İstanbul'da, şu anda 20 bin 311 taksi olduğunu, bu araçlarda yaklaşık 60 bin sürücünün çalıştığını aktaran Dalcı, mevcut taksi sayılarıyla ilgili bir çalışma yaptıklarını anlattı.

Taksilerde verimlilik konusunda sorun olduğunu dile getiren Dalcı, "İstanbul'da taksiler yüzde 48 verimlilikle çalışıyor. 100 kilometre yol yapan taksi, 48 kilometresi dolu, 52 kilometresi boş hareket ediyor. Bu çok düşük. Biz, bu oranı artırmak için zaten bir aplikasyon yaptırdık." dedi.

Dalcı, sayısal eksiklikten ziyade taksilerin verimliliğine ilişkin sıkıntılar olduğunu vurgulayarak, "Biz, verimliliği yüzde 48'den yüzde 90'a çıkarttığımız zaman İstanbul'da taksi sayısı artmadan 8 bin 531 yeni taksi katılmış gibi sahaya etki yapıyor. İstanbul'da taksi sayısı artması yerine taksilerin daha verimli kullanılması efdal olacak." diye konuştu.

İBB'nin 2 bin 500 adet ihaleye çıkardığı, bir yılda 635 tane satabildiği "Uygulama Bazlı Taksi Taşımacılığı" projesini anımsatan Dalcı, şöyle devam etti:

"Biz, uygulama tabanlı taksi sistemine karşıyız. İstanbul'da dünyanın hiçbir metropolünde olmayan 5 tip taksi var. Bunlar sarı taksi, turkuaz taksi, sarı siyah taksi, siyah taksi ve uygulama tabanlı taksi... Hem vatandaşın hem de taksi esnafının gözünde inanın tarifelerin açılış ücretlerinin bile ne olduğunu kimse tam olarak bilmiyor. Bunun böyle olmaması lazım. İstanbul gibi metropolde, dünyaya başkent olacak bir şehirde, sarı taksi ve siyah taksi olması lazım. Sarı taksi normal standart taksi konseptindedir. Bir de siyah takside de 8 kişilik VIP taksi konseptinde araç olması lazım. Biz bunu destekliyoruz."

İTEO Başkanı Dalcı, mevcuttaki taksilerin de zaten yüzde 99'unun mobil uygulama kullandığını, bu nedenle diğer taksileri uygulama tabanlı diye ayrıştırmanın doğru olmadığını savundu.

İBB'nin taksiyle ilgili UKOME'de aldığı kararların sahayla uyuşmadığını, bu konuda ilgili kuruma dava açtıklarını aktaran Dalcı, "İhaleye çıkarken UKOME kararında dediler ki: 'Tepe lambası olmayacak.' İlk çıkan taksi TÜVTÜRK'ün muayene istasyonuna gittiğinde Karayolu Trafik Kanunu'na göre 'tepe lambası zorunlu' olduğundan mecbur UKOME kararına uymayarak, şu anda araçlara tepe lambası taktılar. Sadece 'Uygulamadan yolcu alınacak.' denildi ama şu anda sadece uygulamadan yolcu almıyorlar. Taksi duraklarına girip ve yoldan çalışıyorlar." ifadelerini kullandı.

Halk otobüsü esnafının İBB'den alacakları karşılığında taksi plakası ihalesine girip trampa yaptığını dile getiren Dalcı, "İstanbul'da ihtiyaç üzerine mi ihale yapılıyor, yoksa halk otobüsü esnafının borcu ödenmek üzerine mi ihale yapılıyor? Bu da bir garabet. Hukuki süreç devam ediyor. Yüce Türk mahkemeleri burada nihai kararı verecektir." dedi.

İBB'nin "minibüs ve taksi dolmuşlarının 8+1 taksiye dönüştürülmesi" projesinin de başarısız olduğunu anlatan Dalcı, bunların yeniden normal taksiye döndürülmek zorunda kalındığını kaydetti.

Dijital taksi çağırma uygulamalarında kanunlara ve yönetmeliklere aykırı olarak taksimetre fiyatının üzerinden "hizmet bedeli" adı altında esnaftan ve yolcudan ücret alındığını anlatan Dalcı, "(Yeni mobil) Uygulamanın yazılım aşamalarını bitirdik ama çıkış öyle önemli bir aşama ki herkesin gözü burada. O yüzden hata yapma olasılığımızı çok düşürmemiz lazım. Bu yüzden şu anda bol bol test yapıyoruz." bilgisini verdi.

İstanbul'daki yetkililere yapacakları sunumda "Singapur modeli" taksiciliği kente adapte etmeyi düşündüklerini aktaracaklarını ifade eden Dalcı, şöyle devam etti:

"Biz, matematik ve verilerle konuşuyoruz. Mesela İstanbul'da yıllık 62 milyon litre akaryakıttan tasarruf elde ettirmiş oluyoruz. Bu, bir milli servet. Biliyorsunuz, akaryakıt da hepimizin cebinden çıkıyor. 1,5 milyon metreküpe yakın karbon emisyonundan tasarruf elde etmiş oluyoruz. Saatte 25 bin aracın trafikten çekilmesinden ve bunun İstanbul trafiğine pozitif katkı sağlamasından bahsediyoruz."

Singapur modelinin duraklarla entegreli taksi çağırma sistemi olduğuna dikkati çeken Dalcı, bu modelde bütün yolculukların esnaf odasınca dijital olarak kaydedildiğini, şikayet, öneri ve kayıp eşya konusunun tek noktaya iletildiği, bunun hızlı reaksiyon verilen bir sistem olduğunu anlattı.

"Şehir trafiğini yüzde 52 oranındaki verimsiz taksiler artırıyor"

Dalcı, sistemin tek merkezden kontrol edildiğinin altını çizerek, "Bostancı'dan iş alan bir taksi Ümraniye'ye gittiği zaman bu ilçedeki en yakın taksi durağında otomatik sıraya girecek. Kimse başıboş, kendi başına kolay kolay şehir trafiğine yük olmayacak. Şu anda şehir trafiğini yüzde 52 oranındaki verimsiz taksiler artırıyor." değerlendirmesini yaptı.

Taksicilerin dijital taksi çağırma uygulamalarından hoşnut olmadığını anlatan Dalcı, Singapur modeli taksiciliğe geçilmediği takdirde çok sayıda olumsuzluk yaşanacağını savundu.

Dalcı, "1200'ün üzerinde olan taksi durağı sayısı son 5 yılda 500'ün altına düşmüş. Günden güne kapatılıyor. Biz, 2 sene buna müdahale etmezsek İstanbul'da AVM ve havalimanı durakları haricinde normal taksi durağı kalmaz." diye konuştu.

Dalcı, kentteki taksicilerin sorunlarını sıralayarak, ilk araç alım yaşının 0-5 yaş aralığında olması taleplerine İBB’den olumlu yanıt aldıklarını, ayrıca araç alımında ÖTV indirimi istediklerini söyledi.

Korsan taksiciliğin hızlıca çözülmesi gerektiğinin altını çizen Dalcı, 24 Haziran'da, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'nde davaları olduğunu, tarih yaklaştıkça bazı medya organlarında taksilerle ilgili olumsuz haberler yapıldığını iddia etti.

WhatsApp uygulamasında "0547 264 34 34" numaralı "Sarı Hat" kurduklarını duyuran Dalcı, yolcuların bu hatta şikayet, öneri ve kayıp eşyayla ilgili bir talepte bulunabileceğini aktardı.

"10 bin liralık kamera sistemi 62 bin liraya yapılıyor"

Taksicilerde yer alan araç içi kamera sistemlerinin maliyetinin çok yüksek olduğunu dile getiren Dalcı, "İstanbul'da ticari taksiler güvenlik açısından da kamera kaydıyla denetleniyor. Bununla ilgili İBB tarafından yeni bir ihale yapıldı. İhaleyi alan firma da burada fiyatları çok yüksek tutuyor. Araç kamera ve modül fiyatı 62 bin liraya geliyor. Bu, çok yüksek bir rakam. Biz, bunu kesinlikle hakkaniyetli bulmuyoruz ve bunun olmamasıyla ilgili de gerekli mücadeleyi de gösteriyoruz." diye konuştu.

Dalcı, eski kamera fiyatının 22 bin lira olduğunu, bunun yeni ihaleyle 62 bin liraya çıkmasını çok mantıklı bulmadıklarını vurgulayarak, İzmir Şoförler Odasının kamera sistemini oda uhdesinde tuttuğunu, kendilerinin de bu şekilde çalışmak için İBB'ye resmi yazı yazıldığını dile getirdi.

"62 bin lira dünyanın hiçbir yerinde yok"

Araç içi güvenlik kamerasının yaklaşık 10 bin lira maliyetle tüm araçlara monte edilebilecek durumda olduğunu belirten Dalcı, şunları kaydetti:

"Birçok araçta zaten kamera da var. Kameraların çoğu da aktif çalışıyor. Sürekli kamera değişip de buradan bir para kazanılması doğru değil. Yani 10 bin liralık kamera sistemi 62 bin liraya yapılıyor. Biz de diyoruz ki 62 bin lira dünyanın hiçbir yerinde yok. 12 bin tane kamera montajı yapılacağından bahsediliyor. 12 bin kamerayı 62 bin lirayla çarptığınız zaman 750 milyon lira yapıyor. Bu para tolere edilebilecek bir para değil, çok ciddi rakamlar. Ben oda başkanıysam, ben bu esnafın hakkını hukukunu korumakla sorumlu kişiysem bu rakamlara onay verecek makam değilim. Bunun böyle olmaması lazım."

