Bazı gecelerin milletlerin kaderini değiştirdiğini, devletlerin yönünü belirlediğini ve gelecek nesillere yol gösteren bir şuurun temelini oluşturduğunu ifade eden Çiftçi, 15 Temmuz'un da böyle bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Çiftçi, 15 Temmuz'da milli iradenin vesayet odaklarına karşı kesin zaferini ilan ettiğini vurgulayarak, milletin o gece kendisine vurulmak istenen prangaları kendi elleriyle kırdığını dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 15 Temmuz'u, Kurtuluş Savaşı'nın ardından milletin son bir asırda yazdığı en büyük destan olduğu kadar milletin küllerinden yeniden doğuşunun hikayesi olarak nitelendirdiğini hatırlatan Çiftçi, "10. yılında görüyoruz ki 15 Temmuz yalnızca bir gecenin, yalnızca bir kalkışmanın adı değildir. Türk milletinin tarih boyunca verdiği bağımsızlık mücadelesinin son halkalarından biridir. Bu yönüyle 15 Temmuz'u doğru okumak, sadece geçmişi anlamak bakımından değil, geleceği korumak bakımından da milli bir mecburiyettir." değerlendirmesinde bulundu.

"15 Temmuz, klasik bir iktidar değişikliği arayışı değildir"

Bakan Çiftçi, milletin hafızasında darbelerin ve vesayet girişimlerinin derin izleri olduğunu ifade ederek, "27 Mayıs, millet iradesini darağacına mahkum etmiş, merhum Başbakan Adnan Menderes ve arkadaşlarına yönelen bu darbe, siyasal tarihimizde silinmesi mümkün olmayan bir yara açmıştır. 12 Eylül, siyaseti, hukuku, aileleri ve gençliği ağır biçimde yaralayan bir dönem olmuştur. 28 Şubat ise inanç ve vicdan hürriyetini hedef alan karanlık bir vesayet sürecidir, başörtülü genç kızlarımız eğitim haklarından mahrum bırakılmış, imam hatiplere getirilen katsayı uygulamasıyla milyonlarca gencimizin geleceği sınırlandırılmak istenmiştir." diye konuştu.

"15 Temmuz'u bu darbelerden ayıran en önemli husus şudur, bu kez ihanet, devletin içine yıllarca sinsice sızmış bir terör örgütü eliyle gerçekleştirilmek istenmiştir." açıklamasında bulunan Çiftçi, şöyle devam etti:

"FETÖ, dinimizi ve mukaddes değerlerimizi istismar ederek, aziz milletimizin temiz duygularını sömürerek, devletin imkanlarını kullanarak kadrolaşmış, nihayet fırsat bulduğunu düşündüğü anda silahını millete doğrultmuştur. Türk askerinin şerefli üniformasını gasbetmiş, Türk polisinin makamını istismar etmiş, Türk yargısının kürsülerini kirletmiştir. Dolayısıyla, 15 Temmuz, klasik bir iktidar değişikliği arayışı değildir. O, bünyemize yuvalanmış bir terör örgütünün milletin egemenliğini gasbetme girişimidir. FETÖ ise bu karanlık hesabın taşeronu, sahaya sürülmüş kirli bir maşasıdır."

Çiftçi, 15 Temmuz gecesi sadece meydanların değil, vatanın dört bir yanının direnişin adresi olduğunu söyledi.

Güvenlik kurumlarının hedef alınmasının ve vatandaşların üzerine ateş edilmesinin, bu ihanetin hangi boyutta tehdit oluşturduğunu gösterdiğini anlatan Çiftçi, buna rağmen tankların önüne bedenlerini siper eden ve çıplak elleriyle silahlara karşı koyan kahramanların, millet iradesinin hiçbir güç karşısında boyun eğmeyeceğini bütün dünyaya gösterdiğini vurguladı.

"Selalar, 15 Temmuz gecesinde büyük bir uyanış çağrısına dönüştü"

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, o gecenin manevi hafızalarındaki en güçlü unsurlarından birinin, camilerden yükselen selalar olduğunu ifade etti.

Selaların, 15 Temmuz gecesinde büyük bir uyanış çağrısına dönüştüğünü belirten Çiftçi, "O gece okunan selalar millete sadece bir tehlikeyi haber vermemiş, aynı zamanda tarihi bir sorumluluğu hatırlatmıştır, vatanın, ezanın, bayrağın ve devletin birbirinden ayrı düşünülemeyecek kadar güçlü bir anlam bütünlüğü taşıdığını yeniden hissettirmiştir." dedi.

Bakan Çiftçi, milletin o gece gösterdiği tavrın, ani bir refleksin sonucu olmadığını anlatarak, şunları kaydetti:

"Tankların önüne yürümek, kurşunların karşısında geri çekilmemek, bombaların gölgesinde meydanları terk etmemek ancak ahlaki bir kaynaktan beslenen cesaretle mümkündür. Bu cesaretin kaynağı imandır, vatanı mukaddes bilen anlayıştır, şehadeti en yüce makam gören irfandır. 15 Temmuz'un en önemli sonuçlarından biri de millet ile devlet arasındaki kadim bağın çok güçlü biçimde yeniden görünür olmasıdır. FETÖ, devlet kurumlarını ele geçirip millet iradesini teslim alma hesabı yaparken, milletimiz devletine sahip çıkmış, güvenlik güçlerimiz meşru otoriteye sadakatle görev yapmış, millet ile devlet aynı istikamette kenetlenmiştir."

"Örgütün tamamen etkisiz hale geldiğini söylemek mümkün değildir"

Son 10 yılda FETÖ'nün Türkiye içindeki yapılanmasının önemli ölçüde değiştiğini ifade eden Çiftçi, 15 Temmuz sonrasında yürütülen kapsamlı adli ve idari çalışmalar neticesinde örgütün kamu kurumları başta olmak üzere eğitim, finans ve sivil toplum alanlarındaki açık ve kurumsal yapılanmasının büyük ölçüde deşifre edildiğini, devlet kurumları içindeki etkinliğinin ortadan kaldırıldığını bildirdi.

Çiftçi, bu süreçten sonra örgütün, açık yapılanma modelini terk ederek daha gizli, hücre tipi bir yapıya yöneldiğini dile getirerek, sözlerine şöyle devam etti:

"Mensuplar arasındaki irtibat asgariye indirilmiş, kimliğini gizleyen unsurlar aracılığıyla mevcut taban korunmaya çalışılmıştır. Örgütün elebaşı Fetullah Gülen'in ölümünün ardından, örgütün en üst karar organı olan ve çoğunluğu Amerika ile Avrupa'da yaşayan 12 kişilik 'İcra Heyeti' isimli oluşum yönetimde tek söz sahibi haline gelmiştir. Bununla birlikte örgütün tamamen etkisiz hale geldiğini söylemek mümkün değildir. Mensuplar arasındaki dayanışmayı sürdürme girişimleri, yurt dışı yapılanmalarla irtibat çabaları ve gizli faaliyet yürüttüğü değerlendirilen unsurlar ilgili birimlerce yakından takip edilmektedir. Bugün örgüt, açık eylemden çok algı oluşturma, propaganda ve uygun şartların oluşması halinde yeniden yapılanma arayışındadır."

Örgütün haberleşmede kullandığı ByLock uygulamasına ilişkin veri analizleri ve ele geçirilen dijital materyal üzerindeki teknik çözümleme çalışmalarının titizlikle sürdürüldüğünü aktaran Çiftçi, gizli yapılanmaların tespiti, kripto unsurların deşifresi, finansal ve organizasyonel ağların ortaya çıkarılması ile yurt içi ve yurt dışı bağlantıların takibinin kesintisiz devam ettiğini ve elde edilen her yeni bulgunun hukuki çerçevede yargıya intikal ettirildiğini söyledi.

Çiftçi, ihanetin yöntem değiştirmesinin, ihanetin sona erdiği anlamına gelmeyeceğine dikkati çekerek, "İlgili birimlerimiz, örgütün yönetici kadrolarındaki, Türkiye içindeki ve dışındaki unsurların yeniden yapılanma gayretlerini büyük bir titizlikle takip etmektedir. Bu konuda asla rehavete kapılmadan, her türlü istihbari veri dikkatle değerlendirilmektedir. Nitekim, önceki gün 968 kişiyi kapsayan operasyonlarımız kararlı takip ve mücadelemizin göstergesidir." diye konuştu.

Operasyonlar

17-25 Aralık 2013'ten itibaren başlatılan ve 15 Temmuz sonrasında kararlılıkla sürdürülen çalışmalar kapsamında, örgüte yönelik soruşturma ve operasyonların ilgili mevzuat çerçevesinde kesintisiz devam ettiğini vurgulayan Çiftçi, şu bilgileri verdi:

"2016'dan 10 Temmuz 2026'ya kadar geçen dönemde toplam 72 bin 765 operasyon gerçekleştirilmiş; ulusal güvenliğe yönelik suçlardan 195 bin 803 şüpheli hakkında işlem yapılmış, 34 bin 164 kişi tutuklanmıştır. Rakamların yıllara göre seyri, mücadelenin mahiyetindeki değişimi de gözler önüne sermektedir. Darbe girişiminin yaşandığı 2016'da 4 bin 170 operasyon gerçekleştirilmiş, örgütün açık yapılarının büyük ölçüde ortaya çıkarıldığı 2017 ve 2018'de bu sayı zirveye ulaşarak sırasıyla 13 bin 571 ve 13 bin 895 olmuştur.

İlerleyen yıllarda örgütün açık yapılanması büyük ölçüde çökertildikçe operasyon sayıları kademeli olarak azalmış; 2019'da 11 binin üzerinde, 2020'de 9 bin 120, 2021'de 7 bin 569, 2022'de 5 bin 213 olarak kaydedilmiştir. 2023'ten itibaren istihbarata dayalı ve hedefli operasyonlara ağırlık verilmesiyle rakamlar 2023'te 3 bin 249, 2024'te 2 bin 660, 2025'te 1712 seviyesine gerilemiş; 2026'nın ilk 6 ayında ise 604 operasyon yürütülmüştür."

İşlem yapılan şüpheli sayısında da benzer bir seyrin izlendiğini dile getiren Çiftçi, "Örgüte yönelik en yoğun işlemlerin yapıldığı 2016 ve 2017'de bu rakam 50 bini aşmış; örgütün hareket kabiliyeti daraldıkça sonraki yıllarda istikrarlı biçimde düşerek 2026'nın ilk yarısında 703'e inmiştir. Tutuklamalarda en yoğun dönem yine 2016 ile 2017 olmuş, bu iki yılda sırasıyla 10 bin 977 ve 11 bin 145 kişi tutuklanmış, ilerleyen yıllarda örgütün açık yapılarının tasfiyesiyle birlikte yıllık tutuklu sayıları birkaç yüz seviyesine gerilemiştir." dedi.

Bakan Çiftçi, rakamlardaki bu azalışın, tehdidin sona ermesi değil, mücadelenin, örgütün açık yapılarından gizli ve kripto unsurlarına kaymış olması anlamına geldiğinin altını çizerek, "Bu tablo, devletimizin, milli güvenliğine kasteden bu yapıya karşı hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde yürüttüğü tavizsiz mücadelenin en somut göstergesidir. Mücadelemiz ilk günkü azim ve kararlılıkla sürmektedir." vurgusunu yaptı.

"FETÖ, mücadelesini bambaşka bir alana taşıdı"

FETÖ'nün gizli yapılanması ve yürüttüğü propaganda faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çiftçi, "Burada, üzerinde henüz yeterince durulmayan bir çerçeveye dikkati çekmek isterim. FETÖ, 15 Temmuz gecesi kaybettiği zemini bir daha geri alamayacağını gördüğü an, mücadelesini bambaşka bir alana taşıdı. Örgütün ağırlık merkezi artık mekan değildir. Yani kurumları ele geçirmek, kadrolaşmak, sokağa hakim olmak değildir. Bugün örgütün asıl hedefi, milletimizin zihni ve hafızasıdır. Bunu, örgütün zayıfladığının değil, ihanetin kabuk değiştirdiğinin işareti olarak okumak gerekir." diye konuştu.

Çiftçi, örgütün merkezi yapıdan uzaklaşıp dağınık ve gevşek bağlı hücrelere dönüştüğünü ifade ederek, şunları kaydetti:

"Bu dağınıklık bir güçsüzlük gibi görünse de asıl maksadı, yakalandığında izinin sürülememesi, yani her halkanın inkar edilebilir olmasıdır. İşte örgütün gizli yapılanması ile propaganda faaliyeti tam da burada birleşmekte, görünmez kalan yapı, görünür olan tek şeyi, yani algıyı yönetmeye çalışmaktadır.

Propaganda tarafında ise karşımızda alışıldık bir yalan makinesi yoktur. Örgüt, milleti belirli bir yalana inandırmayı çoktan bir kenara bırakmıştır, asıl amacı, insanımızın doğruyu yalandan ayırma kabiliyetini köreltmektir. Çünkü bir toplum neyin doğru olduğuna dair güvenini kaybettiğinde, her yalana açık hale gelir."

"Hakikat tek bir yalanla çürütülmez"

Örgütün gazete ve televizyon kuruluşlarını kaybetmesine rağmen dijital mecralarda bir "gürültü duvarı" örmeye çalıştığını söyleyen Çiftçi, "Uluslararası literatürde 'yalan hortumu' olarak adlandırılan bu yöntemde hakikat tek bir yalanla çürütülmez. Yüksek hacimli, birbiriyle çelişmekten çekinmeyen ve durmadan tekrarlanan iddiaların oluşturduğu uğultuda sesi duyulamaz kılınır. Buradaki gaye ikna etmek değil, insanı yorup şüpheye ve kayıtsızlığa sürüklemektir." dedi.

Çiftçi, örgütün bunu yaparken hür toplumların en kıymetli değerlerini, ifade özgürlüğünü, basın hürriyetini ve iltica hakkını kendisine kalkan yapmaya çalıştığını vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bugün örgüt, gücünün büyük kısmını 15 Temmuz'un hakikatini bulandırmaya harcıyor. 'Kontrollü darbe', 'faili belirsiz', 'tiyatro' gibi kuşku fısıltıları, milletimizin o gece bizzat kendi gözüyle gördüğü gerçeği zamanla aşındırmak için üretiliyor. Örgüt, meydanda ve kurumda kazanamayacağını bildiği için artık şüphede ve unutmada kazanmayı umuyor.

Bu hamlenin zamanlaması da tesadüf değildir. O geceyi bizzat yaşamış neslin canlı hafızası, tabiatı gereği belli bir ömürle sınırlıdır, zamanla bu hatıranın anıtlara, müzelere, anma törenlerine ve en önemlisi eğitime, yani milletin kalıcı hafızasına emanet edilmesi gerekir. 10. yıl, işte bu hassas devir teslim anıdır ve örgüt de tam bu aralıkta, hatıra sağlam bir zemine oturmadan onu zehirlemek istemektedir. Devletimizin 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nden anma programlarına, müzelerden ders müfredatına kadar ördüğü her hatıra, bu kuşatmaya karşı diktiğimiz birer siperdir."

"Tehdit sona ermedi"

FETÖ tehdidinin sona erdiğini düşünmenin ciddi bir yanılgı olacağına dikkati çeken Çiftçi, örgütle mücadelenin geçmişte kalmış ve kapanmış bir dosya olarak görülemeyeceğini söyledi.

Çiftçi, "Dün 'himmet' adı altında örgütlenenler vardı, bugün başka maskelerle ortaya çıkmak isteyenler olabilir. Dün eğitim kisvesi kullananlar vardı, bugün farklı alanlarda benzer yöntemlere başvuranlar olabilir. Bu sebeple devlet hafızasının diri tutulması, kurumsal tedbirlerin aksatılmadan sürdürülmesi ve milli şuurun canlı tutulması hayati önemdedir." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Son darbeci de yargıya hesap verene kadar bu süreç kararlılıkla devam edecektir." sözlerini hatırlatan Çiftçi, İçişleri Bakanlığı olarak başta FETÖ olmak üzere hiçbir terör örgütüne, hiçbir ihanet yapılanmasına ve hiçbir vesayet girişimine geçit vermediklerini ve vermeyeceklerini vurguladı.

"15 Temmuz, Türkiye Yüzyılı'nın en sağlam zeminidir"

Çiftçi, Türkiye Yüzyılı vizyonuyla sürdürülen eser ve hizmet siyasetinin, Türkiye'yi daha güvenli, daha müreffeh ve daha aydınlık yarınlara taşıdığına değinerek, "15 Temmuz'da korunan milli irade, bugün Türkiye Yüzyılı'nın üzerinde yükseldiği en sağlam zemindir." ifadesini kullandı.

15 Temmuz'u sahih bir hafıza zemini üzerinde gelecek nesillere aktarmanın en önemli görevlerden biri olduğuna işaret eden Çiftçi, "Geçmişte yaşanan darbeleri, 27 Mayıs'ın acısını, 12 Eylül’ün toplumsal tahribatını, 28 Şubat'ın inanç dünyamızda açtığı yaraları ve 15 Temmuz'da FETÖ eliyle sahnelenen ihaneti doğru anlatmak, gençlerimizin milli irade ve vatan şuurunu güçlendirmek bakımından büyük önem taşımaktadır." dedi.

Çiftçi, tarih şuuru zayıfladığı gün fitne odaklarının yeniden cesaret bulacağını belirterek, "Bu sebeple 15 Temmuz'u yalnızca hafızalarda kalan bir destan olarak değil, her türlü vesayete karşı uyanık olmayı öğreten, milli iradeyi koruma sorumluluğunu hatırlatan canlı bir şuur olarak gelecek kuşaklara taşımak hepimizin ortak görevidir. Bu, aynı zamanda benzer ihanetlerin bir daha zemin bulamaması için milletimize ve devletimize karşı bir vefa borcudur." değerlendirmesinde bulundu.

