Azerbaycan: İran'dan yapılan İHA saldırıları cevapsız kalmayacaktır
Azerbaycan: İran'dan yapılan İHA saldırıları cevapsız kalmayacaktır
İçeriği Görüntüle

Irak Savaşı’ndan sonra İran, Saddam Hüseyin’in devrilmesiyle oluşan güç boşluğunu değerlendirdi. İran, ABD’yi maliyetli bir işgale sürüklemek ve bölgesel nüfuzunu genişletmek amacıyla Irak sınırının ötesine İslam Devrim Muhafızları’na bağlı unsurlar göndererek Şii cihatçı grupları eğitti.

Başkan Donald Trump cumartesi günü yaptığı açıklamada, “İran güçleri Irak’ta yüzlerce Amerikan askerini öldürdü ve sakat bıraktı” dedi. Trump, İran rejiminin vekil güçlerinin son yıllarda Ortadoğu’da konuşlu Amerikan kuvvetlerine, ABD’ye ait deniz ve ticari gemilere ve uluslararası deniz taşımacılığı hatlarına sayısız saldırı düzenlediğini de belirtti.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını uluslararası hukukun “açık bir ihlali” olarak eleştirdi. Erdoğan ayrıca İran’ın eski dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünden “üzüntü duyduğunu” söyledi.

NATO’nun kilit üyelerinden biri olan Türkiye’nin lideri Erdoğan, buna karşın ocak ayında İran’da yaşanan protestolar sırasında hayatını kaybeden binlerce İranlı için benzer bir sempati göstermedi. Türk hükümetinin, Türkiye’de İran rejimine karşı protesto düzenleyen kişilerin yakalanması konusunda Tahran ile koordinasyon kurduğu bildirildi. NewsNation’ın haberine göre Türkiye’de gözaltına alınan bazı kişiler daha sonra İran’da idam edildi.

Erdoğan İslam dünyasına liderlik etmek istiyor ve kendisini İslam’ın koruyucusu, modern zamanların bir Osmanlı sultanı olarak görüyor. Bu durum, Türkiye’nin İran konusunda NATO için neden sorunlu bir ortak olduğunu açıklıyor.

2012 yılında Ankara’nın, İran’ın nükleer silah programı hakkında bilgi toplayan ve İsrail adına çalışan yaklaşık 10 İranlı ajanının kimliklerini Tahran’a sızdırdığı bildirildi. İsrail istihbarat servisi Mossad’ın eski başkanı Danny Yatom, bu olayın İran’ın nükleer programına ilişkin bilgi toplamaya çalışan Batılı istihbarat kurumları için büyük bir darbe olduğunu söylemişti.

2015 yılında ABD öncülüğünde Delta Force’un, IŞİD’in mali sorumlusu Ebu Sayyaf’ın bulunduğu yerleşkeye düzenlediği operasyonda da örgüt ile bazı Türk yetkililer arasında bağlantılar bulunduğu iddia edilmişti. O dönemde IŞİD, karaborsada petrol satarak ayda milyonlarca dolar gelir elde ediyordu.

Türkiye ayrıca Suriye mülteci krizini Avrupa Birliği’nden taviz koparmak için kullandı. Buna örnek olarak 2016’daki AB–Türkiye anlaşması gösteriliyor. Bu anlaşma kapsamında AB, düzensiz göçü durdurma taahhüdü karşılığında Türkiye’ye 6 milyar avro yardım sağlamayı kabul etti. 2020’deki sınır krizinde ise Erdoğan Türkiye’nin artık mültecilerin Avrupa’ya geçişini engellemeyeceğini açıklamış, Yunanistan hükümeti bu durumu “şantaj diplomasisi” olarak nitelendirmişti.

NATO Türkiye ile ilişkisini sürdürmeli mi? İran rejimi düşerse Türkiye’nin Ortadoğu’daki rolü ne olmalı? Bu sorular değerlendirilirken ABD’nin Türkiye’nin Amerikan dış politikasına karşı çıktığını ve müttefikleri için sorun yaratan bir aktör olduğunu unutmaması gerektiğini savunuyor.

İran’ın oluşturduğu bölgesel tehdit etkisiz hale getirilirken, ABD ve İsrail Türkiye’nin onun yerini almasına izin vermemelidir.

Muhabir: Ramazan Eles