Kabulde, Türkiye-Finlandiya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Tuğba Işık Ercan, Türkiye-İsveç Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti Konya Milletvekili Abdullah Ağralı, TBMM İdare Amiri ve DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, TBMM İdare Amiri ve MHP Gaziantep Milletvekili Sermet Atay, AK Parti Mardin Milletvekili Faruk Kılıç, CHP Tekirdağ Milletvekili Nurten Yontar ile Türkiye'nin Helsinki Büyükelçisi Deniz Çakar da yer aldı.

Öte yandan TBMM Başkanı Kurtulmuş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb'a nazik kabulleri için teşekkür ediyorum. Ziyaretimizin, Türkiye ile Finlandiya arasındaki işbirliğini daha da güçlendirmesine ve parlamentolarımız arasındaki ilişkilerin gelişimine ivme kazandırmasını temenni ediyorum." ifadelerini kullandı.

48 saatlik programda proje geliştirmesi istenen öğrenciler, aralarında iş bölümü yaparak uzayda bulunan yerli uyduların güvenliğini sağlamayı amaçlayan çalışma yürüttü.

Öğrenciler, yerli uydularının uzaydaki dolaşımları sırasında birbirleriyle ve uzay çöpleri çarpışma risklerini simüle eden, olası bir çarpışma anını bildiren Kovaryans Odaklı Risk Uyarı (KORU) sistemi geliştirdi. Sistem, çarpışma riskini tespit ettiği anda uydunun yönünün ve hızının değiştirilmesi gerektiğine dair uyarı gönderiyor.

Proje, uyduların ömrünü uzatmayı ve çarpışmaya bağlı ekonomik kaybın önüne geçmeyi amaçlıyor.

"3 aşamalı risk uyarı sistemi var"

Projede yer alan öğrencilerden bilgisayar mühendisliği 2. sınıf öğrencisi Mahmut Donalı, AA muhabirine, "KORU" sisteminin testlerini yaptıklarını, 28 Türk uydusunu izlemeye aldıklarını söyledi.

Yapay zeka destekli sistemin olası risk anında 3 farklı uyarı gönderdiğini belirten Donalı, şöyle devam etti:

"Uyduların son 6 yıl içindeki hareketlerini ve gözlemlerini bir dosya içine aldık. Bu dosyaları simülasyon ortamımıza aktardık. Bununla ilgili bir yapay zeka modeli eğittik. Bu yapay zeka modelini de bir programlama dili üzerinden geliştirdik ve ardından simülasyon ortamında bütün uyduları ve uzay çöplerini yerleştirerek uyduların gezinimlerini sağladık."

Donalı, uyduların güncel hareketlerini, doğrultularını, yön ve hızlarını simülasyon ortamında takip ettiklerini anlatarak, "3 aşamalı risk uyarı sistemi var. Kırmızı, turuncu ve yeşil uyarımız var. Bu uyarı sisteminde kırmızı uyarıdaysa eğer çarpışma riskinin bulunduğunu gösteriyor ve bizim uydumuzun kuzey yönünde 15 metre/saniyelik bir hareket yapmasını ve kullanacağı yakıt miktarını gösterebiliyoruz." ifadesini kullandı.

Türkiye'nin güncel 28 uydusunu takip edebildiklerini kaydeden Donalı, "TUA Astro Hackaton finali olacak. Biz de bu projeler arasında yer alacağız. Projemiz başvuru aşamasında, kabul gelmesini bekliyoruz. Beklentimiz derece almak ve geliştirdiğimiz projeyi Türkiye Uzay Ajansının uzay çalışma programına eklemek. Uyduların takibini güzel bir şekilde sağlamak istiyoruz." diye konuştu.

Yapay zeka makine öğrenmesi bölümü 2. sınıf öğrencisi Hiranur Sözeri de olası çarpışma riskinin önüne geçmeyi amaçladıklarını dile getirerek, "Herhangi bir çarpma olmadığı için uyduda paneller veya herhangi bir şey zarar görmeyecek. Uydumuzun maliyeti düşüp ömrü artmış olacak." dedi.

Ekonomi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüme kaydetti.

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'yı (GSYH) oluşturan faaliyetler incelendiğinde, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 9,5 arttı. Bu kapsamda bilgi ve iletişim faaliyetleri sektörü, büyümeye en fazla katma değer sağlayan sektör olarak kayıtlara geçti.

Bilgi ve iletişim sektörü, 2024 yılında yüzde 3,8 büyüdü. Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 5,7 büyümenin görüldüğü bilgi ve iletişim sektörü, yılın diğer çeyreklerinde de sırasıyla yüzde 7, yüzde 10,1 ve yüzde 8,9 büyüme elde etti. Sektör 2025 yılını yüzde 8 büyüme ile kapattı. Sektör ayrıca üst üste 9 çeyrek büyüme gösterdi.

"Bu ürünler hayatın merkezine konumlandı"

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Telekomünikasyon Meclis Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, başta cep telefonları olmak üzere toplumu dijitalleştiren ürünlerin hayatın merkezine konumlandığını belirterek, "Haberleşme hizmeti, gıda ve barınma hizmetinden sonra zaruri bir ihtiyaç haline geldi. Buradaki gelişmelerin temelinde, dijital çağda bu ürünlerin önemi, hayatı kolaylaştırması, hatta birçok sektörün gelişimine kılavuzluk etmesi merkezi etken olarak karşımıza çıkıyor." diye konuştu.

Özellikle cep telefonlarına ilişkin cirolarda yüzde 11 artış görüldüğüne işaret eden Turnacı, söz konusu artışın, yurt dışında iletkenlerdeki problemler, çip krizi, savaşlar ve lojistik maliyetlerin yükselmesi gibi nedenlerle vatandaşların fiyatların artışına ilişkin yaşadığı kaygıdan kaynaklandığını söyledi.

Turnacı, bu kaygıların vatandaşların ihtiyaçlarını erkene alması noktasında tetikleyici olduğunu bildirerek, şöyle devam etti:

"Bu ürünler, artık hem hayatı kolaylaştırıyor hem de toplumu dijitalleştiriyor. Aslında dolaylı birçok faydaları var. Bugün bu ürünleri yakıt tasarrufundan tutun sağlık noktasına kadar her alanda kullanıyoruz. Özellikle son yıllarda yaşanan deprem, sel gibi doğal afetlerde teknolojik cihazların hayat kurtaran araçlar haline geldiğini görüyoruz. Bilgi ve iletişim faaliyetlerine ilişkin cihazların, ekonomik olarak doğrudan ya da dolaylı birçok faydası var."

Turnacı, söz konusu ürünlerin taksit kısıtlamasının kaldırılması talebinde bulunarak, makul vergi oranlarıyla vatandaşların teknolojik cihazlara ulaşmasının kolaylaştırılması gerektiğini kaydetti.

"Bilgi ve iletişim alanındaki büyüme, talep tarafındaki canlılığı gösteriyor"

Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) Başkanı Halil Nadir Teberci de bilgi ve iletişim faaliyetlerinin yılın ilk çeyreğinde genel ekonomik büyümenin oldukça üzerinde performans göstermesinin, Türkiye'de dijital hizmetlere, bağlantı ihtiyacına, veri kullanımına ve teknoloji tabanlı iş modellerine olan talebin güçlü biçimde sürdüğünü gösterdiğini söyledi.

Bilgi ve iletişim alanındaki büyümenin talep tarafındaki canlılığı gösterdiğini dile getiren Teberci, şöyle devam etti:

"Ancak elektronik haberleşme sektörünün sürdürülebilir biçimde büyüyebilmesi için yatırım ortamının güçlendirilmesi gerekmektedir. Bugün dijitalleşme hızlanmakta, vatandaşların ve işletmelerin internet erişimine, veri kullanımına, bulut hizmetlerine, dijital platformlara ve kesintisiz bağlantıya olan ihtiyacı artmaktadır. Fakat artan talebin karşılanabilmesi için sektörün daha fazla yatırım yapması gerekmektedir."

Teberci, bilgi ve iletişim faaliyetlerinde görülen büyümenin, elektronik haberleşme altyapısının stratejik önemini bir kez daha ortaya koyduğuna dikkati çekerek, "Özellikle fiber altyapı yatırımlarının hızlandırılması, geçiş hakkı süreçlerinin kolaylaştırılması, tesis paylaşımının etkin uygulanması, toptan erişim koşullarının iyileştirilmesi ve alternatif işletmecilerin rekabet gücünün artırılması gerekmektedir." ifadesini kullandı.

Bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki büyümenin, Türkiye'nin dijitalleşme potansiyelini göstermesi bakımından önemli olduğunu bildiren Teberci, şunları kaydetti:

"Bilgi ve iletişim sektöründeki büyüme, Türkiye için önemli bir fırsat penceresi sunmaktadır. Bilgi ve iletişim faaliyetlerinde açıklanan büyüme oranı, dijitalleşmeye olan ihtiyacın devam ettiğini göstermektedir. Türkiye'nin dijital geleceği için fiberleşmenin hızlandırılması, veri merkezi yatırımlarının desteklenmesi, alternatif işletmecilerin rekabet gücünün artırılması ve elektronik haberleşme sektörünün yatırım yapabilirliğinin korunması büyük önem taşımaktadır."

Seçimlerin sonucunda, 6 beldenin belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri, ölüm, istifa ve çeşitli sebeplerle seçim yapılmasına karar verilen mahallelerde ise muhtar ile ihtiyar heyetleri belirlenecek.

Seçimlerde oy verme başlangıç saati 08.00, sandıkların kapanış saati ise 17.00 olarak uygulanacak.

Beldelerde yapılacak ara seçimlere 27 siyasi parti katılacak.