Şehit ailelerine hitaben Çiftçi, "Evlatlarımız, eşleriniz, yakınlarınız yalnızca bir geceyi kurtarmadılar, bu milletin hafızasına bir daha sökülmeyecek bir iz bıraktılar. Bugün o gecenin hakikatini karartmaya çalışan varsa, buna verilecek en güçlü cevap onların hatırasıdır. Onlar unutulmadıkça, o ihanet asla aklanamayacaktır." görüşünü aktardı.

"O hafızanın bekçisi artık gençlerimizdir"

Çiftçi, gazilerin de 15 Temmuz gecesinin yaşayan şahitleri olduğunu ifade ederek, bedeninde o gecenin izini taşıyan bir insanın şahitliğinin hiçbir propaganda tarafından ortadan kaldırılamayacağını söyledi.

Gazilerin hiçbir arşivin yerini tutamayacak canlı birer hakikat olduğunu belirten Çiftçi, onlara duyulan minnetin zamanla azalan değil, her yıl daha da derinleşen bir borç olduğunu dile getirdi.

Gençlere bırakılan emanetin yalnızca bir vatan değil, aynı zamanda bir hakikat olduğunu vurgulayan Çiftçi, "O geceyi belki bizzat yaşamadılar ama en zor ve en kıymetli görev tam da bu yüzden gençlerindir. Yaşamadıkları bir hakikati doğru öğrenmek, çarpıtılmasına izin vermemek ve olduğu gibi kendilerinden sonrakine devretmek... Bir milleti ayakta tutan, yalnızca sınırları değil, nesilden nesle bozulmadan taşınan ortak hafızasıdır. O hafızanın bekçisi artık gençlerimizdir." diye konuştu.

Bakan Çiftçi, 15 Temmuz şehitlerini rahmetle, gazileri minnetle andığını belirterek, "Rabb'im milletimize bir daha böyle bir ihanet yaşatmasın, hafızamızı diri, kardeşliğimizi pekişmiş eylesin. Devletimiz ebed müddet payidar, milletimiz birlik ve beraberlik içinde daim olsun." temennisinde bulundu.

Emine Erdoğan, paylaşımında şunları kaydetti:

"15 Temmuz, vatan toprağında yükselen direnişin, sarsılmaz bir cesaretin adıdır. O gece, karanlığa karşı yürekleriyle ışık olan kahramanlarımız, millet iradesinin sesi, istiklalimizin onurlu neferleri oldu. Demokrasimiz uğruna verilen bu büyük mücadele ve gösterilen fedakarlık, milletimizin hafızasında daima yaşayacaktır. 15 Temmuz destanını yazan aziz şehitlerimizi rahmetle, kahraman gazilerimizi minnet ve şükranla yad ediyorum."

750’den Fazla Eğitim Tek Dijital Platformda Sunuluyor

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde geliştirilen KDM-ORG platformunun Türk sivil havacılığında eğitim, sınav ve yetkinlik süreçlerini dijital, standart ve veriye dayalı bir yapıyla yürüttüğünü belirten Uraloğlu, “KDM-ORG platformumuzda hâlihazırda 750’den fazla eğitim yer alıyor. Sivil havacılık sektörünün farklı alanlarına yönelik eğitim süreçlerini tek bir dijital sistem üzerinden yönetiyoruz.” dedi.

“Şehit Yakınlarımızın ve Gazilerimizin Sivil Havacılık Alanındaki Eğitimlere Kolay Erişimini Sağlıyoruz”

KDM-ORG platformunda yer alan teorik eğitimlerin şehit yakınları ve gazilere ücretsiz sunulduğunu ifade eden Bakan Uraloğlu, “Bu uygulamayla şehit yakınlarımızın ve gazilerimizin sivil havacılık alanındaki eğitimlere kolay erişimini sağlıyor, mesleki gelişimlerini destekliyor ve havacılık sektöründeki kariyer imkânlarına erişimlerine katkı sunuyoruz.” diye konuştu.

Fidan'ın ziyareti kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından kabul edilmesi ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'nın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Kırım Tatarları'nın milli lideri Mustafa Abdulcemil Kırımoğlu ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Rıfat Çubarov dahil olmak üzere üst düzey yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.

Bakan Fidan'ın görüşmelerde Türkiye-Ukrayna ilişkilerinin ekonomi, enerji ve savunma başta her alanda daha da geliştirilmesi ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesi için atılabilecek müşterek adımlara ilişkin görüş alışverişinde bulunması bekleniyor.

Türkiye'nin Ukrayna'nın bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteğini, Ukrayna'ya her alanda ve platformda sağlanan yardımlara da değinerek bir kere daha teyit edecek Fidan'ın, Ukrayna'da adil ve kalıcı barışın sağlanmasına yönelik diplomatik çabaların sürdürülmesinin önemine dikkati çekmesi ve Türkiye'nin, Ukrayna ve Rusya'yı müzakere masası etrafında yeniden bir araya getirmeye hazır olduğunu dile getirmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e taşınmaması gerektiğinin altını çizerek, Karadeniz'de artan gerginliğin azaltılmasının ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının önemini vurgulaması bekleniyor.

Bu kapsamda, Karadeniz'de limanların ve gemiler ile balıkçı tekneleri başta deniz taşıtlarının hedef alınmasının hiçbir koşul altında kabul edilemeyeceğinin altını çizmesi beklenen Fidan'ın, Türkiye'nin Karadeniz'in barış, istikrar ve işbirliği havzası olarak muhafaza edilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini kararlılıkla sürdürdüğünü ifade etmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Türk firmalarının Ukrayna'daki mevcut yatırımları ve üstlendikleri projelerle Ukrayna'nın yeniden imarına önemli katkılar sunabileceğini belirtmesi, Türkiye'nin Kırım'ın yasa dışı ilhakı konusundaki pozisyonunu yinelemesi ve Kırım Tatarlarının haklarının güçlendirilmesi hususunda ilave adımlar atılmasının önemine dikkati çekmesi bekleniyor.

Serbest ticaret anlaşması

Türkiye ile Ukrayna arasında 3 Şubat 2022'de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), Bakan Fidan'ın Kiev'i ziyaretinin hemen öncesinde, Ukrayna Parlamentosu tarafından dün onaylandı.

Söz konusu yasanın Devlet Başkanı Zelenskiy tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Dört senedir onaylanması beklenen anlaşmanın Türk ihracatçılarının Ukrayna pazarında Avrupa Birliği ihracatçılarıyla benzer rekabet koşullarına sahip olması ile Türkiye-Ukrayna ekonomik ve ticari ilişkilerinin daha da gelişerek 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşılmasına katkıda bulunması bekleniyor.

Türkiye ile Ukrayna arasında 2024'te 6,2 milyar dolar olarak gerçekleşen ikili ticaret hacmi 2025'te 6,6 milyar dolara yükseldi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Ukrayna’yı son olarak 29-30 Mayıs 2025'te ziyaret etmişti.

Ukrayna’dan Türkiye’ye dışişleri bakanı düzeyindeki son ziyaret ise 7-8 Temmuz'da Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi vesilesiyle gerçekleştirilmişti.

Sabahın ilk ışıklarıyla havadan da müdahale başladı. Söndürme çalışmalarına 6 helikopter ve 4 uçak destek veriyor.

Orman Genel Müdürlüğünden yapılan açıklamada, yangının "büyük ölçüde" kontrol altına alındığı bildirildi.

Açıklamada, "Gece boyunca aralıksız sürdürdüğümüz mücadelemiz, günün ilk ışıklarıyla birlikte havadan ve karadan yoğun şekilde devam ediyor. Yangını tamamen kontrol altına almak için ekiplerimiz sahada çalışmalarını sürdürüyor." ifadelerine yer verildi.

Vali Akbıyık bölgede

Yangın bölgesine giderek incelemelerde bulunan ve koordinasyon çalışmalarını yerinde denetleyen Muğla Valisi İdris Akbıyık, gazetecilere yaptığı açıklamada, yangının dün saat 17.03 sıralarında başladığını belirtti.

İl genelinde 6 farklı yangınla mücadele edildiğini aktaran Vali Akbıyık, "O esnada Orman Bölge Müdürlüğü ekiplerimiz Ortaca ve Kavaklıdere'deki yangınlar dahil olmak üzere 3 farklı yangına aynı anda müdahale ediyordu. Bugün çıkan toplam 6 yangından diğer 5'i kontrol altına alındı. Buradaki mücadelemiz ise devam ediyor." dedi.

"1120 vatandaşımız tedbir amaçlı tahliye edildi"

Hava sıcaklıklarının artması ve nem oranının yüzde 30'un altına düşmesinin yangının yayılmasında etkili olduğunu vurgulayan Vali Akbıyık, meteorolojik şartların önümüzdeki günlerde de hassasiyetini koruyacağını ifade etti.

Yerleşim yerlerine yönelik her türlü tedbirin alındığını belirten Vali Akbıyık, şunları kaydetti:

"Rüzgarın yönü, nem durumu ve arazi şartları yangının yayılmasında maalesef çok etkili. Herhangi bir olumsuzluk yaşanmaması adına bölgedeki bir otel ve bir tatil sitesini tedbir amaçlı boşalttık. Otellerden 350, tatil sitesinden ise 770 olmak üzere toplam 1120 vatandaşımızı güvenli alanlara tahliye ettik. Ekiplerimiz gerekli tedbirleri alarak bölgede konumlandı, yangını durdurmaya çalışıyoruz."

Yangının söndürülmesi için devletin tüm imkanlarının seferber edildiğini dile getiren Vali Akbıyık, müdahalede yer alan araç ve personel sayılarına ilişkin, "Gündüz saatlerinde havadan 12 helikopter ve 8 uçakla yoğun bir müdahale gerçekleştirildi. Karadan ise müdahalemiz durmaksızın devam ediyor. Sahada şu an 11 dozer, 3 ekskavatör, 4 treyler, 62 arazöz, 6 ilk müdahale aracı, 29 su tankeri, 40 destek aracı, emniyet ve jandarmamıza ait 4 TOMA, 4 ambulans ve toplam 517 personelimiz görev yapıyor." ifadesini kullandı.

Yangın söndürme çalışmalarının tam bir seferberlik ruhuyla yürütüldüğünü kaydeden Vali Akbıyık, şöyle konuştu:

"Orman Genel Müdürlüğümüz başta olmak üzere AFAD, jandarma, emniyet teşkilatımız, termik santrallerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız, büyükşehir belediyesi itfaiye ekipleri, Yatağan, Milas ve Didim belediyeleri ile MUSKİ, DSİ ve UMKE ekipleri sahada omuz omuza çalışıyor. Yeşil vatanımızı korumak için büyük bir mücadele veriyoruz. Yangının çıkış nedeniyle ilgili jandarma ekiplerimizin araştırması sürüyor. Milas'ımıza, Muğla'mıza ve ülkemize geçmiş olsun."

Burada gazetecilere açıklamada bulunan Aksakallı, ülkenin milli birliğini ve bekasını ortadan kaldırmak isteyen ihanet şebekelerinin darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçtiğini söyledi.

Anadolu topraklarında Müslüman-Türk devletini istemeyenlerin olduğunu vurgulayan Aksakallı, şöyle konuştu:

"Sultan Alparslan'ın kefenini giyerek Anadolu topraklarına ayak bastığından beri Haçlı-Siyonist ittifakının hiç vazgeçmedikleri hedefi, Anadolu topraklarında Müslüman-Türk devletinin olmaması. Bu yöndeki gayretlerini tarihin süresi içerisinde görüyoruz. Bunun son perdesi 15 Temmuz 2016'da Siyonist, emperyalist güçlerin FETÖ'ye uygulattıkları darbe girişimidir. Tabii yine o gün Sayın Cumhurbaşkanımız, Sultan Alparslan'ın kefenini giydiği gibi o gece kefenini giyerek Türk milletini arkasına alıp ihanete 'dur' demiştir."

"Şehadeti kutlu olsun"

Aksakallı, ülkesinin bağımsızlığı, milli birlik ve beraberliği için şehadete koşan 251 şehitten birinin de kendi koruması Ömer Halisdemir olduğunu hatırlattı.

Ömer Halisdemir'in ihanet şebekelerine "dur" dediğini vurgulayan Aksakallı, şunları kaydetti:

"Ömer Halisdemir'in darbeci Semih Terzi'yi öldürmesi, darbenin önlenmesinde kritik dönüm noktalarından birisiydi. Çünkü sözde general Semih Terzi, Ankara'daki, Marmaris'teki ve Türkiye çapındaki bütün operasyonları yönetecekti. Ömer Halisdemir ihanet sürüsünün, ihanet şebekesinin içine dalıp Semih Terzi'yi öldürerek bu ihanete 'dur' demiştir. Tabii kahir sürüsünün kurşunlarıyla aynı yerde şehit olmuştur. Şehadeti kutlu olsun. O yüzden bunlar bize tarihi bir dönüm noktası. Geldiğimiz noktada devletimiz, milletimiz bu ihanet şebekelerinden büyük bir şekilde kurtulmaya çalışmıştır ve iyi bir noktaya gelmiştir. Ordumuz bugün bütün bu ihanet şebekelerinden arınarak en iyi seviyesini yaşamaktadır. Bu dönüm noktasının bizlere ders olması lazım. Bütün milletimiz, milli birlik beraberlik içerisinde ülkesini yaşatmak için mücadele etmesine devam etmesi lazım. Tabii bütün dünya şunu iyi biliyor ki bu millet, istikbaline ve istiklaline aşık bir millet. 15 Temmuz'da olduğu gibi canı pahasına tanka, topa, uçağa karşı birlik içerisinde canını ortaya koymuştur. Bütün şehitlerimizin şehadeti kutlu olsun. Devletimiz, milletimiz var olsun. Bunu herkesin iyi bilmesi lazım ki bayrağımızı indiremeyecekler, ezanımızı susturamayacaklar. Bu millet, mazlumların bir umudu olarak ilelebet yaşayacaktır."

Şehit Halisdemir'in kabri başında da dua ederek, Kur'an-ı Kerim tilavetini dinleyen Aksakallı, mezarlıkta bulunan vatandaşlarla sohbet ederek, fotoğraf çektirdi.

En düşük emekli aylığı temmuz ödeme döneminden itibaren 23 bin 552 liraya yükseltilecek.

Kanun'da yapılan düzenlemeye göre, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı ödenenlere ve hak sahiplerine dosya bazında 20 bin lira olarak öngörülen aylık asgari ödeme tutarı, 2026 temmuz ayı ödeme döneminden itibaren yılın ilk 6 aylık dönemi için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan enflasyon oranı kadar artırılarak 23 bin 552 lira çıkarılacak.

Bu hüküm, temmuz ayı ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Felakette hayatını kaybedenlerin sayısının 173 artarak 4 bin 734'e yükseldiğini kaydeden Rodriguez, yaralı sayısının ise 16 bin 740 olduğunu belirtti.

Ulusal basında çıkan habere göre, Venezuela Ulusal Meclisi, salı günü yaptığı açıklamada, "istikrarı, demokrasiyi ve ulusal toparlanmayı güçlendirmek" amacıyla muhalefetin bir kesimiyle ortak çalışma sürecinin başlatıldığını duyurdu.

Meclis ayrıca, 24 Haziran depremlerinin ardından gösterdiği dayanışma nedeniyle Washington'a teşekkür ederek, ABD Başkanı Donald Trump yönetimine "ülkenin yeniden toparlanması, istikrarın pekiştirilmesi ve Venezuela'nın demokratik kurumlarının güçlendirilmesine verdiği destekten" dolayı şükranlarını sundu.

Venezuela'da 2 büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ülkede, ölü ve yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

Teorik eğitimin yanı sıra uygulama ve araştırma odaklı yaklaşımıyla öğrencilerin bilimsel düşünme, problem çözme ve proje geliştirme becerilerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Okula kabul süreci kapsamında gerçekleştirilecek TÜBİTAK Fen Lisesi Okul Özel Sınavı başvuruları, bugün saat 23.59'a kadar e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden alınacak.

TÜBİTAK Fen Lisesinde öğrenim gören öğrenciler, eğitim hayatları boyunca birçok akademik ve sosyal imkandan ücretsiz olarak yararlanıyor.

Hazırlık sınıfından itibaren aylık karşılıksız burs, TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi'nde ücretsiz konaklama ve yemek olanağı, Türkiye'nin en donanımlı ve uluslararası standartlara sahip TÜBİTAK araştırma laboratuvarlarını kullanma imkanının yanı sıra bilim insanları ve araştırmacılar tarafından sunulan mentörlük ve akademik danışmanlık desteği, ulusal ve uluslararası proje yarışmaları ile bilim olimpiyatlarına hazırlık desteği, bilim söyleşileri, kulüp çalışmaları, teknik geziler, sosyal ve sportif etkinlikler, kitap, eğitim materyali ve diğer akademik desteklerle okul kıyafeti desteği öğrencilere sunulan başlıca imkanlar arasında yer alıyor.

Yeni eğitim-öğretim yılında 90 öğrenci kabul edilecek

2026-2027 eğitim-öğretim yılında 90 öğrencinin kabul edileceği TÜBİTAK Fen Lisesine, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında resmi, özel ve imam hatip ortaokullarının 8'inci sınıfında öğrenim gören ve 2026 LGS sonuçlarına göre yüzde 1'lik başarı diliminde yer alan tüm öğrenciler başvuruda bulunabilecek.

Adaylar, TÜBİTAK Fen Lisesi Okul Özel Sınavı'na başvursalar dahi, LGS tercih dönemi boyunca, e-Okul sistemi üzerinden farklı ortaöğretim kurumları için tercih işlemlerini gerçekleştirebiliyorlar. Bu kapsamda sınava başvurmak, tercih yapmaya engel oluşturmuyor.

Sınav 18 Temmuz'da, 25 sınav merkezinde gerçekleştirilecek

TÜBİTAK Fen Lisesi Okul Özel Sınavı, 18 Temmuz Cumartesi günü 10.00-11.40 saatlerinde Adana, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul Anadolu, İstanbul Avrupa, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Mersin, Muğla, Sakarya, Samsun, Tekirdağ, Trabzon ve Van olmak üzere 24 ilde, TÜBİTAK tarafından belirlenen 25 sınav merkezinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilecek.

