Aynalı, Karagöl, Buzlu, Kilimli, Heybeli, Kovukdere ve Çayırlıdere Gölü, milyonlarca yıllık jeolojik sürecin izlerini taşıyor.

Zengin jeomorfolojik ve tektonik yapının sonucunda oluşan yüzeysel ve yer altı sularıyla beslenen bu göller, dağcılık sporunu ve doğa yürüyüşünü sevenler için farklı olanaklar tanıyor.

Buzul aşındırmasının şekillendirdiği 7 göl, Uludağ'ın geçmişten günümüze uzanan doğal mirasını da gözler önüne seriyor.

Bursa'da Uludağ'ın zirvesinde yer alan "Göller Bölgesi", doğal güzelliğinin yanı sıra milyonlarca yıllık jeolojik oluşumuyla dikkati çekiyor. Buzul aşındırmasıyla oluşan Göller Bölgesi'ndeki 7 gölden biri olan Karagöl, Uludağ'ın geçmişten günümüze uzanan doğal mirasını gözler önüne seriyor.

"Bunların ivedilikle korumaya alınması önem arz ediyor"

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, AA muhabirine, Uludağ'daki göllerin önemini anlattı.

Yıldız, göllerin tamamının milyonlarca yılda oluştuğuna dikkati çekerek, "Kısa sürelerde ya da yapay bir oluşum değil. Bunlar jeomiras niteliği taşıyan doğal oluşumlardır. Milyon yıllar içerisinde meydana gelmektedir." dedi.

Jeomiras kavramının henüz ülkede tam anlamıyla oturmadığını belirten Yıldız, şöyle devam etti:

"Dünyada her yıl ilk 100 olarak UNESCO'nun da içerisinde olduğu bir liste açıklanır. Burada ilk 100'e giren Türkiye'den bazı örnekler var. Nemrut Dağı gibi, Kapadokya gibi. Yine Salda Gölü bu şekilde. Marmara Bölgesi'nde de Uludağ'da da buna aday olabilecek çok fazla yapı var. Göller de sadece bunlardan bir tanesi. Geçmişin bize vermiş olduğu jeolojik evrimi anlayabilmemiz, gelecekte de benzer çalışmaları yürütebilmemiz için bunların ivedilikle korumaya alınması, jeomiras niteliği kazandırılması önem arz etmektedir."

Göllerdeki su seviyesi bu sene artış gösterdi

Mehmet Yıldız, 2023'te oda olarak Jeolojik Mirası Koruma Derneği (JEMİRKO) üyeleriyle Göller Bölgesi'nde çalışma yaptıklarını, burasının jeomiras statüsüne alınması için çalışma yürüttüklerini belirtti.

Göllerin oluşum aşamalarını anlatan Yıldız, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Uludağ, bilindiğinin aksine volkanik bir dağ değil, bir tektonik ve magmatizmanın etkisiyle oluşmuş bir dağ. Burada hiçbir zaman volkan oluşmamış. Yani bir patlama meydana gelmemiş. Bu sebeple bir krater gölümüz bulunmamakta. Görmüş olduğumuz bu göller ise buzul aşındırmasıyla, jeolojik birimlerin aşınması sonucu ve önünde de moren birikintilerin oluşması sonucu yüzey suları ve yer altı sularının bu teknelere dolması sonucu oluşmuş."

Yıldız, kış aylarında Uludağ'ın zirvesindeki yoğun kar yağışı ve bahar yağmurlarının etkisiyle göllerdeki su seviyesinin son yıllara oranla arttığına değindi.

Kar yağışının doğanın doğal depolama sistemi olduğunu vurgulayan Yıldız, şunları kaydetti:

"Bu mevsimde bile çıktığınız zaman halen erimemiş kar kütlelerini görebiliyorsunuz. Devamlı bir beslenme, tüketimin arttığı, atmosferik yağışların da düştüğü bu dönemlerde, sürekli bir beslenme imkanı sunuyor. Hem yer altı sularımızda hem de pınarlarımızdaki suların artmasıyla bölgeye çıktığınız zaman buradaki suyun önceki 5 yıla göre çok daha fazla olduğunu görebiliriz ancak oradaki jeolojik yapıyla alakalı suyun derinliği değişebilir. Örneğin Kilimli Göl 4,5 metre yüksekliğindeyken diğer bir gölümüzün etrafındaki duvarlar 300 metre yüksekliğinde."

Sel felaketinin ardından yaraların hızla sarılmaya başlandığı ilçeye, TOKİ tarafından iş yerleri ve konutlar inşa edildi, sel riskini önlemek için Ezine Çayı'nın yatağı genişletildi, istinat duvarları yapıldı.

Selin yok ettiği yeşil alanlar ise tekrar eski görüntüsüne kavuşturularak ilçenin sosyal donatı alanları genişletildi.

İlçede son bir yılda ise Devlet Hastanesinin yapımında sona gelindi. Otel projesi ve TOKİ tarafından yapımı devam eden 36 konut ile 24 dükkanın inşaat çalışmalarının bitmesiyle ilçede planlanan çalışmalar tamamlanacak.

Bozkurt Belediye Başkanı Muammer Yanık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin son yıllardaki en büyük sel felaketini yaşadıklarını söyledi.

Sel felaketinde hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet dileyen Yanık, "Başta Cumhurbaşkanımız sahaya bizzat girerek bütün bakanlarımızla birlikte hızlı bir reaksiyon gösterildi. Bu belki dünyada en hızlı reaksiyonlardan birisidir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nden başka bir devletin de bunu yapacağını düşünmüyorum." dedi.

"Selin izleri tamamen kayboldu"

Selin ardından ilçenin yüzde 70'inin tahribata uğradığını hatırlatan Yanık, şöyle devam etti:

"Hem altyapısı hem üstyapısı noktasında o günden bugüne kadar barınmayla ilgili 700'e yakın konut burada inşa edildi. Vatandaşlarımız yeni konutlarına geçti. Tahrip olan okullarımız yenilendi. Gençlik ve Spor Bakanlığımız kendi tesislerini burada tekrar yeniledi. Kaymakamlığımız yenilendi. Bunun yanında bütün kentsel dönüşüm kapsamında ilçede esnaflarımızın yüzde 90 dükkanları tahrip olmuştu. Onlar yenilendi. Sanayimiz ve iki büyük fabrika tekrar inşa edilerek bugün tamamen dolu bir şekilde bütün dükkanlarımız faaliyetlerini yürütmekte. Bunun dışında altyapı, üstyapı tamamen yenilendi. Altyapıda doğal gazımız geldi. Cumhurbaşkanımızın burada o sözü vermesiyle birlikte vatandaşımız iki yıl içerisinde temiz bir enerjiye kavuştu. Çevre ve Şehircilik ile Belediye olarak kanalizasyon ve yağmurlama sistemi tamamen yenilendi. Üst yapıyı da tamamlamamızla birlikte ilçemizin sosyal tesislerini tamamen yeniledik. Şu an vatandaşlarımız bu tesislerde ve ilçemizde sorunsuz bir şekilde yaşantısına devam etmekte. Yani selin izleri tamamen kayboldu."

İlçede yeniden sel felaketinin yaşanmaması için de tüm tedbirlerin alındığını vurgulayan Yanık, şunları kaydetti:

"Selin ardından çalışmaların şu an yüzde 98'i tamamlanmış durumda. Tekrar ikinci bir etap olarak ilçemizde 36 TOKİ konutu ve 24 dükkanımız ve otel projesi ihale oldu. Onlar da yüzde 95 bitmiş durumda. İnşallah bu sene tamamlanacak. Aynı zamanda devam etmekte olan Devlet Hastanemiz var. O da yüzde 100'e yakın noktada. İnşallah yakında açılışı yapılarak yeni modern bir binada vatandaşlarımıza sağlık hizmeti sunacak. Onların da tamamlanmasıyla birlikte ilçemizdeki yapılacak ve planlanan her şey yüzde 100 tamamlanmış olacak. Bu kısa zaman içerisinde ilçe tekrar devletimizin büyük gücüyle küllerinden doğdu. Ben buradan başta Sayın Cumhurbaşkanımız, bakanlarımız, devletimize, milletimize, bize yardıma koşan herkese ilçem ve şahsım adına şükranlarımı sunuyorum."

"İlçe güzel oldu, devletimizden Allah razı olsun"

Bozkurt sakinlerinden Salih Şenol ise yaşadıkları sel felaketini unutamadığını söyledi.

Evde oturdukları sırada bir anda sel felaketiyle karşı karşıya kaldıklarını anlatan Şenol, "Bir baktım dünya kopmuş geliyor. Eve girdik, evde bekledik. Ertesi güne kadar bekledik. İkinci kattan bizi kepçeyle aldılar. Beş yıl geçti hiç unutamıyorum, aklıma geldiği zaman uykularım bile kaçıyor." dedi.

