Denizciliğin küresel ekonominin ve tedarik zincirlerinin vazgeçilmez ana taşıyıcısı olduğuna işaret eden Uraloğlu, "Bu küresel gerçek, ülkemizin denizcilik vizyonunun ve mavi vatana olan güçlü bağlılığımızın ne kadar stratejik bir önem taşıdığını da vurgulamaktadır." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, Denizcilik ve Kabotaj Bayramı'nın milletin "mavi vatan"a sarsılmaz bağlılığının en güçlü simgesi olduğuna dikkati çekerek, "Tarih boyunca kıtaların, medeniyetlerin ve kadim ticaret yollarının kesişim noktasında bulunan ülkemiz, bugün de uluslararası tedarik zincirleri ve ulaşım koridorlarının merkezindedir." diye konuştu.

Türkiye'nin kuzey-güney ve doğu-batı koridorlarının vazgeçilmez bir halkası haline geldiğini vurgulayan Uraloğlu, "Bu coğrafi ve jeostratejik üstünlük, küresel ticarette Türkiye'siz koridor düşünülemeyeceğini her fırsatta kanıtlamaktadır." dedi.

"Yalnızca krizi değil, riski de yönetmek zorundayız"

Uraloğlu, son yıllarda yaşanan gelişmelerin, ulaştırma sistemlerinin ne kadar kırılgan olabileceğini ve küresel ticareti sekteye uğratabileceğini açıkça gösterdiğini dile getirdi.

Hürmüz Boğazı çevresindeki kapanmaların tek bir boğazın dünya enerji arzını ve tedarik zincirlerini nasıl derinden etkileyebileceğini bir kez daha gözler önüne serdiğini belirten Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik su yolundaki aksama, enerji güvenliğinden lojistik maliyetlerine kadar geniş bir etki oluşturmaktadır. Bu noktada da bizler yalnızca krizi değil, riski de yönetmek zorundayız. Bunun yolu, mevcut koridorları güçlendirirken, alternatiflerini de oluşturmaktan ve ulaştırmanın diğer modlarıyla da entegre bir yaklaşımdan geçiyor."

"Hürmüz Boğazı'na alternatif bir ticaret rotası sunmayı planlıyoruz"

Bakan Uraloğlu, Türkiye olarak Asya'dan Avrupa'ya uzanan en önemli güzergahlardan biri olan Orta Koridor'u yüksek kapasiteli ve rekabetçi bir ticaret omurgasına dönüştürmek istediklerini söyledi.

"Kalkınma Yolu Projesi" ile de Basra Körfezi'ni Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak yeni bir lojistik omurga oluşturmayı hedeflediklerini dile getiren Uraloğlu, şöyle konuştu:

“Şimdi bu büyük resme çok önemli bir yeni halka daha ekliyoruz. Kısa bir süre önce Suudi Arabistan ile yeni ve modern Hicaz Demir Yolu'nu canlandıracak işbirliği mutabakat zaptını imzaladık. Bu projeyle Hürmüz Boğazı'na alternatif bir ticaret rotası sunmayı planlıyoruz. Böylece Körfez bölgesinden Avrupa'ya ulaşacak yükler için yeni bir seçenek daha ortaya çıkacak ve ticaret akışları olası krizlerden daha az etkilenecektir.”

Uraloğlu, Türkiye'nin coğrafi konumu, lojistik altyapısı, enerji koridorlarındaki merkezi rolü ve sağladığı istikrarla sadece kendi bölgesinin değil, küresel güvenliğin de vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguladı.

Denizcilik sektörünü daha da güçlendirerek küresel tedarik zincirlerine katkı sunmaya ve uluslararası işbirliğini derinleştirmeye kararlı olduklarını anlatan Uraloğlu, "Denizler, tarih boyunca sadece ticaretin değil, bilgi, teknoloji ve kültürlerin ana taşıyıcısı oldu. Bugün de aynı gerçekle karşı karşıyayız, denizcilik geleceğin anahtarıdır." ifadelerini kullandı.

Güçlü filolar, modern limanlar, yeşil ve akıllı lojistik sistemler kuran milletlerin yarının dünyasını şekillendireceğinin altını çizen Uraloğlu, "Biz Türkiye olarak, Kabotaj Kanunu'nun 100. yılında, kadim denizcilik mirasımızı geleceğin vizyonuyla birleştirerek bu yarışta ön sıralarda yer almaya kararlıyız. Kabotaj'ın ikinci yüzyılını Türkiye Yüzyılı ile birleştireceğiz." dedi.

"Gemi insanlarımızın yeterlik belgelerinin tanındığı ülke sayısı 42'ye yükselmiş oldu"

Bakan Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde geçen son 24 yılda denizcilik sektörünün tarihinin en büyük büyüme dönemini yaşadığını dile getirdi.

Türk sahipli deniz ticaret filosunun, 1 Ocak itibarıyla 2 bin 234 gemi ve 51,8 milyon DWT kapasiteyle dünyanın en büyük filolarından biri olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, "Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa olmak üzere 5 limanımız dünyanın en yoğun 100 limanı arasında yer almaktadır." diye konuştu.

Uraloğlu, gemi inşa sanayisinin de küresel ölçekte güçlü bir konumda olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"85 faal tersaneyle gemi siparişinde dünyada 7, tonajda 10'uncu sıradayız. Mega yat imalatında dünyada 2'nci sıradayız. Gemi geri dönüşüm alanında ise dünyada 3'üncü, Avrupa'da lideriz. Bugüne kadar 51 farklı ülke ile 65 denizcilik anlaşması imzaladık. Geçen yıl denizcilikte en etkili ülkelerinden biri olan Panama ile imzaladığımız anlaşmayla, gemi insanlarımızın yeterlik belgelerinin tanındığı ülke sayısı da 42'ye yükselmiş oldu."

Türk boğazlarının küresel ticaret ve enerji arz güvenliğinin en kritik geçiş noktalarından biri olduğunu dile getiren Uraloğlu, boğazlardan son 20 yıllık dönemde geçen gemi sayısının 2 milyonu aştığını sözlerine ekledi.

Teknolojik ürünlerin sürekli gelişimi ve internet teknolojilerinin hayatın birçok alanında kullanımıyla birlikte Türkiye'deki fiber internet abone sayısı bu yıl 10 milyonu aştı.

Verilere göre 2025'in ilk çeyreğinde toplam fiber abone sayısı 8,3 milyondu. Bu sayı yılın ilk çeyreğinde 10,3 milyonu buldu. Böylece Türkiye'de 1 yılda 2 milyon yeni abone, fiber internet teknolojisiyle tanıştı.

Söz konusu dönemler kıyaslandığında, "eve kadar fiber" abone sayısı 2025'in ilk üç ayında 7,1 milyon seviyelerinde iken bu yıl 9,1 milyonu buldu. Böylece eve kadar fiber abone sayısı yüzde 29 artış kaydetti. "Binaya kadar fiber" abone sayısı ise aynı dönemlerde, 1,2 milyondan 1,1 milyona geriledi.

Fiber uzunluk 700 bin kilometreye yaklaştı

Abone sayılarındaki artış ve fibere yüksek taleple fiber optik kablo uzunluğu da bir yılda önemli düzeyde artış kaydetti.

İşletmecilerin 2025'in ilk çeyreği sonunda fiber uzunluğu 617 bin 765 kilometre iken bu yılın ilk çeyreği sonunda 696 bin 606 kilometreye çıktı.

Kablo internet abone sayısı 1,5 milyonu geçti

Mobil cepten internet abone sayısı da geçen yıla göre yüzde 4 artış kaydetti. Ocak-Mart 2025'te 74,5 milyon mobil cepten internet abonesi varken bu sayı Ocak-Mart 2026'da 77,5 milyona yaklaştı.

Kablo internet abone sayısındaki artış ise daha sınırlı gerçekleşti. Söz konusu teknolojiyi kullanan abone sayısı geçen yılın ilk çeyreğinde 1,5 milyona yakınken bu yıl 1,5 milyonu aşarak 1 milyon 513 bin oldu.

Vakıftan yapılan açıklamaya göre, Sıfır Atık Hareketi'nin kurucusu, Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın ortaya koyduğu küresel sıfır atık vizyonu doğrultusunda vakıfça yeni bir çevre ve sürdürülebilirlik girişimi daha hayata geçirmeye hazırlanılıyor.

Sıfır Atık Vakfı, sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarını desteklemek ve plastik atık oluşumunu azaltmak amacıyla, musluk suyunun daha güvenli şekilde içme suyuna dönüştürülmesine katkı sağlayabilecek yeni nesil bir aparat geliştirilmesine yönelik çalışma başlatıyor.

Güvenli içme suyuna erişimi kolaylaştırmayı hedefleyen girişim, aynı zamanda çevre dostu teknolojilerin yaygınlaştırılmasına ve hane halkı düzeyinde sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının güçlendirilmesine katkı sunmayı amaçlıyor.

Su, insan yaşamının devamlılığı için vazgeçilmez doğal kaynaklardan biri olurken artan nüfus, kentleşme, iklim değişikliği ve çevresel baskılar güvenli içme suyuna erişimi küresel ölçekte önemli bir gündem haline getiriyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), güvenli içme suyunu insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kirleticilerden arındırılmış su olarak tanımlıyor.

Artan nüfus, hızlı kentleşme, iklim değişikliğinin etkileri ve çevresel baskılar nedeniyle güvenli içme suyuna erişim, günümüzün en önemli küresel meselelerinden biri haline geldi.

Özellikle büyük şehirlerde yaşayanlar teknik olarak belirli standartlara uygun şekilde arıtılarak dağıtılan şebeke sularına ilişkin algısal kaygılar nedeniyle alternatif çözümlere yöneliyor. Bu durum, damacana ve plastik ambalajlı su tüketiminin artmasına neden olurken ciddi çevresel maliyetleri de beraberinde getiriyor.

Erişilebilir ve çevre dostu çözüm

Sıfır Atık Vakfınca başlatılan çalışma kapsamında, musluk suyunun kalitesinin artırılmasına yönelik farklı filtrasyon teknolojileri incelenerek, sürdürülebilir, erişilebilir ve çevre dostu bir çözüm geliştirilmesi hedefleniyor.

Vakıf tarafından hazırlanan değerlendirme çalışmasında, musluğa takılan filtre sistemleri ve ev tipi arıtma teknolojilerinin güvenli içme suyuna erişimde önemli bir potansiyele sahip olduğu ancak her filtrasyon sisteminin aynı performansı göstermediği aktarılıyor.