Hazırlık sınıfı dahil 5 yıllık eğitim programı uygulayan TÜBİTAK Fen Lisesi 2021-2022 eğitim-öğretim yılında ilk öğrencilerini kabul ederek faaliyetlerine başladı.

Lisenin 1 yıl İngilizce hazırlık olmak üzere toplam 5 yıl sürecek eğitim faaliyetleri boyunca, fen lisesi müfredatının yanında pek çok alanda özel hazırlanmış seçmeli dersin bulunduğu müfredat uygulanıyor.

TÜBİTAK Fen Lisesi, kuruluşunun üzerinden kısa bir süre geçmesine rağmen elde ettiği üstün başarılarla ulusal ve uluslararası bilim olimpiyatlarının öncü kurumları arasında yer alıyor.

Kısa sürede kazanılan madalyalar ve dereceler, bireysel başarı hikayeleri olmanın ötesinde, okulun bilim ve teknoloji alanındaki geleceğine duyulan güvenin de bir yansıması niteliğinde. Bu başarılar, nitelikli eğitim anlayışının, alanında uzman eğitim kadrosunun ve öğrencilerin azimli çalışmalarının bir göstergesi.

TÜBİTAK Fen Lisesi Okul Özel Sınavı'na ilişkin başvuru koşulları, sınav kapsamı, takvim ve diğer ayrıntılar "TÜBİTAK Fen Lisesi Okul Özel Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzu"nda yer alıyor.

Söz konusu kılavuza "https://tubitak.gov.tr/tr/haber/tubitak-fen-lisesi-okul-ozel-sinavi-basvuru-ve-uygulama-kilavuzu-yayinlandi" adresinden ulaşılabiliyor.

“Suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama”, “suç örgütü kurma, yönetme veya üye olma” ve “nitelikli dolandırıcılık” suçlamaları yöneltilen Levent, isnatları reddetti. Ancak derneğin mali yönetimi, banka hesapları, borsa işlemleri, çek ve senetler ile 80 milyon liralık para hareketine ilişkin dikkat çekici kabullerde bulundu.

“AHBAP'A 2023’TE 4,3 MİLYAR LİRA BAĞIŞ GELDİ”

Haluk Levent, 6 Şubat depremlerinin ardından Ahbap Derneğine 2023 yılında yaklaşık 4 milyar 300 milyon lira bağış geldiğini söyledi.

Bu paranın yaklaşık 4 milyar lirasının aynı yıl içerisinde harcandığını söyleyen Levent, bağışların neredeyse tamamının iki yıl içinde deprem bölgesindeki faaliyetlerde kullanıldığını öne sürdü.

Levent, yardım faaliyetlerine ilişkin faturaların ve teslim belgelerinin ilgili kamu kurumlarında bulunduğunu belirtirken, soruşturmaya konu olan mali sorunların 2026 yılında başladığını iddia etti.

“BORSADA İŞLEM YAPMAK GİBİ BİR ZAAFIM VAR”

İfadesinde borsa işlemlerine yer ayıran Levent, borsada işlem yapmasını “zaaf” olarak nitelendirdi. Deprem döneminin kendisine getirdiği ekonomik maliyetler nedeniyle daha fazla borsa işlemi yaptığını ve daha büyük riskler aldığını söyleyen Levent, bu süreçte yüksek miktarda borçlandığını kabul etti.

Levent, “Depremin ilk iki yılının bana getirdiği ekonomik maliyetler benim daha çok borsada işlem yapmama ve daha çok risk almama sebep oldu. Bu paraları hep borçlandım” ifadelerini kullandı.

Ahbap Derneğinin parasını borsada kullandığı iddiasını reddeden Levent’in, kendi adına banka hesabı kullanmadığını ve başka kişiler adına kayıtlı hesapları yönettiğini açıklaması ise soruşturmadaki şüpheli para hareketlerini gündeme getirdi.

“KENDİMİ VE İŞLERİMİ DOĞRU DÜRÜST YÖNETEMEDİM”

Haluk Levent, derneğin mali işleyişi ve kendi işlemleri hakkında dikkat çeken bir özeleştiride bulundu.

“Kendimi, etrafımı ve işlerimi maalesef doğru dürüst yönetemedim” diyen Levent, Ahbap Derneğinde 2026 yılına ilişkin eksiklikler ve usulsüz görünen işlemler bulunduğunu kabul etti.

Levent, söz konusu işlemleri yıl sonuna kadar dernek kayıtlarına geçirerek düzeltmeyi planladığını, ancak operasyon nedeniyle buna fırsat bulamadığını ileri sürdü.

DERNEK ÇEKLERİNİ ŞAHSİ TEMİNAT OLARAK KULLANDI

Ahbap İktisadi İşletmesine ait çek karnesini kullanma yetkisinin kendisinde olduğunu söyleyen Levent, dernek bağlantılı çek ve senetleri şahsi işlemlerinde teminat olarak kullandığını kabul etti.

Levent, ifadesinde, “Ahbap çeklerini ve senetlerini kimi yerlerde teminat olarak kullandım. Yüksek miktarda borçlandım. Bunun adına usulsüzlük diyebilirsiniz ama yolsuzluk diyemezsiniz” dedi.

Derneğin mali araçlarının şahsi borç ilişkilerinde kullanıldığını ortaya koyan bu beyan, soruşturmanın dikkat çeken başlıklarından biri oldu.

80 MİLYON LİRA İÇİN “BENİM PARAM” SAVUNMASI

Haluk Levent, Yeliz Kaya’ya aktarıldığı belirtilen 80 milyon liraya ilişkin olarak söz konusu paranın kendisine ait olduğunu savundu.

Levent, “80 milyon benim paramdır” diyerek bu tutarın Ahbap Derneğine kazanç sağlamak amacıyla kullanıldığını ileri sürdü.

Paranın hangi işlemlerden geçtiği ve dernek hesaplarıyla nasıl ilişkilendirildiğine yönelik incelemeler sürerken Levent, borcu taşınmaz devri yoluyla kapatmayı planladığını söyledi.

80 MİLYONA KARŞILIK 150 MİLYONLUK 20 DAİRE

Levent, bugünkü değerinin yaklaşık 150 milyon lira olduğunu öne sürdüğü 20 taşınmazı, 80 milyon lira karşılığında Ahbap Derneğine vermek istediğini anlattı.

Bu işlem için dernek yönetim kurulundan karar aldırdığını belirten Levent, 20 dairenin Ahbap Derneği adına tescili için Çerkezköy Tapu Müdürlüğüne başvurulduğunu savundu.

Levent, 80 milyon liralık borcun dairelerin devredilmesiyle faiziyle birlikte kapanacağını ileri sürerken, tapu işlemlerinin gözaltına alınmasından önce tamamlanamadığını söyledi.

“BİR GÜN DAHA BEKLENSEYDİ PARA ÇIKIŞI OLMAYACAKTI”

Operasyonun zamanlamasını eleştiren Haluk Levent, taşınmazların devrinin tamamlanmasına kısa süre kala gözaltı işlemlerinin gerçekleştirildiğini iddia etti.

Levent, “Ben 14 Temmuz 2026 Salı günü gözaltına alınsaydım şu anda Ahbap Derneğinden hiçbir şekilde para çıkışı olmayacaktı” şeklinde beyanda bulundu.

Operasyonun 12 Temmuz Pazar günü yapılmasını “bilinçli ve kasıtlı” olarak nitelendiren Levent, bir gün daha beklenmesi hâlinde Yeliz Kaya’ya aktarılan paranın taşınmazlarla kapatılacağını ve operasyonun “boşa düşeceğini” savundu.

Ancak Levent’in “Bir gün daha beklenseydi dernekten para çıkışı olmayacaktı” şeklindeki ifadesi, operasyon öncesinde planlanan para ve taşınmaz hareketlerinin niteliğine ilişkin şüpheleri artırdı.

BAŞKALARININ HESAPLARINI YÖNETTİĞİNİ KABUL ETTİ

Haluk Levent, kendi adına banka hesabı kullanmadığını, Yeliz Kaya adına kayıtlı VakıfBank ve Halkbank hesaplarını kendisinin yönettiğini söyledi.

Konserlerden kazandığı paraların bu hesaplara yatırıldığını ve paraları kendisinin kullandığını belirten Levent, Zafer Yay adına kayıtlı bir yatırım hesabını da kullandığını kabul etti.

Levent ayrıca Risus Organizasyon şirketinde gayriresmî ortak olduğunu, şirketin resmî sahibinin ise Zafer Yay olduğunu ifade etti.

“DERNEĞİN PARASAL ANLAMDA TEK YETKİLİSİ BENİM”

Ahbap Derneğini kendisinin kurduğunu ve kuruluşundan itibaren başkanlık görevini yürüttüğünü söyleyen Levent, dernek hesaplarında para çekme yetkisinin yalnızca kendisinde olduğunu açıkladı.

Levent, “Parasal anlamda derneğin tek yetkilisi benim” diyerek derneğin mali işlemlerindeki doğrudan sorumluluğunu kabul etti.

Dernek hesapları, başkaları adına kayıtlı banka ve yatırım hesapları ile şahsi borç ilişkilerinin birbiriyle bağlantısı, soruşturma kapsamında mali raporlar ve banka kayıtları üzerinden inceleniyor.

ADLİ MAKAMLAR, İFADENİN SULANDIRILMASINA İZİN VERMEYİNCE LEVENT SUSMA HAKKINI KULLANDIĞINI SÖYLEDİ

İfadenin ilerleyen bölümünde kendisine yöneltilen milyarlarca liralık para trafiği verileri ve soruları gören Levent'in, yöneltilen sorulara yanıt vermek yerine ifadeyi sulandıracak şekilde davranması üzerine ifadeye ara verildiği öğrenildi.

Şüpheli işlemlere ve faaliyetlere ilişkin hususlara yanıt vermesi kendisine bildirilen Levent'in, en kritik sorulara karşı susma hakkını kullanmak istediğini beyan ettiği öğrenildi.

BAŞARAN DOSYASINDA “ALACAK-VERECEK MESELESİ” DEDİ; SAVCILIKTA KONUŞACAĞINI SÖYLEDİ

Haluk Levent, diğer soruşturma kapsamında müşteki Hüseyin Başaran ile aralarındaki meselenin gayrimenkul ticaretinden doğan bir alacak-verecek uyuşmazlığı olduğunu savundu.

Dolandırıcılık suçlamasını reddeden Levent, taşınmazların iddia edilen değerde olmadığını ve bazı ödemeler yaptığını söyledi. Bu dosyaya ilişkin ayrıntılı savunmasını Cumhuriyet savcısına vermek istediğini belirten Levent, emniyette başka bir açıklama yapmadı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmalarda, Haluk Levent’in ifadeleri; banka kayıtları, mali raporlar, çek ve senetler, taşınmaz işlemleri ve diğer şüphelilerin beyanlarıyla birlikte değerlendiriliyor.

İspanya baskısı karşısında orta sahada etkisiz görünen Fransa'da, turnuvada şu ana kadar 8 golü bulunan Mbappe 15 kez topla buluşurken, bu temaslardan sadece 1'i ceza alanında gerçekleşti.

Pas trafiğinde yakaladığı akıcılıkla ilk yarıda oyunu kontrol eden İspanya, turnuva boyunca sadece 1 gole izin veren savunma performansını bu maça da taşıyarak soyunma odasına üstün gitti.

20. dakikada gelişen İspanya atağında Yamal, ceza alanında Digne'nin müdahalesiyle yerde kalınca hakem Ivan Barton penaltı noktasını gösterdi.

22. dakikada atışı kullanan Oyarzabal, sert bir vuruşla topu kaleci Maignan'ın uzandığı köşeden ağlarla buluşturdu: 0-1.

36. dakikada ceza alanı önünde topu sağına çeken Barcola'nın şutunda, top üstten auta çıktı.

37. dakikada Olmo'nun pasıyla ceza alanına giren Yamal'ın içeriye çıkardığı pası Ruiz tamamlamak istedi ancak meşin yuvarlak Upamecano'nun müdahalesiyle kornere çıktı.

42. dakikada hızlı gelişen Fransa atağında Rabiot'un pasıyla Mbappe hareketlendi. Ancak kalesinden zamanında çıkan Simon, karşı karşıya pozisyonda kritik bir müdahaleyle tehlikenin büyümesini önledi.

Porro farkı ikiye çıkardı

İkinci yarıda sahaya turnuvada ilk kez geriye düştüğü maçı çevirmek için çıkan Fransa, Kone ve Doue'nin oyuna girmesiyle üçüncü bölgede ritim bulmaya çalıştığı dakikalarda kalesinde ikinci golü gördü.

58. dakikada Olmo ile verkaç yaparak sağ taraftan ceza alanına giren Porro, karşı karşıya pozisyonda kaleci Maignan'ın yanından topu ağlarla buluşturdu: 0-2.

66. dakikada Mbappe'nin ceza alanı ön çizgisi üzerinden yerden şutunda, Cucurella'nın müdahalesiyle top kornere çıktı.

81. dakikada hızlı gelişen Fransa atağında savunmanın arkasına atılan topu kaleci Simon ceza alanından çıkarak kafayla uzaklaştırdı. Dönen topla buluşan Doue'nin vuruşunda kaleci Simon iki hamlede meşin yuvarlağı kontrol etti.

89. dakikada Mbappe'nin ceza alanı sol çaprazından kullandığı serbest atışta, top üstten auta çıktı.

70 bin kişilik Dallas Stadı'nda oynanan karşılaşmayı 2-0 kazanan İspanya, şampiyon olduğu 2010 yılından bu yana ilk kez finale yükseldi. İspanya, 19 Temmuz'da New York'ta oynanacak finalde Arjantin-İngiltere maçının galibiyle karşılaşacak.

Fransa, bu kez finali göremedi

Turnuvada üst üste 3. kez yarı final oynayan Fransa, bu kez final biletini alamadı.

Fransa, 2018 Rusya'da şampiyonluğa ulaşmış, 2022 Katar'da ise finalde Arjantin'e karşı penaltılarla kaybetmişti.

İspanya yine kazandı

İki takım arasındaki son iki resmi maçta sahadan galibiyetle ayrılan İspanya, rakibi karşısında üst üste 3. galibiyetini elde etti.

Fransa'yı 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası yarı finalinde 2-1 yenen ve turnuvada şampiyon olan İspanya, geçen yıl Uluslar Ligi’nde de yine aynı aşamada sahadan 5-4 galip ayrılmıştı.

Mbappe, İspanya karşısında sessiz kaldı

Bu turnuvada çıktığı 6 maçta 8 gol atarak altın ayakkabı yarışında Lionel Messi ile zirveyi paylaşan Fransız yıldız Kylian Mbappe, İspanya karşısında gol sevinci yaşayamadı.

Senegal, Irak ve İsveç'e ikişer, Fas ve Paraguay'a birer gol atan Mbappe, Norveç'in ardından İspanya karşısında da 90 dakikayı golsüz tamamladı.

Yamal, ofsayta takıldı

İspanya formasıyla attığı 7 golün 3'ünü Fransa karşısında kaydeden Lamine Yamal, bu karşılaşmada da fileleri havalandırdı ancak yardımcı hakemin bayrağıyla sevinci yarıda kaldı.

2024 Avrupa Futbol Şampiyonası yarı finalinde Fransa ağlarını bir kez havalandıran 19 yaşındaki futbolcu, 2024-25 UEFA Uluslar Ligi'ndeki yarı finalde de iki kez gol sevinci yaşamıştı.

İspanya yenilmezlik serisini 37 maça çıkardı

Çıktığı son 36 karşılaşmadan 27 galibiyet, 9 beraberlikle ayrılan İspanya, tarihindeki en uzun yenilmezlik serisini 37 maça çıkardı.

İspanya, en son 22 Mart 2024'te Londra'da oynanan hazırlık maçında Kolombiya'ya 1-0 mağlup olmuştu.

Deschamps tarihe geçti

Fransa Milli Takımı Teknik Direktörü Didier Deschamps, Dünya Kupası tarihinde en fazla maça çıkan teknik direktör unvanının sahibi oldu.

57 yaşındaki teknik adam, İspanya karşısında turnuvadaki 26. maçına çıktı.

Listenin başında 1966-1978 arasında 25 maçta görev yapan Alman teknik adam Helmut Schön vardı.

Turnuva sonrasında görevinden ayrılacağı açıklanan Deschamps, Fransa Milli Takımı'nın başındaki son maçına çıktı.

Fransa Milli Takımı Teknik Direktörü Didier Deschamps: Şimdiye kadar yaptıklarımızdan daha fazla teknik hata yaptık

Deschamps, 2026 FIFA Dünya Kupası yarı finalinde İspanya'ya 2-0 yenildikleri maçın ardından yaptığı açıklamada, "İspanya'nın güçlü olduğu aşikar, bunu kanıtladılar da. Biz ise biraz seviyenin altındaydık. Hatalar yaptık. Şimdiye kadar yaptıklarımızdan daha fazla teknik hata yaptık." dedi.

Savunma oyuncusu Saliba'nın sakatlığının ve Rabiot'un sarı kart görmesinin kendilerini olumsuz etkilediğini belirten deneyimli teknik adam, "Böyle bir takıma karşı böyle bir maçta maksimum seviyede olmanız gerekir ve Fransa takımı bu akşam o seviyede değildi. Tabii ki hayal kırıklığı var, oyuncular soyunma odasında biraz çökmüş durumdaydı ve bunu anlıyorum. Hırs vardı, mücadeleci bir grup vardı, bu yüzden burada durmak can yakıyor." diye konuştu.

Deschamps, hakemin yönetimiyle ilgili soruya, "Şimdi bu konuya girmeyeceğim. En nihayetinde size bir soru sorayım, dördüncü ve beşinci hakemler üst düzeydeydi çünkü onlarla konuşabildim. Onlar da benimle aynı şeyi görüyorlardı. Şimdi size soruyorum, kendim cevaplamayacağım, kaybettik diye sürekli ağlayan biri gibi görünmek de istemiyorum. Bu hakem, bir Dünya Kupası yarı finalini yönetecek seviyede miydi? İsterseniz buna siz cevap verin. Ben cevap vermeyeceğim." yanıtını verdi.