İlçede yapılan hizmetlerden dolayı mutluluk duyduklarını ifade eden Şenol, "İlçe güzel oldu, devletimizden Allah razı olsun. Devletimiz yaptı, bu hale geldi. Her şey güzel oldu. Gördüğün ne varsa değişti. Komple değişti. En azından bir doğal gazımız geldi. Her şey tamam oldu, bir hastanemiz kaldı." diye konuştu.

Akif Karaaslan ise sel felaketi sırasında ilçede her şeyin sular altında kaldığına işaret ederek, "Her şeyimizi yaptılar. Doğal gazımızı verdiler, binalarımızı yapıp verdiler." ifadelerini kullandı.

YOLCU TRAFİĞİ İLK 7 AYDA 3 MİLYON 41 BİN 909’A ULAŞTI

Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın 2026 yılının ilk 7 ayındaki performansına ilişkin de değerlendirmede bulunan Uraloğlu, havalimanındaki yolcu ve uçak trafiğinin artarak devam ettiğini ifade etti.

Bakan Uraloğlu, “2026 yılının Ocak-Temmuz döneminde havalimanımızda toplam 19 bin 238 uçak iniş-kalkış gerçekleştirdi. Aynı dönemde 3 milyon 41 bin 909 yolcu havalimanımızı kullandı. Bu rakamlar, Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın bölge ve ülkemiz açısından taşıdığı önemi bir kez daha ortaya koyuyor.” dedi.

TÜRKİYE’NİN ORTADOĞU’YA AÇILAN ÖNEMLİ KAPILARINDAN BİRİ

Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın teknik kapasitesi ve bölgeye sağladığı ulaşım imkânlarına da değinen Uraloğlu, havalimanının yıllık 9 milyon yolcu kapasitesine ve 110 bin metrekare terminal alanına sahip olduğunu kaydetti.

Ana pistin 3 bin 500 metre uzunluğunda ve 60 metre genişliğinde olduğunu belirten Uraloğlu, bu pist sayesinde en geniş gövdeli uçakların dahi havalimanına güvenli şekilde iniş-kalkış yapabildiğini ifade etti.

Uraloğlu, Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın yalnızca bir ulaşım yatırımı olmadığını vurgulayarak, “Başta Mersin ve Adana olmak üzere Osmaniye ve Niğde’ye de yakınlığıyla bu şehirlerde yaşayan 5 milyonun üzerindeki vatandaşımıza hizmet veren havalimanımız, bölgenin ekonomik ve sosyal gelişimine de önemli katkılar sunuyor. Çukurova Uluslararası Havalimanımız aynı zamanda Türkiye’nin Ortadoğu ülkelerine açılan en önemli kapılarından biridir.” değerlendirmesinde bulundu.

Köprüyanı İlkokulu ve Çatak İlköğretim Okulu'ndaki eğitiminin ardından Maçka Anadolu İmam Hatip Lisesi'ne giden Bülbül, 2016'da babasını kaybetti.

Bülbül, babasının vefatının ardından okuldan geri kalan zamanlarda yevmiye usulüyle bahçe işlerinde çalışarak ailesinin geçimine katkı sağladı.

Kısa süren yaşamında annesi ve 12 kardeşiyle ekonomik zorluklar çeken Eren, çevresinde Trabzonspor'a olan tutkusuyla da tanınıyordu.

Eren, Maçka kırsalındaki evlerinin bulunduğu alanda 11 Ağustos 2017'de terör örgütü PKK mensuplarıyla sağlanan sıcak temas sırasında teröristlerce açılan ateş sonucu ağır yaralanmasının ardından kaldırıldığı Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi'nde yaşamını yitirdi.

Bülbül'ün cenazesi, 12 Ağustos 2017'de Maçka Merkez Camisi'nde ikindi vakti kılınan cenaze namazının ardından, babasının da mezarının bulunduğu Köprüyanı Mahallesi'ndeki evlerinin yakınındaki aile kabristanında toprağa verildi.

Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik, doğum gününde son yolculuğuna uğurlandı

Saldırı sırasında Eren'i korumak için üzerine kapanarak siper olan 41 yaşındaki Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik de şehit oldu.

Hatay'ın İskenderun ilçesinde 1976'da dünyaya gelen Gedik, doğum günü olan 12 Ağustos'ta memleketinde son yolculuğuna uğurlandı.

İki çocuk babası Gedik, Ankara'ya tayini çıkmasına rağmen bölgeyi sevdiği için görev süresini uzatmıştı.

Eren Bülbül ve Ferhat Gedik'in adı yaşatılıyor

Küçük yaşta şehadetiyle Türkiye'yi yasa boğan Eren Bülbül'ün sosyal medyadaki son fotoğrafları ve paylaşımları Türkiye'nin hafızasında yer etti.

Sosyal medyada, köyünde sırtında odun taşırken görülen fotoğrafı ve "Biri de çıkıp demiyor ki Eren iyi ki varsın" paylaşımıyla Eren, milyonların gönlünde yer edindi.

Eren'in ismi, yeğeninin yanı sıra çok sayıda çocuğa verildi. Gençlik merkezine, okullara, camilere, kütüphanelere ve bir tünele verilen Eren Bülbül adı, birçok şehirde ve bazı ülkelerde farklı mekanlarda da yaşatılıyor.

Şehit Eren Bülbül'ün adı, o dönem eğitimini sürdürdüğü Maçka Anadolu İmam Hatip Lisesi'ne de verilerek, okulun adı Maçka Şehit Eren Bülbül Anadolu İmam Hatip Lisesi olarak değiştirildi.

Maçka Belediyesince ilçe merkezinde yaptırılan camiye "Eren Bülbül Camisi" adı verildi. Yine ilçe yolu güzergahındaki bir tünele "Eren Bülbül" adı verilirken, ilçeye bağlı Başar Mahallesi'ndeki ilkokulda "Şehit Eren Bülbül" adına kütüphane ile Bekçiler mevkisinde hatıra ormanı oluşturuldu.

Türk Hava Yollarının filosuna katılan ve Eren Bülbül anısına "Maçka" ismi verilen B787-9 (Dreamliner) tipi uçağın ilk seferi, 8 Temmuz 2019'da Trabzon'a yapıldı.

Somali'de açılan "Eren Bülbül Yetimhanesi"nde adı yaşatılan şehit Eren Bülbül'ün "kara lastik"leri ise Bolu'nun Gerede ilçesindeki Yaşayan Ayakkabı Müzesi'nde sergileniyor.

Trabzon'da Aydınlıkevler İmam Hatip Ortaokulu'nda oluşturulan kütüphaneye de şehit Eren Bülbül'ün adı verildi. Dönemin Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu'nun katılımıyla Ocak 2021'de Trabzon'un Ortahisar ilçesinde Şehit Eren Bülbül Gençlik Merkezi hizmete açıldı.

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar da Haziran 2019'da sosyal medya hesabından eğitimde kullandıkları Bayraktar TB2 SİHA'lardan birine Eren'in adını verdiklerini duyurdu.

İçişleri Bakanlığınca Ocak 2021'de, bu toprakların vatan olarak kalması için canlarını feda eden bütün şehitlerin ve özellikle 11 Ağustos 2017'de bölücü terör örgütü mensuplarınca şehit edilen Eren Bülbül'ün aziz hatırasına ithafen "Eren Operasyonları" başlatıldı.

Şehit Eren Bülbül anısına farklı dönemlerde voleybol, futbol ve wushu turnuvaları düzenlendi.

Gümüşhane'den geçici görevle Trabzon'a gelen, Ankara'ya tayini çıkmasına rağmen bölgeyi sevdiği için görev süresini uzatan ve hain saldırıda şehit olan Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik'in adı da Maçka ve Gümüşhane'de yaşatılıyor.

Ortahisar-Maçka kara yolundaki bir tünele "Şehit Jandarma Başçavuş Ferhat Gedik Tüneli" adı verildi.

Şehit Gedik'in Gümüşhane'de görev yaptığı sırada çocuklarının eğitim gördüğü Dumlupınar İlkokulu ve Ortaokulu öğrencileri tarafından Gedik anısına hatıra ormanı oluşturuldu.

Şehit Eren Bülbül ve Astsubay Kıdemli Başçavuş Ferhat Gedik'in öyküsünü anlatan ve 1 Ocak 2022'de vizyona giren TRT ortak yapımı "Kesişme: İyi ki Varsın Eren" filmi, Türkiye'nin yanı sıra yurt dışında da ilgiyle izlendi.