Kullanılan teknolojinin niteliği, düzenli bakım süreçleri ve mevcut su kalitesi gibi unsurların, elde edilen suyun güvenliği açısından belirleyici olduğu ifade ediliyor.

Bu kapsamda vakıf, "sıfır atık" yaklaşımıyla uyumlu, yenilikçi ve erişilebilir bir çözüm geliştirmek üzere harekete geçiyor.

Geliştirilmesi planlanan yeni nesil aparatın yalnızca bir filtreleme sistemi değil, aynı zamanda sürdürülebilir yaşamı destekleyen çevresel bir dönüşüm aracı olması öngörülüyor.

Musluk suyuna takılan filtre sistemleri aktif karbon, ters ozmoz (RO), ultraviyole (UV) ve seramik filtre teknolojileri gibi farklı yöntemlerle çalışabiliyor.

Uzman kuruluşların değerlendirmelerine göre, aktif karbon filtreler özellikle klor, tat ve koku problemlerinin azaltılmasında etkili olurken ters ozmoz sistemleri ağır metaller, nitrat ve çeşitli kimyasal kirleticilerin gideriminde daha yüksek filtrasyon kapasitesi sağlayabiliyor.

UV teknolojileri ise mikroorganizmaların etkisiz hale getirilmesine yönelik çözümler sunuyor.

Bununla birlikte bilimsel değerlendirmeler, her filtrasyon sisteminin aynı performansı göstermediğine dikkati çekiyor.

Bir sistemin etkinliği kullanılan teknolojiye, filtre bakımına, mevcut su kalitesine ve kullanım koşullarına bağlı olarak değişiyor.

Yeni girişimin amacı

Yeni girişimle tek kullanımlık plastik şişe tüketiminin azaltılması, damacana kaynaklı plastik kullanımının düşürülmesi, güvenli içme suyuna erişimin kolaylaştırılması, hane halkı düzeyinde sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi, taşıma ve lojistik süreçlerinden kaynaklanan karbon ayak izinin azaltılması, çevre dostu ve yenilikçi teknolojilerin desteklenmesi amaçlanıyor.

Vakıf, üniversiteler, kamu kurumları, özel sektör temsilcileri ve ilgili uzmanlarla işbirliği içerisinde yürütülmesi planlanan çalışmalarla hem toplum sağlığına hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacak bir model geliştirmeyi hedefliyor.

BM'nin su kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmaları da güvenli suya erişim, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir teknolojilerin önemine dikkati çekiyor.

Günlük yaşamında sürdürülebilir tercihleri kolaylaştıran yenilikçi çözüm

Günümüzde güvenli içme suyuna erişim ile plastik atıkların azaltılması hedeflerinin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğine işaret eden vakıf, geliştirilecek sistemin bireylerin günlük yaşamında sürdürülebilir tercihleri kolaylaştıran yenilikçi bir çözüm olmasını amaçlıyor.

Geliştirilecek sistemin yalnızca bir filtrasyon ürünü olarak değil, sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarını destekleyen, kaynak kullanımını azaltan ve çevresel dönüşüme katkı sağlayan yenilikçi bir çözüm olarak konumlandırılması planlanıyor.

Sıfır Atık Vakfının bu çalışmasıyla, çevre dostu teknolojilerin teşvik edilmesi, kaynakların verimli kullanılması ve daha yaşanabilir şehirlerin inşası açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Su güvenliği ile sıfır atık hedeflerini aynı çatı altında buluşturan bu girişimle Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma vizyonuna katkı sunma ve geleceğin çevre dostu yaşam modellerine öncülük etme hedefleniyor.

Risk iştahının azalmasıyla ocak-mart döneminde Dow Jones endeksi yüzde 3,6, S&P 500 endeksi yüzde 4,6 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 7,1 gerilemişti.

Ancak ikinci çeyreğin başında sağlanan ABD-İran ateşkesi, jeopolitik risk algısının azalmasına neden olurken, enerji maliyetlerindeki geri çekilme ve SpaceX'in halka arzının getirdiği coşku gibi etkenler piyasaları destekledi.

Analistler, Orta Doğu'daki barışa yönelik gelen çelişkili açıklamaların piyasalardaki oynaklıkları artırdığını belirterek, ABD-İran arasında varılacak kalıcı bir çözümün piyasalarda risk iştahını destekleyeceğini söyledi.

Öte yandan, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonla mücadele kapsamında daha sıkı bir para politikası izleyebileceğine yönelik beklentilerin artması ve yapay zeka şirketlerindeki aşırı değerlemelere dair yükselen endişeler, haziran ayında piyasalarda baskı unsuru oldu.

ABD-İran ateşkesi risk primini düşürdü

İlk çeyrekte ABD, İsrail ve İran ekseninde tırmanan jeopolitik gerilimle borsalarda yaşanan sert satışlar sonrasında, nisan ayında taraflar arasında sağlanan ateşkes, piyasaların üzerindeki kara bulutları dağıttı. Risk priminin düşmesiyle birlikte kurumsal yatırımcıların yeniden hisse senedi piyasalarına yönelmesi, nisan ayında S&P 500 ve Nasdaq endekslerinde çift haneli rallinin fitilini ateşledi.

Nisan ayında Dow Jones endeksi yüzde 7,1, S&P 500 endeksi yüzde 10,4 ve Nasdaq endeksi yüzde 15,3 değer kazandı.

Piyasalardaki bu pozitif seyir mayıs ayında da hız kesmedi. Jeopolitik risklerin azalmasına paralel olarak düşüşe geçen petrol fiyatları, enflasyonist baskıları hafifleterek yatırımcıların risk iştahını destekledi.

Çatışma öncesinde 70-80 dolar bandında seyreden ve daha sonra 120 dolar civarına kadar çıkan Brent petrol, mayıs sonunda 100 doların altını gördü.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD'de 26 Mayıs'ta 4,56 dolarla zirve yapan benzinin ortalama galon fiyatı da gerilemeye başladı. Ülkede 1 galon benzinin ortalama fiyatı çatışma öncesinde 3 doların altındaydı. ABD iç piyasasında benzin fiyatlarının düşüşe geçmesi şirketlerin lojistik ve üretim maliyetlerini hafifletirken, tüketici harcamalarına da pozitif yansıyarak mayıs ayındaki yükseliş trendini destekledi.

Mayıs ayında Dow Jones endeksi yüzde 2,8, S&P 500 yüzde 5,2 ve Nasdaq yüzde 8,4 kazanç kaydetti.

"Aşırı değerleme" endişeleri yeniden başladı

İkinci çeyrekte takip edilen önemli gelişmelerden biri, havacılık ve uzay taşımacılığı devi SpaceX'in merakla beklenen halka arz süreci oldu. Piyasaya devasa bir taze sermaye girişi sağlayan bu hamle, özellikle teknoloji ve sanayi yatırımcılarının risk iştahını artırdı.

SpaceX'in 12 Haziran'da Nasdaq borsasında işlem görmeye başlaması, piyasaya yeni bir dinamizm kazandırırken, yapay zeka ile ilişkili hisselerdeki "aşırı değerleme" endişeleri ise bir baskı unsuru olarak öne çıktı.

Haziranda, nisan ve mayıs aylarındaki agresif yükselişin ardından, bazı teknoloji şirketlerinin hisselerinde kar satışları görüldü.

Satışlarda uzun süredir piyasayı domine eden yapay zeka şirketlerinin fiyat/kazanç oranlarının sürdürülemez seviyelere ulaştığına dair artan algı ve dev yapay zeka yatırımlarının geri dönüşüne dair endişeler etkili oldu.

Haziranda endekslerin performansı ayrıştı

Haziran ayında piyasaları etkileyen diğer bir unsur da Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh'un ilk toplantısındaki fiyat istikrarı vurgusu ve bankanın projeksiyonlarında faiz artırımının sinyalini vermesi oldu.

Düşen enerji fiyatlarına rağmen çekirdek enflasyonun inatçı yapısını koruması, Fed'in faiz indirimlerini öteleyeceği ve "daha uzun süre yüksek faiz" politikası izleyeceği beklentilerini güçlendirdi.

Artan borçlanma maliyeti beklentileri, özellikle yatırımlarını kredilerle finanse eden teknoloji hisselerini baskıladı. Bu gelişmelerle haziran ayında Dow Jones endeksi yüzde 2,5 değer kazanırken, S&P 500 yüzde 1,1 ve Nasdaq yüzde 2,8 oranında düşüş kaydetti.

Endeksler yılın ilk yarısını da pozitif kapattı

Hazirandaki ivme kaybına karşın endeksler, yılın ikinci çeyreğini artışla tamamlarken, son yılların en iyi çeyreklik kazançlarından birine imza attı.

Jeopolitik zorluklara ve enflasyon endişelerine rağmen endekslerdeki çeyreklik artış Dow Jones için yüzde 12,9, S&P 500 için yüzde 14,9 ve Nasdaq için yüzde 21,4 olarak hesaplandı. S&P 500 ile Nasdaq endeksleri, 2020 Nisan-Haziran döneminden, Dow Jones endeksi de 2022 Ekim-Aralık döneminden bu yana en güçlü çeyreklik performansını gösterdi.

Yılın yarısında da pozitif performans sergileyerek piyasalardaki dayanıklılığı ortaya koyan endeksler, ocak-haziran döneminde sırasıyla yüzde 8,9, yüzde 9,6 ve yüzde 12,8 değer kazandı.

Washington, Meksika ve Ottawa hattında son dönemde yürütülen görüşme trafiği artarken, anlaşmanın geleceğine yönelik uzun süredir beklenen karar, ortak gözden geçirme süreci için belirlenen son gün olan 1 Temmuz'da netleşti.

ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) Jamieson Greer, Meksika Ekonomi Bakanı Marcelo Ebrard ve Kanada Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc dün ortak gözden geçirme sürecinin son gününde çevrim içi toplantıda bir araya geldi.

Toplantının ardından Greer tarafından yapılan resmi açıklamayla, ABD'nin anlaşmayı mevcut haliyle yenilemeyi kabul etmediği kesinleşti.