Birleşik oy pusulasında siyasi partiler şu şekilde sıralanacak:

"Adalet Birlik Partisi, DEVA Partisi, Vatan Partisi, AK Parti, Doğru Yol Partisi, Büyük Birlik Partisi, Saadet Partisi, Yeni Türkiye Partisi, Türkiye Komünist Hareketi, CHP, Yerli ve Milli Parti, Anavatan Partisi, Demokratik Sol Parti, Gelecek Partisi, Teknoloji Kalkınma Partisi, İYİ Parti, Anahtar Parti, Yeniden Refah Partisi, Demokrat Parti, Adalet Partisi, Anadolu Birliği Partisi, Türkiye Komünist Partisi, MHP, Zafer Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Halkın Kurtuluş Partisi, Merkez Sağ Parti."

Yüksek Seçim Kurulunca (YSK), belde statüsü kazanan 6 yerleşim biriminde 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun uyarınca ara seçim yapılmasına karar verilmiş, seçime katılacak partilerin birleşik oy pusulasındaki yerleri de 21 Nisan'daki kura ile belirlenmişti.

Ayrıntı geliyor..

Cakarta İtfaiye ve Kurtarma Kurumu Müdürü Syarifudin, basına yaptığı açıklamada, alevlerin yaklaşık 330 haneyi etkilediğini ve mahalle sakinlerinin tahliye edildiğini söyledi.

Syarifudin, "Yaklaşık 620 kişi evini kaybetti." ifadesini kullandı.

Yetkililer, 35 itfaiye aracı ve 175 personelin müdahale ettiği yangının yerel saatle 23.30 sularında kontrol altına alındığını, 04.15'te söndürüldüğünü açıkladı.

Yangının elektrik kontağından çıktığı tahmin ediliyor.

Bölgede hasar tespit çalışmaları sürerken evlerini kaybeden aileler için yardım faaliyetleri başlatıldı.

Parmak izi, yüz tanıma sistemi, iris veya retina taraması şeklindeki biyometrik tanıma sistemlerinin hızlı, doğru ve manipülasyona dirençli özellikleriyle cazip göründüğüne işaret edilen kararda, "kişisel verilerin korunması hukuku bağlamında son derece hassas bir alanı oluşturduğu" değerlendirmesine yer verildi.

"İşçi-işveren ilişkisinde yapısal güç dengesizliği" bulunduğuna dikkati çekilen kararda, işçiden konuyla ilgili "açık rıza" alınmasının özgür iradeye dayanıp dayanmadığı hususunda da ciddi tereddütler içerdiği ifade edildi.

"Açık rıza" kapsamında biyometrik veri işleme faaliyetlerinin, yalnızca hukuki sebebe değil aynı zamanda ölçülülük, gereklilik ve veri minimizasyonu ilkelerine de uygun olması gerektiği vurgulanan kararda, "Yasal düzenlemeler ile işverenin çalışma sürelerini takip etmesi ve belgelemesi yönünden hukuki çerçeve çizilmiş olmakla birlikte takibin biyometrik tanımlama sistemleriyle yapılmasını öngören açık kanuni bir düzenleme bulunmadığından mesai takibinin biyometrik verilerin işlenmesi yoluyla gerçekleştirilmesi hukuka aykırılık teşkil edebilecektir." açıklaması yapıldı.

Biyometrik verilerin mesai takibi amacıyla yalnızca açık rıza şartına dayanılarak işlenmesinin yeterli bir hukuki zemininin bulunmadığı aktarılan kararda, ayrıca ölçülü de olmadığı belirtildi.

"Mesai takibi alternatif yollarla yapılsın"

KVKK'nin kararında, mesai takibinin biyometrik tanımlama sistemleri yerine şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler, geleneksel imza ve kağıt bazlı devam çizelgeleri, RFID/NFC kimlik kartları ya da denetçi gözetiminde elle giriş gibi alternatif yollarla sağlanması gerektiği kaydedildi.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesinin veri sorumlularınca sağlanması gerektiği vurgulanan kararda, buna uygun hareket edilmediğinin tespiti halinde ilgili veri sorumluları hakkında işlem tesis edileceği bildirildi.

Bunun ardından ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Hizbullah ile görüşerek tarafların "birbirlerine saldırmama" konusunda "mutabık kaldıklarını" belirtti. Trump, İran'ın ABD ile müzakereleri askıya aldığı yönündeki açıklamasına karşın bu ülke ile "müzakerelerin hızlı bir tempoda" devam ettiğini ifade etti.

ABD ile İran arasında barışa ilişkin kayda değer bir ilerleme kaydedilememesiyle küresel piyasalarda risk algısı devam ediyor. Yapay zeka hisseleri öncülüğündeki ralli borsaları rekor seviyelere taşırken, Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanması piyasalarda dalgalanmalara sebep oluyor.

Yatırımcıların ABD-İran arasında anlaşma olacağına dair umutları devam ederken, Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut koşullardan dolayı enerji fiyatları enflasyon ve faiz oranlarının kısa vadeli görünümünün temel belirleyicisi olarak gündemde kalmaya devam ediyor.

Orta Doğu'daki duruma ilişkin gelen çelişkili açıklamaların barış anlaşması olasılığını gölgelemesiyle dün yüzde 3,8 artarak 95 dolara yaklaşan Brent petrolün varil fiyatı devam eden kırılgan ortama karşın anlaşma umutlarının devam etmesiyle bugün yüzde 1,3 düşüşle 93,7 dolarda seyrediyor.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan azalışla yüzde 4,44'te, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 99,2 seviyesinde seyrediyor. Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki gerilemeden destek bulan altının onsu ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 517 dolardan işlem görüyor.

New York borsasında rekor seviyeler görüldü

New York borsasında ABD ve İran arasında müzakerelerin devam ettiğine dair haber akışı ve teknoloji şirketlerindeki rallinin etkisiyle dün pozitif bir seyir izlendi.

Nvidia'nın Microsoft ile iş birliği içinde geliştirdiği ve gelişmiş yapay zeka uygulamalarını doğrudan bilgisayarlarda çalıştırabilen yeni nesil RTX Spark çipini tanıtması piyasalardaki yapay zeka kaynaklı iyimserliği destekledi.

Şirketin yapay zekaya yönelik yeni ürününü duyurmasının ardından hisseleri yüzde 6,3 değer kazandı.

ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü'nün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), mayısta 54'e çıkarak Mayıs 2022'den bu yana en yüksek seviyesini kaydetmesi de New York borsasındaki yükselişlerde etkili oldu. Ancak bu yükselişin İran'la savaş nedeniyle yaşanan tedarik sıkıntıları ve artan fiyatlar karşısında işletmelerin siparişlerini öne çekmesinden kaynaklandığı düşünülüyor.

Diğer taraftan Amerikan teknoloji şirketi Alphabet, yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını finanse etmek amacıyla toplam 80 milyar dolarlık hisse senedi ihracı planladığını açıkladı.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi, yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 0,26 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,42 değer kazandı. Dow Jones endeksi 51.161,10 puanla, S&P 500 endeksi 7.617,66 puanla, Nasdaq endeksi 27.190,21 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsaları, ABD-İran anlaşması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusundaki belirsizliklerle dün negatif seyretti.

Makroekonomik verilere göre, Almanya'da mayıs imalat sanayi PMI 50,1, Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI 51,6 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Avro Bölgesi'nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, nisan ayında 6,3'te sabit kaldı.

İngiltere'de de imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi PMI 53,9 puanla son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Söz konusu verideki yükselişte şirketlerin, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle beklenen fiyat artışlarını ve tedarik zinciri aksaklıklarını hafifletmek amacıyla alımlarını öne çekmeleri etkili oldu.

Diğer taraftan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) haziran ayında olmasa bile temmuz ayı toplantısında şahin bir tutum sergilemesi bekleniyor.

Savunma sektörü genelinde yayılan satış dalgasıyla birlikte tank şanzımanı üreticisi Renk'in hisseleri yüzde 8 azalırken, Almanya'nın önde gelen savunma şirketi Rheinmetall ise günü yüzde 6'nın üzerinde kayıpla tamamladı.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,40, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,52, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,68 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,45 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında karışık bir seyir izleniyor.

Güney Kore'de mayıs ayına ilişkin enflasyonun yıllık bazda yüzde 2,6'dan yüzde 3,1'e çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi ilerleyen aylarda Güney Kore Merkez Bankasının faiz oranlarını artıracağına dair beklentileri güçlendirdi.

Japonya’da yetkililerin döviz piyasasına gerektiğinde müdahale edebileceğine yönelik öngörülerin gücünü korumasıyla dolar/yen paritesi yatay seyirle 159,7'de seyrediyor.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,4, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 değer kazandı. Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yatay bir seyir izleniyor.

Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüdü

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,30 değer kazanarak 13.703,96 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,32 yükseldi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,8973'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9315'ten işlem görüyor.

Öte yandan Türkiye ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüme gösterdi. Böylece Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüme kaydetti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Tüketici Fiyat Endeksi ve ABD'de JOLTS açık iş sayısının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

12.00 Avro Bölgesi, mayıs ayı tüketici fiyat endeksi

17.00 ABD, nisan ayı JOLTS açık iş sayısı

Eyalet yönetimi, ChatGPT'nin sahibi olan şirket OpenAI'ı, aldatıcı ve haksız ticaret uygulamaları, ihmali ve ürün sorumluluğu yasalarını ihlal etmesi gerekçesiyle suçlayarak şirketin üst yöneticisi (CEO) Sam Altman'ın da firmasının tutumundan kaynaklanan insan hayatına yönelik riski tamamen görmezden geldiğini savundu.

Dava dilekçesinde, ChatGPT hakkında toplu katliam yapanlara yardım etmek, intiharı teşvik etmek, insanları kamuoyu önünde küçük düşürmeye neden olmak, reşit olmayanları ebeveyn gözetimi olmadan bir araca bağımlı hale getirmek ve kullanıcıların eleştirel düşünme becerilerini kaybetmelerine neden olmak gibi bir dizi suçlama yer alıyor.