Muğla'nın Ortaca ilçesinde Eylül 2024'te hizmete açılan ve içerisinde dinlenme alanı ile kütüphane bulunan Sarıgerme Şehit Eren Bülbül Meydanı'na Eren Bülbül'ün ismi verildi.

Bülbül ve Gedik'in kanı yerde kalmadı

Eren Bülbül ve Astsubay Ferhat Gedik'in şehit edildiği saldırıyı gerçekleştiren grupta yer aldıkları belirlenen terör örgütü mensuplarına yönelik Giresun'un Güce ilçesi kırsalında 31 Mayıs 2018'de gerçekleştirilen operasyonda, gri kategorideki "Soreş" kod adlı Barış Coşkun ve "Berhudan" kod adlı Bedrettin Çeliker etkisiz hale getirilmişti.

Hain saldırının faili "Zeynel" kod adlı terörist Mehmet Yakışır ise güvenlik güçlerince 15 Temmuz 2018'de Gümüşhane'nin Kürtün ilçesinde gerçekleştirilen operasyonda ölü ele geçirilmişti. İçişleri Bakanlığının "Terörden Arananlar Listesi"nde kırmızı kategoride yer alan Yakışır'ın terör örgütü PKK'nın sözde Karadeniz bölge sorumlusu olduğu bildirilmişti.

Seri üretim ve sipariş toplama aşamasına gelinen "Pratik" hafif ticari araç modeli ile birlikte üretime hazırlanan golf araçlarının test sürüşünü yapan Dağlıoğlu, bir yıl önce henüz araştırma geliştirme aşamasında olan projenin seri üretim ve satış aşamasına gelmesinin mutluluk verici olduğunu belirtti.

Bir süre önce Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanlığı için adaylığını açıklayan Karluna Yönetim Kurulu Başkanı Karabağlı ise şirketin geldiği noktayı ve gelecek hedeflerini paylaştı.

Dağlıoğlu'nun geçen yıl yaptığı ziyaretten bu yana önemli aşamalar kaydettiklerini belirten Karabağlı, aracın tüm test süreçlerinin tamamlandığını, belgelendirme süreçlerinin ardından plaka takma aşamasına gelineceğini aktardı.

Dağlıoğlu, daha sonra Tire Organize Sanayi Bölgesi'ne geçerek Tire Süt Kooperatifi'nin süt ve et işleme tesislerini gezdi, kooperatif başkanı Osman Öztürk'ten bilgi aldı.

Ödemeler dengesinin binlerce parçalık dev bir yapboza benzetilebileceği kaydedilen videoda, "Yapbozun parçaları, yani veriler farklı yerlerden ve farklı zamanlarda gelir. Bazı parçaların yeri hemen bulunur, bazıları ise doğru yerini bulana kadar yerleştirilemez. Net hata ve noksan da buna benzer. Kayıp bir parça değil, henüz tam yerine oturtulmamış, eşleşmeyi bekleyen bilgidir." ifadeleri kullanıldı.

Videoda, ödemeler dengesinin, ihracat, ithalat, turizm ve yatırımlar gibi işlemlere ilişkin verileri farklı kaynaklardan bir araya getirdiği belirtilerek bu verilerin aynı anda gelmeyebileceği veya tam olarak eşleşmeyebileceği, aradaki farkın "net hata ve noksan" olarak kaydedildiği bildirildi.

Bu farkın birçok nedeninin olabileceği, veri kaynaklarının kapsam ve ölçüm yöntemlerinin farklılaşabileceği, bilgilerin gecikmeli gelebileceği veya sonradan güncellenebileceği anlatılan videoda, bu konuda bir örnek de paylaşılarak, şu bilgilere yer verildi:

"Örneğin, ihracat bedeli ülkeye gelmiş ancak mal henüz gümrük kayıtlarına yansımamış olabilir. Kayıt tamamlandığında fark kapanır. Bu nedenle zamanlama kaynaklı farkların zaman içinde birbirini dengelemesi beklenir. Nakit döviz hareketleri de bu kalemi etkileyebilir. 'Yastık altı' dövizin banka hesabına yatırılması yeni bir sınır ötesi işlem değildir ancak kaynağı mevcut verilerle belirlenemeyebilir. Bu da net hata ve noksanı artırır. Bankadan çekilen nakit döviz ise ters yönde etki yaratabilir."

"Net hata ve noksanda noksan olan para değil, açıklanamayan bilgidir"

Videoda, yerleşiklerin yurt dışındaki hesaplarına ilişkin bilgilerin de kapsam ve raporlama güçlükleri nedeniyle eksik veya gecikmeli yansıyabileceği aktarılarak, şu ifadeler kullanıldı:

"Açıklanamayan hareketlerin net sonucu giriş yönündeyse net hata noksan artar, çıkış yönündeyse net hata noksan azalır. Veriler güncellendikçe, yöntemler geliştikçe ve yeni kaynaklar elde edildikçe farkların bir bölümü ilgili işlem kalemlerine aktarılır. Kısacası, net hata ve noksanda noksan olan para değil, henüz mevcut veri kaynakları ile açıklanamayan bilgidir."

Işıkhan, paylaşımında, şu ifadelere yer verdi:

"Kamu istihdam kurumumuz Türkiye İş Kurumu aracılığıyla, vatandaşlarımızın iş gücüne katılımını kolaylaştırıyor, istihdamımızı güçlendiriyoruz. Ocak-temmuz ayları arasında, 848 bine yakın işe yerleştirmeye aracılık ettik. 450 binden fazla iş yeri ziyareti ve 2 milyona yakın bireysel görüşme gerçekleştirdik. 1 milyon 400 binden fazla açık iş (işveren tarafından talep edilen-ihtiyaç duyulan eleman) tespit ettik. İş gücü piyasasının ihtiyaçlarını tespit etmeye ve vatandaşlarımızın niteliklerine uygun işlerle buluşmasına katkı sağlamaya devam edeceğiz. Unutma İŞKUR'da iş var."

İletişim Başkanı Duran, şunları kaydetti:

"Aziz milletimiz, Cumhuriyet tarihinde ilk kez cumhurbaşkanını doğrudan kendi oylarıyla seçerek milli iradenin devlet yönetimindeki belirleyici rolünü en güçlü şekilde ortaya koymuş, demokrasimize yeni bir ufuk kazandırmıştır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın halkın doğrudan oylarıyla seçilen ilk Cumhurbaşkanı olmasıyla başlayan bu yeni dönem, Türkiye'nin kendi önceliklerini belirleyen, kendi kararlarını alan ve geleceğini millet iradesiyle şekillendiren güçlü bir yürüyüşün miladı olmuştur. Bugün Türkiye Yüzyılı vizyonuyla sürdürülen bu yürüyüş, savunma sanayisinden yerli ve milli teknoloji hamlesine, Mavi Vatan ve enerji alanındaki atılımlardan uzay teknolojilerine kadar birçok stratejik alanda ülkemizi daha güçlü yarınlara taşımaktadır.

Milletimizin ortaya koyduğu bu güçlü irade, yalnızca kalkınma hamlelerine değil, milli birlik ve beraberliğimizi pekiştiren, huzur ve güvenliği esas alan Terörsüz Türkiye hedefine de ilham vermektedir. Güçlü devlet, güçlü millet anlayışıyla Türkiye, bölgesinde ve dünyada daha etkin, daha bağımsız ve daha güçlü bir konuma kararlılıkla ilerlemektedir."

Duran, mesajında, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde atılan adımlar ve hayata geçirilen icraatlardan örneklerin yer aldığı videoyu da paylaştı.

Yerleştirmeye esas ikinci nakil tercih başvuruları ise 10-12 Ağustos arasında alınıp, sonuçları 14 Ağustos'ta ilan edilecek.

Hiçbir yere yerleşemeyen öğrencilerin boş kalan kontenjanlara başvuruları 17-26 Ağustos arasında il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarınca alınacak ve 28 Ağustos'ta yerleştirme süreci tamamlanacak.

Şampiyonlar Ligi elemelerinde 46. maç

Fenerbahçe, Avrupa futbolunun 1 numaralı organizasyonunun elemelerinde yarın 46. maçını oynayacak.

UEFA Şampiyonlar Ligi elemelerindeki 45 karşılaşmada 17 galibiyet elde eden sarı-lacivertliler, 14 maçta berabere kaldı. Fenerbahçe, 14 müsabakayı ise mağlubiyetle tamamladı.

Sarı-lacivertliler, söz konusu 45 maçta rakip fileleri 66 kez havalandırırken, kalesinde 52 gol gördü.

