Orav’dan Ankara’da Kapsamlı Değerlendirme
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Aivo Orav, Ankara’da basın mensuplarıyla bir araya gelerek Türkiye-AB ilişkilerini kapsamlı biçimde ele aldı. Yaklaşık 7 aydır bu görevde bulunduğunu; bu sürede hükümet yetkilileri, siyasetçiler, belediye başkanları, iş insanları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarıyla yoğun görüşmeler yaptığını anlatan Orav, söz konusu temasların kendisine hem yeni fikirler kazandırdığını hem de çeşitli endişeleri hafiflettiğini belirtti.
“En Önemli Üç Neden: Güvenlik, Ticaret, Bağlantısallık”
Bu görüşmelerin ortaya koyduğu en temel sonucu aktaran Orav, “Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne ihtiyacı var. Neden? Birçok neden var ancak belki de en önemli üçü güvenlik, ticaret ve bağlantısallık.” dedi. Orav, bu üç eksenin yalnızca diplomatik bir söylem olmadığını; her birinin somut ve ölçülebilir bir karşılığının bulunduğunu vurguladı.
Türkiye’nin Benzersiz Jeopolitik Konumu
Güvenlik bağlamını değerlendiren Orav, dünyanın giderek daha karmaşık bir yapıya büründüğünü belirterek Türkiye’nin bu dönüşümde eşsiz bir konum üstlendiğini ifade etti. “Türkiye’nin benzersiz bir pozisyonu ve konumu var. Batı’da istikrarlı ve güvenilir ortak Avrupa Birliği, kuzeydoğuda ise Ermenistan ile yeni açılım var. Ancak kuzeyde ve doğuda savaş var.” diyen Orav, Türkiye’nin bu coğrafi ve siyasi gerçeklikle hem fırsatları hem de riskleri aynı anda yönetmek durumunda olduğunu kaydetti.
Ukrayna Savaşında AB’nin Tutumu ve Türkiye’nin Rolü
Rusya-Ukrayna Savaşı’nı AB için en büyük meydan okuma ve güvenlik tehdidi olarak tanımlayan Orav, Türkiye’nin Karadeniz’deki seyrüsefer meselesindeki tutumunu ve enerji fiyatlarına ilişkin adımlarını takdirle karşıladıklarını belirtti. Orav, olası bir barışın adil ve kalıcı olması gerektiğinin altını çizerek “Bu saldırganın ödüllendirilmemesi ve hesap verme mecburiyeti bulunması gerektiği anlamına geliyor. Çünkü saldırgan bu kez ödüllendirilirse, yalnızca Avrupa’da değil, tüm dünyada güvenlik mimarisi büyük bir tehdit altına girecek.” dedi.
Gümrük Birliği ve 218 Milyar Avroluk Ticaret Hacmi
Ticaret ekseninde Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği’ni “çok büyük bir başarı” olarak nitelendiren Orav, 2025 yılında iki taraf arasındaki ticaret hacminin 218 milyar avroya ulaştığını açıkladı. Bu rakamın ilişkilerin sağlam ekonomik temelini somut biçimde yansıttığını vurgulayan Orav, Gümrük Birliği’nin güncellenmesine yönelik müzakerelerin de gündemde yer almaya devam ettiğini hatırlattı.
Bağlantısallık ve Ermenistan Sınırının Önemi
Bağlantısallık boyutunda Orta Koridor’un stratejik ağırlığına dikkat çeken Orav, Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecine özel bir önem atfetti. “Bir gün Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınır açıldığında, hepimize büyük fırsatlar sunacak. Sadece Türkiye ve Avrupa Birliği için değil, Ermenistan ve komşu ülkeler için de.” diyen Orav, bu sürecin ulaşım, enerji ve dijital altyapı alanlarında bölgesel dönüşümü hızlandırabileceğini belirtti.
6,8 Milyar Avroluk Destek ve Çerkezköy-Kapıkule Hızlı Tren Hattı
AB’nin aday ülke statüsündeki Türkiye’ye Haziran 2021'den 2027'ye kadar 6,8 milyar avroluk finansal destek sağladığını aktaran Orav, Avrupa Yatırım Bankası’nın Türkiye’ye dönüşünün altyapı projelerini somutlaştırdığını vurguladı. Örnek olarak iki hafta önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos’un katılımıyla açılan Çerkezköy-Kapıkule Hızlı Tren Hattı’nı gösteren Orav, bu projenin iki taraf için ne denli anlamlı olduğunu kaydetti.
“Made in Europe” ve SAFE Programındaki Gelişmeler
“Made in Europe” çerçevesine Türkiye’nin dahil edilmesine yönelik müzakerelerin sürdüğünü belirten Orav, AB kurumlarının da kendi aralarındaki görüşmeleri tamamlamadığını ve ilerleme için Türkiye’nin katkısına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Avrupa Güvenlik Eylemi programı kapsamında ise Türkiye’nin üye ülkelerin ortak tedariklerine katılabileceğini ve yüzde 15, bazı durumlarda yüzde 35 oranında AB kredilerinden yararlanabileceğini açıklayan Orav, hiçbir engelin üye ülkelerin Türkiye ile ortak savunma projeleri yürütmesinin önünde bulunmadığını söyledi.
Vize Serbestisi ve NATO Zirvesi
Vize serbestisi sürecinde altı ölçütün tamamlanması gerektiğini hatırlatan Orav, Türk yetkililerinin en üst düzeyde bu ölçütleri karşılama yönünde talimat aldıklarını kendisine aktardığını belirtti. NATO Zirvesi’nin bu yıl Ankara’da düzenlenmesini “büyük bir başarı” olarak nitelendiren Orav, son altı ayda karşılıklı üst düzey temasların belirgin biçimde yoğunlaştığını ve bu ivmenin ilişkilerin seyri açısından umut verici bir tablo ortaya koyduğunu vurguladı.