Florida Başsavcısı Uthmeier, "Sam Altman ve ChatGPT, çocuklarımızın güvenliği ve emniyeti yerine yapay zeka yarışını seçti. Kamu güvenliği yerine karı seçtiler ve biz Florida'da buna izin vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Pensilvanya eyalet yönetimi de "Character.AI" isimli yapay zeka sohbet robotunun kendisini doktor gibi tanıtarak kullanıcıları lisanslı bir hekimden tıbbi tavsiye aldıklarını düşünmeye sevk ettiği gerekçesiyle robotu geliştiren şirkete dava açmıştı.

Kaleci: Gatito Fernandez (Club Cerro Porteno), Orlando Gill (CA San Lorenzo de Almagro), Gaston Olveira (Club Olimpia)

Defans: Gustavo Gomez (SE Palmeiras), Junior Alonso (Clube Atletico Mineiro), Fabian Balbuena (Gremio FBPA), Omar Alderete (Sunderland), Juan Caceres (Dynamo Moskova), Gustavo Velazquez (Club Cerro Porteno), Jose Canale (Club Atletico Lanus), Alexandro Maidana (Talleres de Cordoba)

Orta Saha: Miguel Almiron (Atlanta United), Kaku (Al Ain), Andres Cubas (Vancouver Whitecaps), Ramon Sosa (SE Palmeiras), Diego Gomez (Brighton & Hove Albion), Damian Bobadilla (Sao Paulo), Braian Ojeda (Orlando City), Matias Galarza (Atlanta United), Mauricio (SE Palmeiras)

Forvet: Antonio Sanabria (US Cremonese), Julio Enciso (RC Strasbourg Alsace), Gabriel Avalos (Club Atletico Independiente), Alex Arce (Independiente Rivadavia), Isidro Pitta (Red Bull Bragantino), Gustavo Caballero (Portsmouth)

Sarı-lacivertliler, ilk maçta konuk ettiği rakibini 60-59 yenerek seride 1-0 öne geçti.

Seride üç galibiyete ulaşan takım, finalde Beşiktaş GAİN-Bahçeşehir Koleji eşleşmesinin kazananıyla karşılaşacak.

"İstanbul ve Nevşehir illerimiz merkezli, ilki 27, ikincisi 28 ili kapsayan dev operasyonlar gerçekleştirerek vatandaşlarımızın ve kamunun haklarına göz diken suç odaklarına büyük bir darbe indirdik." ifadesini kullanan Gürlek, şunları kaydetti:

"İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığımızın, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şubesiyle birlikte yürüttüğü soruşturma kapsamında, 27 ilde 114 şüpheliye yönelik eş zamanlı operasyon gerçekleştirilmiş, 269 mağdurdan 600 milyon lira zarar, şüpheli hesaplarda ise 60 milyar liralık işlem hacmi tespit edilmiş, suça konu milyarlarca liralık mal varlığına el koyma ve kayyum atama işlemleri başlatılmıştır. Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde yürütülen bir diğer başarılı operasyonda ise vatandaşlarımızın banka ve kripto hesaplarını kullanarak 10 milyar lira para hacmine ulaşan yasa dışı bir sanal bahis çetesine yönelik 28 ilde, 120 ayrı adrese eş zamanlı baskınlar düzenlenmiş ve 107 şüpheli hedef alınmıştır."

Başarılı soruşturmaları büyük bir titizlikle yürüten İstanbul Anadolu ve Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılıklarını, operasyonları başarıyla gerçekleştiren emniyet mensuplarını tebrik eden Gürlek, siber alandaki her türlü suç organizasyonuna karşı adli ve idari mekanizmaların aynı kararlılıkla ve tavizsiz şekilde çalışmaya devam edeceğini belirtti.

***

Reklamcılığın tarihi antik medeniyetlerdeki duvar ilanlarına, sokaklarda ve pazarlarda tellallara kadar götürülse de matbaanın icadı reklamcılık tarihi için bir dönüm noktası olarak kabul edilmiştir. Bugün bilindiği anlamda reklamcılık daha çok sanayi üretimi ve kitleselleşme dolayısıyla gelişmiştir. Reklamcılığın temel mantığı üretilen bir ürünün pazarlanması üzerine kuruludur. Bu nedenle de pazarlama ve satış odaklı bir iş olmasının yanında bir iletişim süreci olma özelliği de taşır ve iletişimin temelini teşkil eden kaynak, mesaj, kanal, alıcı ve geri bildirim gibi unsurlara bağlı olarak gerçekleştirilir. Bu iletişimin esas amacı, satılan ürün her ne ise onu satın alma yönünde bir davranışın gerçekleşmesini sağlamaktır.

Reklamcılık, kapitalist ekonomik sistemin vazgeçilmez iletişim mekanizmalarından biridir. Öyle ki üreticiler sadece ürettikleri ürünün özellikleri üzerinde değil aynı zamanda onun alıcılara nasıl ve hangi yollarla sunulacağı üzerine de mesai harcamak zorunda kalmışlardır. Hatta bazen ürünün nasıl sunulduğu ürünün kendisinden bile daha önemli hale gelmiştir. İlk olarak gazete ve radyo, daha sonra televizyon ve şimdi ise dijitalleşme ile birlikte reklamcılık başka bir boyuta ulaşmıştır. Bugün sosyal medya platformlarında yüksek takipçi sayısına sahip olan birisi, birçok firma için cazip bir reklam aracısı olarak görülmektedir. Truman Show filminde gündelik hayatın içinde en sıradan iletişim anlarında bile reklamlara yapılan vurgular, bugün sosyal medya üzerinden benzer bir anlayışı sürdürmektedir. Hatta eskiden bir futbol takımı formasının sadece ön yüzünde görülen reklamlar, artık ayrı şirketlere ait olarak formanın sırtında numaraların üstünde ve altında, sağ ve sol kollarda ve şortlarda bile yer almaktadır. Reklam, bugün dünyadaki ekonomik sistemin vazgeçilmez bir unsuru olmaya devam etmektedir.

Bayramlar, semboller ve hikayeler

Reklam bir iletişim süreci olduğu için ve her iletişim de sosyal ve kültürel bir gerçeklik bağlamında gerçekleştiği için reklamcılar sosyal ve kültürel unsurları dikkate alırlar. Küresel çapta üretim yapan firmaların, farklı ülkelerde ve farklı dönemlerde kültürel temalara başvurarak ürün satmaya çalıştıkları bilinir. Bu tercih, bir şekilde ürün satılacak insanların kültürel gerçekliği ile bir bağ ve yakınlık kurmak ve onlara ulaşmakla ilgilidir. Bayramlar, kutsal günler, toplum tarafından değer atfedilen semboller ve isimler farklı hikayeleştirmelerle reklamların araçları haline getirilebilir. Kurgular, hikayeler ve araçlar değişse de esas olan hedef değişmez. Önemli olan tüketiciyi uyarmak ve tüketmesini sağlamaktır.

Anneler Günü, Sevgililer Günü gibi modernleşmeyle birçok toplumun hayatına dahil olan ya da edilen özel günler yaklaştığında da bu günler için hazırlanan reklamlar dikkati çekmeye başlar. Türkiye’de öteden beri Anneler Günü'nde beyaz eşya ve mutfak aletleri üreticilerinin reklamlarında bir artış gözlemlenir. Bu temsilin en önemli sebeplerinden biri, toplumun büyük çoğunluğu için annelik ile mutfak arasındaki yakın ilişki olmuştur. En azından toplumun önemli bir kesiminin hafızasında mutfakta bir annenin ciddi bir karşılığı vardır, beyaz eşya ya da mutfak aletleri üreten firmalar için reklam yapan ajanslar da bu sosyal ve kültürel gerçeklik bağlamını dikkate alarak reklam kurguları yapmışlardır.

"Evcil hayvan annesi" reklamı neden kaldırıldı?

Yakın zamanda evcil hayvanının bakımı için elektrikli bir temizlik aleti alan ve reklamın kurgusu gereği kendisini evde beslediği köpeğinin annesi olarak tanıtan bir kadın kurgusuyla hazırlanan reklamın ciddi tepkiyle karşılandığına şahit olduk. Reklamı veren firma, reklamı televizyonlardan ve diğer dijital mecralardan kaldırmıştı. Bu reklamın temsili açısından birkaç husus özellikle dile getirilmişti. Türkiye’de evcil hayvanlarına "oğlum" ve "kızım" şeklinde hitap eden insanlar olsa da annelik ya da babalık gibi kavramların tarihsel, sosyal ve kültürel gerçeklik bağlamı başka bir anlam taşımaktadır. Diğer taraftan Türkiye’de demografik tartışmalar ciddi bir şekilde yoğunlaşmakta ve çocuk sahibi olmak yerine evcil hayvan sahibi olmak yeni ve hatta aile kurumuna karşı bir tavır gibi görülebilmektedir. Elbette böyle bir karşıtlığın her olay için geçerli olmasa da bu olay özelinde anneliğe yüklenen anlam ve bu anlamın temsili noktasında bir iletişim kazası olduğu görülmüştür.

Türkiye’de annelik yanında ailenin temsiliyeti konusunda da bazen sosyal ve kültürel gerçeklik dışına çıkıldığı ve reklamların tepki görerek yayından kaldırıldığı vakalar daha önce de yaşanmıştır. Reklamcılıkta esas amaç öncelikle gerçekliğin olduğu gibi bir temsili değil, reklamı yapılan ürünün dikkat çekilerek satışının sağlanmasıdır. Hedef kitlenin hassasiyetleri ve değerlerinin farkında olmak, reklamcılar açısından son derece önemlidir. Genelde aile sofrasının temsili, büyükanne ve büyükbabaya saygının öncelendiği reklamlar toplumsal gerçekle uyumu dolayısıyla karşılık bulabilmekte ve yeni kurgularla tekrarlanmaktadır.