Avrupa kupaları performansı

Fenerbahçe'nin Avrupa kupalarındaki performansı şöyle:

İran ile masadaki olası anlaşmanın Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı'nın açılması için yıllık 100 milyar dolar ödemeyi öngördüğünü ileri süren Murphy, "Donald Trump, bu savaşı kaybetti. Amerika daha zayıf, İran daha güçlü bir durumda. (Hürmüz) Boğazı yeniden açmanın maliyeti gün geçtikçe artıyor." diye konuştu.

Murphy, söz konusu paranın ödenmesinin İran için "zafer" olacağını, böylece "ordularını ve bölgedeki vekil güçleri destekleyebileceklerini" savundu.

İran'a yönelik saldırıların sona ermesi gerektiğini, ABD'nin bu süreçte "zayıf düştüğünü" dile getiren Murphy, "Bu savaşın sona ermesi ve Boğaz'ın açılması için kötü bir anlaşmayı desteklemeye hazırım çünkü elimizdeki tek anlaşma seçeneği bu." ifadesini kullandı.

Murphy, ABD'nin "saldırılarını sürdürebilmesi amacıyla" mühimmat stokunun yenilenmesi için fonlamayı desteklemeyeceğini ancak İran ile anlaşmaya varılması ve saldırıların sona ermesi halinde mühimmatın yerine konulması için çalışmaya hazır olacağını söyledi.

Kırtasiye ürünlerine yönelik denetimlerde, okul ve beslenme çantası, kalem, defter, silgi, makas, kalemtıraş, boya ve yapıştırıcı gibi ürünlerin incelendiği aktarılan açıklamada, ayrıca okul kıyafetlerinin, yasaklı veya kısıtlanmış kimyasallar, kordon ve bağcık gibi unsurlar bakımından kontrol edildiği bildirildi.

Açıklamada, tehlikeli ve riskli görülen ürünlerin akredite laboratuvarlarda teste tabi tutulduğuna, etiketler ve tüketiciyi bilgilendirme amaçlı metinlerin kontrol edildiğine işaret edildi.

Güvensiz olduğu tespit edilen ürünlerin piyasaya arzının yasaklanarak toplatılacağının, ilgili imalatçı ve ithalatçılara idari yaptırım uygulanacağının altı çizilen açıklamada, "Güvensiz ürünlere ilişkin bilgiler, Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi (GÜBİS) üzerinden tüketicilerimizin erişimine sunulacaktır. Vatandaşlarımız, 'https://gubis.ticaret.gov.tr/' adresinden ilgili sisteme ulaşabilmektedir." ifadeleri kullanıldı.

"Oyuncak niteliğindeki kırtasiye ürünlerinde CE işareti kontrol edilmeli"

Açıklamada, vatandaşların, kırtasiye ürünlerinde imalatçı veya ithalatçının açık ad ve adresinin bulunmasına, marka ve model bilgilerinin belirtilmesine ve Türkçe uyarıların yer almasına dikkat etmesi gerektiği uyarısında bulunuldu.

Tüketicilerin oyuncak niteliğindeki kırtasiye ürünlerinde yaş uyarıları ve CE işaretini kontrol etmesinin önem taşıdığına dikkat çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Çocuk kıyafetlerinde Türkçe ve okunabilir içerik etiketlerinin yanı sıra kordon ve bağcık gibi risk oluşturabilecek unsurlara dikkat edilmelidir. Okul alışverişlerinin yoğunlaştığı zincir market, kırtasiye ve diğer perakende işletmelerde fiyat etiketi denetimleri de yaygın ve yoğun şekilde gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımız, çocuklarımızın sağlık ve güvenliğinin korunması ve tüketicilerimizin mağduriyet yaşamaması amacıyla denetimlerini kararlılıkla sürdürecektir.”

Tarıma elverişsiz alanları yüksek teknoloji gücüyle bereketli üretim merkezlerine dönüştürdüklerini ifade eden Yumaklı, şunları kaydetti:

"Adana Karataş Sera Organize Tarım Bölgemizde 1,2 milyar liralık yatırımla modern topraksız tarım dönemini başlattık. Yıllık 100 bin ton üretim kapasitesi, 5 bin vatandaşımıza istihdam imkanı ve yıl sonuna kadar 650 dekar alanda üretim hedefimizle ülkemizin gücüne güç katıyoruz. Hayırlı, bereketli olsun."

Açıklamada, Peru'nun Rusya Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi'nin mağdur durumdaki iki gencin yurda iade sürecini yönettiği, Temmuz ayı sonunda 2 Peru vatandaşının daha konsolosluk işlemleri tamamlanarak ülkeye dönüşlerinin sağlandığı belirtildi.

Rusya-Ukrayna savaşı için verilen sahte iş ilanlarına dikkati çekilen açıklamada, insan ticareti çetelerinin ağına düşme riski nedeniyle bu tür tekliflere itibar edilmemesi ve yabancı bir devletin ordusunda görev alabilmek için devletten resmi izin alınmasının zorunlu olduğu hatırlatıldı.

Açıklamada, bu süreçte rol oynayan insan kaçakçılarının Başsavcılığa ve Emniyet Teşkilatına ihbar edilmesi gerektiği vurgulanırken, mağdur ve yakınlarının Ukrayna bölgesine de bakan Moskova ve Varşova konsolosluklarıyla iletişime geçebileceği ifade edildi.

En az 150 Peru vatandaşının öldüğü iddiası

Ulusal basında çıkan habere göre, Rus ordusuna katılan Peru vatandaşlarının aileleri, Lima'daki Rusya Büyükelçiliği önünde yakınlarının, özellikle yaralıların, ülkeye getirilmesini ve akıbetleri hakkında bilgi verilmesini talep etti.

Ailelerin sözcüsü, en az 150 Perulunun hayatını kaybettiği yönünde bilgi aldıklarını ancak bu sayının henüz resmi olarak doğrulanmadığını belirtti.

Peru hükümeti ise kayıp vatandaşların bulunması için Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nden yardım talep etti.

40 yaşındaki Scharf'ın daha önce federal savcı olarak görev yaptığını ve aralarında ABD Yüksek Mahkemesindeki davaların da bulunduğu çok sayıda hukuki süreçte kendisini temsil ettiğini belirten Trump, Scharf'ın "ülkesini sevdiğini ve hukuka saygı duyduğunu" ifade etti.

Beyaz Saray Hukuk Danışmanlığı makamı, Başkanlığa ilişkin hukuk ve politika konularında danışmanlık sağlarken, Adalet Bakanlığı ile Beyaz Saray arasındaki bağlantı olarak görev yapıyor.

Makam ayrıca başkanlık affı, yargıç atamaları, yasaların incelenmesi ve Kongre soruşturmaları ile Başkan'a karşı açılan davaların yönetilmesi gibi konularla ilgileniyor.

Warrington, Beyaz Saray'a personel sekreteri olarak katılmadan önce, 2024'teki seçimlerde Trump'ın kampanyasında baş hukuk müşaviri olarak görev yaptı.

Trump, Temmuz 2025'te Scharf'ı, Washington bölgesindeki federal binaların inşası ve büyük çaplı tadilatlarından sorumlu Ulusal Başkent Planlama Komisyonunun (NCPC) başkanlığına getirmişti.

...

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bölgesel güvenlik mimarisinde önemli sonuçlar doğurabilecek yeni bir stratejik çerçeve ortaya koyuyor. Taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye birden yapılmış sayılacağını hükme bağlayan anlaşma, mevcut ikili savunma ilişkilerinin ötesine geçerek kolektif caydırıcılık anlayışına dayanıyor.

Ancak anlaşmayı yalnızca üç ülke arasındaki askeri işbirliğinin geliştirilmesi şeklinde değerlendirmek eksik kalacaktır. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, uluslararası sistemdeki belirsizliğin derinleştiği, büyük güçlerin, özellikle de ABD’nin güvenlik taahhütlerinin daha seçici hale geldiği ve bölgesel çatışmaların birbirine eklemlendiği bir dönemin ürünüdür. Anlaşma, aynı zamanda orta büyüklükteki güçlerin değişen uluslararası düzene nasıl uyum sağlamaya çalıştıklarını, sahip oldukları farklı güç unsurlarını nasıl bir araya getirdiklerini ve stratejik hareket alanlarını nasıl genişlettiklerini ortaya koyuyor.

