinde yapılacak 2026 FIFA Dünya Kupası'na İran'ın yerine, kupaya kısa süre önce eleme turlarında veda eden İtalya'yı önermişti.

Buna göre, hane halkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesinde gerçekleşti. Hane halkının son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün/hizmet grupları "gıda" ile "yakıt ve enerji" oldu.

Gıdayı, fiyatı en çok artan ürün grupları arasında değerlendiren katılımcıların payı bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 40,7'ye çıktı.

Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarındaki artış beklentisi bir önceki aya göre 0,18 puan artarak yüzde 35,23'e yükseldi. Gelecek 12 ay sonunda dolar kuru beklentisi geçen aya göre 0,03 lira azalarak 52,12 liraya gerildi.

Katılımcıların yatırım tercihleri değerlendirildiğinde, ilk sırada yer alan "altın alırım" diyen katılımcıların oranı, geçen aya göre 6,4 puan azalarak yüzde 48,8 oldu. İkinci sırada yer alan "ev/dükkan/arsa vb. alırım" diyen katılımcıların oranı da geçen aya göre 4,9 puan artarak yüzde 33,4'e çıktı.

MECLİS'TE ÖZEL RESEPSİYON

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un ev sahipliğinde resepsiyon düzenlendi.

Resepsiyona Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra birçok siyasi lider katıldı.

ÖZGÜR ÖZEL'E DİKKAT ÇEKEN SORU

Resepsiyona katılan CHP Genel Başkanı Özgür Özel'e, dikkat çeken bir soru soruldu.

Özgür Özel'e, CHP Gaziantep İl Başkanı’nın “Mehtere tepki olarak çocuklara sırtımızı döndük.” açıklaması soruldu.

HEYETİ YALANLADI

Özel, bu açıklamaya rağmen CHP heyetinin sırtını dönmediğini iddia etti ve şöyle dedi;

"YANLIŞ ANLAŞILMIŞTIR"

"Mutlaka yanlış açıdan çekilmiştir, yanlış anlaşılmıştır. Yoksa kimse mehtere sırtını dönmez."

DEM PARTİLİLER İLE SOHBET ETTİ

Burada siyasi parti liderleri ile selamlaşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, DEM Parti heyetini de ziyaret etti.

Heyet ile el sıkışan Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra DEM Parti eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan'a dikkat çeken bir soru yöneltti.

'MASA SAĞLAM MI' DİYE SORDU

Tuncer Bakırhan'a "masa sağlam mı" diye soran Erdoğan, Bakırhan'dan "masa sağlam" yanıtını aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan son olarak ise "durmak yok" ifadesini kullandı.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİNDE SON DURUM

Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan, resepsiyonda gazetecilerin sorularını da yanıtladı.

Terörsüz Türkiye hedefiyle ilgili soru üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Terörsüz Türkiye süreci gayet olumlu bir şekilde devam ediyor. Aynı hızla devam ediyor." dedi.

Bu sonuçların ardından yarı finalde Natura Dünyası Gençlerbirliği-Trabzonspor ve Beşiktaş-TÜMOSAN Konyaspor eşleşmeleri oluştu.

Tüpraş Stadı'nda 20 Mayıs Çarşamba günü yapılacak UEFA Avrupa Ligi final maçı nedeniyle Beşiktaş-Konyaspor müsabakası, 5-6 veya 7 Mayıs'tan birinde oynanacak. Gençlerbirliği-Trabzonspor karşılaşması ise 12, 13 veya 14 Mayıs tarihlerinden birinde yapılacak.

Tek maç üzerinden oynanacak yarı final müsabakasını kazanan takım, 24 Mayıs Pazar günü yapılacak finale yükselecek.

"Çang'ı-5" keşif aracının topladığı kaya ve toprak örneklerinde bulunan fosfat minerallerine "magneziyoçangızit-(Y)" ve "çangızit-(Ce)" adları verildi.

Nadir toprak fosfatı kategorisindeki mineraller, Uluslararası Mineroloji Birliği Yeni Mineraller, Terimler ve Sınıflandırma Komisyonu tarafından sınıflandırılarak onaylandı.

