Son Dakika

“Elveda Gülsarı” (Cengiz Aytmatov)

“Elveda Gülsarı” (Cengiz Aytmatov)

Uluslararası Fatih Sultan Mehmet Anadolu İmam Hatip Lisesi/Memduh Salih Çiftçibaşı

Cins ve ünlü bir at olan Gülsarı adındaki atın doğumundan ölümüne kadar geçen hareketli bir hayatı anlatan maceralı bir roman. Aynı zamanda devrime inanan Tanabay gibi Kırgız bir gencin çalkantılı ve çileli hayatı anlatılmıştır.

Kitabın ana karakteri Tanabay ve Gülsarıdır. Tanabay Caydar ile evlidir, iki kızı ve bir oğlu vardır. Tanabay'ın en yakın arkadaşı Çora’dır. Çora kalp rahatsızlığına rağmen komsomol başkanlığı yapmaktadır. Tanabay ve Çora komünizm taraftarıdır.

Kitapta aynı zamanda komünizmin insanları menfaatleri doğrultusunda kullandığı için Komünizm ve aynı zamanda Kapitalizm eleştirilmiştir.

Roman, Gülsarı'nın yaşlılık ve hastalıktan dolayı yokuşta kalması ile başlıyor ve Tanabay onu bu zorlu yokuşta yalnız bırakmayıp ölene kadar yanında bekliyor. Gülsarı doğuştan asil binek ve yarış atı olduğu için o yörede hızlı şekilde namı duyulmuştur. Bu onun Tanabay'dan ayrılmasına sebep olur çünkü yeni gelen Komsomol Başkanı bu atı Tanabay'dan alır. Ve Tanabay ile Gülsarı birbirinden ayrılırlar. Arkadaşı Çora’nın ısrarı ile yılkıcılık işinden çobanlık işine girer. Bu aynı zamanda komsomolun isteğidir.

Tanabay yılkıcılık ve çobanlık işleri ile zorlu bir mücadele içine girer. Tanabay’ın hayatı tamamen dağda ve çadırda geçer.

Kış geldiğinde imkânsızlıklar sebebi ile koyunların ve kuzuların çoğu Tanabay, eşi Caydar, yardımcı kadın ve çocuklarının çabasına rağmen telef olur. Açlıktan ve soğuktan ölürler. Bütün emekleri boşa gider. Kolhozu denetlemeye gelen müfettiş hayvanların ölümünden Tanabay’ı sorumlu tutar ve halk düşmanlığı ile suçlar, Tanabay ona saldırır. İlçe parti komitesi toplanıp Tanabay'ı partiden çıkarırlar. En yakın arkadaşı Çora bile onu savunmamıştır ve bu Tanabay’ı çok üzer. Çora yaptığı yanlışı anlar ve kalbi buna dayanamayıp hastalanır. Tanabay’ın ziyaretine gelmesini ister ama Tanabay buna yanaşmaz. Eşi Caydar’ın ısrarı ile ikna olur ama geç kalmıştır. Çora ölmüştür. Tanabay bu düşüncelerde iken Gülsarı ölür. Tanabay son kez atın üzerine eğilir göz kapaklarını kapatır Ve ardına bakmadan yürür gider. Gözlerinden akan gözyaşı yüzünü ve sakalını sırılsıklam yapar, derinden içini çeker ve “ELVEDA GÜLSARI” der. Dramın bu kadar güzel işlendiği bir kitabı daha önce hiç okumamıştım. Bozkır betimlemesinin bu kadar güzel anlatıldığı, insanı bozkıra bağlayan bir dram işlenmiştir. İnsanın şehir hayatını bırakıp çobanlık veya yılkıcılık yapma isteği doğuran bir roman. İnsanın davası uğruna verdiği mücadeleyi çok güzel bir şekilde dile getirmiştir. Dikkat çeken başka bir nokta da, aile dayanışmasıdır. Eşi Caydar’ın, Tanabay’ın gençliğindeki ihanetine rağmen eşiyle beraber verdiği mücadele ile onu tekrar kazanmasıdır.

Yorumlar