Anlaşmanın gerçek anlamını kavrayabilmek için meseleye düzen, güç, devlet kapasitesi ve stratejik özerklik üzerinden bakmak gerekir. Anlaşmayı ortaya çıkaran jeopolitik itici sebepler kadar, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın farklı kapasitelerini nasıl ortak bir caydırıcılık çerçevesine dönüştüreceği de önem taşıyor. Dolayısıyla asıl soru anlaşma metninin ne söylediğinden çok, siyasi iradenin ne ölçüde kurumsal ve operasyonel bir kapasiteye dönüşeceğidir. Daha da önemlisi temel mesele, anlaşmanın ortaya koyduğu motivasyonun gerçek bir çatışma ve kriz ortamında test edilmesi halinde anlaşmanın nasıl operasyonel kılınacağıdır.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı ortaya çıkaran jeopolitik sebepler

Mekke Anlaşması’nın arkasındaki ilk önemli sebep, uluslararası güvenlik düzeninde giderek derinleşen belirsizliktir. ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığı ve bölgesel ortaklıkları devam ediyor ancak Washington’ın hangi kriz karşısında ne ölçüde ve ne kadar süreyle sorumluluk üstleneceği gün geçtikçe daha fazla sorgulanıyor. Büyük güç rekabetinin Asya-Pasifik’e doğru genişlemesi de Amerikan güvenlik politikasını daha seçici hale getiriyor. Bu nedenle Orta Doğu'daki bölgesel aktörler, kendi güvenlikleri için daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalıyor. Avrupa'nın Rusya-Ukrayna Savaşı'nın neden olduğu güvenlik krizi sebebiyle yeni bir güvenlik ve savunma mimarisi kurma arayışına girmesi ile Orta Doğu’daki Mekke Anlaşması'nda bölgesel inisiyatiflerin ortaya çıkması benzer bir temele sahip.

Bu durum, bölge ülkelerinin ABD veya diğer büyük güçlerle kurdukları ilişkilerden tamamen uzaklaştıkları anlamına gelmiyor. Asıl eğilim, mevcut ittifakları korurken alternatif güvenlik kanalları oluşturmak, ortaklıkları çeşitlendirmek ve tek bir güvenlik sağlayıcısına aşırı bağımlılığı azaltmaktır. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bu açıdan bir kopuştan ziyade stratejik çeşitlendirme arayışının sonucu olarak görülmelidir.

İkinci önemli neden, Orta Doğu’daki çatışmaların giderek bölgeselleşmesidir. Gazze’de başlayan savaş, zamanla Lübnan, Suriye, Irak, Yemen, İran ve Körfez güvenliğini içine alan daha geniş bir çatışma alanı ortaya çıkardı. Füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının yaygınlaşması, enerji tesislerinin hedef haline gelmesi ve deniz ticaret yollarına yönelik tehditler, güvenliğin artık yalnızca ulusal sınırlar içinde ele alınamayacağını gösterdi.

Bu yeni ortamda coğrafi uzaklık, tek başına güvenlik sağlamıyor. İran’dan veya Yemen’den fırlatılan bir füze, Körfez’deki enerji tesislerini hedef alabilirken Hürmüz Boğazı’nda yaşanan bir kriz, Pakistan dahil çok daha geniş bir coğrafyanın enerji ve ticaret güvenliğini etkileyebiliyor. Doğu Akdeniz’de veya Suriye’de ortaya çıkan bir gerilim ise kısa sürede Türkiye’nin doğrudan güvenlik meselesine dönüşebiliyor. Hava ve füze savunması, deniz güvenliği, kritik altyapıların korunması, istihbarat paylaşımı ve siber kapasite, bu nedenle aynı güvenlik denkleminde buluşuyor.

Üçüncü neden, bölgede askeri güç kullanımının giderek daha az sınırlamaya tabi hale gelmesidir. İsrail ile İran arasındaki çatışma, yalnızca iki ülkeyi ilgilendiren bir rekabet olmaktan çıkarak bölge devletlerinin güvenliğini doğrudan etkileyen bir nitelik kazandı. İsrail’in askeri operasyonlarını genişleyen bir coğrafyaya taşıması, İran’ın füze ve İHA kapasitesini farklı sahalarda kullanması ve devlet dışı silahlı aktörlerin çatışmalara dahil olması, herhangi bir krizin kısa sürede sınır aşan bir savaşa dönüşme ihtimalini artırıyor.

Bu nedenle Mekke Anlaşması’nı yalnızca İran’a, İsrail’e veya başka bir ülkeye karşı kurulmuş bir blok şeklinde tanımlamak doğru olmaz. Anlaşmanın arkasında çok daha geniş bir güvenlik kaygısı bulunuyor: Bölgedeki askeri tırmanmayı sınırlayabilecek mekanizmaların zayıflaması ve mevcut güvenlik garantilerinin yeni tehditler karşısında yetersiz kalması.

Anlaşmanın arkasında yatan dördüncü sebep ise savaşın teknolojik dönüşümüdür. Füze, seyir füzesi ve İHA teknolojilerinin yaygınlaşması, kritik altyapıları, enerji tesislerini ve şehirleri daha savunmasız hale getiriyor. Güçlü bir orduya sahip olmak, artık tek başına yeterli değil. Tehditleri önceden tespit edebilecek bir istihbarat ağına, katmanlı hava savunmasına, elektronik harp kapasitesine, kesintisiz lojistik desteğe ve sürdürülebilir bir savunma sanayisine ihtiyaç duyuluyor.

Bu ortam, orta büyüklükteki güçlerin önemini artırıyor. Orta ölçekli güçler, tek başlarına büyük güçlerin yerini alamaz, uluslararası sistemi yeniden kuramaz veya küresel güç dengesini bütünüyle değiştiremez ancak askeri, ekonomik, diplomatik ve teknolojik imkanlarını bir araya getirerek bölgesel düzenin şekillenmesinde daha etkili olabilirler. Orta büyüklükteki güçlerin kapasitesi, büyük güçlerle eşit olmalarından değil belirli alanlarda sonuç üretebilecek araçlara sahip olmalarından kaynaklanır.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan açısından ortak hareket etmenin temel amacı, bir büyük güce karşı yeni bir denge kurmak değildir. Asıl hedef, stratejik seçenekleri çoğaltmak, kırılganlıkları azaltmak ve dış politika alanını genişletmektir. Her üç ülke de farklı ittifak ilişkilerine sahip olmakla birlikte, bölgesel güvenliğin yalnızca dışarıdan sağlanamayacağını görüyor.

Üç ülkenin uzun süredir geliştirdiği ikili ilişkiler de anlaşmanın ortaya çıkmasını kolaylaştırdı. Suudi Arabistan-Pakistan savunma ilişkileri, Türkiye-Pakistan askeri işbirliği ve son yıllarda hız kazanan Türkiye-Suudi Arabistan yakınlaşması, üçlü çerçevenin siyasi ve askeri altyapısını hazırladı. Mekke Anlaşması, böylece daha önce ayrı kanallarda ilerleyen ilişkileri ortak bir stratejik zeminde buluşturdu.

Orta büyüklükteki güçler ve kolektif caydırıcılık

Mekke Anlaşması’nın en önemli özelliklerinden biri, farklı güç profillerine sahip üç orta büyüklükteki gücü aynı savunma çerçevesinde bir araya getirmesidir. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın dış politika öncelikleri her konuda örtüşmüyor ancak orta büyüklükte güç işbirliğinin ortaya çıkması için bütün konularda tam bir stratejik uyum gerekmez. Belirleyici olan, ortak tehdit alanlarının tanımlanması ve farklı kapasitelerin birbirini tamamlayacak şekilde kullanılabilmesidir.

Türkiye, gelişmiş savunma sanayisi, NATO içindeki konumu, geniş askeri kapasitesi ve farklı çatışma sahalarında kazandığı operasyonel tecrübeyle öne çıkıyor. Pakistan, büyük ordusu, köklü askeri kurumları, füze teknolojisi ve nükleer kapasitesiyle anlaşmaya stratejik derinlik kazandırıyor. Suudi Arabistan ise ekonomik kaynakları, enerji piyasalarındaki ağırlığı, stratejik coğrafyası ile Arap ve İslam dünyasındaki siyasi etkisiyle bu yapıyı tamamlıyor.

Üç ülkenin güç profilleri aynı değil ancak orta büyüklükteki güç işbirliğinin değeri de bu farklılıklardan kaynaklanıyor. Türkiye’nin savunma teknolojileri, Pakistan’ın askeri kapasitesi ve Suudi Arabistan’ın ekonomik kaynakları ortak projelerle birleştirilebilirse kapsamlı bir güvenlik ağı ortaya çıkabilir. Hava ve füze savunması, İHA teknolojileri, elektronik harp, ortak mühimmat üretimi, deniz güvenliği ve kritik altyapının korunması, bu işbirliğinin öncelikli alanları olabilir.

Anlaşmanın asıl önemi, bu farklı güç unsurlarını ortak bir caydırıcılık çerçevesinde buluşturmasında yatıyor. Taraflardan "birine yönelik silahlı saldırının tümüne yapılmış sayılacak" olması, olası saldırgan açısından maliyet hesabını değiştirebilecek güçlü bir siyasi mesajdır. Bununla birlikte caydırıcılık, yalnızca askeri kapasiteye değil siyasi iradenin inandırıcılığına ve ortak hareket kabiliyetine de bağlıdır.

