Koç Topluluğu ile Stellantis iş birliğindeki TOFAŞ K9 projesinde seri üretim, 26 Ekim'de Bursa'daki TOFAŞ Fabrikası'nda düzenlenen törenle başladı. Törende konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 300 milyon dolarlık yatırımın fabrikaya yıllık 100 bin araçlık ek üretim kapasitesi kazandıracağını ve 1000 kişiye yeni istihdam sağlayacağını açıkladı. Kacır, projenin yaklaşık 100 yerli tedarikçi için de yeni iş fırsatı yaratacağını söyledi.
TOFAŞ K9 projesi nedir?
K9, Stellantis çatısındaki markaların hafif ticari araçlarının ve yolcu taşımacılığına yönelik Combi versiyonlarının Bursa'da üretilmesini kapsayan projedir. Kacır'ın verdiği bilgiye göre projede TOFAŞ'ın AR-GE birikiminden üst düzeyde yararlanıldı.
TOFAŞ ile Stellantis arasında daha önce imzalanan üretim anlaşmasına ilişkin basına yansıyan bilgilere göre K9 modeli Fiat, Opel, Citroën ve Peugeot markalarıyla piyasaya sunulacak. TOFAŞ, bu model ve Combi versiyonları için Türkiye'de üretim ve dağıtım hakkını da almıştı.
Fiat Doblo yeniden Bursa'da mı üretilecek?
Evet. Bakan Kacır, 2000 yılında Bursa'da üretimine başlanan Doblo'nun, Stellantis ailesinin diğer modelleriyle birlikte "daha modern, daha güçlü ve daha rekabetçi bir kimlikle" doğduğu topraklara döndüğünü söyledi.
Doblo üretimi 2022'de İspanya'daki Vigo fabrikasına taşınmıştı. Kacır'ın aktardığına göre model, Bursa'da 2 milyonu aşan üretim ve 1,5 milyona yakın ihracat rakamına ulaştı. 2010'da üretimine başlanan ve 12 yıl bantta kalan ikinci neslin mühendislik geliştirme süreçleri tamamen TOFAŞ AR-GE Merkezi'nde, TÜBİTAK desteğiyle yürütüldü.
K9 projesi kaç kişiye iş verecek?
Proje, 1000 kişiye doğrudan istihdam sağlayacak. Kacır, üretim sürecine 100'e yakın yerli tedarikçi firmanın katıldığını, projenin bu firmalar için de yeni iş hacmi oluşturacağını belirtti.
TOFAŞ'ın şu anda 5 bine yakın çalışanı ve yıllık 500 bin araçlık üretim kapasitesi bulunuyor.
Bursa'da elektrikli hafif ticari araç üretilecek mi?
Bakan Kacır, bunun önünün açılacağını söyledi. Proje kapsamında kurulan üretim hattı çoklu enerji platformuna uygun tasarlandı. Kacır, bu yapının TOFAŞ'a üretim esnekliği kazandıracağını ve gelecekte elektrikli hafif ticari araçların Bursa'da üretilmesine imkân tanıyacağını ifade etti. Elektrikli versiyon üretimi için açıklanmış bir takvim bulunmuyor.
Kacır otomotiv ihracatı hakkında ne dedi?
Kacır, otomotiv sektörünün Türk sanayisinin "yüz akı" olmaya devam ettiğini söyledi. Bakan, sektörün geçen yıl 41,5 milyar dolarlık ihracatla bir önceki yılın rekorunu tazelediğini hatırlattı.
Kacır, Türkiye'nin yıllık ürün ihracatının 2002'deki 36 milyar dolardan 283 milyar dolara, imalat sanayii katma değerinin ise 41 milyar dolardan 250 milyar doların üzerine çıktığını da aktardı.
Otomotiv sektörüne hangi destekler verildi?
Bakanlık verilerine göre son 23 yılda otomotiv ana ve yan sanayisinde toplam 1 trilyon 600 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 3 bin 857 proje yatırım teşviklerinden yararlandı. Kacır'ın açıkladığı diğer destekler şöyle:
- Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programlarına, toplam 61,6 milyar liralık yatırım büyüklüğüne sahip 7 otomotiv projesi dahil edildi.
- TÜBİTAK, otomotiv teknolojilerindeki 3 bin 278 projeye ve bu alanda çalışan 3 bin 439 araştırmacıya son 23 yılda 34 milyar lira kaynak sağladı.
Türkiye'nin otomotivde AB ile ilişkisi nasıl?
Kacır, sektörün Avrupa ekonomisiyle yakından bütünleşik olduğuna dikkati çekti. Bakanın verdiği bilgiye göre geçen yıl Türkiye'de 1,5 milyon motorlu araç üretildi ve bunların yüzde 80'e yakını AB'li üreticilerin doğrudan yatırımları ya da yerli ortaklıklarıyla çalışan tesislerden çıktı.
Otomotiv yan sanayisi ihracatının yüzde 64'ü AB ülkelerine yapılıyor, parça ve aksam ithalatının yüzde 56'sı da AB'den karşılanıyor. Kacır, Avrupa'nın küresel rekabette ölçek ekonomisine ihtiyaç duyduğunu ve bunun yolunun 86 milyonluk Türkiye ile iş birliğini artırmaktan geçtiğini söyledi. "2000'lerin başında yılda ancak 300 bin aracın satıldığı Türkiye'de şimdi yılda 1,5 milyon araç satılabiliyor." dedi.
Otomotivde yeni hedefler neler?
Kacır, iç pazarın yıllık 2 milyon aracı aşmasını hedeflediklerini açıkladı. Bakan, 23 yılda 17 katına çıkan AR-GE harcamalarının daha da artırılacağını; elektrikli araç, otonom araç bileşenleri, yapay zekâ, veri bağlantı hizmetleri ve yazılım gibi alanlardaki yatırımlara güçlü teşvik verileceğini söyledi.
Kacır ayrıca araç filosunun gençleştirilip emisyonların azaltılacağını belirtti. Bakan, Türkiye'de üretim yapan küresel otomotiv firmalarının elektrikli ve hibrit teknolojilere yönelik yeni yatırımlarını ülkede hayata geçirdiğini de vurguladı.