Fransa Milli Takımı ile son maçına çıkan Deschamps, kariyer planlamasıyla ilgili soru üzerine, "Şu an bunun zamanı değil. Milli takımla bu dünya şampiyonluğu seviyesine gelmek için yaptıklarımızdan dolayı çok mutluyum, çok gururluyum. Fransa Milli Takımını 2018'de, ayrıca 4 yıl önceki finalde en üst seviyede tutmaktan dolayı. Bu iş böyle. Bir futbolcu olarak da çok mutlu anlar yaşama şansına sahip oldum. Bugün çok mutlu bir an değil ama yaşanan her şeyi unutmadan yenilgiyi kabul etmek gerekiyor." ifadelerini kullandı.

İspanya Milli Takımı Teknik Direktörü Luis de la Fuente: Kendimiz gibi oynadığımız takdirde Fransa'ya çok büyük zarar vereceğimizi biliyorduk

De la Fuente, 2026 FIFA Dünya Kupası yarı finalinde Fransa'yı 2-0 yendikleri maçın ardından yaptığı açıklamada, "Ben bu takımın neler yapabileceğini gördükçe gerçekten şaşırıyorum. Bu anın tadını çıkaracağız. Önümüzde bir adım daha kaldı ve o adım, elbette her zaman olduğu gibi en zor olanı. Kendimizi geliştirmeliyiz ve şu an tam olarak bunun üzerinde çalışıyoruz." diye konuştu.

Fransa maçına nasıl hazırlandıklarına değinen deneyimli teknik adam, "Bugün belki de dünyanın en iyi milli takımlarından birine karşı oynayacaktık ancak onların karşısında dünyanın en iyi takımı vardı. Rakibin her türlü oyun planını etkisiz hale getirmenin en iyi yolu budur. Bunun yanı sıra düzen, denge, fedakarlık, çaba ve olağanüstü bir futbol yeteneğiyle, oyunun her anını ve her evresini çok iyi analiz ederek bunu başardık." ifadelerini kullandı.

De la Fuente, takımdaki oyuncuların moral ve motivasyon olarak olağanüstü bir seviyede olduğunu anlatarak, sezon bitmesine rağmen bu seviyeye ulaşmanın çok zor olduğunu kaydetti.

İspanyol teknik adam, hakemin yönetimiyle ilgili soruya, "Bence maçları her zaman kontrol altında tutmak gerekiyor. Şayet Didier Deschamps'ın dediği gibiyse, bunu her iki taraf da yaşadı. Hakemin kararlarının kesinlikle iddia edildiği gibi tek taraflı olduğunu düşünmüyorum. Hatta bize verilmeyen bir gol oldu ve özellikle bazı ofsayt pozisyonlarında çok sınırda kararlar verildi." yanıtını verdi.

Kendilerine çok güvenerek maça çıktıklarını aktaran De la Fuente, "Bizim şüphemiz yoktu. Kendimiz gibi oynadığımız takdirde Fransa'ya çok büyük zarar vereceğimizi biliyorduk. Fransa'yı çok iyi tanıyorduk, potansiyellerini çok iyi biliyorduk ama aynı zamanda onları nasıl etkisiz hale getireceğimizi ve nasıl karşılık vereceğimizi de biliyorduk. Oyuncular da bu planın tamamını sahada harika bir şekilde uyguladılar." ifadelerini kullandı.

Finalde hangi takımla karşılaşmak istediği yönündeki soru üzerine De la Fuente, "Lionel Scaloni ile olan dostluğum nedeniyle Arjantin ile karşılaşmayı çok isterim. Ancak İngiltere'nin sahip olduğu futbol potansiyeline de büyük saygı duyuyorum. Buraya gelmeden önce İngiltere'yi bu turnuvanın en güçlü şampiyonluk adaylarından biri olarak göstermiştim. İki harika takım arasında çok çekişmeli bir maç olacak. Kim gelirse gelsin, her iki rakibi de kollarımız açık bekliyor olacağız." değerlendirmesinde bulundu.

İran'ı "çok sert vurduklarını" belirten Trump, "Kıyı boyunca, sahil şeridi boyunca sahip oldukları her şeye vuruyoruz." ifadesini kullandı.

Trump, "Bu gece onlara çok sert vuracağız. Yarın gece de onlara çok sert vuracağız. Ondan sonraki gece de onlara çok sert vuracağız. Masaya oturup müzakere etmezlerse tüm enerji santrallerini, tüm köprülerini yıkacağız." dedi.

Hürmüz Boğazı'nı "açık tutmak zorunda olduklarını" aktaran Trump, "Bir ücret talep edecektim ancak bunun yerine (Körfez ülkeleri) ABD'de çok para harcamayı tercih ediyorlar ki açıkçası bu daha iyi." dedi.

Trump, ayrıca Hürmüz'e yönelik saldırıların "kendisi yeter diyene kadar" devam edeceğini kaydetti.

İran'ın Basra Körfezi'ndeki ana petrol terminali olan Hark Adası'na iki kez saldırdıklarını belirten Trump, "Adayı ele geçirmeye gelince, eğer onları yeterince geriye ve yeterince derine kadar geri püskürtebilirsek, bunu yaparım." ifadesini kullandı.

Trump, İran ile müzakere etmenin tek yolunun "güç kullanmak" olduğunu savunarak kendilerinin de bunu yaptığını vurguladı.

Hürmüz Boğazı'nın geçmek isteyenlere açık olduğunu belirten Trump, sadece İran için kapalı olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Trump, İran'ın enerji santrallerini ve köprülerini hedef alma tehdidini daha önce de dile getirmiş ancak sivil hedeflerin vurulmasının savaş suçu olması eleştirileri yapılmış, bu seçenek devreye sokulmamıştı.

Buna göre, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'ne bağlanan güzergahlarda D-100 güney yol Beşiktaş-Sarıyer ayrımları mevkisi ve D-100 kuzey yol Ümraniye-Altunizade ayrımları mevkisinde de trafik akışı sağlanamayacak.

Köprü ve bağlantı yolları saat 15.00'te yeniden trafiğe açılacak.

Bu sürede metrobüs seferleri de Fatih Sultan Mehmet Köprüsü güzergahından yapılacak.

Yükseköğretim Kanunu'ndaki değişikliğe göre, Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin Kurul'da geçirdikleri süreler, tabi oldukları özel kanun hükümlerine göre fiilen mesleklerinde geçirilmiş sayılacak ve terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma sürelerinin hesabında dikkate alınacak. Üyelerin yaş haddinde, üye seçilmeden önceki kadronun yaş haddi esas alınacak.

Öğretim üyelerinden, yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvurmuş olup sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen bölüm ve programlarda görevlerinde kalmalarında fayda görülenler, yükseköğretim kurumunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Bu fıkra kapsamında çalıştırılacak sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırmaya ve uygulamanın hizmet gerekleri ve akademik kriterlere uygun yürütülmesi amacıyla gerekli belirlemeleri yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Teklifle, sözleşmeli öğretim üyesi istihdamının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yaş haddinden sözleşmeli öğretim üyesi olarak çalışan öğretim üyelerinin kadrolu öğretim üyesi olarak çalışmaktayken var olan özlük haklarının, sözleşmeli öğretim üyesiyken de devamı ve her iki statüdeki öğretim üyeleri arasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler yönünden uygulama birliğinin sağlanması hüküm altına alınıyor.

Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla aylıklı izin verilebilecek. Uluslararası andlaşmalarla kurulan üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller gereği ikili andlaşmalarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlarda bu süre 5 yıla kadar uzatılabilecek.

Düzenlemeyle, azami öğrenim süresi sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik veya uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.

Bu öğrencilerden teorik veya uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlamamış veya eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olanlara, uygulamalı veya intörnlük eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.

Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmalarını atama, yükselme, unvan ve derece kazanılmasında kullananların yanı sıra bu fiilleri başkaları adına yapanlara veya bu fiillere aracılık edenlere yönelik de meslekten çıkarma cezası uygulanacak.

Disiplin soruşturmasına yönelik düzenlemeler

Kanun'da yapılan değişiklikle disiplin soruşturmasına, soruşturmasının yürütülmesi ile ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak yeniden düzenleniyor. Böylece hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması amaçlanıyor.

"Disiplin soruşturması, ifade alma ve savunma hakkı" başlıklı hükme göre, disiplin soruşturmasında ifade ve savunmada soruşturmacı tarafından soruşturulana gönderilecek ifadeye davet yazısında hakkındaki iddiaların neler olduğu açıkça belirtilerek 7 günden az olmamak üzere verilecek süre içerisinde ifadesinin alınacağı ve bu süre içerisinde sözlü veya yazılı ifade verilmediği takdirde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem tesis edileceği bildirilecek. Soruşturmacı toplanan deliller kapsamında teklifte bulunacak.

Disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafından soruşturulana gönderilen savunmaya davet yazısında teklife esas alınan eylemin neden ibaret olduğu ve bu eyleme karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu ile 7 günden az olmamak üzere verilecek sürede savunmasını yapması gerektiği bildirilecek. Davet yazısında ayrıca soruşturulana, savunmasını verilen sürede yapmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre hakkında karar verileceği aktarılacak. Savunmaya davet yazısında, soruşturulana savunma hakkını kullanmadan önce soruşturma evrakını inceleyebileceği belirtilecek.

Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri için ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığında görev yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilecek.

Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerinde yürütülen döner sermaye faaliyetlerine olan katkıları da dikkate alınarak ilgili mevzuatları kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam edecek. Yürütülen proje gelirlerinden alınan dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilerek proje kapsamında ortak uygulama ve araştırma merkezi üniversitelerine tahsis edilebilecek. Proje tamamlandığında dayanıklı taşınırların kurumlar arası bedelsiz devirle hangi yükseköğretim kurumuna verileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi yönetim kurulunca karar verilecek. Koordinatör üniversite değişikliğinde ortak uygulama ve araştırma merkezinin borç, alacak ve nakit bakiyeleri, yeni koordinatör üniversiteye devredilecek.

Komisyonda kabul edilen önergeyle, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu kapsamında birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinin bir önceki yıl gayrisafi hasılatının yüzde 2,5 oranı dikkate alınarak ilgili üniversitelerin bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi amacıyla o yıla ait merkezi yönetim bütçesinde gerekli ödenek ilgili üniversite bütçesine tahsis edilecek. Birlikte kullanımdaki bir sağlık tesisinin birden fazla üniversite ile protokol akdetmiş olması halinde ise yüzde 2,5 oranı, üniversitelerin birlikte kullanımdaki sağlık tesisinde görevlendirdiği öğretim elemanı sayısıyla orantılı şekilde bölünerek hesaplanacak. Bu kapsamda yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Kanun teklifinden bir madde çıkarıldı

Komisyonda kabul edilen önergeyle, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun'da düzenlenen, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinin yükseköğretim kurumlarının tıp fakülteleriyle kullanımında bilimsel araştırma projelerine aktarılacak döner sermaye payının belirlenmesine ilişkin hüküm, kanun teklifinden çıkarıldı.

Kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulunun kararıyla başlayacak

TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul edilen teklifle Yükseköğretim Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulunun kararıyla başlayacak. Eğitim ve öğretime başlayan akademik birimler, sonradan ortaya çıkan sebeplerle ve ilgisine göre fakülte, enstitü ve yüksekokullar Cumhurbaşkanı kararı ile konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezi gibi akademik birimler ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararı ile kapatılabilecek.

Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve önlemlerle ilgili olarak kanuni düzenleme yapılıyor. Bu kapsamda, vakıf yükseköğretim kurumlarına fiil ve işlemlerinin ağırlık derecesine göre hangi şartlarda, uyarma veya uyarma ve düzeltme isteme, yeni akademik birim kurma ve/veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması önlemleri ve yaptırımları uygulanabileceği belirleniyor.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması yaptırımının uygulanmasına yol açan gerekçeleri kurucu vakfın 3 yıl içinde ortadan kaldıramaması, bu durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması hallerinde kaçınılmaz olarak vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni kaldırılacak.

Vakıf yükseköğretim kurumunun ve kurucu vakfın mali yapısının, eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun süreklilik arz etmesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu, faaliyet izni kaldırılarak garantör veya YÖK'ün uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun öğrencilerinin eğitim ve öğretim maliyetini, devraldığı öğrenci ücretleri ile teminat hesabından karşılayacak, ayrıca kamu kaynağı kullanmayacak.

Yükseköğretim kurumları yönetim kurulları, masrafları Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) sermayesinden karşılanmak şartıyla Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki hizmet buluşlarının hak sahipliğinin TTO adına devrine karar verebilecek. Bu durumda yükseköğretim kurumunun ilgili mevzuattan doğan hak ve yükümlülükleri TTO'ya ait olacak. TTO, kendi adına tescil edilen haklardan elde edilen gelirin 3'te birini söz konusu hakları devreden yükseköğretim kurumu döner sermayesine, 3'te birinden az olmayacak tutarı ise buluşu yapana ödemekle yükümlü olacak, kalan tutar TTO'ya kalacak. Döner sermayeye aktarılan bu tutarlardan hazine payı hariç herhangi bir kesinti yapılamayacak ve bu tutarlar Kanun'da belirtilen giderler için kullanılacak. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahipliği yükseköğretim kurumları bünyesinde olan buluş ve başvurular hakkında da bu madde hükümleri uygulanacak.

Yükseköğretim kurumları ortak ofis kurabilecek

Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak bir ofis kurmak için başvurabilecek. Bu durumda yerleşkesinde veya ortağı olduğu teknoloji geliştirme bölgesinde ofis kurulan yükseköğretim kurumu, başvuruda muhatap kurum olarak belirtilecek. Ofis faaliyetlerine katkı sağlayacağı değerlendirilen diğer tüzel kişiler ofise sermaye koymak koşuluyla ortak olabilecek. Ofis, öz sermayesini veya gelirlerini kullanarak üretilen bilgi ve yapılan buluşların ticarileşmesi için yatırım yapabilir veya kamu ve özel sektör şirketleri ile ortaklıklar kurabilecek.

Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilecek. Bu düzenleme uyarınca kurulan yurt dışı birimlerinin ihtiyacı olan akademik ve idari personel, kendi üniversitesinden veya Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle veya mahallinden sözleşmeli ya da saat başı ücret karşılığında ilgili Kanun'daki hükümler uygulanarak çalıştırılabilecek.

Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle çalıştırılacak olanlar dışındaki personelin nitelikleri, ücretleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, azami sözleşme süresi, izinleri, yurt dışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Üniversitenin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin tutulacağı hesaba, yapılacak harcamalara, üniversite bütçesinden aktarılacak kaynağa, hesabın muhasebeleştirilmesi ve denetimine ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak ilgili üniversite tarafından belirlenecek.

Teklifle, anket uygulaması, veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere, kişisel emeği ve akademik birikimi dışında ücretli veya ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla önlisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik ünvan alan kişiler, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak, bu yolla kazanılan akademik derece ve ünvanlar geri alınacak.

Bu kapsamdaki yayın veya çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkaları adına yapan, üreten veya bunlara aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin, meslek edinen kişilerce işlenmesi halinde verilecek adli para cezası 10 bin günden az 20 bin günden fazla olmayacak. Bu yayın ve çalışmaları kullanmak suretiyle diploma derecesi veya akademik ünvan alan kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Bu suçtan dolayı tüzel kişilere, Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanacak.

Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı bir şekilde Türkiye'de önlisans, lisans ya da lisansüstü program açanlar veya bu programları yürütenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne, mevzuata aykırı olarak Türkiye'de yükseköğretim kurumu açanlar veya işletenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu kapsamda, yasaklanan kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası verilecek.

Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyen ve düzenletenler Türk Ceza Kanunu'nun "Resmi belgede sahtecilik" hükmüne göre cezalandırılacak.

Teklifle, tıp fakültesi olan ve kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik düzenleme yapılıyor. Belirlenen sürede hastane açamayan üniversitelere, mülkiyeti veya süresi 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkına sahip olduğu uygun taşınmaz üzerinde yapacağı hastane inşaatına imar iptali veya yargı süreci gibi zorunlu sebeplerle henüz başlayamayan ya da başladığı inşaatı henüz bitiremeyenler ile bu hüküm kapsamındaki uygun hastanenin mülkiyetinin veya süresi 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkı, işletme hakkı ve ruhsatının devralınması süreçlerine başlamış ancak devir süreçlerini tamamlayamamış olanlara bu süreçleri tamamlamaları için 30 ay ek süre verilecek. Bu sürelerin sonunda gerekli şartları sağlamayan tıp fakültelerinin öğrencileri YÖK tarafından garantör üniversiteye veya belirlenecek bir devlet üniversitesine intikal ettirilecek.

Öğrenci affı

Teklifle, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu kanunun daha önce bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından, işkence suçundan, eziyet suçundan, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun "Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz" başlığındaki suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla belirlenen esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

Daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde bu düzenlemenin tanıdığı haklardan yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde bu madde hükümlerinden yararlanmaya engel teşkil etmeyecek.

Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu'nun "Erteleme" başlıklı hükmündeki usul ve esaslara göre yapılacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu düzenlemede belirtilen haklardan yararlandırılacak.

Bu düzenlemede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenecek. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenecek.

Bu düzenlemeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye YÖK yetkili olacak.

Komisyonda kabul edilen önergeyle "öğrenci affını" düzenleyen maddeye ekleme yapıldı. Buna göre, Anayasa uyarınca özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekteyken kendi isteğiyle veya başka sebeplerle ilişiği kesilen öğrenciler hakkında bu madde hükümleri uygulanmayacak.

Kanun'un "Kurumlara dönüş" başlıklı hükmünde belirtilen koşulları taşıyan ve 67 yaşını dolduran tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış öğretim üyeleri, 3 yıl içinde ihtiyacı olan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.

