ABD Başkanı Donald Trump, İran'a saldırmak konusunda "acil bir planının" olmadığını söyledi. Trump, Kongre ara seçimlerinin yapıldığı 3 Kasım'da Financial Times'a (FT) telefonla bağlanarak İran gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, gerekirse yeniden harekete geçmeye hazır olduklarını da vurguladı.
Trump İran'a saldıracak mı?
Trump'ın FT'ye verdiği ifadelere göre ABD'nin şu an için İran'a saldırmak üzere acil bir planı yok. Trump, Tahran'la ilişkilerinin "mükemmel" olduğunu söyledi. Gerekirse daha fazla savaşa hazır olduğunu belirten Trump, İran'la arasındaki gerginliğin mevcut durumundan memnun olduğunu ima etti.
Trump Netanyahu'nun saldırı imalarına ne yanıt verdi?
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bu hafta içinde bir saldırı olacağına dair güçlü imalarda bulunduğu hatırlatılınca Trump, "Ben hazırım, biz hazırız. Gerekirse harekete geçmeye hazırız ancak bunun için bir neden olmayabilir." dedi. Trump'ın sözleri, saldırı seçeneğinin masada durduğunu ancak bir karara bağlanmadığını gösteriyor.
Trump Hürmüz Boğazı hakkında ne dedi?
Trump, Hürmüz Boğazı'ndan şu anda savaş öncesine kıyasla daha fazla petrol geçtiğini savundu. Bu iddia Trump'a ait; bağımsız bir veriyle doğrulanmış değil. Bazı haber kaynakları, İran'ın boğazı fiilen kısıtlamayı sürdürdüğünü aktarıyor.
ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka ne anlama geliyor?
Trump, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın Tahran'ı ekonomik olarak "boğduğunu" öne sürdü. Abluka, İran'ın deniz yoluyla yaptığı ticareti ve petrol sevkiyatını sınırlamayı amaçlıyor. İran ise ablukanın kaldırılmasını, petrol yaptırımlarının hafifletilmesini ve dondurulmuş fonlarının serbest bırakılmasını müzakerelerde talepleri arasında sayıyor.
Enerji fiyatları ara seçimlerden sonra düşecek mi?
Trump, ara seçimlerden sonra enerji fiyatlarının hızlı biçimde düşeceğini iddia etti. Bu, bir öngörü ve siyasi bir iddia niteliğinde. Fiyatların seyri; Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği, ablukanın sürüp sürmemesi ve olası yeni çatışmalar gibi etkenlere bağlı.
Trump'ın açıklaması hangi gelişmelerin ardından geldi?
Uluslararası basın, açıklamadan kısa süre önce ABD'nin İran'ın Kışm Adası çevresindeki hedeflere "savunma amaçlı" saldırı düzenlediğini bildirdi. ABD'li yetkililer, saldırıları İran'ın bir Amerikan uçağına ateş açmasına bağladı. İran tarafı ise ABD'nin boğazın yeniden açılmasına ilişkin yanıtını "ikna edici bulmadığını" duyurdu. Bu bilgiler yabancı basın aktarımlarına dayanıyor ve ayrıca teyit edilmesi gerekiyor.
Ara seçimlerden sonra saldırı bekleniyor mu?
New York Times'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), seçimlerin ardından saldırı başlatmak üzere bir plan hazırladı. Aynı haberde Trump'ın saldırı emri verdiği belirtilmedi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise henüz bir karar verilmediğini söyledi. Katar'ın da taraflar arasında arabuluculuk çabalarını yoğunlaştırdığı aktarılıyor.
Trump'ın "acil plan yok" sözü ne anlama geliyor?
Trump'ın ifadesi, saldırı ihtimalini ortadan kaldırmıyor; yalnızca yakın vadede kesinleşmiş bir plan olmadığını gösteriyor. "Gerekirse hazırız" vurgusu, Washington'ın hem baskı politikasını hem de diplomasi kapısını açık tuttuğuna işaret ediyor. Önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği, abluka konusundaki müzakereler ve İsrail'in tutumu gerginliğin yönünü belirleyecek.
