Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği’nin (IURES) Aydın Didim’de düzenlediği IURES 2026 Kongresi’nde ürolojik cerrahide yapay zeka destekli teknolojiler ve yeni nesil robotik uygulamalar masaya yatırıldı. Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, beşinci nesil robotik cerrahi platformlarının artık cerrahın el hareketlerini hassaslaştırmanın ötesinde akıllı bir karar destek mekanizmasına dönüştüğünü vurguladı.
Turna, “Beşinci nesil robotik teknoloji, daha gelişmiş görüntüleme, cerrahi hassasiyet, dokunsal geri bildirim ve cerrahi verilerin daha etkin kullanılabilmesine olanak sağlayan yeni bir dönemi temsil ediyor” dedi. Yapay zekanın cerrahi görüntüleri ve anatomik yapıları analiz ederek ameliyat sırasında cerrahı yönlendirebileceğini belirten Turna, bu teknolojilerin robotik sistemlerle entegrasyonunun kişiye özel cerrahiyi ileri bir aşamaya taşıyacağını kaydetti.
Dijital İkizle Ameliyat Sanal Ortamda Deneyimleniyor
IURES İkinci Başkanı Prof. Dr. Emre Huri, “Endüstri 4.0” devriminin tıbba yansıması olarak dijital ikiz kavramını anlattı. Hastanın yüksek çözünürlüklü tomografi veya MR görüntülerinden oluşturulan üç boyutlu organ modeliyle cerrahın ameliyatı hastaya dokunmadan sanal ortamda deneyimlediğini açıklayan Huri, “3D baskı, dijital ikiz ve sanal gerçeklik teknolojilerinin entegrasyonu sayesinde cerrahi artık ‘tahmin etme’ sanatından ‘milimetrik hesaplama’ bilimine dönüşmektedir” dedi.
Huri, sanal ortamda cerrahın tümörün damarlarla ilişkisini her açıdan görebildiğini, “Şuradan kesersem ne olur?” gibi kritik soruların hastaya dokunmadan yanıtlanabildiğini ve bu sayede gerçek ameliyattaki sürpriz riskin en aza indirildiğini vurguladı.
Telecerrahi Coğrafi Eşitsizlikleri Azaltabilir
Diğer Kongre Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay, telecerrahi yönteminin cerrahın hastayla fiziksel olarak aynı ortamda bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırdığını belirtti. Binbay, “Telecerrahi, ileri düzey robotik cerrahi deneyiminin sınırlı olduğu bölgelerdeki hastalara deneyimli merkezlerin bilgi birikimini ulaştırabilme potansiyeli taşıyor; ürolojik onkoloji cerrahisinde eşitsizlikleri azaltabilecek bir yaklaşım” dedi.
Binbay, önümüzdeki dönemde robotik cerrahi sistemlerin ameliyat sırasında anatomik yapıları tanıyan, kritik yapılara yaklaşıldığında cerrahı uyaran ve sesli komutlarla yönlendirilebilen asistan mekanizmalarla güçleneceğini öngördü.
“Ameliyatı Robot Değil, Cerrah Yapıyor”
IURES Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ, robotik cerrahinin açık cerrahiye göre daha az kan kaybı, küçük kesiler ve kısa hastanede kalış süresi gibi avantajlar sunduğunu aktardı. Ancak Atuğ, “Ameliyatın başarısını yalnızca kullanılan robot belirlemez. Cerrahın deneyimi, doğru hasta seçimi ve uygulanan cerrahi teknik son derece önemlidir. Ameliyatı robot değil, cerrah yapıyor” diyerek insan faktörünün belirleyici önemine dikkat çekti.
Atuğ aynı zamanda Multiparametrik Prostat MR’ının prostat kanseri tanısında şüpheli odakları erken dönemde tespit edebildiğini, hedefe yönelik biyopsiye imkan tanıdığını ve gereksiz biyopsi oranını düşürdüğünü de vurguladı.
