Fransa'da 17 Ekim'de düzenlenen Sarı Yelekliler eylemleri sırasında Paris'te polisin attığı şok bombasıyla ağır yaralanan bir fotoğrafçı için soruşturma başlatıldı. Fransız basınına göre Paris Cumhuriyet Savcılığı, fotoğrafçının avukatının başvurusu üzerine dosyayı Ulusal Polis Genel Müfettişliğine (IGPN) verdi. Böylece 17 Ekim gösterilerindeki polis şiddeti iddialarıyla ilgili IGPN'ye verilen soruşturma sayısı 5'e yükseldi.
Paris'te yaralanan fotoğrafçıya ne oldu?
Fotoğrafçı, Paris'teki gösteri sırasında patlayan bir şok bombasının parçalarıyla bacağından yaralandı. Fransız basınındaki haberlere göre parçalar atardamara isabet etti ve fotoğrafçı hastaneye kaldırıldı. Yaralının yerde kan kaybettiği anlar sosyal medyada paylaşılan görüntülerde yer aldı.
Fotoğrafçının kimliği ve sağlık durumuna ilişkin resmî bir açıklama henüz yapılmadı.
Soruşturmayı kim yürütüyor?
Soruşturmayı Paris Cumhuriyet Savcılığı başlattı ve "polisin polisi" olarak bilinen IGPN'ye verdi. France 24'ün aktardığına göre savcılık, fotoğrafçının avukatının ağır yaralanmayı ve hastaneye yatışı bildirmesinin ardından harekete geçti.
IGPN, Fransa'da polis memurlarının görev sırasındaki eylemlerini inceleyen iç denetim birimi. Soruşturma, şok bombasının hangi koşullarda ve hangi kurallar çerçevesinde atıldığını ortaya koymayı amaçlıyor.
17 Ekim eylemleriyle ilgili kaç soruşturma var?
Franceinfo'nun haberine göre fotoğrafçıyla ilgili dosya, 17 Ekim gösterilerinin ardından polis şiddeti iddialarıyla IGPN'ye verilen beşinci soruşturma oldu. Diğer dört dosyanın ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmadı.
Şok bombaları neden yasaklanmıştı?
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ekim başında süren lise öğrencileri eylemlerinde şok bombası olarak bilinen sersemletici el bombalarının kullanımını askıya almıştı. Karar, 5 Ekim'de Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrencinin bu tür bir bombayla elini kaybetmesinin ardından alındı.
Nunez, 7 Ekim'de RTL radyosuna yaptığı açıklamada, olay aydınlatılana kadar bu bombaların kullanılmayacağını söylemişti. Ulusal Polis Genel Müdürlüğü de birimlere gönderdiği yazıyla kullanımı "ihtiyati tedbir olarak" durdurmuştu.
Şok bombası yasağı neden kaldırıldı?
Nunez, 16 Ekim'de France 2'ye yaptığı açıklamada, ertesi günkü eylemlerde şok bombalarının yeniden kullanılabileceğini duyurdu. Bakan, bu silahların yalnızca kortejlerin çevresinde ya da başka yerlerde "son derece ağır kentsel şiddet" yaşanması durumunda kullanılacağını belirtti.
Nunez aynı açıklamada, plastik mermi atar (LBD) ve elektroşok tabancası gibi diğer "ara silahların" da kullanılabileceğini söyledi. Karar, Fransa'da muhalefetin tepkisini çekti. Fransa Boyun Eğmeyenler (LFI) partisi ve Sosyalist Parti bu silahların gösterilerde kalıcı olarak yasaklanmasını talep ediyor.
Sarı Yelekliler 17 Ekim'de neden sokağa çıktı?
Öğrencilerin de destek verdiği Sarı Yelekliler, hayat pahalılığı ve yüksek akaryakıt fiyatlarına tepki göstermek için 17 Ekim'de ülke genelinde gösteriler düzenledi. Eylemlerde alım gücü talepleri öne çıktı ve sendikalarla öğrenci grupları da yürüyüşlere katıldı.
17 Ekim gösterilerinin bilançosu ne oldu?
Başbakan Sebastien Lecornu, 18 Ekim'de BFMTV'ye yaptığı açıklamada ilk verileri paylaşarak 1200 kişinin gözaltına alındığını ve 150 polis ile jandarmanın yaralandığını söylemişti. Sonraki günlerde yerel basına yansıyan güncel bilançoya göre ise:
- Yaklaşık 2 bin 700 kişi gözaltına alındı.
- 1000'i aşkın polis, jandarma ve itfaiyeci yaralandı.
- Yaklaşık 3 bin iş yeri hasar gördü ya da yağmalandı.
Paris'te bir gösterici fenalaşarak hayatını kaybetti. Paris Emniyet Müdürlüğü, ölümün kalp ve solunum durması sonucu gerçekleştiğini açıkladı. Limoges'da tarihi belediye binası ateşe verildi. Olayla ilgili 2 şüpheli tutuklandı. Bordeaux'da ise 110 kişi gözaltına alındı, 63 polis yaralandı.
Fransız hükümeti olaylara nasıl yanıt verdi?
Başbakan Lecornu, olaylara karışanların verdikleri zararı ödemesini öngören bir yasa tasarısını Meclise sunacaklarını açıkladı. Lecornu, kamu kaynaklarının olayların zararını karşılamaya değil kamu hizmetlerine harcanması gerektiğini söyledi.
İçişleri Bakanı Nunez de polislerin yasal çerçeve içinde hareket ettiğini savundu. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O'Flaherty ise üye ülkelere barışçıl toplanma hakkını koruma çağrısında bulundu. Uluslararası Af Örgütü de Fransız makamlarını otoriter uygulamalara kaymakla eleştirdi.
24 Ekim'de Fransa'da yeni gösteri var mı?
Sarı Yelekliler, sendikalar ve öğrenciler, ilk eylemden bir hafta sonra bugün yeniden sokağa çıkıyor. Paris Emniyet Müdürlüğü, Bastille ile Nation arasındaki güzergâhı iptal ederek yürüyüşü Porte d'Italie ile Porte de Vincennes arasına aldı. İdare mahkemesinin itirazı reddetmesinin ardından sendikalar bu güzergâhı kabul etti. Yürüyüşün saat 14.00'te başlaması planlanıyor.
Fransız basınına göre ülke genelinde yaklaşık 70 bin polis ve jandarma görevlendirildi. Le Monde'un derlemesine göre 100'den fazla kentte sokağa çıkma kısıtlaması ya da gösteri yasağı uygulanıyor. Lyon'da yasaklı bölgede toplanan yaklaşık 150 kişi biber gazıyla dağıtıldı.