Vakıf üniversitelerinin vergi teşvikinde tezli lisansüstü öğrenci şartı kaldırılıyor

TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul edilen teklifle Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde yer alan İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri fakültelerinin Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesinde de yer alması nedeniyle Sütçü İmam Üniversitesindeki ilgili birimlerle birleştirilmesi ve mükerrerliğin ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin bilim ve teknoloji odaklı bir yükseköğretim kurumu olarak yapılandırılması hedeflendiği için İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlı İletişim ve Turizm fakülteleri Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanıyor. Düzenlemelere bağlı olarak Elbistan Meslek Yüksekokulu, Türkoğlu Meslek Yüksekokulu, Onikişubat Meslek Yüksekokulu Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlanacak. Ayrıca Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri enstitüleri kapatılarak Lisansüstü Eğitim Enstitüsü açılacak.

Vakıf yükseköğretim kurumlarının personel ücretlerinden kesilen gelir vergisinin iade edilmesine yönelik teşvikten yararlanabilmesi için aranan toplam öğrenci sayısının en az yüzde 50'sinin tezli yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden oluşması şartı kaldırılacak.

Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı, yaşanan gelişmeler ile ortaya çıkan ihtiyaç nedeniyle misyonunun ve vizyonunun değiştirilerek bilim ve teknoloji ağırlıklı bir üniversite olarak yapılandırılması öngörüldüğü için "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" şeklinde değiştiriliyor. Bu amaç doğrultusunda TUSAŞ ile yürüttüğü çalışmalar gözetilerek Üniversite, Rektörlüğe bağlı Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi, Fen Fakültesi, TUSAŞ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Elbistan İşletme Fakültesi ile Yabancı Diller Yüksekokulundan oluşacak.

Mevzuatta Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesine yapılmış atıflar, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine yapılmış sayılacak.

Tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarında araştırma görevlisi kadrolarının kullanılmaya başlanması nedeniyle ortaya çıkan araştırma görevlisi kadro ihtiyacı başta olmak üzere yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı kadro ihtiyacının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, araştırma görevlisi kadroları ihdas ediliyor.

Geçiş hükümleri

Kanun'a eklenen geçici maddeyle İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi arasında devredilen, birleştirilen veya kapatılan akademik birimlerin geçiş hükümleri düzenleniyor. Bu birimlerdeki bütçe ödenekleri, laboratuvar donanımları ve personelin kadrolarıyla birlikte Sütçü İmam Üniversitesine devredilmesi, kayıtlı öğrencilerin eğitim hakları ve muafiyetleri korunarak mağduriyet yaşanmaksızın aktarılması ve diplomaların verilme usulleri düzenleniyor.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlıyken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanan yükseköğretim birimlerinin ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, laboratuvar donanımı başka bir işleme gerek kalmaksızın Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine devredilmiş sayılacak.

Bağlantısı değiştirilen birimlerde görev yapan personel, birimin bağlandığı üniversiteye atanmış sayılacak ve bu personele ilişkin kadro ve pozisyonlar herhangi bir işleme gerek kalmaksızın bağlandığı üniversiteye ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri, İletişim ve Turizm fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinin teklifte belirtilen fakültelerine aktarılacak.

Komisyonda kabul edilen önergeyle, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Afşin Sağlık Yüksekokulu ve Göksun Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu kapatılması ve bu yüksekokullarda öğrenim gören öğrencilerin, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere aynı üniversitenin düzenlemede belirtilen fakültelerine aktarılmasına ilişkin hüküm, kanun teklifinden çıkarıldı.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Elbistan Mühendislik Fakültesi kapatılacak ve buradaki öğretim elemanları aynı Üniversitenin Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesine, Üniversitenin Elbistan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ve Elbistan Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören öğrenciler 2025-2026 eğitim öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak kurulan Elbistan Meslek Yüksekokuluna aktarılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Türkoğlu Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören öğrenciler, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Türkoğlu Meslek Yüksekokuluna, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri, İletişim ve Turizm anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrenciler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri Enstitülerinde öğrenim gören lisansüstü öğrenciler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere aktarılacak.

İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlıyken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bu düzenlemeyle Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanan birimler 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonunda devredilecek. Bu birimler için ilan edilmiş öğretim elemanı alımları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi tarafından tamamlanacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomalar, öğrencilerin istemesi halinde kayıt tarihlerinde bağlı bulunduğu üniversite adıyla aktarıldıkları üniversite tarafından verilecek. Bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Japonya Hükümeti ve/veya Japonya ülke kuruluşlarından kendi adına yılı yatırım programında yer almaksızın sağlayacağı dış finansmana düzenlemede öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde hibe almaya Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi adıyla yer alan üniversitenin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" şeklinde değiştiriliyor.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre, hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacakların arasına yükseköğretim kurumlarında çalışacak öğretim elemanları da eklenecek.

***

Türkiye 2016 yılının 15 Temmuz akşamı Cumhuriyet tarihimizin en alçak ihanetlerinden ve en büyük saldırılarından biriyle karşı karşıya kaldı. Faşist FETÖ çetesinin dış destekli darbe girişimi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın cesur, kararlı ve güçlü liderliğinde halkımızın destansı mücadelesiyle ezilip geçildi. Millî mücadele tarihimizin en şanlı sayfalarından olan 15-16 Temmuz destanının onuncu yıl dönümünde konunun çeşitli boyutlarını bir kez daha ele almak ve değerlendirmek isabetli olur.

Kurtuluş ve kuruluşa ilişkin bir tespit

Bilindiği gibi, Kurtuluş Savaşı Atatürk liderliğinde Anadolu’nun kapsayıcı felsefesine dayanmıştır. Erzurum ve Sivas Kongreleri, Büyük Millet Meclisinin açılışı, 1921 Anayasası’nın kabulü, işgalci güçlere karşı kazanılan zaferler, Lozan Antlaşması ve Cumhuriyet’in ilanı kurtuluş döneminin en önemli basamaklarıdır.

"Kurtuluş felsefesi", Anadolu’nun tüm bölgelerini, tüm kimliklerini, tüm değerlerini kuşatmaya çalışmıştır. Buna kurtuluşun "Anadolu kapsayıcılığı" denebilir. Türkiye’nin bu kapsayıcılıkla verdiği kurtuluş mücadelesinin emperyalizmin hem klasik hem yeni sömürgeci yaklaşımlarına karşı tüm mazlum milletleri etkileyen yirminci yüzyılın büyük başkaldırısı olduğunun altını çizmek gerekir. Bir yanıyla daralan bir coğrafyaya sıkıştırılmış bir Türkiye ortaya çıkarken diğer yanıyla emperyalizme karşı bağımsızlık savaşında başarılı olmuş bir ülke kurulmuştur. Emperyalist güçlerin Atatürk liderliğindeki bu yeni Türkiye’yi hazmetmeleri kolay olmamıştır. Tamamen tasfiye etmek veya en azından küçülterek tümüyle kontrol altına almak hedefiyle Osmanlı İmparatorluğu’na saldırıya geçmiş emperyalist güçler bu hedeflerine tam ulaşamamıştır. Bunun hıncıyla da Osmanlı İmparatorluğu’nun devamı genç Cumhuriyet’e karşı hemen operasyonlara başlamışlardır. Ve bu operasyonlar yaklaşık yüz yıldır sürmektedir.

Birinci Dünya Savaşı askerî olarak bittikten sonra dünyadaki emperyalist güç savaşlarının siyasi olarak devam ettiği, yükselen faşizmlerin ve otoriter rejimlerin belirlediği bir bölge ve dünya ortamında Türkiye, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte kuruluş aşamasına geçmiştir. Ancak bu aşamada kurtuluş döneminde egemen olan "kapsayıcı Türk Milleti" anlayışı yerine "kuruluş felsefesini" belirleyen dışlayıcı bir Türk milleti yaklaşımı öne çıkmıştır. Bunda dönemin bölgesel özellikleri, Avrupa’daki siyasi durum, ülkemize yönelik emperyalist emellere karşı geliştirilmeye çalışılan koruma politikalarının da etkisi vardır. Bu durumu tarihsel olarak ele alıp değerlendirmek elbette mümkündür. Kaçınılmazlıklar, zorunluluklar veya tercihler dönemin bağlamında ele alınarak tartışılmalıdır, doğru yöntem de budur. Bu bir yana kesin olan şudur, Cumhuriyet’in kurucu lideri Atatürk, laiklik esasına dayalı bir hukuk sistemi inşa ederek içinde bulunduğumuz bölgedeki siyasi güç alanlarından, hukuk düzeni olan bir ülke çıkarmayı başarmıştır. Bununla birlikte tercih edilen dışlayıcı anlayışın sosyolojik, politik ve değer sistematiği açısından ciddi sonuçlarının ortaya çıktığı da olgusal bir gerçektir. Batı tipi ve batıcı cumhuriyet ulusu "yaratma" amacını içeren kuruluş felsefesi, ülkemizin değer ve kimlik zenginliğini baskılayan, yoksullaştıran hatta tasfiye eden birçok iktidar pratiği ortaya çıkarmıştır.

Bu sorunların temel sebebi, inşa ettiğimiz devlet aygıtının diğer deyişle iç iktidarların tercihleri ile toplum arasında ortaya çıkan uyuşmazlık/çelişki olmuştur. Bu uyuşmazlık, inanç değerleri alanında dindarlarla ilgili sistematik baskı yapısı oluşturmuştur. Azınlıklar açısından zarar verici pratikler ortaya çıkarmıştır. Alevilerle ilgili problemleri derinleştirmiştir. Kimlikler alanında Türk, Kürt ve diğer kimliklere sahip yurttaşlarımızla ilgili sorunlar üretmiştir. Sosyal adalet alanında da 20. yüzyılın sonuna kadar giderek derinleşen haksızlıklar ortaya çıkmıştır.

Görüldüğü gibi, toplum her alanda herkesin nezdinde kuruluş sürecinin son aşamasına kadar çok büyük bedeller ödemiştir. Bugün üzerinde hiç kimsenin tekeli olmayacak, ideolojik olarak asla değerlendirilemeyecek hiçbir kesim veya çevre bakımından bir başkasına karşı üstünlük aracı olarak kullanılamayacak, milletin tamamına ait Cumhuriyet ve kazanımları bu bedeller sonucu elde edilmiştir. Bu kazanımlar bundan sonra da Türkiye toplumunun tamamına ait kırmızı çizgiler olarak elbette devam edecektir. Bu değerler dar ideolojik anlayışlara referans yapılamaz ve hiçbir alt grubun da böyle bir hakkı yoktur. Bu böyleyken, devlet iç iktidarları ve toplum arasında sözünü ettiğimiz uyumsuzluktan/temel çelişkiden kaynaklanan sorunların tasfiye sürecine girmesi de kaçınılmaz olmuştur.

Kuruluşun tamamlanması süreci içinde ikinci kurtuluş

21. yüzyılın başından itibaren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’de gelişen yeni siyasal yaklaşım devlet ve toplum arasındaki temel çelişkinin ürettiği sorunları çözmeye yönelmiştir. Bu siyasi yaklaşım üzerinden, antidemokratik, halka mesafeli, vesayetçi, oligarşik ve otoriter rejim içinde bir "demokratik merkez" kurulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda 15 Temmuz’a kadar yaşadığımız siyasal tecrübeyi antidemokratik bir sistem içinde demokratik merkezin oluşturulması ve güçlendirilmesi çabası olarak tanımlayabiliriz. Böylelikle antidemokratik sistem ile demokratik merkez arasında bir çelişki ortaya çıkmıştır.

İkili devlet pratiklerinin ortaya çıkması da bu çelişki sebebiyledir. Bir yandan hak ve özgürlük alanını geliştirmeye çalışan demokratik merkezin çabaları yürürken öte yandan hak ve özgürlük alanına sürekli müdahale eden antidemokratik devlet pratikleri yaşanmıştır. Yine, bir yandan demokratik merkezin inisiyatifiyle ülkemizin ekonomik büyümesini sağlamaya, refahını arttırmaya yönelik faaliyetler yapılırken öte yandan ülkemizi her anlamda zayıf konumda tutmaya çalışan ve emperyalist güçlerin asistanı yapmaya yönelik çabalar ortaya çıkmıştır. Devlet içindeki bu antidemokratik yapı kuruluştan itibaren kadrocu hareketlerin işgaline müsait kapalı kurumlar üzerine bina edilmiştir. Bu nedenle, kuruluştan sonra Türkiye’de birçok kadrocu hareket devlet içindeki bu kapalı yapılar üzerinden kurumları ele geçirmek suretiyle millet ve halk karşıtı bir devlet uygulaması yapmaya çalışmıştır. Bu kadrocu hareketler içerisinde en uzun sürelisi ve en etkili olanı da 45 yıl boyunca devlet içinde yuvalanmaya çalışmış siyasal gerici ve faşist Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) çetesi olmuştur.

Bir parantez açarsak illegal FETÖ örgütünün siyasal gerici ve faşist bir çete olarak nitelenmesi siyaset bilimi açısından yerindedir çünkü bu örgütün ideolojik hattı çeşitliliğe karşı monolitik bir dünya görüşü anlayışına dayandığından önerdiği toplum modeli tasavvuru siyasal açıdan gericidir. Politik hattı demokrasiyi ve çoğulculuğu reddeden, millî egemenlik ilkesini tasfiyeyi amaçlayan bir yaklaşıma dayandığı için siyasal pratiği de faşizm üzerine kuruludur. Ayrıca örgüt yapısı, baskıcı olduğu ve insanlar arası hiyerarşiye dayandığı için çete örgütlenmesinin özelliklerini taşımaktadır. Bu çetenin ilave olarak bir casusluk örgütü şeklinde çalıştığının da altını çizmek gerekir.

Sonuçta 15 Temmuz’da, uygulama merkezini ve ana omurgasını FETÖ’cü çetenin oluşturduğu, ideolojik merkezi dışa bağımlı bir devirme ve işgal kalkışması yaşanmıştır. Bu kalkışmanın devirme amacı demokratik merkezi tasfiye, işgal amacı Türkiye’nin bütünlüğünü parçalamak olmuştur ve bu kalkışma, siyasal gerici ve faşist bir kalkışmadır. Siyasal gericidir çünkü Türkiye’yi bulunduğu konumdan geriye götürmek, ülkemizin ekonomik, kültürel, tarihsel birikimini ve inanç değerlerini tasfiye etme hedeflerine sahipti. Faşist bir kalkışmadır çünkü alan hâkimiyeti kurmayı istediği ülkemizin bir bölümünde tek tipçi, totaliter bir siyasal rejim hedeflenmişti. Yani 15 Temmuz’da siyasal gerici ve faşist bir hareketin devirme ve işgal amaçlı bir kalkışmasıyla antidemokratik sistem ve demokratik merkez arasında çok büyük bir çatışma ve yüzleşme yaşanmıştır. 15 Temmuz kalkışmasına demokratik merkez Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde güçlü bir tepki vermiştir. Halk canını hiçe sayarak gösterdiği büyük ve destansı direniş ile bu kalkışmayı yerle bir etmiştir. Bu büyük sosyal ve siyasal eylem, yeni tipte bir siyasi liderliği ve tarihin en büyük barışçı halk devrimini dünyaya kazandırmıştır.

Değinildiği üzere 21. yüzyılın başından itibaren Türkiye, Cumhuriyet’le başlayan kuruluşunu tamamlama aşamasına geçmiştir. Bu aşama, öncelikle sistem içi revizyonlarla sistem reformunun koşullarını hazırlama dönemi olarak gelişmiştir. Bir anlamda, "bürokratik kurumsal egemenliği" gerileterek, temel siyasal ve ekonomik sorunlarımızı çözerek sistem reformu için yol temizliği yapılmaya çalışılmıştır. Bu yolda ilerlerken küresel faşist güçler ülkemizin kuruluşunu tamamlamasını engellemek için en büyük karşı hamlelerini yapınca halkımız 15-16 Temmuz’da bu saldırıyı püskürtmüş ve ikinci kurtuluş mücadelesini kazanmıştır. Yani millî mücadelenin toplumsal boyutu başarıyla sonuçlanmıştır. Bundan sonraki aşama, ikinci kurtuluşun ortaya koyduğu görev olan ve Cumhuriyet’le başlayan kuruluşun tamamlanmasıdır.

Birinci kurtuluşumuz açık bir emperyalist işgal ve bölme hareketine karşı, ikinci kurtuluşumuz ise iç dinamikleri kullanarak örtülü bir emperyalist işgal ve bölme hareketine karşı halkımızın verdiği milli mücadeledir. Birinci Kurtuluş Savaşı’ndan sonra kuruluş aşamasına geçilmiştir. Ancak bu yüzyılın başından itibaren yürüttüğümüz kuruluşu tamamlama sürecinde ikinci kurtuluş mücadelesini vermek zorunda kaldık. Birinci Kurtuluş Savaşı’mızı Osmanlı bakiyesi olarak ekonomik ve siyasi açıdan daha zayıf olduğumuz koşullarda verdik. İkinci Kurtuluş Savaşı’mızı siyasi ve ekonomik olarak daha güçlü olduğumuz bir ortamda verdik. Birinci kurtuluşta Atatürk gibi bir dünya liderinin ve Anadolu halkının fedakâr mücadelesiyle başarılı olduk. İkinci kurtuluşta da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan gibi 21. yüzyılın en önemli doğrudan/organik lideriyle ve halkımızın büyük direnciyle başarıya ulaştık. Her iki Kurtuluş Savaşımız şehitlerimizin ve gazilerimizin canlarıyla, kanlarıyla ışıklandı. Aslında birinci ve ikinci kurtuluş yaklaşık yüz yıldır devam eden Türkiye’ye yönelik işgal ve parçalama saldırılarına karşı yürüttüğümüz mücadelenin iki dönemidir. Bu yüzden birbirinden kopuk değil birbirini tamamlayan görkemli bir millî mücadelenin farklı dönemlerinden ve devamlılığa sahip bir kuruluştan söz etmek gerekir.