Anlaşma yenilenmese de müzakerelere kapı açıldı

ABD Ticaret Temsilcisi Greer, yaptığı yazılı açıklamada, anlaşmanın 1 Temmuz'da ortak bir gözden geçirme yapılmasını gerektirdiğini anımsatarak, ABD, Meksika ve Kanada temsilcilerinin anlaşmanın işleyişini görüşmek üzere çevrim içi toplantı gerçekleştirdiğini aktardı.

Greer, "ABD, USMCA'nın mevcut haliyle yenilenmesini kabul etmemiştir. Sonuç olarak USMCA yenilenmemiştir." ifadelerini kullandı.

ABD'nin anlaşmadaki eksiklikleri ve söz konusu ülkelerle olan ticaret açıklarını ele almak üzere Meksika ve Kanada ile temaslarını sürdüreceğini belirten Greer, sorunlar çözülene veya anlaşma sona erene kadar USMCA'nın yürürlükte kalmaya devam edeceğini kaydetti.

Greer, ortak gözden geçirme süreci kapsamındaki ikili müzakerelerin üçüncü turu için ABD'nin 20 Temmuz haftasında Meksika ile bir araya geleceğini bildirdi.

10 yıl daha yürürlükte kalacak ancak her yıl gözden geçirilecek

ABD yönetiminin bu kararı, hiçbir üye ülke anlaşmadan çekilmediği sürece USMCA'nın 10 yıl daha yürürlükte kalacağı anlamına geliyor. Ancak bu adımın, anlaşmanın kritik bölümlerinin yeniden müzakere edilmesine yol açabilecek yıllık gözden geçirme süreçlerini başlatacağı belirtiliyor.

Bu süre boyunca taraflar, yeni kurallar üzerinde mutabakata varmaya çalışacak. Anlaşmada herhangi bir revizyon yapılmadan 10 yıllık süre dolarsa, USMCA 1 Temmuz 2036 tarihinde resmen yürürlükten kalkacak.

Uzmanlar, alınan bu radikal kararın arka planında, ABD'nin komşularına verdiği ticaret açığının günden güne büyümesi ve Çin'in Meksika'yı bir "arka kapı" olarak kullanarak ABD gümrük vergilerini delme girişiminin yer aldığına dikkati çekiyor.

Trump yönetiminin Amerikan imalat sanayisindeki istihdamı korumak ve Çin menşeli girdilerin transit taşımacılıkla Kuzey Amerika pazarına sızmasını engellemek için anlaşmayı onaylamadığına işaret eden uzmanlar, ABD'nin bu hamleyle masada maksimum baskı unsuru oluşturmayı seçtiğini kaydediyor.

2020 yılında yürürlüğe girmişti

USMCA, temelde 1994 yılında yürürlüğe giren ve Kuzey Amerika'yı dünyanın en güçlü ekonomik bloklarından biri haline getiren Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) modernize edilmiş devamı niteliğindeydi.

Trump'ın "şimdiye kadarki en kötü ticaret anlaşması" olarak nitelendirdiği NAFTA, ilk başkanlık dönemindeki yoğun baskıların ardından yeniden müzakere edilmiş ve yerini 2020 yılında yürürlüğe giren USMCA'ya bırakmıştı.

USMCA, otomotiv üretiminde daha fazla yerli parça zorunluluğu, işçi ücret standartları, dijital ticaret kuralları ve fikri mülkiyet korumaları gibi yeni nesil maddeleri beraberinde getirmişti.

Bugün 515 milyondan fazla nüfusa sahip ortak bir pazarı ve küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yaklaşık yüzde 30'unu temsil eden anlaşma, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde ise eleştirilerle karşılaşmıştı.

Anlaşma uyarınca üç üye ülkenin de USMCA'yı 16 yıl daha uzatmak isteyip istemediklerini bu süreçte yazılı olarak bildirmeleri gerekiyordu.

USMCA, ABD'nin yaklaşık 2 trilyon dolarlık ticaretini düzenliyor

ABD Ticaret Bakanlığı'nın 2025 yılı verileri, mevcut haliyle yenilenmeyen anlaşmanın kıta ekonomisi için ne denli devasa bir ticaret hacmini kontrol ettiğini ortaya koyuyor.

Buna göre, geçen yıl ABD'nin Kanada ve Meksika'ya gerçekleştirdiği toplam ihracat 817 milyar dolara yaklaşırken, bu iki ülkeden yapılan ithalat 1 trilyon 34 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Böylelikle ABD, 190 milyar doları Meksika'ya karşı olmak üzere iki komşusuna toplamda 217,5 milyar dolarlık mal ve hizmet açığı verdi.

ABD'nin Kanada ve Meksika ile olan toplam dış ticaret hacmi ise 1 trilyon 851 milyar dolar olarak hesaplandı.

Masadaki temel sorunlar

ABD'li üst düzey bir yetkili düzenlediği telekonferansta basın mensuplarına, USMCA ile ilgili temel sorunun, ABD'nin Kanada ve Meksika ile olan ticaret açıklarından kaynaklandığını söyledi.

Müzakerelerin tıkanmasına yol açan diğer konular arasında da çeşitli temel kriz alanları bulunuyor.

ABD'nin gümrük avantajlarından yararlanabilmek için araçlardaki bölgesel parça oranının yüzde 75'ten yüzde 82'ye çıkarılmasını ve bunun yüzde 50'sinin doğrudan ABD menşeli olmasını talep ettiği belirtiliyor.

Washington, Çin'in Kuzey Amerika üzerinden ABD pazarına girmesini engellemek için ortak ihracat kontrolleri ve katı menşe kuralları dayatıyor.

Kanada'nın korumacı süt ürünleri pazarı, Meksika'nın enerji ve tarım politikaları ile ABD’nin ulusal güvenliği gerekçe göstererek uyguladığı çelik ve alüminyuma yönelik yüzde 50'ye varan ağır gümrük vergileri en büyük pürüzler olarak masada duruyor.

ABD üretimi ülkeye dönene kadar tarifeleri koz olarak kullanmakta kararlı

Anlaşmanın 16 yıl uzatılmasını isteyen Meksika, buna karşın uzlaşma olmaması senaryosuna da hazırlanıyor.

Meksika, gümrüksüz erişimi korumayı hedeflerken, otomotiv gümrük vergisi sisteminde iyileştirmeler için pazarlık yürütüyor.

Kanada ise Mart 2025'te göreve gelen Başbakan Mark Carney liderliğinde daha temkinli bir siyaset izliyor.

Carney, kötü bir anlaşmaya imza atmaya istekli olmadıklarını belirtirken, dijital hizmet vergisini iptal etmek gibi tavizler veren Kanada, USMCA'nın getirdiği gümrük muafiyetlerini korumaya çalışıyor.

Dış ticaret açığını azaltmaya kararlı ABD ise gümrük vergilerini ticaret ortaklarına bir baskı aracı olarak kullanıyor.

ABD, üretim tamamen ülke sınırları içine dönene kadar gümrük vergisi tehdidini bir kaldıraç olarak kullanmaya kararlı görünüyor.

İş dünyasından "yatırımların durabileceği" uyarısı

İş dünyası ve lobi grupları bu karardan endişe duyuyor. ABD Ticaret Odası, USMCA'nın Kuzey Amerika ticaretinin temel taşı olduğunu savunarak, Kongre'ye anlaşmanın üçlü yapısının korunması yönünde çağrıda bulunuyor.

USMCA'nın ABD genelinde 13 milyon istihdamı desteklediğini, tedarik zincirlerine güç kattığını ve ABD işletmelerinin rekabetçiliğini koruduğunu belirten Ticaret Odası, anlaşmanın süresinin uzatılmasının bu ekonomik büyümenin sürdürülmesi ve daha da ileriye taşınması açısından kritik öneme sahip olduğunu söylüyor.

İş dünyası temsilcileri, tedarik zincirlerinin en az 30 yıllık vizyonlarla inşa edildiğini vurgulayarak, ucu açık yıllık revizyon süreçlerinin yaratacağı belirsizliğin Kuzey Amerika genelindeki milyarlarca dolarlık sermaye yatırımlarını durdurabileceği uyarısını yapıyor.

Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde pehlivanlar; minik 1, minik 2, minik 3, teşvik, tozkoparan, ayak, deste küçük boy, deste orta boy, deste büyük boy, küçük orta küçük boy, küçük orta büyük boy, büyük orta, başaltı ve baş kategorilerinde mücadele verecek.

Ağa karşılaması yapılacak

Yarın aynı zamanda güreşlerin kültürel seremonileri de gerçekleştirilecek.

Ağalık ihalesini 40 milyon 664 bin 665 lira ile kazanan Güreş Ağası Ufuk Özünlü, Selimiye Meydanı'nda Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan tarafından karşılanacak, ardından Atatürk Anıtı'na çelenk bırakılacak.

Pehlivanlar Mezarlığı'nda devam edecek törende, Adalı Halil ve Kara Emin'in kabirleri başında dua edilecek. Öğle vakti Edirne Eski Camisi'nde mevlit okutulacak.

665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri resmi açılış programı ise saat 18.00'de Sarayiçi Er Meydanı'nda gerçekleştirilecek. 664. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri Başpehlivanı Orhan Okulu tarafından göndere bayrak çekilmesi sonrası protokol konuşmaları yapılıp geçit töreni tertip edilecek.

Başpehlivan güreşleri cumartesi başlayacak

Başpehlivanlık güreşlerinde ilk 32 müsabakaları yarın yapılacak. Ligde 25 ile 32 sırasındaki pehlivanların yer aldığı 4. torba ile ilave 8 başpehlivanın yer aldığı 5. torba eşleşecek. Rakibini yenen 8 başpehlivan 32'ye kalarak birinci tur müsabakalarına katılma vizesi alacak.

Başpehlivanlar, 665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin ilk turunu 4 Temmuz Cumartesi saat 13.30'dan itibaren gerçekleştirecek.

Organizasyonun tamamlanacağı 5 Temmuz Pazar günü ise diğer boy güreşlerinin yanı sıra başpehlivanlık çeyrek final, yarı final ve final güreşleri, ağalık ihalesi ile kapanış töreni icra edilecek.

Bilet fiyatları

665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin biletleri 1400 ile 2 bin 600 lira arasında satışa sunuldu.

İlk gün güreşlerinin ücretsiz izlenebileceği Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin bilet fiyatları, 4 Temmuz Cumartesi gününe denk gelen ikinci gün için birinci kademe 1750 lira, ikinci kademe 1400 lira olarak belirlendi.

