Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma anlaşmasının meclis onayına sunulmasını amaçlayan bir yasa tasarısı Çarşamba günü Türk parlamentosuna sunuldu.
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasıyla sunulan üç maddelik yasa tasarısı, üç ülke tarafından 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan Ortak Savunma Mekke Anlaşması'nın onaylanmasını amaçlıyor.
Yasa tasarısının gerekçe notuna göre, anlaşma bölgesel ülkeler arasında karşılıklı güvene dayalı stratejik diyaloğu ve işbirliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Aynı zamanda Ortadoğu ve ötesinde işbirliğine ve kolektif caydırıcılığa dayalı bir güvenlik çerçevesi oluşturmayı ve güvenlik sorunlarına bölgesel çözümler geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Muhtırada, saldırganlığı caydırmanın ve kalıcı bölgesel istikrarın sağlanmasının orta ve uzun vadede olumlu sosyoekonomik etkiler yaratacağı belirtildi.
Anlaşma uyarınca, üç ülke birbirlerinin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini korumak için işbirliği yapmayı taahhüt etmektedir.
Taraflar ayrıca BM Şartı uyarınca öz savunma haklarını kullanmada karşılıklı destek sözü veriyorlar.
Mutabakat metnine göre, bu tür önlemler her ülkenin anayasal yükümlülüklerine, ulusal mevzuatına ve yetkili makamların kararlarına tabi olacaktır.
Muhtıra, toplu savunma hükmünün otomatik olarak devreye girmeyeceğini açıklığa kavuşturdu.
Bunun yerine, verilecek herhangi bir yanıt, taraflar arasında yapılacak istişarelerin ardından karşılıklı anlaşmayla varılacak kararlara bağlı olacaktır.
Anlaşmanın amacı, terörizm de dahil olmak üzere, üç ülkenin ortaklaşa güvenliklerini etkilediğini değerlendirdiği tehdit ve saldırılara karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmektir.
Ayrıca, silahlı kuvvetleri arasında birlikte çalışabilirliği, işbirliğini ve koordinasyonu geliştirmeyi ve savunma sanayi işbirliğini derinleştirmeyi amaçlamaktadır.
Anlaşma NATO yükümlülüklerini etkilemez.
Mutabakat metninde, anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı vurgulandı.
Açıklamada, çerçeve yapısının bölgesel sahiplenme, iş birliğine dayalı güvenlik ve kapsayıcılık ilkelerine dayandığı belirtildi.
Mutabakat zaptına göre, anlaşma, uluslararası hukuka, toprak bütünlüğüne, egemen eşitliğe ve iç işlerine karışmama ilkesine saygı gösterirken, barış, istikrar ve güvenliğe katkıda bulunmayı amaçlayan bölgesel ülkelere açıktır.
Açıklamada, bu anlaşmanın Türkiye'nin mevcut ikili veya çok taraflı yükümlülüklerini ne ortadan kaldıracağı ne de bunların yerini alacağı vurgulandı.
Açıklamada, anlaşmanın bölgesel güvenlik ve istikrar hedeflerinin NATO'nun Avrupa-Atlantik güvenlik hedefleriyle uyumlu olduğu belirtildi.
Mutabakat zaptına göre, Türkiye'nin NATO içindeki hak ve yükümlülükleri etkilenmeden kalacaktır.
Anlaşmanın, Türkiye'nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile ikili savunma ve güvenlik ilişkilerini derinleştirmesi ve kapsayıcı bir bölgesel güvenlik mekanizmasını desteklemesi bekleniyor.
Tasarı, sorumlu komite olarak belirlenen Parlamento Dış İlişkiler Komitesi tarafından ele alınacak.
Komite tarafından onaylanırsa, parlamentonun Genel Kurulu gündemine alınacaktır.