21. yüzyılda Türkiye’nin devrimi

15-16 Temmuz, 21. yüzyılın bugüne kadarki en büyük siyasal devrimi olarak nitelenebilir. Bu devrim, "Millî Demokratik Halk Devrimi" şeklinde adlandırılabilir. Tarihin şimdiye kadar gördüğü birçok siyasal devrim pratiğinden niteliksel ve niceliksel farklar taşıyan bu devrim millîdir çünkü küresel faşist güçlerin ülkemize karşı devirme ve işgal hareketini püskürtmüştür. Vatanımıza ve değerlerimize sahip çıkmıştır. Bu devrim demokratiktir çünkü millî iradeye sahip çıkmış, demokrasiyi korumuştur. Bu devrim halk devrimidir çünkü kadrocu hareketler değil bizatihi halkın kendisi, halkın organik ve doğrudan lideri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde bu devrimi başarmıştır. 15-16 Temmuz bir devrimdir çünkü her devrimin iki aşaması vardır. Birincisi iktidarı değiştirme, ikincisi yeni iktidarın inşasıdır. 15-16 Temmuz’da halkımız antidemokratik sistemin iç iktidarları olan kurumlarda yuvalanmış FETÖ’cü çeteyi bozguna uğratarak bürokratik kurumsal egemenliği parçalamıştır. Bu egemenlik için kullanılan ordumuz, yargımız, idari bürokrasimiz, ekonomimiz, eğitimimiz ve kültürümüz içindeki halk düşmanı yapılar 15-16 Temmuz Devrimi ile egemenlik pozisyonundan tasfiye edilmiştir. Şimdi 15-16 Temmuz Devrimi’nin ikinci aşaması olan inşa dönemindeyiz. Artık bu dönem Milli Devleti yeniden yapılandırma ve halkın devletini inşa etme dönemidir.

15-16 Temmuz dünya siyasal tarihinin gördüğü en büyük barışçı devrimdir. Sokağa çıkan, tankların önüne yatan, bombalara ve kurşunlara göğsünü siper ederek 252 şehit veren ve 2193 gazi çıkaran milyonlarca insan hiçbir biçimde mala ve cana zarar verecek bir eylemin içinde olmamıştır. Hiçbir ekonomik değer, hiçbir donanım zarar görmemiştir. Hiçbir sivil, bu faşist harekete karşı silahla karşılık vermemiştir. Canını vermiş ancak imkânı olduğu halde sivil çatışmaya sebebiyet vermemiştir.

Özel sigorta şirketleri 15-16 Temmuz zararlarının neredeyse tamamının FETÖ’cü çetenin halka, Meclise, güvenlik güçlerinin mekânlarına, birinci köprü önüne, Külliye çevresine ve diğer yerlere yaptığı bombalamalardan, kurşunlamalardan, tankların araçlara ve çevreye zarar vermesinden kaynaklandığını tespit etmişlerdir. Belki bir iki istisna dışında veya kendini koruma sebebiyle olanlar hariç hiçbir sivil eylemden kaynaklı zarar tespiti yapılmamıştır. Bu halkın aklı, vicdanı, bilinci, adalet duygusu ve irfanı; yurdun, demokrasinin ve devletin korunmasının temel güvencesidir.

Başka bir not, Türkiye, demokrasi anlayışını ve kavrayışını ekonomik refah üzerinden değil, toplumun kendini ifade etmesi üzerinden geliştirdiği için mayası çok güçlü bir demokrasi kültürüne sahiptir. Bilindiği gibi Batı demokrasileri refah toplumu üzerine bina edilmişti. Bunun sebebi sermaye kontrolündeki devletlere karşı verilen sınıf savaşları ve dönemdeki sosyalist sistemin baskılarıydı. Bu nedenle Batı'da ekonomik süreçlere bağımlı bir demokrasi kültürü oluşmuş ve kırılgan bir demokrasi anlayışı ortaya çıkmıştır. Yani refah toplumu aşındıkça demokrasi ve demokratik kültür gerileme eğilimine girmektedir. Adeta demokratik cila dökülmekte, altından ırkçılık, yabancı düşmanlığı, faşizan uygulamalar çıkmaktadır. Türkiye’de ise demokratikleşme süreci toplumun kendini, bütün değerleriyle, kimlikleriyle özgürce ifade etme mücadelesi sonucu gelişmiştir, gelişmeye devam etmektedir. Türkiye, demokrasi kültürünü ekonomik refah üzerinden değil, toplumun kendini ifade etmesi üzerinden geliştirdiği için mayası çok daha güçlü bir demokrasi kültürüne sahiptir. Bunun asıl sebebi Türkiye’deki temel çelişkinin sınıf esaslı değil devlet ve toplum arasında çıkan çelişki olmasıdır. Dolayısıyla Türkiye’de toplumun önceliği ekonomik refahtan çok, inanç, kimlik ve kültürel değerlerini özgürce ifade etme ihtiyacı olmuştur. Demokrasi mücadelesi de bu mecrada gelişmiştir. 80’li yıllarda gelişen orta sınıfın ekonomik statüleri demokrasi mücadelesinin asıl dayanağı değil, destekçisi olmuştur. 15-16 Temmuz Millî Demokratik Halk Devrimi’nden sonra Türkiye toplumundaki demokrasi iradesi çok daha güçlenmiş ve kalıcı hale gelmiştir. Bu nedenle Türkiye demokrasisi ekonomik süreçlerden en az etkilenen ve en az etkilenebilecek bir güce ulaşmıştır.

Bu kültür sebebiyle 15-16 Temmuz Millî Demokratik Halk Devrimi’nde halk, kendinden vazgeçen ama değerlerinden ödün vermeyen bir pratik ortaya koymuştur. Ayrıca yine bu kültür sebebiyle 15-16 Temmuz Millî Demokratik Halk Devrimi’nden sonra Türkiye toplumundaki demokrasi iradesi çok daha güçlenmiş ve kalıcı hale gelmiştir. Diğer önemli bir sonuç sosyolojik kutuplaşma iddiasının temelsiz olduğunun ortaya çıkmasıdır. Ülkemizde kutuplaşma meselesi 15 Temmuz’dan önce abartılan ve özellikle kışkırtılan bir konu olmuştur. Aslında siyaset, medya, kültür, entelektüel zemin gibi temsil alanlarında oluşturulmaya çalışılan karşıtlıklar, çatışmalar ve kutuplaşmalar sanki toplum içinde de varmış gibi yoğun bir algı operasyonu yapılmıştır. 15-16 Temmuz Devrimi bu kutuplaşma iddialarının temsil alanlarının dışına yaygın olarak taşan sosyolojik bir karşılığı olmadığını ortaya koymuştur. Demokrasi nöbetleri, Yenikapı Mitingi, Türkiye toplumunun bütün kimlik ve kesimleriyle birlikte, konu vatan ve demokrasi olunca, ortak hareket ettiğini göstermiştir. Bu süreçte her çevre, her siyasal kesim, her inanç grubu, her etnik grup yani bütün Türkiye yer almıştır. Ayrıca o dönem üç partinin belli bir süre devam eden ve bazı hükümlerde mutabakat sağlayan ortak anayasa değişikliği çalışması da siyasi temsil alanında iş birliği yapmanın mümkün olduğunu ortaya koymuştur. Yine MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin ülkesel her politikada hükümeti destekleyen tutumları siyasi iş birliklerine büyük örnek olmuştur. Yenikapı ruhu diye adlandırılan yurtseverlik temelinde birlikte hareket etme kültürü, halkın sahiplendiği ve taşıdığı bir ruh haline gelmiş, millî değer olmuştur.

Devrimin devletteki temizliğe yönelik sonuçları ve hukuk içinde kalma ilkesi

15-16 Temmuz Devrimi’nin devlet ve sistem içine yuvalanmış halk düşmanı yapıları tasfiye etmesinin sonuçları; kamu görevi, ekonomi, medya, örgütlenme ve siyaset mecralarında ortaya çıkmıştır. OHAL İnceleme Komisyonu Başkanlığının verilerine göre, sadece KHK’lerle 131 bin 922 tedbir işlemi yapılmıştır. Bu işlemlerin 125 bin 678’i kamu görevinden ihraçtır. 3483 işlem rütbe geri alma ve öğrencilikle ilişki kesilmedir, 2 de madalya geri alma işlemi vardır. Kuruluş, örgüt kapatma, kayyum atama şeklinde gerçekleşen ekonomi, medya ve örgütlenme alanında ise 2761 tedbir işlemi gerçekleştirilmiştir.

Nicelik olarak geniş çaplı bir temizlik olmakla birlikte asıl devrimci sonuç niteliksel tasfiyede ortaya çıkmıştır. Gerçekten de ordu içinde general ve amirallerin yüzde altmış civarındaki kısmı, yargıdaki hâkim ve savcıların üçte biri halk düşmanı yapılarla ilişkili olarak ihraç edilmiştir. Aynı şekilde üst düzey kamu görevlileri arasında yapılan temizlik de niteliksel etkisi yüksek bir tasfiyedir.

Ayrıca halk düşmanlarıyla ve faşist çetelerle mücadeleyi hukuk içinde ve hukuk devleti gereklerine göre yapma iradesi ortaya koyan Ülke Liderliği, siyasi ve sosyolojik dinamikler, dünya tarihinde bir devrimci dönemde hukuk içinde kalmanın belki de ilk örneğini ortaya çıkarmıştır. Bunu devrimci dönemlerde ilk kez ortaya çıkan "hukuk içinde kalma ilkesi" olarak adlandırabiliriz. Bu bağlamda mağduriyet iddiası taşıyanlarla ilgili hak arama yolları da tüm mecralarda açılmıştır. Özellikle OHAL İnceleme Komisyonu’nun kurulması ve aktif çalışması önemli bir hak arama imkânı olmuştur. KHK’larla yapılan tedbir işlemlerine karşı Komisyona 127 bin 292 başvuru yapılmıştır. Yani toplam işlem sayısı olan 125 bin 678’den daha fazla başvuru vardır. Komisyon bunların tamamını karara bağlamıştır. 17 bin 960 kabul kararı vermiştir. Verilen kabul kararlarına karşı kanunda idareye dava açma hakkı tanınmadığı için bu kararlar derhal yürürlüğe girmiştir. Komisyonun görevi 22 Ocak 2023 tarihinde tamamlanmıştır.

O dönemde Adalet Bakanlığının 26 Ocak 2018 tarihi itibarıyla geçerli olan verilerine göre ceza soruşturma ve kovuşturmaları açısından yürütülen savcılık soruşturmalarının sayısı 105 bin 709’a ulaşmıştır. Bu kapsamda 214 bin 442 şüpheli soruşturulmuştur. Kovuşturmalar yani açılmış ceza davaları bakımından 43 bin 274 dava dosyasına 90 bin 166 sanık sayısına ulaşılmıştır. Ceza süreçleri de hukuk içinde kalma ilkesi çerçevesinde yürütülmüş, suçluluğu kesin ve sabit olanlar ceza almıştır.

Adalet Bakanlığının güncel verilerine göre soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde, mahkumiyet ve diğer kararlarda ulaşılan çok yüksek sayılar FETÖ çetesiyle hukuk yoluyla mücadelenin kesintisiz olarak çok etkili ve kararlı bir şekilde devam ettiğini gösteriyor. Bunların dışında demokrasiye inanan ve demokratik siyasetten başka hiçbir yolu mübah ve meşru görmeyen siyaset yapıları kendi içlerindeki siyasal gerici-faşist çetelerle dolaylı ya da doğrudan temaslı olanları temizleme çabası içerisine girerek tasfiye sürecine katkı vermişlerdir.

Sosyolojik siyaset ve doğrudan liderlik

15-16 Temmuz Devrimi’ni başarıya ulaştıran ve Türkiye demokrasisinin güçlenmesinde büyük etki yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyaset ve liderlik tarzında yapmış olduğu son derece önemli değişiklikleri de vurgulamak gerekir. Talep siyaseti ve doğrudan liderlik konusunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyasi tarihi ve ortaya koyduğu pratik çok önemli bir örnektir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyaset ve liderlik tarzına getirdiği bu yöndeki yenilikler Türkiye’de demokratik siyasetin esaslarını büyük ölçüde değiştirmiştir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’de temsil siyaseti yerine halka dayalı doğrudan siyaseti yani talep siyasetini hayata geçirerek siyaset yapma tarzında radikal bir değişiklik sağlamıştır. Bunun en önemli sonuçlarından birisi "tez demokrasisi" yerine "talep demokrasisini" öne çıkarmasıdır. Tez demokrasisi temsil siyasetine dayanır. Ağırlıklı olarak halk için en iyi olanın siyasi elitler tarafından geliştirilip teze dönüştürülerek halka sunulması ve desteğinin alınmaya çalışılması pratiği şeklinde gerçekleşir. Sonucu itibariyle seçkinci bir siyaset tarzı ortaya çıkar.

Oysa talep demokrasisi talep siyasetine dayanır. Halkın talep ve ihtiyaçları üzerinden üretilen siyasi programın siyasal sistemi etkilemesi pratiği olarak hayata geçer. Sonucu itibarıyla sosyolojik siyaset tarzını gerekli kılar. Bu bağlamda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, temsili liderlik yerine halkın doğrudan sesi hatta uzvu gibi bir liderlik yaptığı için liderlik tipini de kökten değiştirmiştir. Pozitif bir tespit olarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliği "Doğrudan ve Organik Siyasi Liderlik"tir ve bu yeni bir liderlik tipidir. Bu liderlik pratiği şimdiye kadar sınıflandırılmış siyasi liderliklerle tam olarak açıklanamayacak bir özgünlüğe sahiptir.

Tabii doğrudan liderliğin kitlelerle ilişkide yarattığı en önemli sonuçlardan biri olan "lidere tam güven" duygusu liderin perspektifine olan inancı çok güçlendiriyor. Böyle olunca da kitleler bazı durumlarda tam emin olmasalar da ya da farklı düşünseler de liderin yaklaşımlarını benimsiyor ve destek veriyor. Bu yönüyle de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinin diğer özelliği öne çıkıyor. Ona da "dönüştürücü liderlik" demekteyiz.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu liderliği 15-16 Temmuz Devrimi’nin temel etkenlerinden biri olmuştur. Bundan sonra Türkiye’de hiçbir siyasal aktör sosyolojik siyaset yapmadan, organik/doğrudan liderlik pratiği üretmeden büyük başarılar elde etme şansına sahip değildir.

İşte Türkiye demokrasisini güçlü kılan diğer boyut da siyaset yapma tarzında ve liderlik pratiğinde ortaya çıkan bu değişikliktir. Türkiye’de bundan sonra yüksek meşruiyet kazanabilecek tek siyaset, doğrudan halka dayanan siyasettir. Halkın talep ve ihtiyaçlarını demokratik siyasi programa dönüştürmektir. Demokrasilerin en büyük gücü de millî egemenlik ilkesinin halkın iradesiyle hayata geçmesini sağlayacak bir siyasal sistem ve siyaset yapma imkânına sahip olmaktır. Bu bağlamda Recep Tayyip Erdoğan’ın siyaset yapma ve liderlik tarzı ülkemizde demokrasiyi derinleştiren bir rol oynamıştır. Yine Recep Tayyip Erdoğan’ın doğrudan liderliğini yaptığı 15-16 Temmuz Devrimi’yle birlikte ülkemiz açısından millî egemenliğin halka ait olduğu bir demokratik sistemin güçlü bir biçimde inşasının nesnel koşulları eksiksiz şekilde oluşmuştur.

Sayısal veriler ve başlıca devrimci eylemler

15 Temmuz 2016 tarihinden demokrasi nöbetlerine ara verilen 9 Ağustos 2016 tarihine kadar geçen zamanda halkın sürece katılımı konusunda aşağıdaki veriler ilk kez bu çalışmada yayınlanmaktadır. Veriler sayısal ve eylemsel olarak iki grupta toplanmıştır.

1. Sayısal veriler

15 Temmuz Darbe kalkışmasından sonra önce kendiliğinden ve daha sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrısıyla, tüm Türkiye’de sokağa çıkan insan sayısı 2 milyon 596 bin 368 olmuştur. Türkiye’de o gece, bir il hariç 80 ilde insanlar darbe kalkışmasına karşı meydanlara, havaalanlarına, hareketlilik olan askerî ünitelerin çevrelerine ve riskli gördükleri diğer yerlere giderek büyük bir direniş göstermiştir. 15 Temmuz gecesi demokrasi direnişine katılanların 1 milyon 897 bin 142’si otuz büyük şehirde sokaklara çıkmıştır. Kalan 699 bin 226 kişi ise elli şehirde bu demokrasi destanına katılmışlardır. Bu kitlesel direnişe bakıldığında, dünya siyasal tarihinde bu kadar kısa süre içerisinde 2,5 milyondan fazla insanın bir devrimci eylem içerisinde olması ülkeye, demokrasiye sahip çıkarak halk iradesini etkili kılması rastlanan bir durum değildir. Ayrıca, coğrafi yaygınlık açısından da 15-16 Temmuz Millî Demokratik Halk Devrimi dünya siyasal tarihi açısından bir ilktir. Hakikaten, Türkiye’nin 80 ilinde yaşayan insanlar bu demokrasi direnişinin içinde yer almıştır. Hemen 16 Temmuz gecesiyle başlayıp 10 Ağustos 2016 tarihinde ara verilen 26 günlük demokrasi nöbetlerine ise katılım sayısı 37 milyon 635 bin 323’tür. Bu veriler o dönem İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığı tarafından her ilin valiliğinden ayrı ayrı temin edilen bilgi ve belgelerle oluşturulmuştur.