Final güreşinin de yer aldığı 5 Temmuz Pazar günkü organizasyonu izlemek isteyenler, birinci kademe için 2 bin 600, ikinci kademe için 1750 lira ödeyecek.

Daimi altın kemer

Üç kez ardıl olarak başpehlivan olana geri alınmamak üzere verilen altın kemer için bu şartları taşıyan başpehlivan bulunmuyor.

Ancak bu yıl değişen müsabaka talimatnamesine göre ardıl olma şartı aranmaksızın 5 kez başpehlivan olanın da altın kemeri kuşanacağı kural gereği birincilik elde etmeleri durumunda 4'er kez Türkiye'nin başpehlivanı ünvanı bulunan Recep Kara ya da Ali Gürbüz kemer sahibi olabilir.

Altın kemerin daimi sahibi en son 1997 yılında çayırın efsanelerinden Ahmet Taşçı olmuştu.

Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde son yıllarda şampiyon olan başpehlivanlar şunlar:

2009: Mehmet Yeşil Yeşil

2010: Mehmet Yeşil Yeşil

2011: Ali Gürbüz

2012: Ali Gürbüz

2013: İsmail Balaban

2014: Fatih Atlı

2015: Orhan Okulu

2016: Recep Kara

2017: İsmail Balaban

2018: Orhan Okulu

2019: Ali Gürbüz

2020: Salgın nedeniyle yapılamadı.

2021: Ali Gürbüz

2022: Mustafa Taş

2023: Yusuf Can Zeybek

2024: Yusuf Can Zeybek

2025: Orhan Okulu

Kırkpınar'da başpehlivana 1 milyon 655 bin lira ödül verilecek

Edirne Belediyesi, 665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nde dereceye girecek pehlivanlara verilecek ödülleri açıkladı.

Belediyeden yapılan açıklamaya göre, başpehlivanlık kategorisinde birinci olan güreşçi 1 milyon 655 bin lira ödül alacak. İkinciye 750 bin, yarı finalde elenen iki pehlivana ise 380'er bin lira verilecek.

Başaltı boyunda birincilik ödülü 225 bin, büyük orta boyda 125 bin, küçük orta büyük boyda 82 bin 500, küçük orta küçük boyda ise 55 bin lira olarak belirlendi.

Diğer boylarda da dereceye giren pehlivanlara çeşitli miktarlarda ödüller verilecek.

En iyi peşrev ödülü ise 16 bin lira olacak.

Kırkpınar tarihi

Tarihi kaynaklara göre Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin başlangıcı, Rumeli'nin fethini gerçekleştiren akıncıların öncü kuvvetlerini oluşturan 40 namlı askerin, mola zamanlarında hem eğlenmek hem de kuvvetten düşmemek için bir anlamda idman saydıkları güreşe tutuşmalarına dayanıyor.

Şu anda Yunanistan'ın topraklarında kalan Simavna'da (Samona) mola sırasında Ali ve Selim adındaki iki kardeş, saatlerce güreşmesine rağmen yenişemez. Israrla birbirlerini kündeye getirmek üzere yaptıkları mücadelede her ikisi de oldukları yerde canlarını verir.

Akıncılar, iki kardeşi bir söğüt ağacının altına defnedip, vazifeleri gereği yollarına devam eder. Yıllar sonra akıncılar, arkadaşlarının mezarını ziyaret için gittiklerinde, iki pehlivanın mezarlarının bulunduğu yerde bir pınar görürler ve burası artık "Kırkpınar" olarak anılır.

Edirne'yi fetheden 1. Murat'ın güreşçiler tekkesi kurması sonrası, dönemin başkenti olan bu şehirde her yıl güreş yapılması gelenek haline gelir.

Osmanlı-Rus Savaşı, Balkan Savaşı ve 1. Dünya Savaşı sırasında kesintiye uğrayan organizasyon, geçmişte Kırkpınar ağaları tarafından düzenlenirken, 1946 yılından bu yana Edirne Belediyesinin organizasyonunda gerçekleştiriliyor.

Müttefik ülkeler arasında parlamenter düzeyde istişare ve görüş alışverişine imkan sağlayan zirveye 20 meclis başkanı, 3 meclis başkanvekili, NATO Parlamenter Asamblesi Başkanı Marcos Perestrello, NATO Genel Sekreter Vekili Radmila Shekerinska, NATO PA Başkanlık Divanı üyeleri, müttefik ülkelerin ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri iştirak etti.

Müttefik ülkeler arasında parlamenter eş güdüm ve diyaloğun güçlendirilmesine katkı sunması amaçlanan İstanbul NATO Parlamenter Zirvesi, ABD ve Belçika'da düzenlenenlerin ardından üçüncü zirve olma özelliğini taşıyor.

Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen NATO Parlamenter Zirvesi'ne katılan Vystrcil, AA muhabirine bu organizasyona ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Vystrcil, İstanbul'daki bu zirvenin başkentte gerçekleştirilecek NATO Liderler Zirvesi için son derece sağlam zemin oluşturduğunu belirterek bu toplantıyla birliğin korunması ve NATO'nun tümünün güvenliğini sağlamak amacıyla ortak anlayışla hareket edilmesinin amaçlandığını vurguladı.

NATO Parlamenter Zirvesi'nde yaptığı konuşmada Ukrayna'ya yönelik yardımların devam etmesi gerektiğinin altını çizdiğini anlatan Vystrcil, "Ana mesajım şuydu: Birlik içinde durursak güvenilirliğimizi artırırız ve bu, şu anda NATO için kilit önem taşıyor." dedi.

Türkiye'nin savunma sanayisindeki başarısına işaret eden Vystrcil, "Türkiye'nin, NATO'nun genel savunma duruşuna son derece büyük katkı sağlayan kapsamlı savunma sanayisine sahip, çok önemli bir NATO müttefiki olduğuna eminim." değerlendirmesinde bulundu.

Vystrcil, Türkiye ile Çekya'nın halihazırda orduları arasında işbirliği yaptıklarını, savunma teknolojisi alanındaki bilgi birikimlerini paylaşma konusunda da işbirliği yapabilecekleri kanaatinde olduğunu sözlerine ekledi.

Salgında, 192 kişi iyileşirken, 609 kişinin izolasyon altında veya hastanede tedavisi devam ediyor.

Salgın, ağırlıklı olarak ülkenin doğusundaki Ituri, Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerinde etkisini sürdürüyor.

En fazla vakanın görüldüğü Ituri, salgının merkez üssü olmaya devam ederken, sağlık ekipleri yeni bulaş zincirlerinin tespitini yapmak ve hastaları izole etmek için çalışmalarını yoğunlaştırdı.

Mevcut salgının onaylanmış tedavisi ya da aşısı bulunmuyor

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta Ebola salgını nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın, nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Ebola, Afrika'da binlerce kişinin ölmesine neden oldu

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, FSM Köprüsü'nün hizmete alınmasının yıl dönümü dolayısıyla AA muhabirine yaptığı açıklamada, sürücülerin güvenli, konforlu ve hızlı ulaşımını sağlayan köprünün, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün açılışına kadar uzun yıllar uluslararası transit taşımacılığının ve ağır taşıt trafiğinin geçiş güzergahı olduğunu hatırlattı.

"FSM Köprüsü'nden günlük ortalama 240 bine yakın araç geçiyor. Açıldığı günden bu yana 2 milyar 288 milyon araç geçişi oldu." ifadelerini kullanan Uraloğlu, FSM Köprüsü ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün zamanla ihtiyacı karşılamaması üzerine İstanbul Boğazı'nda Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Avrasya Tüneli gibi alternatif geçiş güzergahlarını hizmete sunduklarını anlattı.

Hayata geçirdikleri projelerle mesafeleri kısalttıklarını, vatandaşların vakitten ve yakıttan tasarruf etmelerini sağladıklarını, karbon salımını azaltarak çevre kirliliğinin önüne geçtiklerini ifade eden Bakan Uraloğlu, hızlı, güvenli ve konforlu ulaşım imkanı sağlayan projelerin bakım çalışmalarını ihtiyaçlar dahilinde 7 gün/24 saat esaslı sürdürdüklerini sözlerine ekledi.

İlk köprüdeki yoğunluğun ardından FSM Köprüsü için harekete geçildi

Asya ile Avrupa arasında yüzyıllardır ticaretin, kültürel etkileşimin ve ekonomik hayatın buluşma noktası olan İstanbul, 15 milyon 754 bin kişiye ulaşan nüfusuyla Türkiye'nin yüzde 18,3'üne ev sahipliği yapıyor.

Dünyanın sayılı şehirleri arasında bulunan İstanbul, binlerce yıla dayanan tarihiyle de öne çıkıyor. Geçmişten bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapan kentin iki yakasını bir araya getirme fikri milattan önceye kadar uzanırken, 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra hızlı bir kentleşme sürecine girilmesiyle köprü ihtiyacı da arttı.

Zamanla yerleşim yerlerinin büyümesi, göç dalgaları, ekonomik faaliyetlerin güçlenmesi ve trafiğin artmasıyla İstanbul Boğazı için hep bir hayal olan köprülerin yapılması adına ilk adımlar atıldı ve 30 Ekim 1973'te Boğaziçi Köprüsü hizmete açıldı.

Asya ve Avrupa arasındaki ilk sabit bağlantı olma özelliğini taşıyan Boğaziçi Köprüsü'nün hizmete açılmasının ardından gerek Türkiye'nin ekonomik koşulları gerekse İstanbul çevresindeki hızlı gelişme ve nüfus artışına bağlı olarak günlük ortalama araç trafiği beklentilerin üzerinde hızla arttı.

Köprü ilk yılında günde ortalama 32 bin 520 araca hizmet verirken, bu sayı 14. hizmet yılında günlük ortalama 130 bin seviyelerine yükseldi. Köprüdeki bu yoğunluk hizmet kalitesini düşürürken, kentte ikinci bir köprünün varlığını zaruri hale getirdi. Böylece Fransa İmparatoru Napolyon Bonapart'ın "Dünya bir ülke olsaydı başkenti İstanbul olurdu" sözleriyle ifade ettiği megakentte ikinci bir köprü için 1985'te harekete geçildi.

İlk boğaz köprüsüyle ülke ekonomisi açısından uluslararası önemi olan kıtalararası kara yolu bağlantısının sağlanması, köprü ve ona bağlı yollardaki trafik hacmini artırırken, Avrupa ve Anadolu otoyollarını daha yüksek kapasitedeki bir çevre yoluyla bağlamak amacıyla Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve 217 kilometrelik Kınalı-Sakarya Otoyolu inşa edildi.