Bu nedenle siyasi irade tek başına yeterli olmayacaktır. Ortak tehdit değerlendirmesi, düzenli savunma bakanları toplantıları, istihbarat paylaşımı, müşterek tatbikatlar ve komuta-kontrol uyumu olmadan siyasi bir deklarasyonun gerçek bir güvenlik mekanizmasına dönüşmesi mümkün değildir. Savunma sanayisinde ortak üretim, teknoloji paylaşımı, mühimmat stoklarının güçlendirilmesi ve bakım-onarım altyapısının geliştirilmesi de işbirliğinin sürdürülebilirliğini sağlayabilir.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye açısından stratejik özerklik arayışının doğal bir uzantısıdır. Stratejik özerklik, mevcut ittifaklardan uzaklaşmak veya bütün dış bağlantılardan bağımsız hareket etmek anlamına gelmez. Esas mesele, ittifak ilişkilerini sürdürürken dış politika ve güvenlik alanındaki seçenekleri çoğaltabilmek, tek taraflı bağımlılığı azaltmak ve krizler karşısında hareket alanını koruyabilmektir.

Bu bağlamda, Ankara’nın NATO üyeliği ile Suudi Arabistan ve Pakistan’la geliştirdiği savunma işbirliği arasında zorunlu bir çelişki bulunmuyor. Türkiye, bir taraftan mevcut ittifak ilişkilerini sürdürürken diğer taraftan Körfez, Orta Doğu ve Güney Asya’daki stratejik derinliğini artırıyor. Bu yaklaşım, bağımlılık ilişkilerini ortadan kaldırmaktan çok, tek taraflı bağımlılığı daha dengeli ve yapılandırılmış bir karşılıklı bağımlılık ilişkisine dönüştürmeyi amaçlıyor.

Olası karşı hamleler

Bununla birlikte anlaşmanın ortaya çıkardığı yeni durum, diğer bölgesel aktörlerin hesaplarını ve muhtemel karşı hamlelerini de tetikleyebilir. İsrail cephesinde anlaşmayı daha iddialı bir "Sünni eksenin" ortaya çıkışı olarak değerlendiren yaklaşımlar güç kazanabilir. Türkiye’nin askeri kapasitesi, Pakistan’ın nükleer gücü ve Suudi Arabistan’ın ekonomik imkanlarının aynı çerçevede buluşması, Tel Aviv açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir.

Ancak İsrail’i anlaşmanın temel nedeni olarak göstermek doğru değildir. Suudi Arabistan’ın asıl kaygısı, giderek karmaşıklaşan güvenlik ortamında kendi imkanlarıyla ne ölçüde dayanabileceğidir. İran’ın askeri kapasitesi, Husilerin saldırıları, enerji altyapısının kırılganlığı ve Amerikan güvenlik taahhütleriyle ilgili belirsizlikler, Riyad’ı ilave stratejik derinlik arayışına yöneltiyor. Türkiye ve Pakistan, bu noktada İsrail’e karşı kurulacak bir cephenin üyelerinden çok, Suudi Arabistan’ın güvenlik seçeneklerini çeşitlendiren iki önemli ortak olarak görülmelidir.

Bu nedenle anlaşma, Suudi Arabistan ile İsrail arasında gelecekteki normalleşme ihtimalini bütünüyle ortadan kaldırmaz. Riyad’ın savunma ortaklıkları ile İsrail’le ilişkilerin geleceği bağlantılı olsa da farklı kanallarda ilerleyebilir. İsrail’in Filistin meselesinde ciddi ve inandırıcı bir siyasi açılım yapması halinde Suudi Arabistan’ın normalleşme seçeneğini yeniden değerlendirmesi mümkündür. Bu bağlamda anlaşma, bu hesabı ortadan kaldırmıyor fakat Riyad’ın hem İsrail hem de ABD karşısındaki müzakere kapasitesini güçlendiriyor.

İsrail’in muhtemel karşı hamlesi, anlaşmayla doğrudan çatışmaya girmekten ziyade yeni yapının sınırlarını daraltmak olabilir. Tel Aviv, Washington nezdinde Türkiye’nin Körfez güvenliğindeki rolünü sınırlamaya, Suudi Arabistan’la doğrudan güvenlik ilişkilerini güçlendirmeye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) başta olmak üzere mevcut ortaklarıyla askeri ve teknolojik işbirliğini derinleştirmeye çalışabilir. Pakistan’ın nükleer kapasitesinin anlaşmanın kapsamına girip girmediğine ilişkin tartışmalar da uluslararası baskı oluşturmak için kullanılabilir. Tel Aviv açısından bir başka hat ise Hindistan ile ilişkilerini derinleştirmesidir. Yeni Delhi’nin Pakistan’a ve Türkiye’ye yönelik yaklaşımı da söz konusu anlaşmadan sonra yeni bir noktaya taşınabilir. Bu noktada Hindistan’dan Türkiye’ye yönelik Doğu Akdeniz ölçekli bir hamle gelmesi de olasıdır.

İran, anlaşmaya nasıl bakabilir?

İran ise anlaşmayı İsrail’den daha ciddi bir stratejik gelişme olarak değerlendirebilir. Verilen ilk tepkiler de bunu doğrular nitelikte. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, İran’la doğrudan bir çatışmaya girmek istemiyor. Her üç ülkenin de Tahran’la sürdürmesi gereken ekonomik, siyasi ve güvenlik ilişkileri bulunuyor ancak İran açısından belirleyici olan, üç ülkenin bugünkü niyetlerinden çok gelecekte birlikte üretebilecekleri ortak kapasitedir. Üç büyük bölgesel aktör arasında düzenli askeri koordinasyon kurulması, Tahran’ın uzun süredir yararlandığı parçalı bölgesel güvenlik yapısını değiştirebilir.

İran’ın ilk tepkisi, muhtemelen anlaşmayı açıkça karşısına almak yerine üç ülke arasındaki farklılıklardan yararlanmak olacaktır. Tahran, Türkiye ile sınır güvenliği, ticaret, enerji ve Suriye; Pakistan ile Belucistan ve sınır güvenliği; Suudi Arabistan ile Körfez istikrarı ve diplomatik normalleşme üzerinden ayrı ilişkiler geliştirebilir. Böylece üçlü yapının ortak bir İran politikası oluşturmasını engellemeye çalışabilir.

İran’ın kullanabileceği ikinci araç ise asimetrik baskı kapasitesidir. Husiler üzerinden Suudi Arabistan’a yönelik baskının artırılması, Irak ve Suriye’deki silahlı gruplar aracılığıyla Türkiye’nin çıkarlarının hedef alınması veya Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda gerilimin yükseltilmesi, anlaşmanın dayanıklılığını test edebilir. Tahran’ın amacı, doğrudan geniş çaplı bir savaş başlatmaktan çok, tarafların bir saldırı karşısında ne ölçüde birlikte hareket edeceğini görmek olabilir.

Anlaşmanın gerçek sınaması da bu noktada ortaya çıkacaktır. Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, Türkiye veya Pakistan’ın doğrudan askeri desteğini beraberinde getirecek mi? Suudi Arabistan tarafından kullanılan Türk yapımı bir platformun vurulması, Türkiye’ye yönelik bir saldırı olarak değerlendirilecek mi? Daha önemlisi, İran’ın olası bir Amerikan saldırısına karşılık Suudi petrol tesislerini hedef alması halinde Ankara ve İslamabad, nasıl bir tutum izleyecek? İran’a yönelik Amerikan ve İsrail askeri baskısının devam etmesi, bu anlamda kırılgan bir yapısal çerçeve oluşturuyor.

ABD'nin tepkisi ne olur?

ABD’nin yaklaşımı ise bütünüyle olumsuz olmayabilir. Riyad’ın güvenliği için yalnızca Washington’a dayanmak istememesi, Amerikan etkisinin göreli olarak azalmasına işaret ediyor. Bununla birlikte bölgesel ortakların kendi güvenlikleri için daha fazla sorumluluk üstlenmesi, uzun süredir dile getirilen bir Amerikan beklentisidir. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın bölgesel istikrara katkı sağlayan bir savunma kapasitesi oluşturması, ABD’nin askeri yükünü azaltabilir.