Çin'in ikinci ve üçüncü Ay minerali keşfi

İki mineral, Çin'in Ay'dan topladığı kaya ve toprak numunelerinde keşfettiği ikinci ve üçüncü mineraller oldu. Çinli bilim insanları, daha önce Eylül 2022'de Ay numunelerinde "çangızit-(Y)" adını verdikleri fosfat mineralini keşfettiklerini bildirmişti.

Yeni keşiflerle, bugüne dek Ay'da keşfedilen mineral sayısı 8'e çıktı. Çin'den önce ABD ve Rusya, Ay yüzeyinden kaya ve toprak numuneleri toplayarak mineral keşiflerine öncülük etmişti.

Çin, Ay yüzeyinden kaya ve toprak örnekleri toplamayı amaçlayan ilk keşif aracı Çang'ı-5'i Kasım 2020'de Ay'a göndermiş, araç topladığı 1,73 kilogram kaya ve toprak örneğiyle Aralık 2020'de Dünya'ya dönmüştü.

Prima Pramac Yamaha takımıyla MotoGP'de ilk sezonunu geçiren milli sporcu, Dünya Superbike'ta 3 kez şampiyonluğa ulaşmıştı.

Red Bull sporcusu Toprak Razgatlıoğlu, sezonun ilk iki etabı Tayland ve Brezilya'da yarışları 17. tamamladı.

MotoGP tarihinin ilk Türk sporcusu ünvanını taşıyan Razgatlıoğlu, sezonun üçüncü yarışı ABD Grand Prix’sini 15. bitirerek MotoGP kariyerindeki ilk puanını hanesine yazdırdı.

MotoGP Dünya Şampiyonası'nda pilotlar klasmanının ilk 5 sırası şöyle:

1. Marco Bezzecchi (İtalya): 81 puan

2. Jorge Martin (İspanya): 77

3. Pedro Acosta (İspanya): 60

4. Fabio Di Giannantonio (İtalya): 50

5. Marc Marquez (İspanya): 45

Çocuklara yönelik yürütülen "Neşeli Çocuklar Projesi" kapsamında mobil araçla farklı noktalarda her gün 1000 çocuğa şekerleme, tatlı ve atıştırmalık ulaştırılıyor.

Proje, yalnızca ayni destek değil, çocuklara moral ve psikososyal destek sağlayan bir çalışma niteliği taşıyor.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla da bu çalışmalar, savaş ve yıkımın gölgesindeki çocuklara yalnız olmadıklarını hissettiren insani bir dayanışma mesajı içeriyor.

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.

Arşiv fotoğraflarının yapay zeka ile canlandırılması tekniğiyle hazırlanan "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" videosunda, cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılan eğitim seferberliğine ilişkin görseller, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrencilerle buluştuğu anlar yer alıyor.

Projenin danışmanlığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Sarıtaş'ın üstlendiği videoda, genç cumhuriyetin, geleceğin bilim adamları, sanatçıları, sporcuları olarak yetiştirdiği öğrenciler ve öğretmenlerin katıldığı 29 Ekim törenleri de yapay zeka ile canlandırıldı.

Videoda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile cumhuriyet değerlerinin çocuklara güçlü şekilde aktarıldığı vurgulanıyor.

Videoda şu mesaja yer verildi:

Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
"Cumhuriyet, emeğin, fedakarlığın ve inancın eseridir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Cumhuriyetimizin değerlerini çocuklarımıza aktarıyoruz. Eğitimin yüzyılına hep birlikte yürürken onların bu ülkenin yetkin, erdemli, üretken, iradeli ve vatansever birer ferdi olmaları için azimle çalışıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de hazırlanan özel videoyu NSosyal hesabından paylaştı.

Paylaşımında, Cumhuriyetin insan iradesine ve hakların eşitliğine dayanan medeniyet tasavvurlarının son düzlüğüne atılan kutlu adım olduğunu belirten Tekin, milletin ortak emeğiyle 29 Ekim 1923'te inşa edilen bu kutlu mirasın, her bir yurttaşın kaderini ortak bir geleceğe dönüştüren en büyük ortak paydaları olduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, bireyi bütün yönleriyle kuşatan bir eğitim felsefesi olarak erdem, bilgi, beceri ve sorumluluk ekseninde insanı merkeze alan, hak temelli bir eğitim vizyonunu temsil ettiğinin altını çizen Tekin, şunları kaydetti.