Köprü 3 Temmuz 1988'de hizmete açıldı

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün temeli ise İstanbul adına çok anlamlı olan ve kentin fethedildiği günün yıl dönümüne denk gelen 29 Mayıs 1985'te atıldı. Yapım çalışmalarına 4 Aralık 1985'te başlanan köprünün ilk tabliyesi 17 Eylül 1987'de yerine yerleştirilirken, 4 Şubat 1988'de tabliyelerin montajı tamamlandı.

Yapımı için 1100 iş günü öngörülen köprü, taahhüt edilenden 192 gün önce 29 Mayıs 1988'de tamamlandı ve 3 Temmuz 1988'de hizmete açıldı.

Halihazırda kentin iki yakasını birbirine bağlayan 4 farklı kara yolu (15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Avrasya Tüneli) arasında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, en çok kullanılan ulaşım projesi olarak öne çıkıyor.

Orta açıklığı 1090 metre

15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nden yaklaşık 5 kilometre kuzeyde, Boğaz'ın Rumeli yakasında Hisarüstü ile Anadolu Yakası'ndaki Kavacık mevkileri arasında yer alan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün orta açıklığı 1090 metre olup kule temelleri Boğaz'ın iki yakasındaki yamaçlara yerleştirildi.

Köprünün düşey gabarisi uluslararası denizcilik standartlarına uygun şekilde 64 metre olarak belirlenirken, köprü kule temelleri ve ankraj blokları, Avrupa ve Anadolu yakalarında devoniyen sistemine ait kireç taşı ve yumrulu kireç taşı formasyonu üzerine inşa edildi.

Yapının iki ucunda, taşıyıcı ana kablolardan gelen çekme yüklerini kaya zemine aktaran planda ise 50x60 metre boyutunda ve 35 metre kadar derinlikte masif betonarme birer ankraj bloku yer alıyor. Ankraj bloklarının içinde kabloların tespit edildiği birer oda yer alıyor.

Toplam genişliği 39,4 metre, tabliye sayısı 62, denizden yüksekliği 64 metre, kule yüksekliği 107,1 metre olan köprünün kulelerinin ağırlığı 7 bin tonu buluyor.

Bu doğrultuda öncelikle devlet desteğiyle üzerinde çalışılan projeler ürüne dönüştürülecek. Bunun için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yanı sıra TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü, üniversiteler, araştırma merkezleri, ilgili kurum ve kuruluşlar çeşitli çağrılarla bir araya getirilecek.

Yeni projelere kapı açılıyor

Türkiye'nin yapay zeka yarışında ön safta yer alabilmesi için "ortak akıl" kullanılacak.

TÜBİTAK, "Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı"nın 2026 yılı başvurularını almaya başladı. Çağrıyla ihtiyaç sahibi şirketlerin, teknoloji sağlayıcı firmalar, üniversite veya kamu araştırma merkezleri ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsünün (YZE) yer aldığı konsorsiyumlarla desteklenmesi amaçlanıyor.

Böylece akıllı üretim sistemleri, gıda, tarım ve hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliğiyle mücadele ve eğitim gibi öncelikli alanlarda yapay zeka çözümleri desteklenecek. Başvurulan projelerin bütçesi, genel gider, proje teşvik ikramiyesi ve kurum hissesi hariç en fazla 10 milyon lira olacak.

Proje başvuruları TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi üzerinden 18 Eylül'e kadar alınacak.

Kamunun yapay zeka talebi de karşılanacak

Diğer yandan Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı kapsamında da kamu kurum ve kuruluşlarının finans, e-ticaret, akıllı eğitim teknolojileri, akıllı üretim sistemleri, iklim değişikliği, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık alanlarında ihtiyaç duyduğu yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesi de sağlanacak.

Çağrı kapsamında AR-GE süresi en fazla 48 ay olan projelere, konusuna ve kapsamına göre değişen tutarlarda destek verilecek. Kurum ve kuruluşların başvuruları devam ediyor.

Projeler uluslararası işbirlikleriyle artırılacak

Ayrıca, Türkiye bu alanda uluslararası işbirliklerini de artırıyor. Son olarak yapay zeka destekli robotik projeleri için Almanya ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesi ve Japonya ile işbirliği için süreç başlatıldı.

"CONCERT Japan" platformunun açtığı çağrı üzerinden gerçekleşecek işbirliği kapsamında Avrupa ve Japonya'daki araştırmacılar, gerçek dünyadaki dinamik, yapılandırılmamış ve insan merkezli ortamlarda çalışabilen, yapay zeka destekli, uyarlanabilir, otonom sistemler ve akıllı robotiklerin geliştirilmesi için işbirliği yapacak. Program kapsamındaki başvurular bu ay alınacak.

HIT-30 ile destek

Yapay zeka projelerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde başlatılan HIT-30 Programı kapsamında da destek verilecek.

Desteklerden yapay zekadan veri merkezlerine, çipten batarya teknolojisine kadar çeşitli alanlardaki projeler için yararlanılabilecek.

Kamu, sanayi, sağlık, finans, savunma ve akademi gibi stratejik sektörlerde dijital dönüşümü hedefleyen program kapsamında yapay zekaya yönelik çalışmalara 1,6 milyar dolar destek sağlanacak.

Ayrıca, yüzde 60'a varan vergi teşviki, yatırımın yüzde 40'ına kadar hibe desteği, yatırımın yüzde 70'ini bulan avantajlı finansman imkanı sunulacak. İstihdam desteğinin yanı sıra yatırımın yüzde 20'sine kadar pazar geliştirme destekleri de verilecek.

Yapay zekanın "terminali" olacak

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 13 Haziran'da eylem planını açıklarken İstanbul'u yapay zeka alanında Türkiye'nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandıracaklarını ifade etmişti.

Bu kapsamda "Terminal İstanbul" yapay zekanın parladığı adreslerden biri olacak.

Yapay zeka alanındaki girişimciler ile küresel yatırımcılar burada buluşturulacak. Erdoğan, bu sayede Türkiye'nin, OECD, G20, Birleşmiş Milletler ve diğer platformlarda insan merkezli yapay zeka standartlarının belirlenmesinde etkin rol üstlenmeyi hedeflediğinin altını çizmişti.

10 milyar dolarlık kaynak harekete geçirilecek

Türkiye'nin yapay zeka kapasitesinin güvence altına alınması ve güçlendirilmesi için veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi planlanıyor.

Yenilikçi yapay zeka çözümlerinin kontrollü bir ortamda test edilmesini sağlamak üzere en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları da kurulacak. Plan, kamu kurumlarının, özel sektörün, üniversitelerin ve araştırma merkezlerinin ortak katkısıyla uygulanacak. Ulusal Yapay Zeka Kurulu ise bu sürecin yönetişim zeminini teşkil edecek.

Çalışmaların finansmanı için Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu da oluşturulacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ilgili tüm kurumlarla yakın işbirliği içinde eylemlerin uygulanmasını düzenli olarak takip edecek.

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile harekete geçirilecek kaynakların üreteceği katma değerin 1 trilyon lirayı aşmasının beklendiği belirtilmişti.

Türkiye, tarihsel bir kırılmanın eşiğinde 22 yıl sonra yeniden NATO liderlerini ağırlamaya hazırlanıyor.

Liderlerin masasında geçen yıl Lahey Zirvesi'nde alınan kararların hayata geçirilmesinden savunma harcamalarının artırılmasına, NATO Kuvvet Modeli'nin uygulanmasından savunma sanayisinin üretim kapasitesinin güçlendirilmesine, Avrupa'nın üstleneceği yeni sorumluluklardan Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesine kadar İttifak'ın geleceğini şekillendirecek birçok kritik başlık yer alıyor.

Ankara Zirvesi, gündemi itibarıyla 2004 İstanbul Zirvesi ile kurduğu tarihsel bağ dolayısıyla da dikkati çekiyor.

İstanbul Zirvesi, NATO'nun yalnızca Avrupa-Atlantik coğrafyasının savunmasına odaklanan klasik kolektif savunma anlayışından çıkarak Afganistan ve Irak başta olmak üzere kriz yönetimi ve alan dışı operasyonları merkeze alan yeni güvenlik yaklaşımını benimsediği toplantı olmuştu. Afganistan'daki misyonun genişletilmesi, Irak güvenlik güçlerine eğitim desteğinin temellerinin atılması ve İstanbul İşbirliği Girişimi'nin başlatılması, daha sonra "NATO 2.0" olarak anılacak bu dönüşümün simgeleri arasında yer aldı.

Aradan geçen 22 yılda kökten değişen güvenlik ortamının NATO'yu yönelttiği "3.0" olarak tanımlanan yeni güvenlik anlayışı, yine Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı zirvede somutlaşacak.

Bu dönüşümün arkasında ise son yıllarda İttifak'ın tehdit algısını yeniden şekillendiren gelişmeler bulunuyor.

Lahey'e giden süreç

Son yıllarda Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaş, Çin'in hızla artan askeri kapasitesi, hibrit tehditler, siber saldırılar, kritik altyapılara yönelik riskler ve Orta Doğu'da derinleşen istikrarsızlık, NATO'nun önceliklerini yeniden şekillendirdi.

Buna ABD'nin Avrupa'dan daha fazla sorumluluk üstlenmesini isteyen yaklaşımı da eklenince İttifak, yeni bir stratejik dönüşüm sürecine girdi.

Bu dönüşümün en önemli itici gücü ise ABD Başkanı Donald Trump'ın yıllardır dile getirdiği "külfet paylaşımı" talebi oldu.

İlk başkanlık döneminden itibaren Avrupalı müttefiklerin savunmaya yeterince kaynak ayırmadığını savunan Trump, Beyaz Saray'a dönüşüyle birlikte NATO'nun geleceğini Avrupa'nın daha fazla yük üstlenmesine bağladı.

Washington'ın talebi yalnızca savunma harcamalarının artırılması değil Avrupa'nın kendi güvenliğinde daha fazla sorumluluk alması ve ABD'nin kaynaklarını Asya-Pasifik başta olmak üzere diğer stratejik önceliklere yöneltebilmesiydi.

Bu yaklaşım, geçen yıl 24-25 Haziran'daki Lahey Zirvesi'nde İttifak'ın yeni yol haritasına dönüştü.