Böylelikle halkımız 15 Temmuz gecesiyle birlikte demokrasi nöbetleri süresince 40 milyon 231 bin 691 katılımla bu demokrasi mücadelesinde yer almıştır. Elbette, bu toplam sayı demokrasi nöbetlerine birden çok katılan kişileri de içerdiğinden yani mükerrerlikler söz konusu olduğundan nihai olarak toplam kaç kişinin katıldığını bu verilerden çıkarmak mümkün değildir. Bununla birlikte, demokrasi nöbetleri başladıktan sonra her gün yeni katılımların olduğu, insanların nöbetleşe katılımları tercih ettiği, sadece bir iki kez katılarak süreçlerde yer almak isteyenlerin olduğu gözlemlenen hususlardır. Bu yönüyle bakıldığında, mükerrerlik oranı dört kat olarak ele alınsa bile on milyondan fazla insanın bu demokrasi mücadelesinde aktif olarak yer aldığı ileri sürülebilir. Görüldüğü üzere seksen milyonluk bir ülke açısından kırk milyondan fazla katılım olağanüstü bir sayıdır. Elbette, katılım sayısının bu kadar yüksek olmasında ve demokrasi nöbetlerinin 26 gün hiçbir zayıflık göstermeden devam etmesinde ülke liderliği ihtiyacını üstün bir irade ve cesaretle karşılayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da büyük rolü olmuştur.

1. Eylemsel veriler

15 Temmuz gecesi darbe kalkışması başladıktan sonra birçok kamu kurumu ve kamuya açık alan darbeciler tarafından işgal edilmiştir. Bu işgallerin neredeyse tamamını halk bitirmiştir. Yine birçok yer ve alanın darbeciler tarafından işgali halk tarafından engellenmiştir. Bu kalkışmanın çapını ve tehlike derecesini göstermek açısından işgal edilen ve halk tarafından kurtarılan yerler ile yine halkın işgali önlediği yerlere bakmak bile tek başına yeterlidir.

Devletin merkez kurumları, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ve Bakanlıklar gibi devlet ve hükümet işleyişinin merkezinde yer alan üst düzey icracı kuruluşların çalışma ofisleri, emniyet güçlerinin merkezleri, medya mecraları, havalimanları, koordinasyon ve uydu iletişim merkezleri, askerî havacılık alan ve merkezleri, istihbarat merkezleri, illerin en yüksek mülki idari amirlikleri, birçok ilde emniyet güçlerinin merkezleri ile halkın topluca bulunabileceği kamuya açık alanlar o gece ya darbeci güçler tarafından işgal edilmiş ya da bu yerlerin işgali halk tarafından engellenmiştir.

İşgal edilen ve işgal hedefli saldırıya uğrayan yerler

Devletin merkezi olan Ankara’da siyasal sistemin işleyişinin kalbi olan en yüksek karar organı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), en yüksek temsil ve icrai organ olan Cumhurbaşkanlığı Külliyesi darbecilerin hem yıkım hem de işgal hedefine maruz kalmıştır. Genelkurmay Başkanlığı’nın ana bölümleri, Akıncı 4. Ana Jet Üs Komutanlığı, TRT Genel Müdürlüğü Haber Merkezi ve Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün bazı üniteleri doğrudan işgal edilmiştir. Bu önemli merkezleri halk; şehitler ve gaziler vererek işgalden kurtarmıştır.

Türkiye’nin en büyük şehri, Avrupa ve dünya açısından da önemli bir merkez olan İstanbul’da birçok alan ve kurum darbeciler tarafından işgal edilmiştir. Başta Atatürk Havalimanı olmak üzere Boğaziçi (15 Temmuz Şehitler) Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, TRT Ulus Binası, Harbiye TRT Radyo Binası, Afet Koordinasyon Merkezi Binası, İstanbul Valiliği, İstanbul Büyükşehir Belediye Binası, Borsa İstanbul, Harbiye Orduevi, General Nurettin Baransel Kışlası, Çengelköy Sabancı Polis Merkezi, darbecilerin işgaline uğramıştır. Tüm bu işgal edilen alanlar, halk tarafından darbecilerin elinden alınmıştır. Bunların dışında, Kars’ta Belediye Başkanlığı ile Sarıkamış İlçe Emniyet Müdürlüğü darbeci işgaline uğramıştır. Sakarya Valilik Yerleşkesi de işgal edilmiştir. Bu işgaller de halkın müdahalesiyle kırılmıştır. Sadece kamu mercileri ve kamuya açık alanlar değil, başta İstanbul olmak üzere özel medya kuruluşlarının işgal edildiği iller söz konusu olmuştur. Bu işgale son veren de yine halktır.

Görüldüğü üzere, özellikle Ankara ve İstanbul’da işgal edilen ve kontrol altına alınmaya çalışılan mercilere bakıldığında şayet halkın ülke lideriyle bütünleşen direnişi olmasa bu alçak darbe girişiminin başarıya ulaşabileceği çok net anlaşılmaktadır. Hakikaten halk tarafından işgali önlenen kurum ve alanlara bir bakılırsa o gece (bu siyasal gerici ve faşist, devirme ve işgal hareketinin gerçek bir halk direnişiyle önlendiği o gece) halk sokaklara çıkmamış olsaydı ülkeyi kanlı bir geleceğin bekliyor olacağı hiç kuşku götürmezdi.

Halk tarafından işgali engellenen yerler

Ankara’da, TBMM, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, Jandarma Genel Komutanlığı, Türk Telekom, Genelkurmay Başkanlığının bazı bölümleri ile Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün bazı üniteleri, TÜRKSAT, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Müsteşarlığı, TRT Genel Müdürlüğünün Haber Merkezi dışındaki üniteleri, EGM İstihbarat Dairesi Başkanlığı, EGM Özel Harekât Dairesi Başkanlığı, EGM Havacılık Dairesi Başkanlığı, halk tarafından işgali engellenen can alıcı merkezlerdir. Bu merkezlerin işgal edilmesinin, alçak darbe kalkışmasının başarılı olması açısından büyük bir avantaj oluşturacağı açıktır. Bu bakımdan halkın işgali engelleme çabasının ne kadar hayati olduğu ortadadır.

Denizli’de halk, darbeci faşistlerin Çardak Havalimanı’nı kullanmasını engelleyerek onların askerî uçaklarla Ankara ve İstanbul’a saldırılarını önlemiştir. Türkiye’nin her mecrada zirve şehri İstanbul’da; Sabiha Gökçen Havalimanı, Cumhurbaşkanlığı Mabeyn Köşkü, Başbakanlık Dolmabahçe Ofisi, Bayrampaşa Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü, Bayrampaşa Polis Merkezi Amirliği, AK Parti İstanbul İl Başkanlığı, darbeciler tarafından işgale kalkışılan ama halkın işgali engellediği yerler olarak öne çıkmaktadır. Yine Kars’ta birçok ünite darbeciler tarafından işgal edilmeye çalışılmış ancak halk bunları önlemiştir. Valilik Hizmet Binası, DHMİ, İl Emniyet Müdürlüğü, Emniyet-Asayiş Şube Müdürlüğü, Emniyet-Bölge Trafik Şube Müdürlüğü, Emniyet-Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü, Kâzımpaşa Polis Merkezi, MİT Binası ve Merkez Cami işgal girişimine uğramış yerlerdir. Aynı şekilde Siirt’te; Valilik Hizmet Binası ile Valilik Konutu, Ardahan’da İl Telekom Müdürlüğü ile İl Emniyet Müdürlüğü darbeci faşistlerin işgal hedefinde yer almış lakin halkın direnişi bunların gerçekleşmesini engellemiştir.

İçişleri Bakanlığı tarafından somut olarak tespit edilen bu yerlerin yanı sıra halk sokaklara çıktığı için birçok ilde, darbeci çeteler hem ili ele geçirmek hem de Ankara ve İstanbul saldırılarına destek vermek için planladıkları ele geçirme ve işgal eylemlerini başaramamışlardır. Yine başta İstanbul olmak üzere özel medya kuruluşlarının işgal girişiminin olduğu iller vardır. Bu işgal girişimlerini engelleyen de yine halktır.

Ez cümle, Türkiye’nin nasıl bir felaketin eşiğinden döndüğünü anlamak için 15 Temmuz sürecinin sayısal ve eylemsel verileri çok büyük dersler içermektedir. 15-16 Temmuz’a ilişkin tüm verilerin çeşitli boyutlarda analiz edilmesinin 15-16 Temmuz Millî Demokratik Halk Devrimi’nin daha derinlemesine anlaşılması için çok öğretici olacağını tespit etmek gerekir.

[Mehmet Uçum, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekilidir.]

*Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Güner'in de aralarında bulunduğu 24 şüpheli tutuklanırken, 6 şüpheli ise yurt dışı çıkış yasağı ve adli kontrolle serbest bırakıldı.

Soruşturmanın geçmişi

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca "suç örgütü", "rüşvet" ve "ihaleye fesat karıştırma" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, aralarında Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner'in de bulunduğu 36 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmişti. Düzenlenen operasyonda 29 şüpheli gözaltına alınırken, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nden (KKTC) Ankara'ya dönen Güner de Esenboğa Havalimanı'nda gözaltına alınmıştı.

Şüphelilerden 23'ü Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edilirken, 1'i işlemlerinin ardından serbest bırakıldı.

Öte yandan, jandarma ekiplerince gözaltına alınan 17 şüphelinin ise işlemleri sürüyor.

Operasyon

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "nitelikli dolandırıcılık" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarının önlenmesi ile şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışma yürütülmüştü.

Bu kapsamda, Ahbap Derneği çalışanlarına yönelik hazırlanan MASAK raporları, hesap hareketleri incelemeleri ile teknik ve fiziki takip çalışmaları sonucunda, şüphelilerin mali profilleriyle uyumsuz yüksek tutarlı para hareketlerinin bulunduğu, aralarında yüksek miktarlı para transferleri gerçekleştirildiği, şans oyunları hesaplarına yüksek meblağlarda para aktararak bahis oynadıkları ve bu yolla yüksek miktarlarda para kaybettikleri, ayrıca kısa süre içerisinde aralarında zincirleme şekilde çok sayıda tapu devir işlemi gerçekleştirdikleri tespit edilmişti.

Yürütülen soruşturma kapsamında, Ahbap Derneği üyesi ve dernek çalışanlarıyla bağlantılı olduğu belirlenen aralarında derneğin kurucusu olan şarkıcı Haluk Levent'in de yer aldığı 17 şüpheli, 12 Temmuz'da düzenlenen operasyonla gözaltına alınmıştı. Çalışmaların devamında 7 zanlı daha yakalanmıştı.

İstanbul İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Muğla'da düzenlenen eş zamanlı operasyonda ise 17 şüpheli daha gözaltına alınmıştı.

Gazetelerde yayımlanan makaleye, "Tarihin akışını değiştiren koca bir milletin istiklal ve istikbali için canı pahasına mücadele ettiği o meşum gecenin üzerinden tam on yıl geçti." ifadeleriyle başlayan Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"15 Temmuz, yalnızca hain bir darbe girişiminin başarısızlığa uğratıldığı bir gece değil; milletimizin iradesine, demokrasisine ve bağımsızlığına canı pahasına sahip çıktığı, tarihe altın harflerle yazılmış büyük bir demokrasi zaferidir. O gece necip milletimiz, anavatanımızı işgale yeltenen emperyalistlere ve onların iş birlikçilerine tıpkı İstiklal Harbi'nde olduğu gibi tarihin en büyük derslerinden birini verdi.

15 Temmuz, şairin "Ecdadımızın heybeti ma'ruf-i cihandır / Fıtrat değişir sanma, bu kan yine o kandır!" dizelerinde dile getirdiği gibi bin yıl evvel Malazgirt'te kahramanca mücadele edenlerin, 500 yıl evvel İstanbul surlarında Sultan Fatih'in rüyasını gerçekleştirmek, Peygamber Efendimiz'in müjdesine nail olmak için ruhunu ve bedenini ortaya koyanların, yüz yıl evvel vatan müdafaası için canını hiçe sayanların inancı ve kararlılığıyla sokaklara, meydanlara koşan asil milletimizin tarihe altın harflerle yazdığı bir büyük destandır."

"Milletimiz istiklal ve istikbaline yine kendisi sahip çıktı"

Makalesinde, gözü dönmüş terör örgütünün tarihte benzerine az rastlanacak ihanet girişimine karşı, aziz milleti milli iradeye sahip çıkmak adına meydanlara ve havalimanlarına çağırırken, basit bir davette bulunmadıklarını vurgulayan Erdoğan, şu görüşleri paylaştı:

“Milletimize yaptığımız çağrı, aziz milletimizin demokratik sağduyusuna, ferasetine ve cesaretine duyduğumuz güvenin bir tezahürüydü. Ecdadımızın bize bıraktığı en mukaddes miraslardan biri olan 'Ya istiklal ya ölüm!' şiarını yeniden ayağa kaldırmayı gaye edindik. Adeta tarihin derinliklerinden çıkıp gelen milletimiz de bu çağrıya, canını ve ruhunu hiçe sayarak anında cevap verdi. Hamdolsun, milletimiz bu güveni boşa çıkarmadı, istiklal ve istikbaline yine kendisi sahip çıktı. O gece milletimiz, iradesine vurulmak istenen zincirleri paramparça etmiş, vesayetin ve ihanetin prangalarını söküp atarak, Türkiye'nin önündeki engelleri birer birer yıkmıştır. O gece 253 vatan evladımız şehadet şerbetini içerken, 2 binden fazla kardeşimiz yaralandı. Bu rakamların her biri, vatanı, bayrağı ve milli iradeyi korumak uğruna ortaya konulan fedakarlığın, cesaretin ve kahramanlığın ayrı ayrı nişanesidir.”

"Her alanda FETÖ'nün kökünü kazıdık"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Geçen on yıllık süre zarfında, eli kanlı terör örgütü FETÖ ile mücadelemizi hem yurt içinde hem de uluslararası alanda tavizsiz bir kararlılıkla sürdürdük." ifadelerini kullanarak, şunları kaydetti:

“Çünkü devletimizin içine sızmış bu kanser hücresini temizlemek ve faillerin adalet önünde hesap vermelerini sağlamak, canlarını seve seve feda eden şehitlerimize en büyük borcumuzdu. Bürokrasiden orduya, yargıdan iş dünyasına kadar her alanda FETÖ'nün kökünü kazıdık. Bununla birlikte aklımızdan asla çıkarmamamız gereken şu yalın gerçeği de bir kez daha hatırlamakta fayda var, yaşanan, 10 yıl önce başlamış ve bitmiş bir mücadele değil. FETÖ ve benzeri sinsi yapıların devletimize ve milletimize yeniden tasallutunu engellemenin yegane yolu, 15 Temmuz ruhunu her daim diri tutmak ve bu bilinci gelecek nesillere de aktarmaktan geçiyor.”

"Bu milletin en büyük gücü birlik ve beraberliğidir"

Hain darbe girişiminin üzerinden geçen 10 yılda acıların ilk günkü tazeliğini koruduğunu belirten Erdoğan, makalesine şöyle devam etti:

"Bununla birlikte FETÖ ve benzeri tüm terör odaklarıyla olan savaşımızı aynı azim ve kararlılıkla sürdürmeye devam ediyoruz. 15 Temmuz'un 10. yılında, artık çok daha güçlü, çok daha kararlı ve birbirine sımsıkı kenetlenmiş bir Türkiye var. Bu topraklarda 15 Temmuz ruhu diri kaldığı müddetçe, hainlerin sinsi planlarının ve onların arkasındaki küresel senaristlerin kirli oyunlarının asla karşılık bulamayacağından kimsenin şüphesi olmasın.

Bu vesileyle, o karanlık geceyi sinesini siper ederek aydınlığa kavuşturan, canı pahasına ecdadımızın yadigarı olan ve yüzyıllardır hüküm sürdüğümüz bu toprakları bize yeniden vatan kılan tüm şehitlerimize, Allah’tan rahmet diliyorum. Gazilerimize hayırlı, bereketli ve uzun ömürler niyaz ediyorum.

Rabb'im, mazisi şanlı zaferlerle ilmek ilmek dokunmuş aziz milletimize bir daha 15 Temmuz benzeri ihanetler yaşatmasın. Bu milletin en büyük gücü birliğidir, beraberliğidir, bin yıldır sevinç ve hüzünle yoğrulan kadim kardeşliğidir. Allah, birliğimizi, beraberliğimizi ve kardeşliğimizi daim eylesin."

“KENDİ HESABI YOKTU, BENİM HESABIMI KULLANIYORDU”

Çetin, Haluk Levent’in banka hesabı ve kredi kartı bulunmadığını ifade ederek, farklı kişilere gönderilecek paraların kendi hesabına yatırıldığını, ardından Levent’in belirlediği hesaplara aktarıldığını söyledi.

İfadesinde, “Benim hesabıma gelen paraları söylediği kişilere gönderiyordum” diyen Çetin, para transferlerine ilişkin talimatların kendisine WhatsApp üzerinden gönderildiğini belirtti.

Çetin, Haluk Levent’in Emrah Gödeliner, Zafer Yay ve Yeliz Kaya’ya ait hesapları da kullandığını iddia ederek, kendi hesabındaki hareketlerden kişisel bir menfaat sağlamadığını savundu.

YELİZ KAYA’YA 210 MİLYON LİRAYI AŞAN TRANSFER

MASAK tarafından incelenen hesap hareketlerine göre, Yeliz Kaya’nın hesaplarından İlker Çetin’in hesaplarına 13 Ocak 2024 ile 24 Nisan 2026 tarihleri arasında 250 işlemde 10 milyon 124 bin 766 lira gönderildiği belirtildi.

Aynı tarihler arasında İlker Çetin’in hesaplarından Yeliz Kaya’nın hesaplarına ise 45 ayrı işlemde 210 milyon 336 bin 68 lira aktarıldığı kaydedildi.

Söz konusu para hareketlerinin sorulması üzerine Çetin, transferlerin Haluk Levent’in talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini ikrar etti. Paraların kaynağını ve hangi amaçla kullanıldığını bilmediğini savunan Çetin, “Haluk Levent’in istek ve emirleri üzerine hareket ediyordum” dedi.

“ANKARA’DA YÜKLÜ MİKTARDA NAKİT PARA TAŞIDIM”

Haluk Levent'in şoförü Çetin, Ankara’da yüklü miktarda nakit para teslim aldığını ve bu paraları Yeliz Kaya’nın banka hesabına yatırdığını beyan etti.