Bugün, çalışan bir anne tipinin reklamlardaki temsili ya da ev işlerinde eşine yardım eden bir baba tipinin temsili tepki çekmeyecektir. Değişen gerçeklik, kurumlarda ve rollerde de değişime sebep olmaktadır. Ancak temsiliyetin değerlerle ilişkisi son derece önemli ve hassas bir konudur. Ayrıca temsil edilenlerde istisna olanın genellenmesi de başka bir risktir ve iletişim kazalarına sebep olabilir. Dinamik ve değişime açık bir sektörde çalıştıkları için reklamcıların başka ülkelerde nasıl reklamlar yapıldığını takip etmeleri gerekir. Ancak başka bir kültürel gerçeklikteki değer ve anlam bağlamı göz önünde bulundurulmadan hareket edilmesi iletişim kazalarına sebep olacaktır. Kurgulanan reklamın toplumsal gerçeklikle uyumu, değerler açısından hassasiyeti yüksek olan aile ve annelik gibi konularda özellikle önemlidir. Ancak bütünüyle sosyal ve kültürel gerçekliği ve değerleri hassasiyetle yansıttığı düşünülen bir reklamın bu değer alanının yeniden üretilmesine ne kadar katkı sağladığı ise daha derin ve esaslı bir mesele olmaya devam edecektir.

***

İnsanlık, tarih boyunca medeniyetlerini suyun etrafında inşa etti. Bugün ise geleceğini atığın gölgesinde yeniden tanımlamak zorunda kalıyor çünkü çağımızın en büyük sorunu yalnızca iklim değişikliği değildir. Asıl sorun, sınırsız tüketimi refah zanneden anlayışın, emaneti sahiplik olarak görmesidir. Bu anlayış sorgulanmadıkça çevreye dair atılan her teknik adım eksik kalmaya mahkumdur.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliği ve eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi, tam da bu küresel kırılma döneminde dünyaya yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Emine Erdoğan'ın uzun yıllardır kararlılıkla vurguladığı israf karşıtı yaşam anlayışı, bugün yalnızca Türkiye'de değil uluslararası çevre platformlarında da güçlü bir karşılık bulmaktadır çünkü Sıfır Atık yaklaşımı, çevre politikalarını teknik hedeflerin ötesine taşıyarak insanın tabiatla ilişkisini yeniden vicdani bir zeminde ele almaktadır.

Dünya, bugün sadece sıcaklık artışlarıyla değil vicdan aşınmasıyla, ölçüsüz üretimle, gıda kayıplarıyla, plastik bağımlılığıyla ve adaletsiz kaynak paylaşımıyla da karşı karşıyadır. Küresel sistemin en dikkat çekici çelişkilerinden biri şudur: Bir bölgede milyonlarca ton gıda çöpe giderken başka bir bölgede çocuklar, açlık nedeniyle yaşamını yitiriyor. Bir tarafta aşırı tüketim ekonomisi büyürken diğer tarafta kuraklık, göç, yoksulluk ve sosyal kırılganlık derinleşiyor. Özellikle dezavantajlı gruplar, düşük gelirli toplumlar, kırılgan bölgelerde yaşayan insanlar ve çocuklar, iklim krizinin sonuçlarından en ağır şekilde etkileniyor.

Bu nedenle iklim meselesi, çevresel bir başlık olmanın ötesinde aynı zamanda ahlaki, insani ve toplumsal bir meseledir.

Türkiye’nin Sıfır Atık Hareketi: Adil ve sürdürülebilir dönüşümün örneği

Tam da bu noktada Türkiye'nin ortaya koyduğu Sıfır Atık yaklaşımı, dünyaya sadece teknik bir çevre politikası değil yeni bir medeniyet perspektifi sunmaktadır. Bu inisiyatif, atık yönetiminden önce bir bilinç yönetimidir. İsrafı reddeden, nimeti koruyan, emaneti gözeten bir yaşam anlayışıdır.

Bugün dünyada çevre politikaları çoğunlukla karbon hesapları üzerinden şekillenirken Türkiye, çok daha güçlü bir kavramsal yaklaşım ortaya koymaktadır: Kaynağı yalnızca ekonomik değer olarak değil gelecek nesillerin hakkı olarak görmek. İşte bu yaklaşım, Türkiye'nin küresel iklim diplomasisinde giderek daha etkili bir aktör haline gelmesini sağlamaktadır.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda (BMGK) kabul edilen 30 Mart'ın "Uluslararası Sıfır Atık Günü" olarak kutlanması kararı, aslında salt diplomatik bir başarı değildir. Bu karar, Anadolu'nun yüzyıllardır taşıdığı tasarruf kültürünün, paylaşma ahlakının ve kanaat medeniyetinin küresel ölçekte görünür hale gelmesidir çünkü bizim kültürümüzde ekmek kutsaldır, su emanettir, nimet özen ister. İsraf ise yalnızca ekonomik kayıp değil bereketin azalmasıdır.

Bugün dünyanın ihtiyaç duyduğu şey de tam olarak budur: Yeni teknolojiler kadar güçlü bir ahlak dili çünkü iklim krizinin temelinde sadece sanayi emisyonları bulunmuyor, kontrolsüz tüketimi teşvik eden küresel ekonomik paradigma da yer alıyor. Daha fazla üretmeyi ilerleme, daha fazla tüketmeyi özgürlük olarak gören sistem, doğayı yalnızca kullanılacak bir kaynak olarak değerlendirmektedir. Oysa insan tabiatın sahibi değil emanetçisidir. Bu anlayış yeniden inşa edilmeden sürdürülebilir bir gelecek mümkün olmayacaktır.

Sıfır Atık Haftası: Bir farkındalık değil medeniyet dilinin tezahürü

İşte 1-7 Haziran tarihlerinde idrak edilen Sıfır Atık Haftası da tam bu nedenle sadece bir farkındalık takvimi değil bu yeni medeniyet dilinin yüksek sesle ilan edildiği bir buluşmadır. 2026 yılı için hafta boyunca yürütülecek etkinliklerin merkezinde ise iki tarihi organizasyon yer alıyor. 4-7 Haziran tarihlerinde İstanbul Atatürk Havalimanı'nda düzenlenecek Sıfır Atık Festivali, gençleri, aileleri, sanatçıları, akademisyenleri ve sivil toplumu israfa karşı ortak bir bilinç etrafında bir araya getirecek. Bir zamanlar uçakların yükseldiği bu alanın bugün sürdürülebilirliğin sembolü bir buluşma merkezine dönüşmesi, başlı başına Türkiye'nin dönüşüm iradesini anlatan güçlü bir mesajdır.

Festivalin hemen ardından, 5-7 Haziran tarihlerinde yine aynı alanda gerçekleştirilecek Sıfır Atık Forumu ise bu vizyonu küresel bir zemine taşıyacak. 180'den fazla ülkenin katılımıyla toplanacak forum, dünyanın dört bir yanından karar vericileri, bakanları, uluslararası kuruluş temsilcilerini, yerel yöneticileri, özel sektör liderlerini ve sivil toplum aktörlerini ortak bir vicdan zemini etrafında buluşturacak. 5 Haziran Dünya Çevre Günü ile aynı takvime denk gelen bu organizasyonlar, sadece farkındalık etkinlikleri değil yeni bir küresel yaşam anlayışının inşa edildiği önemli buluşmalardır çünkü artık mesele yalnızca iklim değişikliğiyle mücadele etmek değildir, insanlığın tüketim alışkanlıklarını yeniden sorgulamasını sağlamaktır.

Bugün küresel sistemin en büyük açmazlarından biri, iklim krizine neden olanlarla krizden en fazla etkilenenlerin aynı toplumlar olmamasıdır. En düşük karbon salımına sahip ülkeler, kuraklık, afet ve gıda krizlerinden en ağır şekilde etkilenmektedir. Bu tablo, iklim krizinin aynı zamanda bir adalet krizi olduğunu açık biçimde göstermektedir.

Bu nedenle Türkiye'nin yükselttiği Sıfır Atık diplomasisi, çevresel etkileşimin dışında aynı zamanda vicdani bir diplomasi modelidir. Türkiye, iklim adaletini savunurken sadece kendi geleceğini değil Küresel Güney'de sesi yeterince duyulmayan toplumları, kırılgan toplulukları ve dezavantajlı kesimleri de temsil etmektedir. Afrika'dan Asya'ya, kırılgan ada devletlerinden kuraklık tehdidi altındaki bölgelere kadar birçok ülke için kaynak verimliliği artık çevresel bir tercih değil yaşamsal bir zorunluluk haline gelmiştir. İstanbul'da 180'den fazla ülkenin aynı masa etrafında buluşacak olması da bu sessiz çoğunluğun sesini yükseltme iradesinin somut bir göstergesidir.

COP31 ve Sıfır Atık Hareketi

Önümüzdeki süreçte COP31'e giden yol, yalnızca yeni hedeflerin konuşulacağı bir müzakere zemini olmayacaktır. Aynı zamanda insanlığın hangi değerler etrafında yeniden birleşeceğinin de tartışıldığı tarihi bir eşik olacaktır. Eğer dünya gerçekten sürdürülebilir bir gelecek istiyorsa üretim kadar tüketimi, teknoloji kadar ahlakı, büyüme kadar adaleti de konuşmak zorundadır. İstanbul'daki Sıfır Atık Forumu, bu büyük müzakerenin vicdani zeminini hazırlayan kritik bir durak olacaktır.