Washington açısından temel mesele, yeni yapının Amerikan çıkarlarıyla ne ölçüde uyumlu olacağıdır. Anlaşma, İran’ı caydırır, deniz yollarının güvenliğini güçlendirir, enerji altyapısını korursa ve sürdürülebilir bir bölgesel düzen oluşturursa ABD tarafından desteklenebilir. Buna karşılık yapı, Washington’dan bağımsız bir siyasi bloka dönüşür, Çin ile savunma işbirliğini genişletir veya İsrail üzerinde yeni bir baskı oluşturursa Amerikan yaklaşımı değişebilir. Bu durumda ABD, silah sistemlerinin kullanım şartları, teknoloji transferi ve istihbarat paylaşımı üzerinden üç ülkenin hareket alanını sınırlamaya çalışabilir.

Körfez güvenliğinde yeni rekabet mi?

BAE de anlaşmayı yakından takip edecektir. Abu Dabi, Türkiye’nin Körfez güvenliğinde daha görünür bir rol üstlenmesini kendi bölgesel etkisi bakımından ihtiyatla değerlendirebilir. Türkiye-BAE ilişkilerinde son yıllarda önemli bir normalleşme yaşanmış olsa da Körfez güvenliğinde artan Türk askeri etkisi, yeni bir rekabet alanı oluşturabilir.

Mekke Anlaşması, bu açıdan iki farklı sonuç üretebilir. Savunma amaçlı, şeffaf ve bölgesel istikrarı destekleyen bir yapıya dönüşürse daha geniş bir güvenlik diyaloğunun önünü açabilir. Tam da bu noktada söz konusu anlaşmanın bölgenin diğer ülkeleri tarafından cazip bir güç ve çekim merkezine dönüşme ihtimali de bulunmaktadır. Buna karşılık anlaşma, bölge içinde İran, İsrail veya BAE tarafından dışlayıcı bir blok olarak algılanırsa ve bölge dışından Hindistan gibi ülkeler nezdinde tehdit olarak okunursa yeni dengeleme girişimlerini, silahlanmayı ve karşı ittifak arayışlarını hızlandırabilir. Bu nedenle anlaşmanın askeri boyutu kadar diplomatik yönetimi de önem taşıyor.

Bölgesel güvenlik mimarisi inşa ediliyor

Sonuç olarak Mekke Ortak Savunma Anlaşması, henüz tamamlanmış bir askeri ittifaktan ziyade inşa edilmeye açık bir stratejik çerçeve olarak görülmelidir. Anlaşmanın etkisini imza töreninin siyasi sembolizmden öte, önümüzdeki dönemde oluşturulacak kurumsal ve operasyonel kapasite belirleyecektir. Ortak savunma ilkesinin hangi tehditleri kapsadığı, karar mekanizmalarının nasıl işleyeceği ve tarafların hangi somut yükümlülükleri üstleneceği, temel sorular olmaya devam ediyor. Öte yandan bir süredir tecrübe edilen kriz yönetme kapasitesi, söz konusu üçlü mekanizma ile yeni ve sağlam bir çerçeveye kavuşturulursa sürdürülebilir ve kapsayıcı bir bölgesel çerçeveye dönüşebilir. Bu nedenle anlaşmanın en büyük sınaması, düşük maliyetli siyasi dayanışma döneminde değil taraflardan birinin saldırıya uğradığı ve diğerlerinin ciddi askeri maliyet üstlenmek zorunda kaldığı anda yaşanacaktır.

Her şeye rağmen Mekke Anlaşması, bölgesel güvenlik düzenindeki daha kapsamlı bir değişime işaret ediyor. Büyük güçlerin taahhütlerinin daha seçici hale geldiği, savaşların bölgeselleştiği ve askeri teknolojilerin tehdit alanını genişlettiği bir ortamda bölgesel güçler daha fazla sorumluluk üstleniyor ve kolektif bir caydırıcılık mimarisi inşa etmek için tarihi bir adım atıyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın attığı adım da bu yeni eğilimin bir parçasıdır.

Bakanlık, mali disiplini güçlendirmek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak, veriye dayalı karar alma kapasitesini artırmak amacıyla kamu harcamalarını analiz eden, riskleri önceden tespit eden ve karar alma süreçlerini destekleyen yeni nesil mali yönetim altyapısını devreye aldı.

Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), yapay zeka destekli karar alma süreçleriyle bu alandaki dijital platforma dönüştü.

BKMYBS, Türkiye'nin ihtiyaçları doğrultusunda tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildi. Bu alanda yaklaşık 16 yıl önce başlayan dijital dönüşüm yolculuğu yeni bir aşamaya taşındı.

Sistemin bütçe, muhasebe, ödeme, raporlama ve mali karar destek süreçleri tek bir dijital ekosistem altında birleştirildi.

Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen yapay zeka destekli muhasebe ve ileri analitik uygulamaları sayesinde sistem, risk odaklı analiz yapabilen, verimsiz ve hatalı harcamaları tespit edebilen ve karar vericilere öngörü sunan akıllı bir kamu mali yönetimi platformuna dönüştü.

Sistem, 497 kamu idaresi, 95 bin harcama, 4 bin muhasebe birimi ve yaklaşık 400 bin kullanıcıya hizmet verirken, her yıl yaklaşık 150 milyon muhasebe kaydı, 3 milyon maaş ve ücret hesaplaması, 18 milyon ödeme emri belgesi, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura güvenli şekilde işleniyor.

Projenin devreye alındığı günden bugüne kadar büyüklüğü 2 milyar liranın üzerinde verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi. Böylece kamu kaynaklarının daha etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik önleyici kontrol yaklaşımı önemli ölçüde güçlendirildi.

Kamuda hesap verebilirliği artırdı

Proje sayesinde 2025-2026 döneminde BKMYBS üzerinden yürütülen mali işlemler kapsamında yaklaşık 200 milyon sayfa kağıt kullanımından tasarruf edildi, yaklaşık 5 bin ton karbon salımının önlenmesine katkı sağladı.

Proje, kamuda şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması açısından da önem taşıyor.

Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen "Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi", Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenen 11. Verimlilik Proje Ödülleri kapsamında yapay zeka kategorisinde birincilik ödülüne de layık görüldü.

"Yeni nesil mali yönetim altyapısını hayata geçirdik"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, mali disiplini güçlendirmek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak, veriye dayalı karar alma kapasitesini artırmak amacıyla kamu harcamalarını analiz eden, riskleri önceden tespit eden ve karar alma süreçlerini destekleyen yeni nesil bir mali yönetim altyapısını hayata geçirdiklerini belirtti.

Sistemin, bütünleşik mimarisi, yüksek işlem kapasitesi ve yapay zeka destekli analitik altyapısıyla uluslararası kuruluşlar ve birçok ülke tarafından yakından takip edildiğini ifade eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi çatısı altında yapay zekayı ve ileri analitik teknolojileri daha da yaygınlaştıracağız. Hedefimiz, şeffaflığı, hesap verebilirliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği esas alan güçlü kamu mali yönetim sistemini daha ileri taşımaktır."

"Yeni düzenlemeyle, ağır suçlarda daha caydırıcı yaptırımların önü açıldı, çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasına karşı mücadele güçlendirildi ve 15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme zorunlu hale getirildi." ifadelerine yer veren Gürlek, göreve geldikleri ilk günlerden itibaren çocukları suçla özdeşleştiren kavram ve uygulamaları değiştireceklerini ifade ettiklerini anımsattı.

Gürlek, bu kapsamda "suça sürüklenen çocuk" yerine "adli süreçteki çocuk" kavramının hukuk sistemine kazandırıldığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Çocuklarımızı suç örgütlerinin, sokak çetelerinin, uyuşturucunun, şiddetin ve dijital dünyanın tehlikelerinden korurken, vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğini tehdit eden ağır suçlar karşısında da adaletin gereğini kararlılıkla yerine getireceğiz. Cumhurbaşkanı'mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, çocuklarımızın güven içinde büyüdüğü, ailelerimizin huzurunun güçlendiği, daha güvenli ve daha adil bir Türkiye için adalet sistemimizi geliştirmeye devam edeceğiz. Kanunun hazırlanması ve yasalaşmasında emeği geçen Gazi Meclisimize, Cumhur İttifakımızın çok kıymetli milletvekillerine, Adalet Komisyonumuza ve katkı sunan tüm kurumlarımıza teşekkür ediyor, düzenlemenin milletimize ve geleceğimizin teminatı çocuklarımıza hayırlı olmasını diliyorum."

Türk savunma sanayisinin yerli ve milli gücü ASELSAN'ın 250 lb sınıfının en yeni üyelerinden biri olan TOLUN P, klasik mühimmatların aksine operasyonel verimliliği zirveye taşıyor. SADAK-4T Çoklu Taşıma Salanı sayesinde, AKINCI TİHA gibi platformlara çoklu adetlerde yüklenebiliyor. Pilotlar, kokpitten saniyeler içinde programlayabildikleri elektronik tapalarla, tek bir salvo atışında birden fazla stratejik hedefi eş zamanlı olarak imha edebiliyor.