"Böylece demokrasinin kalıcılığı, özgür düşünen ve vicdanı hür bireylerle güvence altına alınmaktadır. Bugün, dünya devletleri içinde barışçıl ve güçlü duruşuyla Türkiye Cumhuriyeti, adalet ve irfan medeniyetinin modern çağdaki temsili haline gelmiştir. Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun. Bu vesileyle, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Mücadelemizin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle anıyor; aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı tebrik ediyorum.

İran Pers Körfez Pro Ligi temsilcilerinden Esteghlal Khuzestan'ın 25 yaşındaki İranlı oyuncusu Fayaz Mirdoraghi, akrobatik taç atışı sırasında felaketin kıyısından döndü.

AKROBATİK TAÇ ATIŞI SONUNU GETİRİYORDU

25 yaşındaki stoper, Malavan ile oynanan karşılaşmada taç atışını sıra dışı bir şekilde takla atarak kullanmaya çalıştı.

Topun daha uzağa gitmesi nedeniyle nadiren futbolcular tarafından tercih edilen bu atış stilini beklenildiği gibi uygulayamayan Mirdoraghi, takılarak boynunun üzerine düştü.

Boynunun üzerine düşen ve bir süre boyunca yerde kalan genç oyuncu, izleyicileri ve sahadaki futbolcuları korkuttu.

UZMANLAR 'ŞANS ESERİ ÖLÜMDEN DÖNDÜ' DİYOR

Daha sonra ayağa kalkarak sağlık durumunun iyi olduğunu gösteren Mirdoraghi, uzmanlara göre şans eseri ölümden döndü.

İran Devlet Televizyonu'na konuşan uzmanlar, söz konusu pozisyonda Mirdoraghi'nin boynunun kırılmasının oldukça olası olduğunu belirtirken, 25 yaşındaki oyuncunun hayati bir kazayı şans eseri hasar almadan atlattığını hatırlattı.

A- Taktik maktik yok, bam bam bam

B- Kimse harakiri yapacak kadar Japon değil

C- Everyting is something happened

D- Lasciatemi cantare, sono un Italiona

Sorunun doğru cevabı ise: ''C- Everyting is something happened''

HAFİF YARALANDI

Çember boşluğun geniş olması nedeniyle Y.Ç. kazayı başına ve sırtına aldığı darbelerle hafif sıyrıklarla atlatırken, pisttekiler büyük panik yaşadı.

Y.Ç., yakınları tarafından otomobille hastaneye götürüldü.

O ANLAR KAMERADA

Beyin kanaması riskine karşı önlem amaçlı bir gün gözlem altında tutulan genç kadın daha sonra taburcu edildi.

Yaşananlar salonun güvenlik kamerasına yansırken olayla ilgili inceleme başlatıldı.

UYARILARI DİNLEMEDİ, POLİS VURMAK ZORUNDA KALDI

Ekiplerin ihtarına rağmen 4 el ateş ettiği belirtilen şüpheli, bacağından vurularak etkisiz hale getirildi. Yaralı, ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Olayla ilgili incelemeler sürüyor.

Nenni’nin ölmeden bir süre önce hastane odasında Selda Bağcan’ın Sürgün isimli şarkısını seslendirdiği görüntüler sosyal medyada paylaşıldı.

Şarkının “Uyandırın anamı, söyleyin gidiyorum. Yolumu gözlemesin, dönemem belki geri. Arkadaşlarım duysun, kardeşim bunu bilsin, söyleyin gidiyorum, dönemem belki geri. Babama haber salın, çiçekler onda kalsın. Sulasın gün aşırı, dönemem belki geri” sözlerini seslendiren Nenni’nin görüntüleri sosyal medyada kuzeni tarafından paylaşıldı. Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı, ailesine baş sağlığı dileyip duygusal paylaşımlar yaptı.

Bakanlığın, NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, "Hisar-O" atışına ilişkin görüntülere yer verildi.