Kendisine Haluk Levent tarafından konum gönderildiğini ifade eden Çetin, belirtilen adrese giderek şahıslardan teslim aldığı paraları bankaya götürdüğünü söyledi.

Paraların kimden geldiğini ve kaynağının ne olduğunu bilmediğini savunan Çetin, para hareketlerinden rahatsız olmasına rağmen işini kaybetme korkusuyla soru sormadığını belirtti.

“WHATSAPP YAZIŞMALARINI DELİL OLSUN DİYE SAKLADIM”

İlker Çetin, hesabı üzerinden gerçekleştirilen işlemlere ilişkin talimatların WhatsApp yazışmalarında bulunduğunu kaydetti. Çetin, “Şüphelendim ancak ayrıntısını bilmiyordum. Yazışmaların tamamını delil olarak dursun diye sakladım” dedi.

Kullandığı cep telefonunu şifresiyle birlikte emniyet birimlerine teslim ettiğini belirten Çetin, para transferlerine ilişkin yazışmaların telefonunda bulunduğunu söyledi.

KIBRIS’TA 1-2 MİLYON LİRALIK JETON İDDİASI

Çetin’in ifadesindeki en dikkat çekici bölümlerden biri de Haluk Levent’in Kıbrıs’taki kumarhane işlemlerine ilişkin iddialar oldu.

Haluk Levent’in Kıbrıs’a gittiği dönemlerde kumar oynadığını söyleyen Çetin, kendi banka hesabı üzerinden Levent için kumarhane jetonu alındığını beyan etti.

Çetin, söz konusu işlemlerde dikkatini çeken tutarların 1 milyon liranın üzerinde olduğunu, bazı ödemelerin yaklaşık 2 milyon liraya ulaştığını söyledi.

ZAFER YAY İLE 8,6 MİLYON LİRALIK PARA HAREKETİ

MASAK incelemesinde, Zafer Yay’ın hesaplarından İlker Çetin’in hesaplarına 393 işlemde toplam 6 milyon 502 bin 59 lira aktarıldığı belirtildi.

Çetin’in hesaplarından Zafer Yay’ın hesaplarına ise 36 işlemde 2 milyon 120 bin 271 lira gönderildiği kaydedildi.

Çetin, bu para hareketlerinin araç, yol ve diğer masraflarla bağlantılı olduğunu, bazı paraların ise Haluk Levent’in talimatıyla başka kişilere gönderildiğini savundu.

ALPER ÇELİK İLE 11 MİLYON LİRAYI AŞAN TRANSFER

MASAK raporunda, Alper Çelik’in hesaplarından İlker Çetin’in hesaplarına 31 işlemde 2 milyon 806 bin 600 lira gönderildiği belirtildi.

İlker Çetin’in hesaplarından Alper Çelik’e ise 287 işlemde toplam 8 milyon 355 bin 900 lira aktarıldığı kaydedildi.

Çetin, Haluk Levent’in kendi hesabını kullanarak Alper Çelik’e para gönderttiğini öne sürdü. Paraların kaynağını bilmediğini savunan Çetin, transfer açıklamalarına “borç iade” veya “Haluk Levent’in bilgisi dâhilinde” ifadelerini yazdığını söyledi.

"BEN SADECE ŞOFÖRÜYDÜM”

İlker Çetin, hakkındaki suçlamaları kabul etmediğini belirterek, hesabındaki para hareketlerinin Haluk Levent’e ait olduğunu savundu.

Herhangi bir suç örgütüne üye olmadığını ve Ahbap Derneğiyle bağlantısının bulunmadığını söyleyen Çetin, “Ben yalnızca Haluk Levent’in şoförüydüm. Hesabım üzerinden yapılan işlemler Haluk Levent’e aittir” dedi.

Çetin’in avukatı da müvekkilinin işvereninin talimatları doğrultusunda hareket eden sigortalı bir çalışan olduğunu, para hareketlerinden kişisel menfaat sağlamadığını ve telefonundaki tüm kayıtları emniyet birimlerine teslim ettiğini belirtti.

Soruşturma kapsamında ifade tutanağına yansıyan iddialara ilişkin adli incelemeler devam ediyor.

Başsavcılık açıklamasına göre, Hüseyin Başaran'ın müşteki olduğu dosya dışında, Ahbap Derneği'ni ilgilendiren iki ana soruşturma devam ediyor.

İlk soruşturmanın, 2025/284884 numaralı dosya kapsamında, şüpheli Berkant Acil hakkında suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama iddialarına yönelik başlatıldığı belirtildi.

Açıklamada, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Şile Belediyesi bünyesinde düzenlenen Şile Bezi Festivali'ne ilişkin yürütülen rüşvet soruşturmasında elde edilen belgelerin incelenmesi sonucunda Berkant Acil, Yeliz Kaya ve Haluk Levent arasında para transferleri ve çalışma ilişkileri bulunduğuna dair tespitlere ulaşıldığı kaydedildi.

Bu kapsamda İstanbul Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ile oluşturulan ortak çalışma gruplarınca mali incelemeler yapıldığı, farklı kişilere ait hesaplar üzerinden gerçekleştirilen para hareketlerinin bir bölümünün Ahbap Derneği ile bağlantılı olduğunun değerlendirilmesi üzerine soruşturmanın derneğin mali işlemlerini de kapsayacak şekilde genişletildiği bildirildi.

Başsavcılık, Ahbap Derneği hakkında daha önce hazırlanan MASAK görüş ve öneri raporu ile mülkiye müfettişliği raporunu içeren 2025/53115 sayılı soruşturma dosyasının da bu dosyayla birleştirildiğini açıkladı.

Soruşturma kapsamında elde edilen bilgi, belge ve raporlarda; dernek hesaplarından şüphelilere yüksek tutarlı para transferleri yapıldığı, Haluk Levent'in kullanımında olduğu değerlendirilen hesaplar üzerinden yüksek miktarlı yasal bahis işlemleri gerçekleştirildiği, yurt dışından gelen bazı para transferlerinin kaynağının açıklanamadığı ve şahsi hesaplara "dernek" açıklamasıyla para gönderildiğine ilişkin tespitlere yer verildiği ifade edildi.

Ayrıca, dernekle resmi bağı bulunmadığı belirtilen Yeliz Kaya'nın, dernekle bağlantılı olduğu değerlendirilen taşınmazlar üzerinde 2025 ve 2026 yıllarında toplam 100 işlem yaptığı, derneğin mali kayıtlarında usulsüzlükler bulunduğu, dernek adına düzenlenen veya derneğin kefil gösterildiği kambiyo senetleriyle edinilen bazı taşınmazların Yeliz Kaya adına tescil edildiği ve Kaya'nın daha sonra 58 taşınmazı Esin Önder Çağlayan'a devrettiğinin değerlendirildiği aktarıldı.

Açıklamada, teknik ve fiziki takip çalışmaları sırasında Haluk Levent'in 12 Temmuz 2026 tarihinde telefonlarını kapatarak sinyal irtibatını kestiği, İzmir yönünde seyir halindeyken yakalandığı bilgisine yer verildi.

Aynı soruşturma kapsamında Berkant Acil ile birlikte çalıştıkları değerlendirilen Köse ailesinden üç kişinin de telefonlarını kapatarak İzmir üzerinden Yunanistan'a geçtiğinin 14 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilen operasyonda tespit edildiği belirtilirken, Haluk Levent'in söz konusu kişilerle birlikte hareket edip etmediğine ilişkin araştırmaların sürdüğü bildirildi.

Bankalardan temin edilen verilere göre 14 Temmuz 2026 itibarıyla derneğe ait hesaplarda 266 bin 764 lira 64 kuruş ile 644 avro, diğer hesaplarda ise 786 bin lira, 8 bin 598 ABD doları ve 18 bin 569 avro bulunduğu kaydedildi. Başsavcılık, dernek hesaplarından 12 Temmuz'da da işlemler gerçekleştirildiğini, bu işlemlerin niteliğinin araştırıldığını ve hesaplarda işlem yetkilisinin Haluk Levent olduğunun belirlendiğini açıkladı.

Başsavcılık, soruşturmanın vatandaşların yardım ve dayanışma amacıyla yaptığı bağışların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının ortaya çıkarılması ve yardımların güvenilir kuruluşlar aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının sağlanması amacıyla çok yönlü sürdürüldüğünü belirtti.

İkinci soruşturmanın ise 2025/127996 sayılı dosya kapsamında yürütüldüğü bildirildi.

Bu dosyada, Ahbap Derneği adına düzenlenen ve derneğin borçlu veya kefil olarak gösterildiği kambiyo senetleri karşılığında mal ve hizmet alındığı iddialarının incelendiği ifade edildi.

Soruşturmada, yardım amacıyla oluşturulan fonları temsil eden derneğin borçlandırıldığı, buna karşılık edinilen taşınmaz, gemi ve yüksek bedelli arsa paylarının dernek adına tescil edilmediği, bazı taşınmazların ise kısa süre içinde üçüncü kişilere devredildiği iddialarının araştırıldığı kaydedildi.

Başsavcılık, söz konusu işlemler kapsamında mal, taşınmaz veya hak devreden kişilerin soruşturmada mağdur sıfatıyla yer aldığını, dosyanın başlangıç tarihi, mağdur yapısı ve hukuki niteliği dikkate alınarak diğer soruşturmayla birleştirilmeden ayrı yürütüldüğünü bildirdi.

Açıklamada, her iki soruşturmanın da maddi gerçeğin tüm yönleriyle ortaya çıkarılması amacıyla titizlikle ve çok yönlü şekilde sürdürüldüğü vurgulandı.

Huzistan Devrim Muhafızları Komutanlığı konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı.

ABD'nin sabah saatlerinde Huzistan'ın bazı bölgelerine düzenlediği hava saldırılarında Devrim Muhafızları Ordusu mensuplarından Hüseyin Amuri ile Said Tevekkülizade ve milis gücü Besic üyesi Muhsin Necati'nin öldüğü belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan ABD’ye Hürmüz Boğazı uyarısı

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri, ABD’nin İran’a saldırıları hakkında bildiri yayımladı.

Bildiride, “yabancı unsurların” bölgede ve Hürmüz Boğazı’nda hiçbir hakkının olmadığı vurgulanarak, “ABD'nin terörist ordusunun maceracılıkları ve geçiş güzergahı belirlemeye yönelik müdahalesi Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılma sürecini ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakacaktır. Ayrıca boğazdan yararlanan ülkelerin çıkarlarını ciddi biçimde tehlikeye atacaktır.” ifadelerine yer verildi.

Ürdün ordusu, İran'dan Ürdün topraklarına fırlatılan 8 füzenin engellendiğini duyurdu

Ürdün ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan Ürdün topraklarına fırlatılan 8 füzenin engellendiği belirtildi.

Ürdün Hükümet Sözcüsü ve Devlet İletişim Bakanı Muhammed el-Mumeni de ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, füzelere müdahale edildiğini ve etkisiz hale getirildiklerini kaydetti.

Ürdün Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin karşı karşıya kalabileceği her türlü tehdide karşı tam hazırlık içinde olduğunu vurgulayan Mumeni, ülkenin güvenliği ve vatandaşların emniyetini korumak için tüm imkanların seferber edildiğini ifade etti.

Mumeni, vatandaşlar ve ülkede yaşayanlara yetkili makamların talimatlarına uymaları, bilgileri yalnızca resmi kaynaklardan almaları ve asılsız haberleri yaymaktan kaçınmaları çağrısında bulundu.

ABD'den vatandaşlarına güvenli yerlere sığının çağrısı

ABD'nin Amman Büyükelçiliği, yayımladığı yazılı açıklamayla Ürdün hava sahasında füze, roket ve insansız hava araçlarının (İHA) tespit edildiğini açıklayarak, ülke genelindeki tüm vatandaşlarına derhal sığınaklara geçmeleri ve kapalı alanlarda kalmaları yönünde acil güvenlik uyarısı yaptı.

Açıklamada, durumun incelendiği ve gerektiğinde ek bilgi sağlanacağı kaydedildi.

Operasyonlara 2 bin 889 ekip ve 5 bin 455 personel katıldı. 25 hava aracıyla 53 narkotik dedektör köpeği de operasyonlarda kullanıldı.

Operasyonlar sonucu, 1 ton 707 kilogram uyuşturucu madde ve 2 milyon 156 bin 215 uyuşturucu hap ele geçirildi.

Gözaltına alınan 1926 zanlıdan 976'sı çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, 376'sı hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemleri sürüyor.

Açıklamada, "Gençlerimizin geleceğini, ailelerimizin huzurunu ve toplumumuzun güvenliğini hedef alan zehir tacirlerine asla fırsat vermiyor, uyuşturucuya yönelik operasyonlarımızı kesintisiz şekilde sürdürüyoruz." ifadesine yer verildi.

16 Haziran'da "terörist örgütler tarafından işletildiği" iddia edilen tekneye saldırı düzenlendiği belirtilen açıklamada, istihbarat bulgularının, geminin Doğu Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinde bulunduğunu doğruladığı savunuldu.

Açıklamada, saldırıda bir kişinin öldürüldüğü ve ABD askerlerinden zarar gören olmadığı kaydedildi.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı tekneleri ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

5 Şubat 2026 tarihinden itibaren sürdürülen çalışmalar çerçevesinde Kayseri merkezli olmak üzere Ankara, Adana, Nevşehir, Muğla ve Gaziantep illerini kapsayan operasyonda toplam 282 şüpheli ile 263 adres tespit edildi.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı ve ilgili kolluk kuvvetlerinin katılımıyla 16.06.2026 tarihinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilen operasyonda 231 şüpheli gözaltına alındı.

Firar durumunda bulunan 56 şüpheliye yönelik yakalama çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Operasyon kapsamında yapılan aramalarda; 4 av tüfeği, 2 tabanca, 3 bıçak, 8.580 adet sentetik ecza, 30 adet Neurontin hap, bir miktar bonzai ve metamfetamin ele geçirildi.

Soruşturma kapsamında daha önce gerçekleştirilen ara operasyonlarda 30 şüphelinin tutuklanarak ceza infaz kurumuna gönderildiği tespit edildi.

Uyuşturucu madde ticaretine yönelik soruşturmanın çok yönlü ve titizlikle devam ettiği belirtildi.

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.

Arşiv fotoğraflarının yapay zeka ile canlandırılması tekniğiyle hazırlanan "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" videosunda, cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılan eğitim seferberliğine ilişkin görseller, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrencilerle buluştuğu anlar yer alıyor.

Projenin danışmanlığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Sarıtaş'ın üstlendiği videoda, genç cumhuriyetin, geleceğin bilim adamları, sanatçıları, sporcuları olarak yetiştirdiği öğrenciler ve öğretmenlerin katıldığı 29 Ekim törenleri de yapay zeka ile canlandırıldı.

Videoda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile cumhuriyet değerlerinin çocuklara güçlü şekilde aktarıldığı vurgulanıyor.

Videoda şu mesaja yer verildi:

Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
"Cumhuriyet, emeğin, fedakarlığın ve inancın eseridir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Cumhuriyetimizin değerlerini çocuklarımıza aktarıyoruz. Eğitimin yüzyılına hep birlikte yürürken onların bu ülkenin yetkin, erdemli, üretken, iradeli ve vatansever birer ferdi olmaları için azimle çalışıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de hazırlanan özel videoyu NSosyal hesabından paylaştı.

Paylaşımında, Cumhuriyetin insan iradesine ve hakların eşitliğine dayanan medeniyet tasavvurlarının son düzlüğüne atılan kutlu adım olduğunu belirten Tekin, milletin ortak emeğiyle 29 Ekim 1923'te inşa edilen bu kutlu mirasın, her bir yurttaşın kaderini ortak bir geleceğe dönüştüren en büyük ortak paydaları olduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, bireyi bütün yönleriyle kuşatan bir eğitim felsefesi olarak erdem, bilgi, beceri ve sorumluluk ekseninde insanı merkeze alan, hak temelli bir eğitim vizyonunu temsil ettiğinin altını çizen Tekin, şunları kaydetti.

"Böylece demokrasinin kalıcılığı, özgür düşünen ve vicdanı hür bireylerle güvence altına alınmaktadır. Bugün, dünya devletleri içinde barışçıl ve güçlü duruşuyla Türkiye Cumhuriyeti, adalet ve irfan medeniyetinin modern çağdaki temsili haline gelmiştir. Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun. Bu vesileyle, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Mücadelemizin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle anıyor; aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı tebrik ediyorum.

İran Pers Körfez Pro Ligi temsilcilerinden Esteghlal Khuzestan'ın 25 yaşındaki İranlı oyuncusu Fayaz Mirdoraghi, akrobatik taç atışı sırasında felaketin kıyısından döndü.

AKROBATİK TAÇ ATIŞI SONUNU GETİRİYORDU

25 yaşındaki stoper, Malavan ile oynanan karşılaşmada taç atışını sıra dışı bir şekilde takla atarak kullanmaya çalıştı.

Topun daha uzağa gitmesi nedeniyle nadiren futbolcular tarafından tercih edilen bu atış stilini beklenildiği gibi uygulayamayan Mirdoraghi, takılarak boynunun üzerine düştü.

Boynunun üzerine düşen ve bir süre boyunca yerde kalan genç oyuncu, izleyicileri ve sahadaki futbolcuları korkuttu.

UZMANLAR 'ŞANS ESERİ ÖLÜMDEN DÖNDÜ' DİYOR

Daha sonra ayağa kalkarak sağlık durumunun iyi olduğunu gösteren Mirdoraghi, uzmanlara göre şans eseri ölümden döndü.

İran Devlet Televizyonu'na konuşan uzmanlar, söz konusu pozisyonda Mirdoraghi'nin boynunun kırılmasının oldukça olası olduğunu belirtirken, 25 yaşındaki oyuncunun hayati bir kazayı şans eseri hasar almadan atlattığını hatırlattı.

A- Taktik maktik yok, bam bam bam

B- Kimse harakiri yapacak kadar Japon değil

C- Everyting is something happened

D- Lasciatemi cantare, sono un Italiona

Sorunun doğru cevabı ise: ''C- Everyting is something happened''