Türkiye, tam da bu noktada özgün bir model ortaya koymaktadır çünkü bizim medeniyet perspektifimiz, insanı merkeze alırken doğayı dışlamayan, kalkınmayı savunurken vicdanı ihmal etmeyen bir denge anlayışına dayanmaktadır. Sıfır Atık Hareketi'nin küresel ölçekte karşılık bulmasının nedeni de budur.

Bugün çevreyi korumak, sadece çevreci bir refleks değil ekonomik istikrarın, toplumsal huzurun ve küresel barışın temel şartıdır. İsrafın hakim olduğu bir dünyada ne adalet sürdürülebilir olabilir ne de refah kalıcı hale gelebilir çünkü tüketim çılgınlığı yalnızca doğal kaynakları tüketmez, aynı zamanda insanın değer dünyasını da tüketir.

Bu nedenle önümüzde yeni bir sorumluluk bulunmaktadır: Çocuklarımıza daha fazla tüketen bir dünya yerine daha bilinçli yaşayan bir dünya bırakmak, daha büyük atık dağları değil daha güçlü vicdanlar inşa etmek.

Türkiye, çevre diplomasisinde ortaya koyduğu vizyon, Emine Erdoğan'ın küresel ölçekte yankı uyandıran liderliği ve Sıfır Atık Hareketi'nin oluşturduğu güçlü toplumsal bilinç sayesinde, önümüzdeki dönemde dünyanın sürdürülebilirlik hafızasında çok daha merkezi bir konuma yükselecektir.

Artık mesele, yalnızca atığı azaltmak değildir. Mesele, insanlığın yeniden dengeyi, sorumluluğu ve vicdanı hatırlamasıdır.

***

Pentagon’un yapay zeka alanında büyük teknoloji şirketleriyle yaptığı anlaşmalar, son zamanlarda kamuoyu tarafından daha sıkı takip edilmeye başlandı. Bu ayın başında Pentagon’un Google, OpenAI, Microsoft, Amazon Web Services, Nvidia, SpaceX ve Reflection gibi şirketlerle teknolojilerinin gizli askeri ağlarda kullanılması için anlaşmalar yapıldığını duyurmasına ek olarak Meta’nın da ortakları arasında bulunduğu Scale AI ile yapılan anlaşmanın değerini 100 milyon dolardan 500 milyon dolara çıkardığını duyurması dikkati çekti.

Yeni güvenlik-teknoloji düzeni

Tüm bunlar, ABD’nin uzun süredir tahkim etmeye çalıştığı teknoloji-savunma ekosisteminin yeni safhasına işaret ediyor. Burada esas belirleyici olan ise bugün Pentagon ile Silikon Vadisi arasında giderek kurumsallaşan karşılıklı bağımlılık ilişkisinin ortaya çıkması. Devlet, özel sektörün geliştirdiği yapay zeka, bulut bilişim, yarı iletken, uydu ve veri işleme kapasitesini güvenlik mimarisine entegre etmeye çalışırken teknoloji şirketleri de savunma bütçeleri, stratejik erişim imkanları ve devletin sağladığı meşruiyet üzerinden kendi konumlarını güçlendiriyor. Bu nedenle son dönemde yapılan anlaşmalar, münferit tedarik adımlarından ziyade, kamu ile özel sektörün birbirini beslediği yeni güvenlik-teknoloji düzeninin parçası olarak okunmalı. Nitekim Silikon Vadisi’nin önemli aktörlerinin, ABD güvenlik nizamıyla çalışmaya daha açık ve istekli hale gelmesi, yapay zekanın hem ticari rekabetin hem de askeri kapasite üretiminin merkezine yerleştiğini gösteriyor.

Bu dönüşümün seyrini anlamak bakımından Project Maven, kritik bir ara durak olarak öne çıkıyor. İlk etapta dron görüntülerini yapay zeka desteğiyle analiz etmek için kurgulanan proje, zamanla tam teşekküllü veri toplama projesine dönüştü. Google’ın Pentagon’un ortağı olarak bu projeye dahil olması, 2018’de şirket içinde ciddi tepkilere yol açmıştı. Çalışanların itirazları ve istifalar sonrasında Google, sözleşmeyi yenilememe kararı almıştı. Google yerine projenin büyük bir parçası haline gelen şirket ise Palantir oldu. O dönemde büyük teknoloji şirketleri, askeri projelerle kurdukları ilişkiyi daha temkinli ve mesafeli bir çerçevede sunma ihtiyacı hissediyordu. Bugün ise bu tablo, belirgin biçimde değişmiş durumda. Yapay zeka, artık tekil bir proje ya da sınırlı bir tedarik ilişkisi olmaktan çıkarak ABD güvenlik mimarisinin merkezine yerleşen ve Silikon Vadisi’nin başlıca aktörlerini aynı hatta toplayan daha merkezi, daha kapsamlı ve daha kurumsal bir sürecin taşıyıcısına dönüşüyor.

Silikon Vadisi-Pentagon işbirliğinin merkezindeki kurumlardan biri, CDAO (Chief Digital and Artificial Intelligence Office) idi. Temmuz 2025’te Anthropic, Google, OpenAI ve xAI’ya ulusal güvenlik misyonlarına yönelik ajan tabanlı yapay zeka iş akışları geliştirmeleri için her biri 200 milyon dolara kadar çıkabilecek sözleşmeler verilmesi, CDAO'nun öne çıktığı önemli adımlarından biriydi ancak yeni yapılan anlaşmaların daha kritik eşik teşkil ettiği söylenebilir. Bu anlaşmalar, Pentagon’un AI Acceleration Strategy ve GenAI.mil genişlemesi kapsamında yapay zeka kabiliyetlerini gizli IL6 ve IL7 ortamlarına taşımayı hedefliyor. Bu bağlamda yapay zeka sistemleri, hassas devlet verileriyle çalışabilecekleri gizli ağlara taşınarak istihbarat analizi, veri sentezi, planlama, karar destek mekanizmaları ve muharip unsurların günlük iş akışları içinde kullanılabilecek operasyonel araçlara dönüştürülüyor. Bu yönüyle süreç, yapay zekanın Pentagon bürokrasisinde yardımcı bir teknoloji olmaktan çıkıp askeri karar alma ve uygulama süreçlerinin altyapısal bileşeni haline geldiğini gösteriyor. CDAO, bu dönüşümde Pentagon’un veri ve yapay zeka ölçeklendirme ofisi olarak merkezi rol üstleniyor.

Değer söyleminden güvenlik söylemine

Mevzunun bir diğer boyutu da ABD Başkanı Donald Trump döneminde teknoloji elitleri, savunma bürokrasisi ve ulusal güvenlik söylemi arasında daha yakın bir hat kuruluyor olması. Bu girişimlerin arkasında Çin başta olmak üzere rakiplere karşı teknolojik ve askeri üstünlüğü muhafaza etme isteği bulunuyor. Pentagon açısından yapay zeka, karar alma hızını artıran, belirsizliği azaltan ve rakibe karşı stratejik avantaj sağlayabilecek altyapı olarak görülüyor.

Fakat bu durum ciddi bir gerilime yol açmakta. Google, OpenAI ve benzeri şirketler, kendilerini uzun yıllar boyunca şeffaflık, sorumlu teknoloji, insanlığın ortak faydası gibi kavramları merkeze alan anlatılarla meşrulaştırdı. Askeri anlaşmalar söz konusu olduğunda bu evrenselci teknoloji dilini koruyabilmek pek mümkün gözükmüyor. Bu nedenle şirket çalışanları olmak üzere birçok kesimden çeşitli tepkiler yükseldi. Maven Projesi'nden Gazze’de yürütülen soykırımdaki işbirliklerine, Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan İran’a yönelik saldırılara kadar pek çok kez şirketler, çalışanları ile karşı karşıya geldi ancak zamanın ruhu, kar istenci ile ulusal güvenliğin ahlaki hassasiyetlere üstün geldiği bir tablo ortaya çıkıyor. Nitekim Google, Maven Projesi'nde çalışan tepkisi nedeniyle sözleşmeyi yenilememişken bugün yapay zekayı askeri amaçlarla kullanmama taahhüdünden resmi olarak caymış durumda. Dolayısıyla değer merkezli teknoloji anlatısının giderek mevzi kaybettiği görülmektedir.

Esasında her yeni askeri teknoloji, etik sorgulamalara konu olmuştur. Dronlar, siber operasyonlar, uydu gözetimi, biyometrik sistemler ve otonom platformlar da benzer soruların muhatabı oldu. Yapay zekayı farklı kılan ise onun silah olmaktan öte karar alma sürecine doğrudan dahil olan hatta tam otomasyon durumunda başat aktör olmasıdır ancak şimdilik tam otomasyon yapay zeka, askeri teknoloji kullanımında ana akım haline gelmedi.

Tüm bu gelişmeleri savaşın tamamen yapay zekaya devredilmesi olarak okumak için oldukça erken. Yapay zeka, savaşın karakterine dair esastan bir değişime en azından şimdilik sebep olmuş değil. Bu süreçte askeri doktrin, insan kapasitesi, siyasi karar alma, sahadaki belirsizlik, istihbarat ve veri kalitesi hala oldukça belirleyici. Değişimi daha çok savaşın icra süratinde görmek mümkün. Karar alma süreçlerinin, normalde haftalar boyunca sürecek olan farklı operasyonların aynı anda icra edilmesine imkan verecek kadar hızlanmasının tesirleri bundan sonra daha çok görülecektir yani karar alma süreçlerinin giderek algoritmikleştiği yadsınamasa da savaş, makinelerin insafına bırakılmış değil. Bu sistemleri kodlayanlar ve anlaşmalar imzalayarak onları savaş için araçsallaştıranlar hala insanlar. Dolayısıyla sorumluluk da hala insanların.

Aziz Yıldırım, Ankara'da kongre üyeleri ve taraftarlarla bir araya geldi.

