Wadephul İstanbul toplantısı öncesi deniz güvenliği çağrısı

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Hürmüz Boğazı, Babulmendeb Boğazı ve Karadeniz’de deniz ulaşımının güvenliğine yönelik tehditlere karşı uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Wadephul, Avrupalı ülkeler ile Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 ülkelerinin dışişleri bakanlarının 23 Ekim’de İstanbul’da yapacağı toplantıya katılmak üzere Berlin’den ayrılmadan önce açıklama yaptı. Wadephul, “Bu muazzam zorlukların üstesinden ancak yerleşik formatların ötesine geçerek tek bir çatı altında hareket edersek gelebiliriz.” dedi.

İstanbul’daki R4 ve E3 toplantısı ne zaman?

Toplantı bugün, 23 Ekim 2026 Cuma günü Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde İstanbul’da yapılıyor. Fidan, önce R4 ülkelerinin, ardından Avrupalı ülkelerin de katılımıyla genişletilmiş formatta düzenlenecek toplantılara başkanlık edecek. Wadephul, toplantının ilk kez bu formatta gerçekleştirileceğini belirtti.

İstanbul toplantısına hangi ülkeler katılıyor?

Toplantının bölgesel ayağını R4 olarak adlandırılan dört ülke oluşturuyorr. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan. R4 dışişleri bakanları bugüne kadar altı kez toplandı.

Avrupa tarafındaki katılımcılara ilişkin açıklamalarda farklılık bulunuyor. Wadephul, toplantıya Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya’dan oluşan E4 ülkelerinin katılacağını ve Türkiye ile Almanya’nın girişimiyle sekiz ülkenin bir araya geleceğini söyledi. Türk Dışişleri kaynakları ise toplantıyı İngiltere, Almanya ve Fransa’nın katıldığı R4+E3 formatı olarak duyurdu ve yedi ülkenin bu formatta ilk kez Türkiye’nin inisiyatifiyle bir araya geleceğini açıkladı.

Türk Dışişleri kaynaklarının paylaştığı listeye göre toplantıya katılması beklenen bakanlar şöyle:

Wadephul İstanbul toplantısı öncesi ne dedi?

Wadephul, katılımcı ülkelerin çatışmaların ekonomileri ve güvenlikleri üzerindeki etkilerine ilişkin ortak kaygılar taşıdığını vurguladı. Alman Bakan, “Bizi birleştiren şey, bu çıkmaza girmiş çatışmaların ülkelerimizin ekonomik durumu ve güvenliği üzerinde de büyük etkileri olması ve çözüm için yeni yollar arama iradesidir.” ifadesini kullandı.

Wadephul, ülkelerin birlikte güçlü bir mesaj verdiğini belirterek İran’ın ve Husilerin dünya ticaretini baskı altına almasını, küresel enerji ve gübre tedarikini aksatmasını kabul etmediklerini söyledi. Serbest deniz trafiğine ve komşu ülkelere yönelik keyfi saldırıların sona ermesi gerektiğini vurgulayan Wadephul, Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarına da dikkat çekti.

Hürmüz ve Babulmendeb’deki saldırılar Avrupa’yı nasıl etkiliyor?

Wadephul, deniz yollarına yönelik saldırıların etkilerinin Avrupa’da da hissedildiğini söyledi. Alman Bakan’a göre bu durum, akaryakıt istasyonlarındaki fiyatlardan süpermarket raflarına kadar uzanan ekonomik sonuçlar doğuruyor.

Wadephul ayrıca gübre sevkiyatlarının zamanında yapılamamasının bazı bölgelerde kıtlık riskini artırabileceği uyarısında bulundu. Bölgedeki çatışmaların insanların güvenliği ve temel ihtiyaçlara erişimi üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.

Wadephul Karadeniz için ne söyledi?

Wadephul, Rusya’nın Karadeniz’de serbest deniz taşımacılığını hedef aldığını ve tahıl sevkiyatlarına yönelik saldırıların küresel gıda güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Alman Bakan, bu saldırıların özellikle buğdaya bağımlı olan dünyanın en yoksul kesimlerini etkilediğini kaydetti.

Dünya Yahudi Kongresi Başkanı Lauder Netanyahu’yu eleştirdi

İçeriği Görüntüle

İstanbul toplantısının gündeminde neler var?

Toplantıda deniz güvenliğinin yanı sıra bölgedeki diğer krizlerin de ele alınması bekleniyor. Türk Dışişleri kaynaklarına göre gündemde Filistin meselesi, Hürmüz’deki durum, Yemen’le bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna savaşına çözüm arayışları yer alıyor. R4 ve E3 ülkeleri arasında ileride hayata geçirilebilecek iş birliği ve koordinasyon imkânlarının da görüşülmesi öngörülüyor.

Bakan Fidan’ın toplantıda, ABD ile İran arasındaki ihtilafın ancak diplomasi ve diyalog yoluyla çözülebileceğini, askeri yöntemlerin kalıcı çözüm sunmadığını ve daha geniş çaplı bir çatışma riskini beraberinde getirdiğini vurgulaması bekleniyor. Fidan’ın ayrıca Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı olarak sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar için hayati önemde olduğunun altını çizmesi öngörülüyor.

Fidan’ın, Türkiye’nin kıyıdaş ülke olarak Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Karadeniz’e yayılmasının önlenmesi ve Karadeniz’de sivil can kayıplarının sona ermesi için uyarılarını sürdürdüğünü dile getirmesi de bekleniyor.