Müttefikler, 2014 Galler Zirvesi'nden bu yana uygulanan gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 2'si hedefini geride bırakarak, 2035'e kadar savunma ve güvenlik harcamalarının GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarılması konusunda uzlaştı.

Yeni model uyarınca harcamaların yüzde 3,5'i doğrudan askeri kabiliyetlere, silah sistemlerine, mühimmata, kuvvet hazırlığına ve eğitime ayrılırken kalan yüzde 1,5'in kritik altyapı, askeri hareketlilik, siber güvenlik, dayanıklılık ve benzeri güvenlik yatırımlarına yönlendirilmesi kararlaştırıldı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin geliştirdiği bu formül, Trump yönetiminin talep ettiği yüzde 5 hedefi ile Avrupalı müttefiklerin mali gerçekleri arasında denge kurmayı amaçladı. Böylece yıllardır yalnızca klasik askeri harcamaların hesaplandığı sistem genişletilirken güvenliği destekleyen yatırımlar da ilk kez hedefin parçası haline getirildi.

Lahey'deki taahhütler, Ankara'da uygulamaya dönüşecek

Lahey Zirvesi'nde alınan kararlar kadar bunların nasıl uygulanacağı da önem taşıyor. 7-8 Temmuz'da Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak Ankara Zirvesi'nin tarihi niteliği de burada ortaya çıkıyor.

Ankara'da yeni hedefler açıklanmayacak, geçen yıl üzerinde uzlaşılan hedeflerin hangi takvim ve hangi kabiliyetlerle hayata geçirileceği ele alınacak.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, toplantının mahiyetini "Ankara Zirvesi'ne gelecekte dönüp bakıldığında, insanların bunun verilen taahhütlerin hayata geçirildiği bir zirve olduğunu söylemesini umuyorum. Lahey'de sözleri verdik, Ankara Zirvesi de uygulama zirvesi olmalı." sözleriyle özetledi.

Liderler, Lahey'de üzerinde uzlaşılan savunma harcaması hedeflerinde kaydedilen ilerlemeyi değerlendirecek, bu kaynakların somut askeri kabiliyetlere nasıl dönüştürüleceği üzerinde fikir alışverişi yapacak.

ABD'nin Avrupa'ya sunduğu askeri kabiliyetleri azaltma kararının ardından, kriz anında hangi kuvvetlerin ne kadar sürede harekete geçirileceğini belirleyen NATO Kuvvet Modeli'nde gelinen nokta ile Avrupa'nın devralacağı yeni görevler de liderlerin masasında yer alacak.

Diğer bir gündem maddesini "NATO 3.0" olarak tanımlanan "daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa" anlayışı doğrultusunda savunma sanayisinin üretim kapasitesinin artırılması teşkil ediyor.

Lahey'de alınan kararların ardından müttefikler, artan savunma bütçelerini ihtiyaç duyulan silah, mühimmat ve yeni teknolojilere dönüştürebilecek üretim kapasitesini oluşturmayı hedefliyor.

Bu kapsamda zirvenin ilk gününde geniş katılımlı "NATO Savunma Sanayi Forumu" düzenlenecek. Müttefik hükümetler ile savunma şirketleri bir araya gelirken NATO'nun ihtiyaç duyduğu üretim kapasitesini artırmaya yönelik anlaşmalar, niyet beyanları ve büyük ölçekli savunma sözleşmelerinin açıklanması bekleniyor.

NATO yetkilileri, hem Avrupa'da hem de ABD'de üretim ve teslimat sürelerinin halen ihtiyacın gerisinde kaldığına dikkati çekerken yaklaşık 3 bin savunma sanayisi şirketi ve tecrübesiyle Türkiye'nin bu dönüşümde önemli rol üstlenmesi bekleniyor.

Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi de gündem başlıkları arasında öne çıkıyor.

Zirveye Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin de katılması beklenirken müttefiklerin Kiev'e siyasi ve askeri desteği sürdürme yönündeki kararlılıklarını yinelemesi öngörülüyor. Liderler, Ukrayna'nın savunma ihtiyaçları, uzun vadeli destek mekanizmaları ve Avrupa'nın bu süreçte üstleneceği daha büyük rolü de değerlendirecek.

Avrupa'nın tümünde hava ve füze savunmasının güçlendirilmesi ve NATO'nun doğu kanadındaki caydırıcılık faaliyetleri de zirvenin başlıkları arasında yer alacak.

Ankara Zirvesi'ne 32 NATO müttefikinin liderlerinin yanı sıra Asya-Pasifik ortakları Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda ile Körfez bölgesindeki ortak ülkelerin temsilcilerinin de katılması bekleniyor. Zirve marjında bu ortaklarla da güvenlik ve savunma işbirliği başlıklarında temaslar gerçekleştirilecek.

Zirveye katılması beklenen ABD Başkanı Donald Trump'ın, ikinci başkanlık dönemindeki ilk Türkiye ziyaretini Ankara Zirvesi vesilesiyle gerçekleştirecek olması da toplantıya ayrı bir diplomatik önem kazandırıyor.

Türkiye'nin öncelikli gündem başlıkları

Türkiye'nin öncelikleri arasında İran, Körfez ve Filistin'deki gelişmeler ile Orta Doğu'daki güvenlik ortamı da yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 29 Haziran'da NATO Parlamenter Zirvesi'nde yaptığı konuşmada İttifak'ın güvenliğe "360 derece yaklaşımı" doğrultusunda bu başlıkların kapsamlı şekilde değerlendirileceğini belirterek, ABD ile İran arasındaki ateşkesin kalıcı bir çözüme dönüşmesi için Pakistan ve Katar başta olmak üzere dost ve kardeş ülkelerle birlikte katkı sunmayı sürdüreceklerini ifade etmişti.

Ankara'nın, müttefik ülkelerin Türkiye'ye yönelik savunma sanayisi ihracat kısıtlamalarının kaldırılması yönündeki beklentisini gündeme taşıması öngörülüyor. Türkiye'nin ayrıca Avrupa güvenlik mimarisinde daha etkin rol üstlenme, NATO ile Avrupa güvenlik yapıları arasındaki işbirliğinde konumunu güçlendirme ve terörle mücadelede müttefiklerden daha somut destek sağlanmasına yönelik beklentilerini dile getirmesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, aynı konuşmasında "Karşı karşıya bulunduğumuz sınamalarla mücadele etmek istiyorsak müttefikler arasında külfet paylaşımını dengeli ve adil şekilde yaparken savunma sanayisi ticareti önündeki engelleri de kaldırmamız gerekiyor." ifadelerini kullanmıştı.

Samsun Şehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğinde görevli Uzm. Dr. Ömür Kaman, AA muhabirine, sigaranın başta kanser, kalp damar ve akciğer hastalıkları olmak üzere birçok hastalığa yol açtığını söyledi.

Nikotin bağımlılığının, kanserojen maddelere maruziyetle dünya genelinde milyonlarca kanser vakası oluşturduğunu ve ölüme neden olduğunu belirten Kaman, "Özellikle içindeki nitrozamin, polisiklik hidrokarbonlar ve çeşitli kanserojen maddelerle mutasyonlara neden olmakta. Bunlar da tüm kanser vakalarının yüzde 85'ini oluşturmaktadır. Ağız içi, gırtlak, yutak, yemek borusu, mide, kalın bağırsak, meme, rahim ağzı, pankreas, idrar kesesi gibi birçok kanserin başlıca nedeni sigaradır." dedi.

Sadece sigaranın değil, zararsız olduğu düşünülen elektronik sigaranın da benzer etki gösterdiğini vurgulayan Kaman, "2025'te yapılan çalışmalarda elektronik sigaranın da sigara ile aynı riskleri oluşturduğu görülmekte. Genellikle elektronik sigara ile sigara içenler bir arada olduğu için akciğer kanseri riskinin hiç içmeyenlere göre 39 kat olduğu görülmektedir. Sadece sigara içenlerde ise bu risk 9 kattır. Uzun süreli maruziyet bunun en önemli nedenlerindendir." diye konuştu.

Sigaranın bırakılması ile kanser riskinin hiç içmeyenlere yaklaştığına işaret eden Kaman, şunları kaydetti:

"Ama tamamen benzer özellikte olmuyor maalesef. Sigara ile sadece kendimizi değil, etrafımızdaki insanları da pasif içici durumuna sokmaktayız. Bu da kanserin çevremizdeki insanlar için artmasına neden olmakta. Sağlık Bakanlığının 19 Mayıs 2008'de başlattığı dumansız hava sahası ile hem kendi hem de çevremizin sağlığını koruyalım."

Ülkede aşırı sıcaklarla bağlantılı olarak 19 Haziran'dan bu yana 90'dan fazla kişinin boğulduğunu belirten Ferrari, bunun son derece endişe verici bir sayı olduğunu söyledi.

Ferrari, son günlerde bu sayıda azalma görüldüğünü, dolayısıyla bu durumun, aşırı sıcaklar üst seviyeye çıktığında vatandaşların serin ortamlar aramasına bağlı olduğunu dile getirdi.

Özellikle sıcak havaların etkili olduğu ilk günlerde çok sayıda gencin boğulduğunu belirten Ferrari, yaşamını yitirenlerin belli bir profile uymadığını, özellikle genç yaştaki çocukların hassas olduğunu ve yüzerken gözetimsiz bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

Gençlerin de gözetim olmayan kanallara girerek tehlikeli davranışlarda bulunduğunu söyleyen Ferrari, açık suda yüzme eğitiminin geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Ferrari, boğulma vakalarının çoğunun havuz dışında, göl gibi yerlerde görüldüğünü kaydetti.

Fransa'da haziranın ortasından itibaren etkili olan ve yaklaşık 2 hafta süren aşırı sıcaklar nedeniyle hastanelerde yoğunluk yaşanırken, Paris'te 26 Haziran'da tek bir günde 109 kişi sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetmişti.

Sönmez, Wimbledon'daki son maçında beklediği performansı sergileyemediğini belirterek, "Çok iyi oynamadım. İstediğim oyun planına göre bir oyun oynayamadım. İyi tenis oynadığım, topu iyi hissettiğim bir gün değildi." dedi.

Rakibinin kendisinden daha iyi oynadığını söyleyen milli tenisçi, bazı bölümlerde daha istikrarlı kalması ve oyun planına daha fazla bağlı kalması gerektiğini ancak basit hatalar yaptığını ifade etti.