Komuta merkezleri ve zırhlı hangarlar için geliştirildi

Küçük boyutuna rağmen sahip olduğu özel delici burun yapısı ve yüksek kinetik enerjisi ile TOLUN P, tahkim edilmiş yer altı sığınakları, komuta merkezleri ve zırhlı hangarlar için özel olarak geliştirildi. 1 metre kalınlığındaki güçlendirilmiş betonu delebilen bu mühimmat, insansız hava araçlarının operasyonel caydırıcılığına çarpan etkisi yaratıyor. Hava kuvvetlerinin vuruş gücünü katlayan ASELSAN, TOLUN P ile mühimmat teknolojisinde Türkiye'nin küresel ligdeki yerini bir kez daha perçinliyor.

TOLUN Ailesinde ayrıca TOLUN L Lazer Arayıcı Başlıklı Tam Atım Mühimmatı, TOLUN EW Elektronik Harp Faydalı Yüküne Sahip Güdümlü Tam Atım Mühimmatı, TOLUN F Tam Atım Güdümlü Mühimmatı, TOLUN IIR Kızılötesi Arayıcı Başlıklı Tam Atım Mühimmatı ve TOLUN S Satıhtan Atılan Tam Atım Güdümlü Mühimmatı gibi versiyonları da bulunuyor.

Öte yandan, ASELSAN'ın sosyal medya hesaplarında atış testinde hedefi tam isabetle vuran ve Türkiye'nin gök vatandaki hakimiyetine güç katmaya devam eden TOLUN P'nin yeni test görüntüleri de paylaşıldı.

Bahçeli'nin Meclis'teki makamında basına kapalı gerçekleşen görüşme yaklaşık 50 dakika sürdü.

Yapımda, Kıbrıs'ta EOKA’cı Rumların başlattığı "Kanlı Noel" baskınının ardından katledilen masum Kıbrıs Türklerinin ve adaya çıkan kahraman Türk askerinin görüntülerine yer verildi. Belgeselin en çarpıcı sahneleri arasında, Kıbrıs Barış Harekatı'nın trajik anlarından biri olarak kayıtlara geçen ve haberleşme eksikliğinden dolayı Türk savaş uçaklarının TCG Kocatepe Muhribi'ni dost ateşiyle batırması yer aldı.

Apartman dairesinden teknoloji üslerine

ASELSAN’ın bugüne kadar pek bilinmeyen öyküsünün, daha önce hiç yayımlanmamış fotoğraf ve görüntülerle canlandırıldığı belgeselde, inançlı bir avuç kahraman mühendisle 1975 yılında Ankara Necatibey’deki bir apartman dairesinde filizlenen, Macunköy Tesisleri ile kök salan, Akyurt ve Gölbaşı teknoloji üsleri ile sınırlarını aşan ASELSAN’ın teknoloji yolculuğu izleyiciye aktarıldı.

Belgeselde, ASELSAN’ın yaptığı ilk lisans anlaşmasından ilk teslimata kadar geçen süreçteki önemli gelişmeler ele alındı. İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher’ın ziyareti ve tarihi kararların alındığı 2004 yılındaki Savunma Sanayii İcra Komitesine (SSİK) uzanan tüm kritik dönemeçler, dönemin tanıklarının bilinmeyen anılarıyla paylaşıldı.

İlk telsiz üretiminden ÇELİKKUBBE'ye

Ambargolar karşısında yılmayan, yapılamaz denilen her şeyi ve daha fazlasını yaparak bugün bir dünya markasına dönüşen ASELSAN’ın ilk telsiz üretiminden ÇELİKKUBBE’ye uzanan öyküsü belgeselin en dikkat çeken anlarını oluşturdu.

Tarihi görüntülerin yer aldığı belgeselin müzikleri ise dünyaca ünlü piyanist ve besteci Fahir Atakoğlu tarafından bestelendi.

Huzistan Devrim Muhafızları Komutanlığı konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı.

ABD'nin sabah saatlerinde Huzistan'ın bazı bölgelerine düzenlediği hava saldırılarında Devrim Muhafızları Ordusu mensuplarından Hüseyin Amuri ile Said Tevekkülizade ve milis gücü Besic üyesi Muhsin Necati'nin öldüğü belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan ABD’ye Hürmüz Boğazı uyarısı

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri, ABD’nin İran’a saldırıları hakkında bildiri yayımladı.

Bildiride, “yabancı unsurların” bölgede ve Hürmüz Boğazı’nda hiçbir hakkının olmadığı vurgulanarak, “ABD'nin terörist ordusunun maceracılıkları ve geçiş güzergahı belirlemeye yönelik müdahalesi Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılma sürecini ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakacaktır. Ayrıca boğazdan yararlanan ülkelerin çıkarlarını ciddi biçimde tehlikeye atacaktır.” ifadelerine yer verildi.

Ürdün ordusu, İran'dan Ürdün topraklarına fırlatılan 8 füzenin engellendiğini duyurdu

Ürdün ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan Ürdün topraklarına fırlatılan 8 füzenin engellendiği belirtildi.

Ürdün Hükümet Sözcüsü ve Devlet İletişim Bakanı Muhammed el-Mumeni de ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, füzelere müdahale edildiğini ve etkisiz hale getirildiklerini kaydetti.

Ürdün Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin karşı karşıya kalabileceği her türlü tehdide karşı tam hazırlık içinde olduğunu vurgulayan Mumeni, ülkenin güvenliği ve vatandaşların emniyetini korumak için tüm imkanların seferber edildiğini ifade etti.

Mumeni, vatandaşlar ve ülkede yaşayanlara yetkili makamların talimatlarına uymaları, bilgileri yalnızca resmi kaynaklardan almaları ve asılsız haberleri yaymaktan kaçınmaları çağrısında bulundu.

ABD'den vatandaşlarına güvenli yerlere sığının çağrısı

ABD'nin Amman Büyükelçiliği, yayımladığı yazılı açıklamayla Ürdün hava sahasında füze, roket ve insansız hava araçlarının (İHA) tespit edildiğini açıklayarak, ülke genelindeki tüm vatandaşlarına derhal sığınaklara geçmeleri ve kapalı alanlarda kalmaları yönünde acil güvenlik uyarısı yaptı.

Açıklamada, durumun incelendiği ve gerektiğinde ek bilgi sağlanacağı kaydedildi.

Operasyonlara 2 bin 889 ekip ve 5 bin 455 personel katıldı. 25 hava aracıyla 53 narkotik dedektör köpeği de operasyonlarda kullanıldı.

Operasyonlar sonucu, 1 ton 707 kilogram uyuşturucu madde ve 2 milyon 156 bin 215 uyuşturucu hap ele geçirildi.

Gözaltına alınan 1926 zanlıdan 976'sı çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, 376'sı hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemleri sürüyor.

Açıklamada, "Gençlerimizin geleceğini, ailelerimizin huzurunu ve toplumumuzun güvenliğini hedef alan zehir tacirlerine asla fırsat vermiyor, uyuşturucuya yönelik operasyonlarımızı kesintisiz şekilde sürdürüyoruz." ifadesine yer verildi.

16 Haziran'da "terörist örgütler tarafından işletildiği" iddia edilen tekneye saldırı düzenlendiği belirtilen açıklamada, istihbarat bulgularının, geminin Doğu Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinde bulunduğunu doğruladığı savunuldu.

Açıklamada, saldırıda bir kişinin öldürüldüğü ve ABD askerlerinden zarar gören olmadığı kaydedildi.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı tekneleri ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

5 Şubat 2026 tarihinden itibaren sürdürülen çalışmalar çerçevesinde Kayseri merkezli olmak üzere Ankara, Adana, Nevşehir, Muğla ve Gaziantep illerini kapsayan operasyonda toplam 282 şüpheli ile 263 adres tespit edildi.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı ve ilgili kolluk kuvvetlerinin katılımıyla 16.06.2026 tarihinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilen operasyonda 231 şüpheli gözaltına alındı.

Firar durumunda bulunan 56 şüpheliye yönelik yakalama çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Operasyon kapsamında yapılan aramalarda; 4 av tüfeği, 2 tabanca, 3 bıçak, 8.580 adet sentetik ecza, 30 adet Neurontin hap, bir miktar bonzai ve metamfetamin ele geçirildi.

Soruşturma kapsamında daha önce gerçekleştirilen ara operasyonlarda 30 şüphelinin tutuklanarak ceza infaz kurumuna gönderildiği tespit edildi.

Uyuşturucu madde ticaretine yönelik soruşturmanın çok yönlü ve titizlikle devam ettiği belirtildi.

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.