Çankaya ilçesindeki bir otelde düzenlenen etkinlikte Yıldırım, Fenerbahçe'nin büyüklüğünü hisseden taraftarlarla başkentte buluşmaktan mutluluk duyduğunu belirterek, "Bizler Türkiye'nin en büyük sivil toplum kuruluşunun mensuplarıyız. Bu büyük camiayı yeniden ayağa kaldırmanın, kenetlenmenin ve özlenen günlere yürümenin vakti gelmiştir." dedi.

Camiaya güçlü bir yönetim ve birliktelik gerektiğini vurgulayan Yıldırım, "Zor zamanlar yaşadık. Hepimiz birlikte gözyaşı döktük. İhaneti de gördük, saldırılarla da mücadele ettik. Fenerbahçe, tarihinin her döneminde olduğu gibi yine operasyonlarla karşı karşıya kaldı. Kumpaslar kuruldu. Son maçlarda şampiyonluklar kaybettik. Mücadelemizi hep farklı cephelerde sürdürmek zorunda bırakıldık." ifadelerini kullandı.

Sarı-lacivertli camianın içinde bulunduğu durumdan duyduğu üzüntüyü dile getiren Aziz Yıldırım, "Bugün karşımızdaki tablo hepimizi üzüyor. Çoğumuz geleceğimiz konusunda endişeliyiz. Hatta konuştuğum bazı arkadaşlarımın gözlerinde korku gördüm. 'Nasıl olacak? İçine düştüğümüz bu karanlıktan nasıl çıkacağız?' diye soruyorlar." diye konuştu.

"Kötü duyguların karşısında umut biziz"

Fenerbahçe taraftarına umut mesajı veren Aziz Yıldırım, "Ancak unutmayın, bu kötü duyguların karşısında umut biziz. Cesaret ve cüret bizim karakterimizdir. Çünkü biz Fenerbahçeliyiz." dedi.

Kulübün yeniden yükselişe geçeceğine inandığını belirten Yıldırım, "Bu dönemi kapatıp yeni bir dönem açacağız. Fenerbahçe'nin yeniden yükseliş dönemini başlatacağız. Bunu birlikte başaracağız. Biz olarak başaracağız." değerlendirmesinde bulundu.

Camia içindeki ayrışmalara da değinen Yıldırım, "Bugün Fenerbahçe'nin çeşitli gruplara bölünmüş gibi göründüğünü görüyoruz. Gruplar, klikler, küçük hesaplar ve sosyal medyadaki ayrıştırıcı yaklaşımlar camiamıza zarar veriyor. Oysa omuz omuza olacağız, yan yana duracağız. Kendi küllerimizden doğacak, Zümrüdüanka gibi yeniden yükselecek ve kanaryamızı zafere taşıyacağız." ifadelerini kullandı.

Göreve gelmeleri halinde hayata geçirmek istedikleri projeler hakkında da konuşan Aziz Yıldırım, "Avrupa'da istikrarlı bir başarı modeli oluşturmak en büyük hedeflerimizden biri olacaktır. Yeni nesiller için gelir kaynakları oluşturmak, kulübümüzün dijital dönüşümünü tamamlamak, altyapı ve tesisleşmede yeniden öncü olmak ve 64 bin kişilik stadımızı hayata geçirmek önceliklerimiz arasında yer almaktadır." dedi.

Fenerbahçe'nin dünya markası kimliğini güçlendireceklerini belirten Yıldırım, "Tüm bunların sonunda dünya markası Fenerbahçe'yi yeniden ait olduğu yere taşıyacağımıza yürekten inanıyoruz. Yönetim kurulu aday listemde yer alan arkadaşlarımızın yedisi Ankara'dandır. Ankara'nın desteğini yanımızda görmekten büyük mutluluk duyuyorum." diye konuştu.

Aziz Yıldırım, konuşmasının ardından Fenerbahçe marşı eşliğinde kongre üyeleriyle fotoğraf çektirdi.

Normal süresi ve uzatma bölümü 1-1 beraberlikle sona eren ve seri penaltı atışlarına geçilen mücadelede rakibine 4-3 üstünlük kuran PSG, mutlu sona ulaşan takım oldu. Finalde rakibine yenilen Arsenal, daha önce de birçok final maçında hüzün yaşadı.

Arsenal, Devler Ligi'nde 2. kez final kaybetti

Arsenal, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde ilk şampiyonluk şansını yine değerlendiremedi.

Daha önce 1 kez finale yükselme başarısı gösteren Arsenal, 2006'da Barcelona'ya 2-1 yenilerek sahadan üzgün ayrıldı.

Finale çıkma başarısını 20 yıl sonra tekrarlayan İngiliz temsilcisi, ikinci finalinden de Fransız ekibi PSG karşısında istediğini elde edemedi.

Seri penaltıların kaybedeni

Arsenal, UEFA finallerinde seri penaltılara kalan 3 maçta da kupaya uzanma başarısı gösteremedi.

1979-80 UEFA Kupa Galipleri Kupası: Arsenal, Valencia ile 0-0 berabere kaldı, penaltılarda 5-4 kaybetti.

1999-2000 UEFA Kupası: Arsenal, Galatasaray ile oynadığı finalde 0-0 berabere kaldı, penaltı atışlarında 4-1 kaybederek kupayı kaptırdı.

2025-26 UEFA Şampiyonlar Ligi: Arsenal, tarihinde ikinci kez çıktığı Devler Ligi finalinde Paris Saint-Germain (PSG) ile 1-1 berabere kaldı ancak penaltı atışlarında 4-3 yenilerek kupaya yine uzanamadı.

Son 6 finalini de kaybetti

Arsenal, UEFA turnuvaları tarihinde 7 kez finalde kaybederken son oynadığı 6 final maçının tamamında mağlup oldu.

1979-80 UEFA Kupa Galipleri Kupası, 1999-2000 UEFA Kupası ve 2025-26 UEFA Şampiyonlar Ligi finallerini seri penaltılarla kaybeden Arsenal'in kaybettiği diğer finaller ise şöyle:

1994 UEFA Süper Kupası: Arsenal, iki maç üzerinden oynanan finalde Milan'a toplamda 2-0 yenildi.

1994-95 UEFA Kupa Galipleri Kupası: Arsenal, Real Zaragoza'ya uzatmalarda 2-1 mağlup oldu.

2005-06 UEFA Şampiyonlar Ligi: Arsenal, Barcelona'ya karşı öne geçmesine rağmen maçı 2-1 kaybetti.

2018-19 UEFA Avrupa Ligi: Arsenal, Londra derbisinde Chelsea'ye 4-1 mağlup oldu.

Kazandığı 2 final

Arsenal, Avrupa kupaları tarihinde toplam 9 kez final oynarken bu finaller sonucunda 2 kez kupaya uzandı.

1969-70 Fuar Şehirleri Kupası: Arsenal, finalde Belçika ekibi Anderlecht'i iki maçın toplamında (1-3 ve 3-0) 4-3 mağlup ederek ilk Avrupa kupasını kazandı. Bu turnuva daha sonra UEFA Kupası/Avrupa Ligi adını aldı.

1993-94 UEFA Kupa Galipleri Kupası: Arsenal, finalde İtalya'nın Parma takımını 1-0 yenerek şampiyon oldu.

Katar'daki 2022 Dünya Kupası organizasyonuna gidemeyen 7 Avrupa ülkesi, 2026'da mücadele edecek.

Milenyum öncesindeki son Dünya Kupası olan 1998'deki turnuvaya katılan Avrupa ülkelerinden Norveç, İskoçya ve Avusturya, 28 yıl sonra 2026 Dünya Kupası'nda yer almaya hak kazandı. Bu üç ülke, 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılarak 28 yıllık özleme son verdi.

Türkiye, 24 yıl sonra Dünya Kupası'nda

A Milli Futbol Takımı, 2002'den sonra 24 yıllık aranın ardından ilk kez 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılacak.

Ay-yıldızlılar, 2002 sonrasında düzenlenen 5 turnuvaya katılma başarısı gösteremedi.

Türkiye, Japonya ve Güney Kore ortaklığında düzenlenen 2002'deki organizasyonu ise 3. sırada tamamlamıştı.

Çekya, Bosna Hersek ve İsveç

Dünya Kupası özlemini sona erdirecek diğer ülkelerden Çekya, son olarak 2006 yılındaki Dünya Kupası'nda mücadele etmişti.

Bosna Hersek ise yer aldığı 2014 Dünya Kupası'nın ardından iki turnuva kaçırdıktan sonra 2026'da sahne alacak.

İsveç ise Rusya'daki 2018 Dünya Kupası'na katıldıktan sonra 2022 Dünya Kupası'nı kaçırmıştı.

Yıllar sonra Dünya Kupası'na geri dönen ülkeler şu şekilde:

Bugüne dek yapılan 22 Dünya Kupası'na katılan tek ülke Brezilya, 5 kezle en çok şampiyonluğa ulaşan ekip olarak zirvede yer aldı. 1958, 1962, 1970, 1994 ve 2002'de dünya şampiyonu olan Brezilya, 1950 ve 1998'de ise finalde kaybetti.

"Sambacılar", 1938 Fransa ve 1978 Arjantin'de üçüncü, 1974 Almanya ve 2014 Brezilya'da dördüncülüğü elde etti.

Dünya Kupası'nda İtalya ve Almanya 4'er şampiyonlukla Brezilya'yı takip etti.

En çok galip gelen Brezilya

Brezilya, Dünya Kupası tarihinde en çok galip gelen ülke ünvanını elinde tutarken oynadığı 114 maçta 76 kez galip geldi.

Almanya, 68 galibiyetle ikinci sırada yer aldı, Arjantin 47 galibiyetle üçüncü oldu.