Bir sonraki turnuvalar için çalışma programlarında büyük değişikliğe gitmeyeceklerini belirten Sönmez, eksik yönlerini geliştirmeye ve güçlü olduğu alanları daha ileri taşımaya odaklanacaklarını kaydetti.

"Rakibimle alakalı notlar yazıyorum"

Maç sırasında ara verilen bölümlerde taktik ve mental hazırlık için tuttuğu kişisel notları okuyan milli tenisçi Sönmez'e, bu notlarda genel olarak nelerin yazılı olduğu ve notların maç esnasında kendisine nasıl yardımcı olduğu sorusu yöneltildi.

Sönmez, maç öncesinde rakiplerinin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin değerlendirmeler yaptıklarını belirterek, "Maç esnasında stresli ya da gergin olabildiğim için maçtan önce dikkat etmem gereken şeyleri yazıyorum ki o anlarda okuyabileyim. Genelde rakibimle alakalı ya da mental olarak sakin kalmam, bilincimi açık tutmam gerektiğiyle alakalı notlar yazıyorum." ifadelerini kullandı.

"Ukrayna bayrağına izin veriliyor ama Filistin'e izin verilmiyor"

Milli tenisçi Sönmez, kortlara raketinde taktığı karpuz tasarımlı titreşim önleyiciyle çıkmasındaki amacın ve vermek istediği mesajın ne olduğu sorusunu şu şekilde yanıtladı:

"Daha önce broş takıyordum. Turnuvalar artık onu takmama izin vermiyor. Ukrayna bayrağına izin veriliyor ama Filistin'e izin verilmiyor diye bu konu hakkında yöneticilerle ufak bir tartışma yaşadık fakat konuşmalarımızın sonucunda kesinlikle izin vermediklerini söylediler. O yüzden broş takamıyorum. Titreşim önleyiciyi takabiliyorum, ona bir şey diyemiyorlar. Ben de o yüzden o karpuz simgesini raketime takıyorum."

"Kendimi hiç yalnız hissetmedim"

Milli tenisçi Sönmez, Türkiye'den kendisini takip edip destekleyenlere teşekkür ederek, bu desteğin kendisi için çok değerli olduğunu vurguladı.

Sönmez, "Bugün bu turnuvada da kendimi hiç yalnız hissetmedim. Hep beraber oynuyormuşuz, hep berabermişiz gibi kortta hissettim. Benim için tabii ki çok değerli bu. O yüzden herkese çok teşekkür ediyorum." dedi.

Wimbledon'a tek kadınlarda ikinci turda veda eden milli sporcu Zeynep Sönmez'in çiftlerdeki mücadelesi devam edecek.

"Malezya dış politikası bağımsız kalacak ve (bu politika) kararlılıkla bağımsız, proaktif ve tarafsız olacaktır." ifadelerini kullanan Enver, aynı zamanda, değerlerini, inançlarını ve çıkarlarını ilerletecek pozisyonlar almaktan, ilişkiler geliştirmekten ve girişimleri desteklemekten çekinmeyeceklerini kaydetti.

Enver, "Malezya, Filistin mücadelesi veya İslamofobiyle mücadele gibi temel hakları ilgilendiren konularda veya Çin ve ABD gibi güçlü ortaklar söz konusu olduğunda bile, ülke egemenliği dahil temel ulusal çıkarlarımız konusunda tarafsız kalamaz." diye konuştu.

Ülkesinin, anlaşmazlıkların uluslararası hukuka uygun olarak barışçıl çözümüne destek verdiğine işaret eden Enver, ABD ve İran arasında varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladığını ifade etti.

Işıkhan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı:

"İŞKUR aracılığıyla sağladığımız engelli ve eski hükümlü hibe desteğine mayıs ve haziran aylarında 162 milyon lira kaynak sağlamıştık. Bugün, bu önemli uygulamamızın devamını hayata geçiriyoruz. Hibe desteğimizin 2026 yılı 4. dönem başvurularını başlatıyoruz. İstihdama, üretime katılmak isteyen engelli ve eski hükümlü vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz. Daha güçlü bir gelecek için İŞKUR yanında."

Başvuru için son tarihin 10 Temmuz olduğunu belirten Işıkhan, detaylı bilgiye "iskur.gov.tr" ve "http://engelsiz.iskur.gov.tr" internet sitelerinden erişilebileceğini kaydetti.

Açıklamaya göre, dünden bu yana Herault ve Aude vilayetlerinde devam eden söz konusu orman yangınında yaklaşık 900 hektarlık alan küle döndü. 800 itfaiye eri ve 150 aracın müdahale ettiği yangın gece yavaş bir şekilde ilerledi.

Hava koşullarının bugün de yangını olumsuz etkilemesi beklenirken, bölgede öğlen saatlerinde rüzgarın saate 60 kilometre hıza ulaşacağı tahmin ediliyor. Aude vilayetinin tamamında ciddi bir risk oluşturan yangın nedeniyle 3 yol kısmen bugün de araç trafiğine kapalı.

Yangın nedeniyle mağdur olan vatandaşları güvenli bir şekilde ağırlamak için geçici barınma merkezleri açıldı. Aude Valisi Alain Bucquet, vatandaşlardan itfaiye ve jandarma erlerinin talimatlarına uymalarını, yangın bölgesinden uzak durmalarını ve telefon hatlarını fazla meşgul etmemelerini istedi.

Herault İtfaiye Teşkilatı Temsilcisi Jerome Bonnafoux, kamu yayıncısı Franceinfo'ya yaptığı açıklamada, bölgedeki yangının kontrol altına alındığını ve artık ilerlemediğini belirtti.

Yangın dün Herault vilayetine bağlı Beaufort kentinde çıkarken, rüzgarın etkisiyle komşu Aude vilayetine de yayılmıştı.

Lançon-Provence'da yaklaşık 275 hektarlık alan küle döndü

Öte yandan ulusal basındaki haberlere göre, güneydeki Marsilya kentine yakın Rognac ve Lançon-Provence kentlerinde dün 2 ayrı yangın çıktı. Yangınlara müdahale etmek için yüzlerce itfaiye eri görevlendirilirken, Lançon-Provence'de yangının dumanından etkilenen 10 itfaiye eri zehirlendi.

Rognac'da yaklaşık 40 hektarlık, Lançon-Provence'da ise yaklaşık 275 hektarlık ormanlık alan yandı. Rognac'da yangın sabah 04.00 sularında kontrol altına alınırken, Lançon-Provence'daki yangına müdahale etmek için sabah saatlerinde 2 yangın söndürme uçağı bölgeye sevk edildi.

Lançon-Provence'daki yangın nedeniyle komşu kent Fare-les-Oliviers'de yaklaşık 600 kişi evlerinden tahliye edildi.

Buna göre, Basın İlan Kurumu verilerine bakıldığında, resmi ilan yayımlayan gazete sayısı 2024'te 753 iken, geçen yıl yüzde 12,5 azalarak 659 oldu. Bunların yüzde 95,9'u yerel, yüzde 3,3'ü yaygın (ulusal), yüzde 0,8'i ise bölgesel yayınlardan oluştu.

Bu gazetelerin toplam yıllık tirajı, geçen yıl 2024'e göre yüzde 15,1 azalışla 392 milyon 797 bin 801 olurken, tirajın yüzde 81,9'unu yaygın, yüzde 17,7'sini yerel ve yüzde 0,4'ünü bölgesel gazeteler aldı.

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitesi sayısı 2024'te 349 iken, geçen yıl yüzde 2,3 artışla 357'ye ulaştı. Bu sitelere toplam tekil ziyaretçi sayısı, 8 milyar 840 milyon 299 bin 804 oldu. Ziyaretçi trafiğinin yüzde 66,3'ü, genel kategoride bulunan internet haber sitelerinden oluştu. Toplam sayfa görüntüleme sayısı, 45 milyar 314 milyon 725 bin 824 olarak gerçekleşti. Bu görüntüleme sayısının yüzde 74,2'si, genel kategoride bulunan internet haber sitelerinde gerçekleşti.

Resmi reklam yayımlayan dergi sayısı, 2024 yılında 474 iken, 2025 yılında yüzde 0,8 azalarak 470 olarak kayıtlara geçti. Resmi reklam yayımlayan dergilerin yüzde 46,8'i aylık, yüzde 15,1'i haftalık, yüzde 13,6'sı on beş günlük, yüzde 11,1'i iki aylık, yüzde 6,8'i günlük ve yüzde 6,6'sı 3 aylık faaliyet gösterdi.

Resmi ilan yayımlayan gazetelerin ise yüzde 57,4'ü günlük, yüzde 42,6'sı haftada 2-6 gün olarak yayımlandı. Bu yayınların toplam tirajının yüzde 98,9'unu günlük, yüzde 1,1'ini haftada 2-6 gün yayımlananlar oluşturdu.

Süreli yayın sayısı 2024'te 2 bin 40 iken, 2025'te yüzde 6,5 artarak 2 bin 173 oldu. Bu yayınların yüzde 90,9'u siyasi/haber/güncel, yüzde 3,3'ü sektörel/mesleki, yüzde 1,6'sı kültür/turizm/tanıtım, yüzde 1,3'ü ekonomi/ticaret/finans içerikli yayımlanırken, yüzde 2,9'u ise diğer içerik türlerinde çıktı.

Çalışan sayıları

Resmi ilan ve reklam yayımlayan gazetelerde çalışanların sayısı, bir önceki yıl 4 bin 315 iken, geçen yıl yüzde 13,9 azalarak 3 bin 714 oldu. Çalışanların yüzde 37,8'i lise ve dengi okul, yüzde 34,9'u lisans, yüzde 13,7'si lise altı, yüzde 11,2'si ön lisans ve yüzde 2,4'ü yüksek lisans/doktora mezunlarından oluştu. Çalışanların yüzde 43,8'i muhabir, yüzde 26,7'si sayfa sekreteri, yüzde 20,3'ü sorumlu müdür, yüzde 7,1'i yazar ve yüzde 2,1'i haber müdürü olarak görev aldı.

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitelerinde çalışanların sayısı 2024'te 3 bin 404 iken, 2025'te yüzde 8,4 artarak 3 bin 690'a yükseldi. Çalışanların yüzde 57,7'si lisans, yüzde 24,4'ü lise ve dengi okul, yüzde 10,2'si ön lisans, yüzde 4,8'i lise altı ve yüzde 2,9'u yüksek lisans/doktora mezunlarından oluştu. Resmi ilan yayımlayan internet haber sitelerinde çalışanların yüzde 39,3'ü muhabir, yüzde 37'si internet editörü, yüzde 10,9'u sorumlu müdür, yüzde 9,3'ü yazar ve yüzde 3,5'i haber müdürü olarak görev yaptı.

İnternet haber sitelerinde çalışanların kadro unvanı ve cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, sorumlu müdürlerin yüzde 67,2'si erkek, yüzde 32,8'i kadın, haber müdürlerinin yüzde 78,9'u erkek, yüzde 21,1'i kadın, internet editörlerinin yüzde 53,2'si erkek, yüzde 46,8'i kadın, muhabirlerin yüzde 57,4'ü erkek, yüzde 42,6'sı kadın, yazarların ise yüzde 54,4'ü erkek, yüzde 45,6'sı kadın olarak kayıtlara geçti.

Mağdurlardan “parmak izi incelemesi” bahanesiyle 5 milyon lira değerinde döviz ve ziynet eşyası alan şüphelilerin, kredi kartları ve gayrimenkul satışları üzerinden yaklaşık 100 milyon liralık haksız kazanç sağladığı belirlendi.

Dolandırıcıların, güven kazanmak için mağdurların evine gidip tatlı ikram ettiği ve “operasyon bitti” diyerek yeni telefon verdiği, eski cihazdaki verileri silerek delil karartmaya çalıştığı tespit edildi.

Bursa Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yürütülen çalışma kapsamında 8 il ve Sarp Sınır Kapısı’nda düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 14 şüpheli gözaltına alındı.

Adliyeye sevk edilen zanlılardan 6’sı tutuklanırken, 5’i serbest bırakıldı. Soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre 2022 yılında hayata geçirilen "Seyahatsever" projesi, bu yıl da gençlerin Türkiye'yi keşfetmelerine imkan sağlayacak. Proje kapsamında 18-30 yaş arasındaki gençler, 6 Temmuz-21 Ağustos tarihlerinde 81 ilde belirlenen GSB yurtlarında 5 güne kadar ücretsiz konaklayabilecek.

Bakan Bak, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda gençleri projeye davet ederek, "Sevgili gençler, heyecanla beklediğiniz "Seyahatsever" başlıyor. Unutulmaz bir yaz için ücretsiz olarak 5 gün boyunca GSB yurtlarımızda konaklayabilir, yeni rotalar çizebilir, deneyimler kazanabilirsiniz. Türkiye'nin dört bir köşesi keşfedilmeyi ve sizi bekliyor." ifadelerini kullandı.

Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen projenin 2026 uygulaması kapsamında, her ilde bir kız ve bir erkek öğrenci yurdu yaz döneminde gençlerin kullanımına tahsis edildi.

Projeden yararlanmak isteyen gençler, "ALO GSB 444 0 472" çağrı merkezi üzerinden en az bir gün önceden rezervasyon yaptırarak istedikleri ilde 5 gün süreyle ücretsiz konaklama imkanı bulacak.

"Seyahatsever" projesiyle gençlerin yaz tatili boyunca Türkiye'nin farklı şehirlerini gezmeleri, farklı kültürleri tanımaları, tarihi ve doğal güzellikleri yerinde görmeleri amaçlanıyor. 2022 yılından bu yana sürdürülen proje kapsamında bugüne kadar 518 bin 713 genç, GSB yurtlarında ücretsiz konaklama hizmetinden yararlandı.

Projeye ilişkin bilgilere "seyahatsever.gsb.gov.tr" adresinden ulaşılabiliyor.

Operasyonlara 2 bin 889 ekip ve 5 bin 455 personel katıldı. 25 hava aracıyla 53 narkotik dedektör köpeği de operasyonlarda kullanıldı.

Operasyonlar sonucu, 1 ton 707 kilogram uyuşturucu madde ve 2 milyon 156 bin 215 uyuşturucu hap ele geçirildi.

Gözaltına alınan 1926 zanlıdan 976'sı çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, 376'sı hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemleri sürüyor.

Açıklamada, "Gençlerimizin geleceğini, ailelerimizin huzurunu ve toplumumuzun güvenliğini hedef alan zehir tacirlerine asla fırsat vermiyor, uyuşturucuya yönelik operasyonlarımızı kesintisiz şekilde sürdürüyoruz." ifadesine yer verildi.

16 Haziran'da "terörist örgütler tarafından işletildiği" iddia edilen tekneye saldırı düzenlendiği belirtilen açıklamada, istihbarat bulgularının, geminin Doğu Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinde bulunduğunu doğruladığı savunuldu.

Açıklamada, saldırıda bir kişinin öldürüldüğü ve ABD askerlerinden zarar gören olmadığı kaydedildi.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı tekneleri ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

5 Şubat 2026 tarihinden itibaren sürdürülen çalışmalar çerçevesinde Kayseri merkezli olmak üzere Ankara, Adana, Nevşehir, Muğla ve Gaziantep illerini kapsayan operasyonda toplam 282 şüpheli ile 263 adres tespit edildi.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı ve ilgili kolluk kuvvetlerinin katılımıyla 16.06.2026 tarihinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilen operasyonda 231 şüpheli gözaltına alındı.

Firar durumunda bulunan 56 şüpheliye yönelik yakalama çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Operasyon kapsamında yapılan aramalarda; 4 av tüfeği, 2 tabanca, 3 bıçak, 8.580 adet sentetik ecza, 30 adet Neurontin hap, bir miktar bonzai ve metamfetamin ele geçirildi.

Soruşturma kapsamında daha önce gerçekleştirilen ara operasyonlarda 30 şüphelinin tutuklanarak ceza infaz kurumuna gönderildiği tespit edildi.

Uyuşturucu madde ticaretine yönelik soruşturmanın çok yönlü ve titizlikle devam ettiği belirtildi.

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.

Arşiv fotoğraflarının yapay zeka ile canlandırılması tekniğiyle hazırlanan "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" videosunda, cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılan eğitim seferberliğine ilişkin görseller, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrencilerle buluştuğu anlar yer alıyor.

Projenin danışmanlığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Sarıtaş'ın üstlendiği videoda, genç cumhuriyetin, geleceğin bilim adamları, sanatçıları, sporcuları olarak yetiştirdiği öğrenciler ve öğretmenlerin katıldığı 29 Ekim törenleri de yapay zeka ile canlandırıldı.

Videoda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile cumhuriyet değerlerinin çocuklara güçlü şekilde aktarıldığı vurgulanıyor.

Videoda şu mesaja yer verildi:

Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
"Cumhuriyet, emeğin, fedakarlığın ve inancın eseridir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Cumhuriyetimizin değerlerini çocuklarımıza aktarıyoruz. Eğitimin yüzyılına hep birlikte yürürken onların bu ülkenin yetkin, erdemli, üretken, iradeli ve vatansever birer ferdi olmaları için azimle çalışıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de hazırlanan özel videoyu NSosyal hesabından paylaştı.

Paylaşımında, Cumhuriyetin insan iradesine ve hakların eşitliğine dayanan medeniyet tasavvurlarının son düzlüğüne atılan kutlu adım olduğunu belirten Tekin, milletin ortak emeğiyle 29 Ekim 1923'te inşa edilen bu kutlu mirasın, her bir yurttaşın kaderini ortak bir geleceğe dönüştüren en büyük ortak paydaları olduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, bireyi bütün yönleriyle kuşatan bir eğitim felsefesi olarak erdem, bilgi, beceri ve sorumluluk ekseninde insanı merkeze alan, hak temelli bir eğitim vizyonunu temsil ettiğinin altını çizen Tekin, şunları kaydetti.

"Böylece demokrasinin kalıcılığı, özgür düşünen ve vicdanı hür bireylerle güvence altına alınmaktadır. Bugün, dünya devletleri içinde barışçıl ve güçlü duruşuyla Türkiye Cumhuriyeti, adalet ve irfan medeniyetinin modern çağdaki temsili haline gelmiştir. Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun. Bu vesileyle, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Mücadelemizin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle anıyor; aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı tebrik ediyorum.

İran Pers Körfez Pro Ligi temsilcilerinden Esteghlal Khuzestan'ın 25 yaşındaki İranlı oyuncusu Fayaz Mirdoraghi, akrobatik taç atışı sırasında felaketin kıyısından döndü.

AKROBATİK TAÇ ATIŞI SONUNU GETİRİYORDU

25 yaşındaki stoper, Malavan ile oynanan karşılaşmada taç atışını sıra dışı bir şekilde takla atarak kullanmaya çalıştı.

Topun daha uzağa gitmesi nedeniyle nadiren futbolcular tarafından tercih edilen bu atış stilini beklenildiği gibi uygulayamayan Mirdoraghi, takılarak boynunun üzerine düştü.

Boynunun üzerine düşen ve bir süre boyunca yerde kalan genç oyuncu, izleyicileri ve sahadaki futbolcuları korkuttu.

UZMANLAR 'ŞANS ESERİ ÖLÜMDEN DÖNDÜ' DİYOR

Daha sonra ayağa kalkarak sağlık durumunun iyi olduğunu gösteren Mirdoraghi, uzmanlara göre şans eseri ölümden döndü.

İran Devlet Televizyonu'na konuşan uzmanlar, söz konusu pozisyonda Mirdoraghi'nin boynunun kırılmasının oldukça olası olduğunu belirtirken, 25 yaşındaki oyuncunun hayati bir kazayı şans eseri hasar almadan atlattığını hatırlattı.

A- Taktik maktik yok, bam bam bam

B- Kimse harakiri yapacak kadar Japon değil

C- Everyting is something happened

D- Lasciatemi cantare, sono un Italiona

Sorunun doğru cevabı ise: ''C- Everyting is something happened''

HAFİF YARALANDI

Çember boşluğun geniş olması nedeniyle Y.Ç. kazayı başına ve sırtına aldığı darbelerle hafif sıyrıklarla atlatırken, pisttekiler büyük panik yaşadı.

Y.Ç., yakınları tarafından otomobille hastaneye götürüldü.

O ANLAR KAMERADA

Beyin kanaması riskine karşı önlem amaçlı bir gün gözlem altında tutulan genç kadın daha sonra taburcu edildi.

Yaşananlar salonun güvenlik kamerasına yansırken olayla ilgili inceleme başlatıldı.