Üst üste kazanma rekoru

Brezilya, Dünya Kupası'nda üst üste maç kazanma rekorunu elinde bulunduruyor.

Güney Amerika ekibi, 2002 ve 2006 Dünya Kupası'nda üst üste 11 maç kazanarak bu alanda tarihi bir başarıya imza attı. 2002'de Türkiye maçıyla başlayan galibiyet serisi, Çin, Kosta Rika, Belçika, İngiltere, Türkiye ve Almanya ile devam etti. Brezilya, 2006'da da Hırvatistan, Avustralya, Japonya ve Gana ile yaptığı maçları kazandı ve üst üste 11 galibiyet aldı.

"Sambacılar"ın 11 maçlık galibiyet serisine, 1-0'lık sonuçla 2006'daki çeyrek finalde Fransa son verdi.

2 turnuvada tüm maçlarını kazandı

Brezilya ayrıca katıldığı Dünya Kupalarının ikisinde yaptığı maçların tümünü kazanarak tarihe geçti.

Güney Amerika temsilcisi 1970 Meksika'da ve 2002 Güney Kore-Japonya'da oynadığı tüm maçları kazanarak şampiyon oldu.

"Sambacılar", Meksika'da 6, Güney Kore-Japonya'da 7 maç kazanmayı başardı.

Uruguay ve İtalya ise katıldıkları turnuvalarda birer kez tüm maçlarını kazandı. Uruguay, 1930 yılında ülkesinde, İtalya ise 1938'de Fransa'da düzenlenen kupada tüm maçlarını kazanarak şampiyonluğa ulaştı.

13 maç kaybetmedi

Brezilya, tüm bu ünvanlarının yanı sıra üst üste maç kaybetmeme konusunda da zirvede yer aldı.

Güney Amerika ekibi, 1958, 1962 ve 1966 Dünya Kupası'nda üst üste 13 maçta rakiplerine yenilmedi.

1958'de Avusturya ile başlayan ve 1966'daki Bulgaristan galibiyetiyle 13'e ulaşan yenilmezlik serisine, Macaristan 3-1'lik skorla son verdi. Bu 13 maçlık seride "Sambacılar", 11 galibiyet alıp 2 kez berabere kaldı.

En çok gol atan

"Sambacılar", 2014'te Almanya'ya kaybettiği Dünya Kupası'nın en çok gol atan takımı ünvanını, 2018'de tekrar ele geçirdi.

Bu alanda Brezilya, 237 golle ilk sıraya yerleşti. Almanya 232 golle ikinci, Arjantin ise 152 golle üçüncü basamağı elde etti.

Şüpheli şahıs kimliğinin araçta olduğunu söyledikten sonra, yanındaki 2 kişi ile araca binip kaçtı. Polis ekipleri aracı durdurmaya çalışırken şahıslar, araçla Osmanbey Sokak'a girdi. Araç, o sırada yolun karşısına geçen S.T. (60) isimli kadını ezdi. Yaşlı kadın araç altında sürüklenerek ağır yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ve takviye polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri, ilk müdahalenin ardından ağır yaralanan S.T.'yi hastaneye kaldırdı. Tedavisi devam eden ağır yaralı yaşlı kadının hayati tehlikesinin devam ettiği öğrenildi.

Olay sonrası araçtaki şahısların yakalanması için çalışma başlatan ekipler, aracı olay yerinden yaklaşık 1 kilometre uzakta terk edilmiş şekilde buldu. Polislerin kaçan şahısları yakalama çalışmaları sürüyor.

Özcan'ın helallik talebine Meclis Üyeleri'nden cevap gelmeyince “Eden var mı? Valla hiç helal olsun diye ses gelmedi.” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin ardından Bahçelievler Belediyesi zabıta ekipleri harekete geçti. Ekipler, vatandaşları kandırdığı tespit edilen pazarcının tezgahını 1 hafta süreyle kapattı. Ayrıca satıcıya 3 bin 541 TL idari para cezası uygulandı.

Arşiv fotoğraflarının yapay zeka ile canlandırılması tekniğiyle hazırlanan "29 Ekim Cumhuriyet Bayramı" videosunda, cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılan eğitim seferberliğine ilişkin görseller, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün öğrencilerle buluştuğu anlar yer alıyor.

Projenin danışmanlığını Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Sarıtaş'ın üstlendiği videoda, genç cumhuriyetin, geleceğin bilim adamları, sanatçıları, sporcuları olarak yetiştirdiği öğrenciler ve öğretmenlerin katıldığı 29 Ekim törenleri de yapay zeka ile canlandırıldı.

Videoda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile cumhuriyet değerlerinin çocuklara güçlü şekilde aktarıldığı vurgulanıyor.

Videoda şu mesaja yer verildi:

Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
Türkiye eğitim diplomasisiyle küresel etkisini güçlendiriyor
"Cumhuriyet, emeğin, fedakarlığın ve inancın eseridir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile Cumhuriyetimizin değerlerini çocuklarımıza aktarıyoruz. Eğitimin yüzyılına hep birlikte yürürken onların bu ülkenin yetkin, erdemli, üretken, iradeli ve vatansever birer ferdi olmaları için azimle çalışıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun"
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de hazırlanan özel videoyu NSosyal hesabından paylaştı.

Paylaşımında, Cumhuriyetin insan iradesine ve hakların eşitliğine dayanan medeniyet tasavvurlarının son düzlüğüne atılan kutlu adım olduğunu belirten Tekin, milletin ortak emeğiyle 29 Ekim 1923'te inşa edilen bu kutlu mirasın, her bir yurttaşın kaderini ortak bir geleceğe dönüştüren en büyük ortak paydaları olduğunu ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin, bireyi bütün yönleriyle kuşatan bir eğitim felsefesi olarak erdem, bilgi, beceri ve sorumluluk ekseninde insanı merkeze alan, hak temelli bir eğitim vizyonunu temsil ettiğinin altını çizen Tekin, şunları kaydetti.

"Böylece demokrasinin kalıcılığı, özgür düşünen ve vicdanı hür bireylerle güvence altına alınmaktadır. Bugün, dünya devletleri içinde barışçıl ve güçlü duruşuyla Türkiye Cumhuriyeti, adalet ve irfan medeniyetinin modern çağdaki temsili haline gelmiştir. Cumhuriyetimiz ilelebet var olsun. Bu vesileyle, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Mücadelemizin bütün kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle anıyor; aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı tebrik ediyorum.

İran Pers Körfez Pro Ligi temsilcilerinden Esteghlal Khuzestan'ın 25 yaşındaki İranlı oyuncusu Fayaz Mirdoraghi, akrobatik taç atışı sırasında felaketin kıyısından döndü.

AKROBATİK TAÇ ATIŞI SONUNU GETİRİYORDU

25 yaşındaki stoper, Malavan ile oynanan karşılaşmada taç atışını sıra dışı bir şekilde takla atarak kullanmaya çalıştı.

Topun daha uzağa gitmesi nedeniyle nadiren futbolcular tarafından tercih edilen bu atış stilini beklenildiği gibi uygulayamayan Mirdoraghi, takılarak boynunun üzerine düştü.

Boynunun üzerine düşen ve bir süre boyunca yerde kalan genç oyuncu, izleyicileri ve sahadaki futbolcuları korkuttu.

UZMANLAR 'ŞANS ESERİ ÖLÜMDEN DÖNDÜ' DİYOR

Daha sonra ayağa kalkarak sağlık durumunun iyi olduğunu gösteren Mirdoraghi, uzmanlara göre şans eseri ölümden döndü.

İran Devlet Televizyonu'na konuşan uzmanlar, söz konusu pozisyonda Mirdoraghi'nin boynunun kırılmasının oldukça olası olduğunu belirtirken, 25 yaşındaki oyuncunun hayati bir kazayı şans eseri hasar almadan atlattığını hatırlattı.

A- Taktik maktik yok, bam bam bam

B- Kimse harakiri yapacak kadar Japon değil

C- Everyting is something happened

D- Lasciatemi cantare, sono un Italiona

Sorunun doğru cevabı ise: ''C- Everyting is something happened''

HAFİF YARALANDI

Çember boşluğun geniş olması nedeniyle Y.Ç. kazayı başına ve sırtına aldığı darbelerle hafif sıyrıklarla atlatırken, pisttekiler büyük panik yaşadı.

Y.Ç., yakınları tarafından otomobille hastaneye götürüldü.

O ANLAR KAMERADA

Beyin kanaması riskine karşı önlem amaçlı bir gün gözlem altında tutulan genç kadın daha sonra taburcu edildi.

Yaşananlar salonun güvenlik kamerasına yansırken olayla ilgili inceleme başlatıldı.

UYARILARI DİNLEMEDİ, POLİS VURMAK ZORUNDA KALDI

Ekiplerin ihtarına rağmen 4 el ateş ettiği belirtilen şüpheli, bacağından vurularak etkisiz hale getirildi. Yaralı, ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Olayla ilgili incelemeler sürüyor.

Nenni’nin ölmeden bir süre önce hastane odasında Selda Bağcan’ın Sürgün isimli şarkısını seslendirdiği görüntüler sosyal medyada paylaşıldı.

Şarkının “Uyandırın anamı, söyleyin gidiyorum. Yolumu gözlemesin, dönemem belki geri. Arkadaşlarım duysun, kardeşim bunu bilsin, söyleyin gidiyorum, dönemem belki geri. Babama haber salın, çiçekler onda kalsın. Sulasın gün aşırı, dönemem belki geri” sözlerini seslendiren Nenni’nin görüntüleri sosyal medyada kuzeni tarafından paylaşıldı. Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı, ailesine baş sağlığı dileyip duygusal paylaşımlar yaptı.

Bakanlığın, NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, "Hisar-O" atışına ilişkin görüntülere yer verildi.